1. Tôi muốn cứu xét đức vâng lời linh mục duới tiêu đề hiệp thông: hiệp thông tông đồ, hiệp thông mục vụ và hiệp thông Ba ngôi. Tôi đã chọn từ hiệp thông bởi vì nó diễn tả tốt nhất thái độ sẵn sàng liên tục thực thi ý muốn của Chúa Cha.
HIỆP THÔNG TÔNG ĐỒ
Một nhà quí phái, đi qua một vùng quê trên chiếc xe tư của ông, ông thấy một linh mục giữa một bầy trẻ nhỏ. Ông không thể tin mắt mình: linh mục đó xem ra không ai hơn là Cha Lagrange, tu sĩ Đaminh, một học giả danh tiếng Kinh Thánh và cũng là sáng lập viên Trường Kinh Thánh tại Jerusalem. Ông bước xuống khỏi xe và hỏi Cha Lagrange:
Có phải là chính cha đó không? Không thể được! Cha làm gì ở đó trên mặt đất này?
Tôi đang dạy đạo cho trẻ nhỏ.
Cha điên rồi à? Một giáo sư như cha lại dạy giáo lý cho trẻ nhỏ?
Tôi lấy làm hạnh phúc được nói chuyện với những trẻ nhỏ này về Thiên Chúa: Chúa Giêsu đã làm như vây trước tôi lâu rồi!
Như một biện pháp đề phòng, Thánh Bộ và các bề trên của cha đã khuyên cha thôi dạy như vậy và ngưng tạm những bài xuất bản của cha bởi vì chúng chứa đựng một số quyết đoán có thể bị hiểu lầm.
Trong tinh thần đức tin và khiêm tốn, Cha Lagrange vâng lời Huấn quyền. Sau đó cha có khả năng tiếp tục công việc của cha ngày càng được kính phục từ mọi phía. Việc phong chân phước cho ngài bây giờ đang được xúc tiến trước Bộ Phong Thánh.
Dĩ nhiên, chủ đề vâng lời không hợp thời những ngày nay và là một vấn đề khó. Văn hóa ngày nay thích nhấn mạnh giá trị tính chủ quan va tự trị của cá nhân con người như là một thực chất của chính phẩmgiá con người.
Trước những thách đố do thuyết tự do và tục hoá, các linh mục thời nay, và nhất là các linh mục ngáy mai, phải là những tông đồ biết yêu và phục vụ Giáo hội trong sự hiệp thông với vị Thượng tế Tối cao và với các giám mục. Đức vâng lời linh mục được đòi hỏi thiết yếu bởi Bí tích và cấu trúc phẩm trật của Giáo hội và người giáo sĩ đã hứa giữ như vậy trong nghi thức Phong chức. Vi tân linh mục đi vào trong động lực đức vâng lời của Chúa Kitô, Đấng mặc lấy thân nô lệ, vâng lời cho đến chết, chết trên cây Thánh giá. (Phip. 2:7-8).
HIỆP THÔNG MỤC VỤ
Vâng lời Đức thánh Cha thì dễ hơn vâng lời giám mục vì một giám mục ở gân hơn và liên quan đến đời sống hằng ngày của linh mục. Một câu ngạn ngữ Việt nam nói: Làm kẻ bề trên thì khó, nhưng không phải dễ mà làm một kẻ bề dưới. Chính Chúa Giêsu trải qua thử thách này, nên Người nói Thầy sai anh em như con chiên giữa sói rừng.
Trong chiến tranh Viet nam (1967-1975) tôi sống giữa mìn, bom, và du kích. Có những đêm tôi không ngủ được, tôi ra ngoài hành lang tòa giám mục, âu lo cho các linh mục của tôi. Đêm nay cái gì sẽ xảy ra cho người này hay người khác trong số linh mục của tôi? Tháng Janary 1968 xảy ra cuộc tấn công khét tiếng ngày TET. Một toán lính chạy trốn vào nhà xứ Duy Cần, nơi Cha Van và hai chú giúp lễ ẩn núp. Những người Cọng sản hy vọng được yên thân vì có sự hiện diện của linh mục. Nhưng sau một ngày chờ đợi, máy bay nhã bom napalm xuống, đốt chết linh mục và hai chú giúp lễ. Năm ngày sau một linh mục tự nguyện thay thế cha Van trong làng này, mà mọi nhà cửa đều bị thiêu rụi. Một giám mục cảm thấy xúc động thâm sâu dường nào, khâm phục dường nào, vui mừng dường nào khi ngài chứng kiến các linh mục mình đầy sức sống nhờ chính tinh thần tông đồ của Chúa Kitô! Tại Bosnia, Rwanda, Burundi, Latin America, và nhiều nơi khác trong thế giới, trong những làng mạc nhỏ bé và trong những đo thị lớn không danh tánh, những vị mục tử tốt lành này sẵn sàng bỏ mạng sống mình vì con chiên mình.
