CHÚA NHẬT IV THƯỜNG NIÊN A (2011)
Xin cho con nghèo khó
Trong khi các phố phường đang ngập tràn muôn sắc hoa Xuân, mọi nhà đang tất bật lo lắng trang hoàng nhà cửa, sắm sửa đồ dùng để vui Xuân, các hộ kinh doanh đang ngược xuôi thu gom tiền bạc nợ nần…và khắp nơi ngập tràn những cánh thiệp chúc xuân với 4 từ quen thuộc đã trở nên như sáo ngữ: “Năm Mới Hạnh Phúc”…thì trong các thánh đường của người Công Giáo hôm nay lại âm vang lên Sứ điệp Lời Chúa: Khó nghèo là hạnh phúc, hiền lành là hạnh phúc, khóc lóc là hạnh phúc, bị bách hại là hạnh phúc….
Mà chẳng phải chỉ riêng dành cho hôm nay. Sứ điệp nầy “phúc thật” nầy cũng chính là trọng tâm của lời rao giảng mà Đức Kitô muốn ký thác cho muôn thế hệ Kitô hữu và cho toàn nhân loại như một “TIN MỪNG”, một định hướng sống, một trật tự luân lý mới và như một “cánh cửa của niềm hy vọng” để qua đó, chúng ta tiến bước vào miền hạnh phúc đích thực, vào “NƯỚC TRỜI”.
Thế nhưng, để hiểu được dụng ý của Thiên Chúa khi giới thiệu một thứ “hạnh phúc” trông ngược đời nầy, chúng ta hãy cùng nhau lắng nghe những chỉ dẫn của Lời Chúa.
1. Con người thất bại với “Trái Cấm Hạnh Phúc”
Tìm kiếm “trái cấm hạnh phúc” và rồi để vuột mất “hạnh phúc đích thực” đó chính là kinh nghiệm ngàn đời của nhân loại mà ngay từ thuở hồng hoang Tổ Tông loài người đã từng nếm trãi. Bởi vì chính lúc hai ông bà A-đam-E-Va với tay hái “TRÁI CẤM HẠNH PHÚC”, tưởng đâu rằng một chân trời hạnh phúc huy hoàng mở ra trước mắt, thì cũng là lúc “thiên đàng sụp đổ”, nhường lại một kiếp nhân sinh đầy khổ lụy thương đau hun hút nối dài. Thứ “Trái Cấm hạnh phúc” đó cho đến mãi hôm nay vẫn còn là một sức cuốn hút ghê gớm, bởi vì nó đang mặc những lớp áo dễ thương, gần gũi với những nhu cầu của đời thường cuộc sống: tiền bạc, phương tiện, sắc đẹp, danh tiếng, bằng cấp, quyền lực, tình yêu, xác thịt, tận hưởng…Nhưng sau tất cả những ánh hào quang hạnh phúc ấy, điểm đến chung cuộc vẫn là nấm mồ quạnh quẽ và chiếc đầu lâu trơ trọi.
2. Thiên Chúa đề nghị thứ “Hạnh phúc của Nước trời”:
Thiên Chúa tình yêu đã nhập cuộc và dẫn lối đưa đường. Bởi vì nếu không, thì công trình “Tạo dựng” có nguy cơ hoàn toàn sụp đổ. Thiên Chúa muốn cho con người được hạnh phúc, một hạnh phúc đích thực mà Ngài đã thiết dựng ngay từ thuở ban đầu: được chia sẻ hạnh phúc với Ngài, được sống vĩnh cửu, được vào trong một vương quốc:
- Một vương quốc chỉ có tình yêu thay hận thù ghen ghét,
- Một vương quốc sự thật thay cho lầm lạc đui mù,
- Một vương quốc của tình huynh đệ anh em thay cho rẻ chia tranh chấp.
- Một vương quốc của niềm vui và an bình thay cho sầu buồn bất hạnh
- Một vương quốc của hoà bình, hiệp nhất thay cho chiến tranh bạo lực oán thù
- Một vương quốc của yêu thương phục vụ sẻ chia thay vì bóc lột khủng bố…
Thế nhưng, để có được cái hạnh phúc đích thực đó, để đi vào cái Vương Quốc rạng ngời đó, Thiên Chúa đã phải từng bước dạy dỗ con người, thuyết phục con người chấp nhận phương án của Ngài, con đường và giải pháp chính Ngài đề nghị. Trong khi con người cứ mãi loay hoay chạy tìm cái bóng hạnh phúc của “vương quốc trần gian” qua những thực tại chóng tàn, thì Thiên Chúa không mệt mõi giới thiệu con đường hạnh phúc đích thực của “Nước trời”, con đường hoán cải để trở nên khiêm hja khó nghèo.
