SUY NIỆM LỄ GIÁNG SINH - THÁNH LỄ ĐÊMHÃY GIỮ LẤY NIỀM VUI CHÚA Ở CÙNGCó thể nói mà không sợ nói ngoa rằng, ai cũng nghe biết lễ Giáng Sinh. Hình như số người mừng lễ Giáng Sinh cũng chiếm đa số. Mỗi người một cách thức, mỗi người một thái độ, tùy vào sự hiểu biết, tùy vào niềm tin của cùng tôn giáo, khác tôn giáo hay không tôn giáo, tùy vào lòng yêu mến nhiều hay ít, có khi tùy vào sự nghèo hay sự giàu mà mỗi người đều mừng lễ Giáng Sinh theo cách của mình.
Nhưng dù mừng lễ Giáng Sinh theo kiểu nào, nhìn chung, ta vẫn phải thừa nhận rằng, Giáng Sinh là lễ của niềm vui. Đó có thể là niềm vui vỡ oà trong tình bạn, trong những người yêu nhau được nhận thấy qua những lời chúc, những cánh thiệp làm ấm không chỉ cái lạnh của mùa đông, nhưng còn làm ấm lại cái lạnh của sự cách trở, của niềm thương nhớ. Đó là niềm vui của mọi người trong ánh sáng của những chiếc đèn lồng, của những ánh đèn mờ nhấp nháy, hay của những trẻ em đón nhận quà bánh, những người già yếu, người neo đơn, bất hạnh, tật nguyền được đoái thương… Niềm vui Giáng Sinh đến từng con hẻm, từng góc phố phá vỡ màn đêm bằng muôn vàn ánh sáng, bằng những tiếng ồn của lời nói, của âm nhạc và mọi thanh âm.
Lễ Giáng Sinh không biết tự bao giờ đã trở thành lễ của mọi người, không phân biệt lương - giáo. Quý giá biết bao nhiêu, khi nhận ra ngày Thiên Chúa nhập thể và giáng trần đã đi vào lòng người thế, đã thấm vào tâm hồn mọi người cách hết sức tự nhiên đến nỗi, dẫu cho kẻ thù ghét Thiên Chúa nhất cũng phải im lặng. Cái im lặng ấy cũng là một lời thừa nhận không nói thành lời đấy thôi. Vâng, nhập thể là phải như thế, phải đi vào lòng người đúng với ý nghĩa của “nhập thể”! Người muốn đến trần gian, đi giữa lòng thế giới, cư ngụ trong tâm hồn con người. Bởi vậy, điều Thiên Chúa muốn, tự nhiên xảy ra vượt lên mọi rào cản, mọi gò bó, mọi giới hạn. Vì một lẽ đương nhiên: không ai có thể ràng buộc Thiên Chúa.
Dù sao trong niềm vui Giáng Sinh đang tuôn chảy, ta vẫn phải phân biệt những mức độ của niềm vui ấy. Thực tế, khi nhìn niềm vui đang tràn dâng trong lòng mọi người, tôi nhận thấy có hai thứ niềm vui nhưng chỉ có một là đúng với ý nghĩa niềm vui Giáng Sinh:
1. Niềm vui của những kẻ cơ hội và tội lỗi:Không thiếu những niềm vui Giáng Sinh được tạo ra bằng sự xa hoa, phung phí, ăn chơi, và tội lỗi. Cũng có thể có những kẻ cơ hội chỉ mừng lễ Giáng Sinh như một thứ lễ hội để đàn điếm, quậy phá, phóng túng… Bởi có biết bao nhiêu những quán xá, nhà hàng, vũ trường, khách sạn đón lễ Giáng Sinh rất long trọng, trang hoàng máng cỏ, và cả một không gian nào đó bằng đủ thứ cờ, hoa, đèn và mọi thứ sang trọng, đắc tiền…, nhưng chẳng phải mừng lễ Giáng Sinh, chỉ nhắm một điều duy nhất: lôi kéo lợi nhuận cho mình. Chính vì ham hố lợi nhuận ấy, họ sẵn sàng tạo mọi điều kiện, mọi dịch vụ, mọi kỹ nghệ phục vụ tất cả những đam mê của con người, dù đó là điều đê hèn nhất, xấu xa nhất, bỉ ổi nhất, đáng nguyền rủa nhất. Điều đau lòng là mọi hình thức tội lỗi ấy lại xảy ra đúng và đêm mà ai cũng phải thừa nhận là “Đêm Thánh vô cùng”.