Trong bài diễn văn gởi cho các linh mục và chủng sinh Erugu, Nigeria, Đức Thánh Cha nói: Không linh mục nào có thể làm việc một mình. Ngài làm việc với các anh em linh mục mình và dưới sự hướng dẫn của giám mục, là người cha, người anh em, cộng sự viên, và bạn của mình. Linh mục chân chính gìn giữ tình yêu và sự hiệp nhất linh mục đoàn... linh mục đoàn phải hành động như một gia đình, như một đội ngũ tông đồ, được đánh dấu bằng niềm vui và tình yêu huynh đệ hỗ tương.
HIỆP THÔNG BA NGÔI
Đức vâng lời, hơn tất cả mọi sự khác, là một mầu nhiệm. Sự hy sinh của Chúa Giêsu trên Thánh giá có giá trị và ý nghĩa của nó do đức vâng lời và lòng trung của Người đối với ý muốn Chúa Cha. Người vâng lời cho đến chết, và chết trên Thánh giá (Phip. 2:7-8), cả tới chỗ consummatum est-hoàn tất.
Những lý do về đức vâng lời của Chúa Kitô thì rất thâm sâu. Tính chất hợp lý của cách ứng xử của Chúa luôn là một tính chất hợp lý của sự sống; tính chất đó ăn rễ sâu trong mầu nhiệm hiệp thông Ba ngôi. Người Con không thể tự mình làm bất cứ điều gì, ngoại trừ điều Người thấy Chúa Cha làm... Quả thật Chúa Cha yêu người Con và cho người Con thấy mọi điều mình làm (Ga 5:19-20). Trong Ba ngôi, tình yêu và sự hiến mình rất trọn vẹn đến nổi những Ngôi vị Thiên Chúa được nối kết trong sự hiệp nhất và hiệp thông hoàn toàn. .
Cả hai, trong huấn giáo của Người: Đạo lý tôi dạy không phải là của tôi, nhưng là của Đấng đã sai tôi (Ga 7:17), và trong sinh hoạt mục vụ của Người: Thần khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi để tôi loan báo tin mừng cho kẻ nghèo hèn (Lc 4: 18). Chúa Giêsu đã làm mọi sự, chấp nhận cả sư chết, vì yêu mến ý muốn của Chúa Cha: Thầy làm đúng như Chúa Cha đã truyền cho Thầy, để cho thế gian biết rằng Thầy yêu mến Chúa Cha. Nào đứng dậy, Ta đi khỏi đây (Ga 14:31).
Một linh mục, Fr. Francois Varillon Sj. đã viết: Tiêu chuẩn duy nhất của tính chính thống thiêng liêng là Thánh giá... Dấu chỉ thiết yếu linh đạo Kitô hữu là sống Thánh giá này, nguồn mạch duy nhất của niềm vui chân thật, trên nền tảng hàng ngày, trong những nghĩa vụ của lúc hiện tại: Đức vâng lời trong tình yêu với mục đích hiệp nhất:ut unum sint- để tất cả nên một (Ga 17:212).
Trong 13 năm tôi ngồi tù, 9 năm bị cô lập và cũng không bị xét xử, ý nghỉ về Chúa Giêsu bị bỏ rơi và chịu đóng đinh đã giúp tôi rất nhiều để sống bình an nội tâm trong sự vâng phục ý Chúa. Trong con mắt nhân loại, Chúa Giêsu ở trong sự hoàn toàn bất động. Cuộc sống của Người xem ra là một thất bại. Nhưng, trong con mắt Thiên Chúa, trên Thánh giá, Chúa Giêsu đã thực hiện một hành động quan trọng nhất trong cuộc đời Người. Người đã cứu chuộc toàn thể nhân loại, Người là Đấng, vốn dĩ là Thiên Chúa... mặc lấy thân nô lệ... vâng lời cho đến nổi bằng lòng chịu chết, chết trên cây Thánh giá (Phil 2: 6-8).
Thánh giá và giây xích tôi mang, làm bằng, nhờ sự giúp đỡ của những người cảnh sát đã trở thành bạn của tôi, (làm bằng) gỗ và giây điện trong ngục. Những thứ đó luôn nhắc tôi nhớ mầu nhiệm hiệp thông tình yêu với ý muốn của Chúa. Nhự thế, Đức Maria là gương mẫu của tôi, Mẹ là người hoan nghênh ý muốn của Chúa với tiếng FIAT- VÂNG của Mẹ và hoàn thành tiếng đó trên núi Calvary với thái độ STABAT- ĐỨNG THẲNG của Mẹ.