Lời của Sứ ngôn Sô-phô-ni-a trong Bài đọc I một hôm nay là một điển hình trong những sứ điệp dạy về con đường hạnh phúc của Thiên Chúa:
“Hỡi tất cả những ai nghèo hèn trong xứ sở,
Những kẻ thi hành mệnh lệnh của Thiên Chúa,
Hãy tìm sự công chính, hãy tìm đức khiêm nhường…
Nối tiếp truyền thống của các sứ ngôn và đưa tới một bình diện cụ thể hơn, rõ nét hơn, Đức Kitô đến loan báo: KHÓ NGHÈO chính con đường chắc chắn nhất để tiến vào hạnh phúc Nước Trời: “Phúc cho ai khó nghèo, vì Nước Trời là của họ”.
Chúng ta không biết cái viễn tượng “Nước Trời” đầy lý tưởng và huyền diệu đó đến khi nào mới hiện thực hoàn toàn trên trần gian. Tuy nhiên, có một điều chúng ta xác tín: đó chính là “Nước Trời đã đến” và đã thật sự chạm đến những “kẻ khó nghèo”:
- đã đến cách đây 2000 năm trong Đấng Em-ma-nu-en sinh ra tại Bê Lem trong một đêm mùa đông băng giá, khi đã mang “tin mừng” cho những anh mục đồng nghèo khổ và đem lại ánh sao chân lý cho những nhà đạo sĩ Phương Đông khao khát kiếm tìm…
- đã đến trong anh chàng thanh niên nghèo khổ Giê-su Người Na-da-rét, con Bác thợ mộc Giuse và Bà Maria, để mái nhà Na-da-rét toả ánh sáng diệu hiền, thánh thiện đến mọi nhà xung quanh.
- đã đến trong vị Rab-bi khó nghèo nhưng rao giảng bằng những lời quyền năng và những dấu lạ, để những kẻ đui mù tìm lại ánh sáng, những người điếc lác nghe lại tiếng cười, những kẻ què quặt nhảy nhót tung tăng, những người phung cùi bại liệt tìm thấy một cuộc đời đáng sống, những chàng thu thuế bị loại trừ, những cô gái điếm bị khinh rẽ…tìm lại được niềm tin và hy vọng cho cuộc đời. Vâng tất cả họ đều là những kẻ nghèo và đã đón nhận hạnh phúc Nước Trời cho chính cuộc đời của họ.
- đã đến trong tên tử tội Giê-su trên đồi Núi Sọ khi trước lúc tắt hơi vẫn còn long trọng công bố cánh cửa Nước Trời đang mở ra cho những tâm hồn ăn năn sám hối như tên trộm bị đóng đinh bên hữu: “Hôm nay anh sẽ ở trên thiên đàng với Ta”.
- Đã đến nơi Nhà Tiệc Ly, trên bờ hồ Ti-bê-ri-át, dọc đường về Em-mau trong Đấng đã chết nhưng đã phục sinh để xoay hẳn 180 độ cuộc đời và niềm tin của các môn sinh, những người mà sau đó cũng đã sẵn sàng chấp nhận cuộc sống hiền lành, bị bách hại và đã hiến dâng mạng sống để làm chứng “Hạnh phúc nước Trời đã dành cho họ”…
Và kể từ đó, Nước Trời cứ vươn lên đến mọi miền thế giới, đến mọi tâm hồn…
3. Con đường phúc thật hôm nay
Và nếu hiểu “Khó Nghèo” là như thế, cái phúc đích thực là như thế thì tất cả chúng ta đều là những “kẻ nghèo”, hay đúng hơn “phải trở nên khó nghèo”, bởi vì đó chính là đòi hỏi của Tin Mừng, là điều kiện để chiếm lĩnh Nước trời, để đi vào hạnh phúc vĩnh cửu.
Nếu Đức Kitô đã chọn sinh ra trong hang lừa máng cỏ, đã công bố Tin mừng cho những kẻ nghèo, đã chết như một tội nhân trần trụi trên khổ giá, đã lập Giáo Hội trên nền tảng các tông đồ là những dân chài chất phát, đã chấp nhận trở thành tấm bánh ly rượu để hiện diện mọi ngày với chúng ta trong Bí tích Thánh Thể, hoặc trở nên đồng dạng đồng hình với những kẻ đói khát, tù tội, khổ đau…thì không có lý do gì chúng ta, những người Kitô hữu, lại cứ sống khác đi, lại chọn lựa con đường hạnh phúc khác với lối đi nẽo bước của Ngài.