Đêm Giáng Sinh, chắc chắn sẽ có rất nhiều người đổ ra đường để đi đâu đó. Trong dòng người ấy chắc không thiếu những đôi trai gái, những bạn trẻ, cả những người trung niên, những người thừa tiền, lắm của, những người có quyền, có địa vị trong xã hội…, đã dám chi tiền để ném mình vào trong vòng tay của những bóng tối, lẽ ra cần phải xa tránh. Có khi đồng tiền mà họ sử dụng bất chính vào chính đêm Giáng Sinh là những đồng tiền cướp giật trên xương máu, trên sự bóc lột không thương tiếc của bao nhiêu kẻ nghèo khó, lam lũ trong đời thường… Và cũng chính trong Đêm Thánh ấy, họ biến bao nhiêu thân xác con người, nhất là các cô gái, các em bé… thành những món hàng, những món đồ chơi như một thứ xa xỉ phẩm một cách vô liêm sĩ. Đó là chưa kể biết bao nhiêu chàng trai, cô gái thừa sức lao vào những vòng đua nguy hiểm đe dọa chính sự sống của mình và của biết bao nhiêu người vô tội khác…
2. Niềm vui có Chúa ở cùng.Đó là niềm vui miên man, chan chứa và thánh thiện cho tất cả những tâm hồn biết đón nhận Đấng Emmanuel - Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Đó không chỉ là niềm vui đúng đắn mà còn là niềm vui cao sang, trang trọng, đầy tin tưởng. Niềm vui mà chính thiên thần Chúa đã gọi tên là “Tin Mừng Trọng Đại”. Đó là niềm vui của tình yêu vì biết rằng, hôm nay Đấng Cứu Thế đã giáng sinh, không phải vì bất cứ cái gì khác, hay bất cứ lý do nào, nhưng là niềm vui vì biết rằng: “Hôm nay Đấng Cứu Thế đã giáng sinh cho anh em” (Lc 2, 10).
Đó càng là “Tin Mừng Trọng Đại” hơn, là niềm vui lớn lao hơn vì nhận ra niềm tin Đấng Emmanuel - Thiên Chúa ở cùng chúng ta, là niềm xác tín mạnh, một xác tín vượt ra ngoài sức tưởng tượng, dẫu cho đó là sức tưởng tượng của người giàu tưởng tượng nhất. Niềm vui lớn lao này còn là niềm vui khám phá ra Đấng mà bao nhiêu đời, chỉ cái tên thật của Người thôi, còn không ai dám nhắc tới, lại chính là Đấng Thiên Chúa làm người. Đấng mà ngày xưa, Môisen, dù là bạn chí thân, cũng chỉ nhìn thấy sau lưng của Người, lại trở nên một trong những con người ở giữa những con người. Đấng vô hình trở nên hữu hình. Đấng không thể diễn tả trở nên có thể diễn tả. Đấng vô cùng lại đến trong thời gian và chịu sự giới hạn của không gian.
Quả là một niềm vui không niềm vui nào sánh ví, một niềm vui nức lòng, niềm vui vỡ bờ, một niềm vui mà ngôn ngữ không thể diễn tả, chỉ có thể cảm nghiệm bằng nội tâm của những ai sống nhờ đức tin và lòng yêu mến.