[Bộ Giáo sĩ - International Symposium on the Thirtieth Anniversary of the Promulgation of the Conciliar Decree Presbyterorum Ordinis- Bài thuyết trình bằng tiếng Anh của Đức Hồng Y F. X. Nguyễn Văn Thuận, lúc đó chưa làm Hồng Y].
HIỆP THÔNG TÔNG ĐỒ
Một nhà quí phái, đi qua một vùng quê trên chiếc xe tư của ông, ông thấy một linh mục giữa một bầy trẻ nhỏ. Ông không thể tin mắt mình: linh mục đó xem ra không ai hơn là Cha Lagrange, tu sĩ Đaminh, một học giả danh tiếng Kinh Thánh và cũng là sáng lập viên Trường Kinh Thánh tại Jerusalem. Ông bước xuống khỏi xe và hỏi Cha Lagrange:
Có phải là chính cha đó không? Không thể được! Cha làm gì ở đó trên mặt đất này?
Tôi đang dạy đạo cho trẻ nhỏ.
Cha điên rồi à? Một giáo sư như cha lại dạy giáo lý cho trẻ nhỏ?
Tôi lấy làm hạnh phúc được nói chuyện với những trẻ nhỏ này về Thiên Chúa: Chúa Giêsu đã làm như vây trước tôi lâu rồi!
Như một biện pháp đề phòng, Thánh Bộ và các bề trên của cha đã khuyên cha thôi dạy như vậy và ngưng tạm những bài xuất bản của cha bởi vì chúng chứa đựng một số quyết đoán có thể bị hiểu lầm.
Trong tinh thần đức tin và khiêm tốn, Cha Lagrange vâng lời Huấn quyền. Sau đó cha có khả năng tiếp tục công việc của cha ngày càng được kính phục từ mọi phía. Việc phong chân phước cho ngài bây giờ đang được xúc tiến trước Bộ Phong Thánh.
Dĩ nhiên, chủ đề vâng lời không hợp thời những ngày nay và là một vấn đề khó. Văn hóa ngày nay thích nhấn mạnh giá trị tính chủ quan va tự trị của cá nhân con người như là một thực chất của chính phẩmgiá con người.
Trước những thách đố do thuyết tự do và tục hoá, các linh mục thời nay, và nhất là các linh mục ngáy mai, phải là những tông đồ biết yêu và phục vụ Giáo hội trong sự hiệp thông với vị Thượng tế Tối cao và với các giám mục. Đức vâng lời linh mục được đòi hỏi thiết yếu bởi Bí tích và cấu trúc phẩm trật của Giáo hội và người giáo sĩ đã hứa giữ như vậy trong nghi thức Phong chức. Vi tân linh mục đi vào trong động lực đức vâng lời của Chúa Kitô, Đấng mặc lấy thân nô lệ, vâng lời cho đến chết, chết trên cây Thánh giá. (Phip. 2:7-8).
HIỆP THÔNG MỤC VỤ
Vâng lời Đức thánh Cha thì dễ hơn vâng lời giám mục vì một giám mục ở gân hơn và liên quan đến đời sống hằng ngày của linh mục. Một câu ngạn ngữ Việt nam nói: Làm kẻ bề trên thì khó, nhưng không phải dễ mà làm một kẻ bề dưới. Chính Chúa Giêsu trải qua thử thách này, nên Người nói Thầy sai anh em như con chiên giữa sói rừng.
Trong chiến tranh Viet nam (1967-1975) tôi sống giữa mìn, bom, và du kích. Có những đêm tôi không ngủ được, tôi ra ngoài hành lang tòa giám mục, âu lo cho các linh mục của tôi. Đêm nay cái gì sẽ xảy ra cho người này hay người khác trong số linh mục của tôi? Tháng Janary 1968 xảy ra cuộc tấn công khét tiếng ngày TET. Một toán lính chạy trốn vào nhà xứ Duy Cần, nơi Cha Van và hai chú giúp lễ ẩn núp. Những người Cọng sản hy vọng được yên thân vì có sự hiện diện của linh mục. Nhưng sau một ngày chờ đợi, máy bay nhã bom napalm xuống, đốt chết linh mục và hai chú giúp lễ. Năm ngày sau một linh mục tự nguyện thay thế cha Van trong làng này, mà mọi nhà cửa đều bị thiêu rụi. Một giám mục cảm thấy xúc động thâm sâu dường nào, khâm phục dường nào, vui mừng dường nào khi ngài chứng kiến các linh mục mình đầy sức sống nhờ chính tinh thần tông đồ của Chúa Kitô! Tại Bosnia, Rwanda, Burundi, Latin America, và nhiều nơi khác trong thế giới, trong những làng mạc nhỏ bé và trong những đo thị lớn không danh tánh, những vị mục tử tốt lành này sẵn sàng bỏ mạng sống mình vì con chiên mình.