Chúng ta đừng quên rằng, suốt 2000 năm nay đã có biết bao nhiêu “kẻ nghèo có phúc”, như Anê, Cê-ci-li-a, Au-gus-ti-nô, Mo-ni-ca, Tê-rê-xa hài đồng, Phan-xi-cô As-si-si…như cha thánh Maximilien Kolbe, như Mẹ Á Thánh Têrêxa thành Calcutta, như Á Thánh An-rê Phú Yên, Các Thánh Tử đạo Việt Nam…và hằng ngày, khắp nơi hôm nay, có biết bao nhiêu người dám “đập bể bình dầu thơm quí giá cuộc đời”, dám “bán đi những thửa ruộng màu mỡ cuộc sống”, dám “bỏ chài lưới, bỏ ghe thuyền, bỏ bàn thu thuế, bỏ cả cha, lẫn mẹ, bỏ cả người yêu…” để phục vụ Đức Kitô trong đời thánh hiến, trong chức linh mục, trong vai trò giáo lý viên, tông đồ giáo dân…Trước mặt người đời, trong bậc thang xã hội hoặc với sinh mệnh chính trị, có thể họ là những kẻ thấp cổ bé miệng, là những người bị trù dập bách hại, là những thức “rác rưởi bỏ đi”, nhưng, như lời Thánh Phaolô trong Bài Đọc II hôm nay: “Những gì thế gian cho là điên dại thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ khôn ngoan, và những gì thế gian cho là yếu kém, thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ hùng mạnh…”.
Tuy nhiên, con người vốn bản tính hư hèn, yếu đuối, thích chuộng cái giàu sang của thế gian, thích tìm cái thoải mái, dễ chịu, hạnh phúc trần tục và thường quay lưng trước những đòi hỏi của Tin Mừng (như người thanh niên giàu có đã sụ mặt bỏ đi khi nghe Chúa Giê-su mời gọi: “Con hãy về bán hết mọi của cải, bố thí cho kẻ nghèo, rồi đến theo Ta”)…Cho nên chúng ta hãy cầu nguyện cho nhau biết sống khó nghèo thực sự, như lời của bài thánh ca:
Xin cho con nghèo khó,
cuộc đời bao nguy khó,
đời hạnh phúc con được chính Chúa gia nghiệp trọn đời
Xin cho con nghèo khó
Trong khi các phố phường đang ngập tràn muôn sắc hoa Xuân, mọi nhà đang tất bật lo lắng trang hoàng nhà cửa, sắm sửa đồ dùng để vui Xuân, các hộ kinh doanh đang ngược xuôi thu gom tiền bạc nợ nần…và khắp nơi ngập tràn những cánh thiệp chúc xuân với 4 từ quen thuộc đã trở nên như sáo ngữ: “Năm Mới Hạnh Phúc”…thì trong các thánh đường của người Công Giáo hôm nay lại âm vang lên Sứ điệp Lời Chúa: Khó nghèo là hạnh phúc, hiền lành là hạnh phúc, khóc lóc là hạnh phúc, bị bách hại là hạnh phúc….
Mà chẳng phải chỉ riêng dành cho hôm nay. Sứ điệp nầy “phúc thật” nầy cũng chính là trọng tâm của lời rao giảng mà Đức Kitô muốn ký thác cho muôn thế hệ Kitô hữu và cho toàn nhân loại như một “TIN MỪNG”, một định hướng sống, một trật tự luân lý mới và như một “cánh cửa của niềm hy vọng” để qua đó, chúng ta tiến bước vào miền hạnh phúc đích thực, vào “NƯỚC TRỜI”.
Thế nhưng, để hiểu được dụng ý của Thiên Chúa khi giới thiệu một thứ “hạnh phúc” trông ngược đời nầy, chúng ta hãy cùng nhau lắng nghe những chỉ dẫn của Lời Chúa.
1. Con người thất bại với “Trái Cấm Hạnh Phúc”
Tìm kiếm “trái cấm hạnh phúc” và rồi để vuột mất “hạnh phúc đích thực” đó chính là kinh nghiệm ngàn đời của nhân loại mà ngay từ thuở hồng hoang Tổ Tông loài người đã từng nếm trãi. Bởi vì chính lúc hai ông bà A-đam-E-Va với tay hái “TRÁI CẤM HẠNH PHÚC”, tưởng đâu rằng một chân trời hạnh phúc huy hoàng mở ra trước mắt, thì cũng là lúc “thiên đàng sụp đổ”, nhường lại một kiếp nhân sinh đầy khổ lụy thương đau hun hút nối dài. Thứ “Trái Cấm hạnh phúc” đó cho đến mãi hôm nay vẫn còn là một sức cuốn hút ghê gớm, bởi vì nó đang mặc những lớp áo dễ thương, gần gũi với những nhu cầu của đời thường cuộc sống: tiền bạc, phương tiện, sắc đẹp, danh tiếng, bằng cấp, quyền lực, tình yêu, xác thịt, tận hưởng…Nhưng sau tất cả những ánh hào quang hạnh phúc ấy, điểm đến chung cuộc vẫn là nấm mồ quạnh quẽ và chiếc đầu lâu trơ trọi.