Niềm vui có Thiên Chúa ở cùng còn là một niềm vui hết sức cá vị của những ai sẵn sàng mở lòng đón nhận Đấng Emmanuel. Vì Thiên Chúa ở cùng chúng ta, không chỉ là ở cùng trên bình diện nhân loại, như người sống với người, hay như hai người ở bên cạnh nhau. Nhưng đó còn là cuộc gặp gỡ, đối thoại hết sức riêng tư diễn ra trong cuộc đời mỗi người. Người sống trong ta, và ta trong Người đến nỗi trở nên như những gì thánh Phaolô đã vui mừng reo lên: “Tôi sống nhưng không phải tôi mà là chính Chúa Kitô sống trong tôi”. Để được lồng trong nhau giữa ta với Chúa và Chúa với ta đến mức nên một một cách cá vị như thế, chỉ có thể thực hiện được nơi những tâm hồn thành tâm thiện chí, những tâm hồn mà bình an Giáng Sinh sẽ ngự trị đúng như lời thiên thần: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người thiện tâm”. Nói cách khác, đó chính là những tâm hồn chấp nhận mở rộng đón chờ Đấng Emmanuel.
Trong đêm Giáng Sinh và cả nhiều ngày trước lễ Giáng Sinh nữa, ta có thể bắt gặp và có thể bắt gặp nhiều lần những tâm hồn chứa đựng Đấng Emmanuel ngay giữa lòng cuộc sống bộn bề này. Họ là ai? Đó là những người biết lắng mình, chìm đắm trong suy tư và cầu nguyện. Họ cũng là những người khát khao ơn tha thứ của Thiên Chúa nên đã không ngần ngại tham dự nhiều buổi tĩnh tâm mùa vọng và lãnh nhận ơn giải tội từ nhiều ngày trước lễ Giáng Sinh.Niềm vui có Chúa ở cùng đã làm cho họ trở thành những “Ông Già Nôel” chia sớt từng miếng cơm, chém mắm, manh áo, hay dù chỉ là một gói mì tôm… cho bao nhiêu người thiếu thốn, rét mướt. Họ đã sưởi ấm những tâm hồn lạnh lẽo của bao nhiêu người già yếu, neo đơn, bị bỏ rơi… Họ đã thắp lên niềm hy vọng cho bao nhiêu người tuyệt vọng.
Nhờ có Chúa ở cùng, họ đã dang rộng vòng tay chia sớt nỗi vui mừng cho rất nhiều trẻ mồ côi cơ nhỡ. Họ đã không ngại ngùng khi đưa tay đỡ đầng những bện nhân hiểm nghèo, có khi đó là những con bệnh truyền nhiễm, kể cả những anh chị em tâm thần… HỌ, những người mang lấy Đấng Emmanuel trong lòng dạ mình đã góp phần đẩy lùi bóng tối của tuyệt vọng, của cô đơn, của bao nhiêu niềm đau trong cuộc đời… Bởi thế, ta mới nghiệm ra rằng, hình như chỉ có những ai có Đấng Emmanuel ở cùng và biết để cho Người chiếm hữu mình, họ mới có thể đồng hóa việc mừng Con Chúa giáng trần với việc thắp sáng niềm ấm áp trong tâm hồn của anh chị em quanh mình cách vô vị lợi.