Trong bài diễn văn gởi cho các linh mục và chủng sinh Erugu, Nigeria, Đức Thánh Cha nói: Không linh mục nào có thể làm việc một mình. Ngài làm việc với các anh em linh mục mình và dưới sự hướng dẫn của giám mục, là người cha, người anh em, cộng sự viên, và bạn của mình. Linh mục chân chính gìn giữ tình yêu và sự hiệp nhất linh mục đoàn... linh mục đoàn phải hành động như một gia đình, như một đội ngũ tông đồ, được đánh dấu bằng niềm vui và tình yêu huynh đệ hỗ tương.
HIỆP THÔNG BA NGÔI
Đức vâng lời, hơn tất cả mọi sự khác, là một mầu nhiệm. Sự hy sinh của Chúa Giêsu trên Thánh giá có giá trị và ý nghĩa của nó do đức vâng lời và lòng trung của Người đối với ý muốn Chúa Cha. Người vâng lời cho đến chết, và chết trên Thánh giá (Phip. 2:7-8), cả tới chỗ consummatum est-hoàn tất.
Những lý do về đức vâng lời của Chúa Kitô thì rất thâm sâu. Tính chất hợp lý của cách ứng xử của Chúa luôn là một tính chất hợp lý của sự sống; tính chất đó ăn rễ sâu trong mầu nhiệm hiệp thông Ba ngôi. Người Con không thể tự mình làm bất cứ điều gì, ngoại trừ điều Người thấy Chúa Cha làm... Quả thật Chúa Cha yêu người Con và cho người Con thấy mọi điều mình làm (Ga 5:19-20). Trong Ba ngôi, tình yêu và sự hiến mình rất trọn vẹn đến nổi những Ngôi vị Thiên Chúa được nối kết trong sự hiệp nhất và hiệp thông hoàn toàn. .
Cả hai, trong huấn giáo của Người: Đạo lý tôi dạy không phải là của tôi, nhưng là của Đấng đã sai tôi (Ga 7:17), và trong sinh hoạt mục vụ của Người: Thần khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi để tôi loan báo tin mừng cho kẻ nghèo hèn (Lc 4: 18). Chúa Giêsu đã làm mọi sự, chấp nhận cả sư chết, vì yêu mến ý muốn của Chúa Cha: Thầy làm đúng như Chúa Cha đã truyền cho Thầy, để cho thế gian biết rằng Thầy yêu mến Chúa Cha. Nào đứng dậy, Ta đi khỏi đây (Ga 14:31).
Một linh mục, Fr. Francois Varillon Sj. đã viết: Tiêu chuẩn duy nhất của tính chính thống thiêng liêng là Thánh giá... Dấu chỉ thiết yếu linh đạo Kitô hữu là sống Thánh giá này, nguồn mạch duy nhất của niềm vui chân thật, trên nền tảng hàng ngày, trong những nghĩa vụ của lúc hiện tại: Đức vâng lời trong tình yêu với mục đích hiệp nhất:ut unum sint- để tất cả nên một (Ga 17:212).
Trong 13 năm tôi ngồi tù, 9 năm bị cô lập và cũng không bị xét xử, ý nghỉ về Chúa Giêsu bị bỏ rơi và chịu đóng đinh đã giúp tôi rất nhiều để sống bình an nội tâm trong sự vâng phục ý Chúa. Trong con mắt nhân loại, Chúa Giêsu ở trong sự hoàn toàn bất động. Cuộc sống của Người xem ra là một thất bại. Nhưng, trong con mắt Thiên Chúa, trên Thánh giá, Chúa Giêsu đã thực hiện một hành động quan trọng nhất trong cuộc đời Người. Người đã cứu chuộc toàn thể nhân loại, Người là Đấng, vốn dĩ là Thiên Chúa... mặc lấy thân nô lệ... vâng lời cho đến nổi bằng lòng chịu chết, chết trên cây Thánh giá (Phil 2: 6-8).
Thánh giá và giây xích tôi mang, làm bằng, nhờ sự giúp đỡ của những người cảnh sát đã trở thành bạn của tôi, (làm bằng) gỗ và giây điện trong ngục. Những thứ đó luôn nhắc tôi nhớ mầu nhiệm hiệp thông tình yêu với ý muốn của Chúa. Nhự thế, Đức Maria là gương mẫu của tôi, Mẹ là người hoan nghênh ý muốn của Chúa với tiếng FIAT- VÂNG của Mẹ và hoàn thành tiếng đó trên núi Calvary với thái độ STABAT- ĐỨNG THẲNG của Mẹ.
[Bộ Giáo sĩ - International Symposium on the Thirtieth Anniversary of the Promulgation of the Conciliar Decree Presbyterorum Ordinis- Bài thuyết trình bằng tiếng Anh của Đức Hồng Y F. X. Nguyễn Văn Thuận, lúc đó chưa làm Hồng Y].