Bạn và tôi hãy là những người như thế: biết để Chúa ở cùng và sống chính tình yêu của Đấng Emmanuel trong chính cuộc đời của mình và thể hiện ra nơi anh chị em quanh mình bằng một lòng yêu thương, bao dung và đón nhận. Để cho Chúa ở cùng là một niềm vui lớn. Mừng lễ Giáng Sinh mà đánh mất niềm vui này là đánh mất tất cả mọi ý nghĩa mà lễ này mang lại cho ta. Đó là một niềm vui quý giá trên mọi niềm vui. Đó là một niềm vui thánh thiện không dễ gì có thể đổi chác. Đón nhận niềm vui có Chúa ở cùng trong mầu nhiệm Giáng Sinh, ta sống đúng ý nghĩa của lễ Giáng Sinh, đừng chỉ chưng diện và làm đẹp bên ngoài nhưng tâm hồn thì vẫn cứ còn dơ bẩn.Lm. VŨ XUÂN HẠNH
Nhưng dù mừng lễ Giáng Sinh theo kiểu nào, nhìn chung, ta vẫn phải thừa nhận rằng, Giáng Sinh là lễ của niềm vui. Đó có thể là niềm vui vỡ oà trong tình bạn, trong những người yêu nhau được nhận thấy qua những lời chúc, những cánh thiệp làm ấm không chỉ cái lạnh của mùa đông, nhưng còn làm ấm lại cái lạnh của sự cách trở, của niềm thương nhớ. Đó là niềm vui của mọi người trong ánh sáng của những chiếc đèn lồng, của những ánh đèn mờ nhấp nháy, hay của những trẻ em đón nhận quà bánh, những người già yếu, người neo đơn, bất hạnh, tật nguyền được đoái thương… Niềm vui Giáng Sinh đến từng con hẻm, từng góc phố phá vỡ màn đêm bằng muôn vàn ánh sáng, bằng những tiếng ồn của lời nói, của âm nhạc và mọi thanh âm.
Lễ Giáng Sinh không biết tự bao giờ đã trở thành lễ của mọi người, không phân biệt lương - giáo. Quý giá biết bao nhiêu, khi nhận ra ngày Thiên Chúa nhập thể và giáng trần đã đi vào lòng người thế, đã thấm vào tâm hồn mọi người cách hết sức tự nhiên đến nỗi, dẫu cho kẻ thù ghét Thiên Chúa nhất cũng phải im lặng. Cái im lặng ấy cũng là một lời thừa nhận không nói thành lời đấy thôi. Vâng, nhập thể là phải như thế, phải đi vào lòng người đúng với ý nghĩa của “nhập thể”! Người muốn đến trần gian, đi giữa lòng thế giới, cư ngụ trong tâm hồn con người. Bởi vậy, điều Thiên Chúa muốn, tự nhiên xảy ra vượt lên mọi rào cản, mọi gò bó, mọi giới hạn. Vì một lẽ đương nhiên: không ai có thể ràng buộc Thiên Chúa.
Dù sao trong niềm vui Giáng Sinh đang tuôn chảy, ta vẫn phải phân biệt những mức độ của niềm vui ấy. Thực tế, khi nhìn niềm vui đang tràn dâng trong lòng mọi người, tôi nhận thấy có hai thứ niềm vui nhưng chỉ có một là đúng với ý nghĩa niềm vui Giáng Sinh:
1. Niềm vui của những kẻ cơ hội và tội lỗi:Không thiếu những niềm vui Giáng Sinh được tạo ra bằng sự xa hoa, phung phí, ăn chơi, và tội lỗi. Cũng có thể có những kẻ cơ hội chỉ mừng lễ Giáng Sinh như một thứ lễ hội để đàn điếm, quậy phá, phóng túng… Bởi có biết bao nhiêu những quán xá, nhà hàng, vũ trường, khách sạn đón lễ Giáng Sinh rất long trọng, trang hoàng máng cỏ, và cả một không gian nào đó bằng đủ thứ cờ, hoa, đèn và mọi thứ sang trọng, đắc tiền…, nhưng chẳng phải mừng lễ Giáng Sinh, chỉ nhắm một điều duy nhất: lôi kéo lợi nhuận cho mình. Chính vì ham hố lợi nhuận ấy, họ sẵn sàng tạo mọi điều kiện, mọi dịch vụ, mọi kỹ nghệ phục vụ tất cả những đam mê của con người, dù đó là điều đê hèn nhất, xấu xa nhất, bỉ ổi nhất, đáng nguyền rủa nhất. Điều đau lòng là mọi hình thức tội lỗi ấy lại xảy ra đúng và đêm mà ai cũng phải thừa nhận là “Đêm Thánh vô cùng”.
Đêm Giáng Sinh, chắc chắn sẽ có rất nhiều người đổ ra đường để đi đâu đó. Trong dòng người ấy chắc không thiếu những đôi trai gái, những bạn trẻ, cả những người trung niên, những người thừa tiền, lắm của, những người có quyền, có địa vị trong xã hội…, đã dám chi tiền để ném mình vào trong vòng tay của những bóng tối, lẽ ra cần phải xa tránh. Có khi đồng tiền mà họ sử dụng bất chính vào chính đêm Giáng Sinh là những đồng tiền cướp giật trên xương máu, trên sự bóc lột không thương tiếc của bao nhiêu kẻ nghèo khó, lam lũ trong đời thường… Và cũng chính trong Đêm Thánh ấy, họ biến bao nhiêu thân xác con người, nhất là các cô gái, các em bé… thành những món hàng, những món đồ chơi như một thứ xa xỉ phẩm một cách vô liêm sĩ. Đó là chưa kể biết bao nhiêu chàng trai, cô gái thừa sức lao vào những vòng đua nguy hiểm đe dọa chính sự sống của mình và của biết bao nhiêu người vô tội khác…
2. Niềm vui có Chúa ở cùng.Đó là niềm vui miên man, chan chứa và thánh thiện cho tất cả những tâm hồn biết đón nhận Đấng Emmanuel - Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Đó không chỉ là niềm vui đúng đắn mà còn là niềm vui cao sang, trang trọng, đầy tin tưởng. Niềm vui mà chính thiên thần Chúa đã gọi tên là “Tin Mừng Trọng Đại”. Đó là niềm vui của tình yêu vì biết rằng, hôm nay Đấng Cứu Thế đã giáng sinh, không phải vì bất cứ cái gì khác, hay bất cứ lý do nào, nhưng là niềm vui vì biết rằng: “Hôm nay Đấng Cứu Thế đã giáng sinh cho anh em” (Lc 2, 10).
Đó càng là “Tin Mừng Trọng Đại” hơn, là niềm vui lớn lao hơn vì nhận ra niềm tin Đấng Emmanuel - Thiên Chúa ở cùng chúng ta, là niềm xác tín mạnh, một xác tín vượt ra ngoài sức tưởng tượng, dẫu cho đó là sức tưởng tượng của người giàu tưởng tượng nhất. Niềm vui lớn lao này còn là niềm vui khám phá ra Đấng mà bao nhiêu đời, chỉ cái tên thật của Người thôi, còn không ai dám nhắc tới, lại chính là Đấng Thiên Chúa làm người. Đấng mà ngày xưa, Môisen, dù là bạn chí thân, cũng chỉ nhìn thấy sau lưng của Người, lại trở nên một trong những con người ở giữa những con người. Đấng vô hình trở nên hữu hình. Đấng không thể diễn tả trở nên có thể diễn tả. Đấng vô cùng lại đến trong thời gian và chịu sự giới hạn của không gian.
Quả là một niềm vui không niềm vui nào sánh ví, một niềm vui nức lòng, niềm vui vỡ bờ, một niềm vui mà ngôn ngữ không thể diễn tả, chỉ có thể cảm nghiệm bằng nội tâm của những ai sống nhờ đức tin và lòng yêu mến.
Niềm vui có Thiên Chúa ở cùng còn là một niềm vui hết sức cá vị của những ai sẵn sàng mở lòng đón nhận Đấng Emmanuel. Vì Thiên Chúa ở cùng chúng ta, không chỉ là ở cùng trên bình diện nhân loại, như người sống với người, hay như hai người ở bên cạnh nhau. Nhưng đó còn là cuộc gặp gỡ, đối thoại hết sức riêng tư diễn ra trong cuộc đời mỗi người. Người sống trong ta, và ta trong Người đến nỗi trở nên như những gì thánh Phaolô đã vui mừng reo lên: “Tôi sống nhưng không phải tôi mà là chính Chúa Kitô sống trong tôi”. Để được lồng trong nhau giữa ta với Chúa và Chúa với ta đến mức nên một một cách cá vị như thế, chỉ có thể thực hiện được nơi những tâm hồn thành tâm thiện chí, những tâm hồn mà bình an Giáng Sinh sẽ ngự trị đúng như lời thiên thần: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người thiện tâm”. Nói cách khác, đó chính là những tâm hồn chấp nhận mở rộng đón chờ Đấng Emmanuel.
Trong đêm Giáng Sinh và cả nhiều ngày trước lễ Giáng Sinh nữa, ta có thể bắt gặp và có thể bắt gặp nhiều lần những tâm hồn chứa đựng Đấng Emmanuel ngay giữa lòng cuộc sống bộn bề này. Họ là ai? Đó là những người biết lắng mình, chìm đắm trong suy tư và cầu nguyện. Họ cũng là những người khát khao ơn tha thứ của Thiên Chúa nên đã không ngần ngại tham dự nhiều buổi tĩnh tâm mùa vọng và lãnh nhận ơn giải tội từ nhiều ngày trước lễ Giáng Sinh.Niềm vui có Chúa ở cùng đã làm cho họ trở thành những “Ông Già Nôel” chia sớt từng miếng cơm, chém mắm, manh áo, hay dù chỉ là một gói mì tôm… cho bao nhiêu người thiếu thốn, rét mướt. Họ đã sưởi ấm những tâm hồn lạnh lẽo của bao nhiêu người già yếu, neo đơn, bị bỏ rơi… Họ đã thắp lên niềm hy vọng cho bao nhiêu người tuyệt vọng.
Nhờ có Chúa ở cùng, họ đã dang rộng vòng tay chia sớt nỗi vui mừng cho rất nhiều trẻ mồ côi cơ nhỡ. Họ đã không ngại ngùng khi đưa tay đỡ đầng những bện nhân hiểm nghèo, có khi đó là những con bệnh truyền nhiễm, kể cả những anh chị em tâm thần… HỌ, những người mang lấy Đấng Emmanuel trong lòng dạ mình đã góp phần đẩy lùi bóng tối của tuyệt vọng, của cô đơn, của bao nhiêu niềm đau trong cuộc đời… Bởi thế, ta mới nghiệm ra rằng, hình như chỉ có những ai có Đấng Emmanuel ở cùng và biết để cho Người chiếm hữu mình, họ mới có thể đồng hóa việc mừng Con Chúa giáng trần với việc thắp sáng niềm ấm áp trong tâm hồn của anh chị em quanh mình cách vô vị lợi.
Bạn và tôi hãy là những người như thế: biết để Chúa ở cùng và sống chính tình yêu của Đấng Emmanuel trong chính cuộc đời của mình và thể hiện ra nơi anh chị em quanh mình bằng một lòng yêu thương, bao dung và đón nhận. Để cho Chúa ở cùng là một niềm vui lớn. Mừng lễ Giáng Sinh mà đánh mất niềm vui này là đánh mất tất cả mọi ý nghĩa mà lễ này mang lại cho ta. Đó là một niềm vui quý giá trên mọi niềm vui. Đó là một niềm vui thánh thiện không dễ gì có thể đổi chác. Đón nhận niềm vui có Chúa ở cùng trong mầu nhiệm Giáng Sinh, ta sống đúng ý nghĩa của lễ Giáng Sinh, đừng chỉ chưng diện và làm đẹp bên ngoài nhưng tâm hồn thì vẫn cứ còn dơ bẩn.Lm. VŨ XUÂN HẠNH