2. Thiên Chúa đề nghị thứ “Hạnh phúc của Nước trời”:
Thiên Chúa tình yêu đã nhập cuộc và dẫn lối đưa đường. Bởi vì nếu không, thì công trình “Tạo dựng” có nguy cơ hoàn toàn sụp đổ. Thiên Chúa muốn cho con người được hạnh phúc, một hạnh phúc đích thực mà Ngài đã thiết dựng ngay từ thuở ban đầu: được chia sẻ hạnh phúc với Ngài, được sống vĩnh cửu, được vào trong một vương quốc:
- Một vương quốc chỉ có tình yêu thay hận thù ghen ghét,
- Một vương quốc sự thật thay cho lầm lạc đui mù,
- Một vương quốc của tình huynh đệ anh em thay cho rẻ chia tranh chấp.
- Một vương quốc của niềm vui và an bình thay cho sầu buồn bất hạnh
- Một vương quốc của hoà bình, hiệp nhất thay cho chiến tranh bạo lực oán thù
- Một vương quốc của yêu thương phục vụ sẻ chia thay vì bóc lột khủng bố…
Thế nhưng, để có được cái hạnh phúc đích thực đó, để đi vào cái Vương Quốc rạng ngời đó, Thiên Chúa đã phải từng bước dạy dỗ con người, thuyết phục con người chấp nhận phương án của Ngài, con đường và giải pháp chính Ngài đề nghị. Trong khi con người cứ mãi loay hoay chạy tìm cái bóng hạnh phúc của “vương quốc trần gian” qua những thực tại chóng tàn, thì Thiên Chúa không mệt mõi giới thiệu con đường hạnh phúc đích thực của “Nước trời”, con đường hoán cải để trở nên khiêm hja khó nghèo.
Lời của Sứ ngôn Sô-phô-ni-a trong Bài đọc I một hôm nay là một điển hình trong những sứ điệp dạy về con đường hạnh phúc của Thiên Chúa:
“Hỡi tất cả những ai nghèo hèn trong xứ sở,
Những kẻ thi hành mệnh lệnh của Thiên Chúa,
Hãy tìm sự công chính, hãy tìm đức khiêm nhường…
Nối tiếp truyền thống của các sứ ngôn và đưa tới một bình diện cụ thể hơn, rõ nét hơn, Đức Kitô đến loan báo: KHÓ NGHÈO chính con đường chắc chắn nhất để tiến vào hạnh phúc Nước Trời: “Phúc cho ai khó nghèo, vì Nước Trời là của họ”.
Chúng ta không biết cái viễn tượng “Nước Trời” đầy lý tưởng và huyền diệu đó đến khi nào mới hiện thực hoàn toàn trên trần gian. Tuy nhiên, có một điều chúng ta xác tín: đó chính là “Nước Trời đã đến” và đã thật sự chạm đến những “kẻ khó nghèo”:
- đã đến cách đây 2000 năm trong Đấng Em-ma-nu-en sinh ra tại Bê Lem trong một đêm mùa đông băng giá, khi đã mang “tin mừng” cho những anh mục đồng nghèo khổ và đem lại ánh sao chân lý cho những nhà đạo sĩ Phương Đông khao khát kiếm tìm…
- đã đến trong anh chàng thanh niên nghèo khổ Giê-su Người Na-da-rét, con Bác thợ mộc Giuse và Bà Maria, để mái nhà Na-da-rét toả ánh sáng diệu hiền, thánh thiện đến mọi nhà xung quanh.
- đã đến trong vị Rab-bi khó nghèo nhưng rao giảng bằng những lời quyền năng và những dấu lạ, để những kẻ đui mù tìm lại ánh sáng, những người điếc lác nghe lại tiếng cười, những kẻ què quặt nhảy nhót tung tăng, những người phung cùi bại liệt tìm thấy một cuộc đời đáng sống, những chàng thu thuế bị loại trừ, những cô gái điếm bị khinh rẽ…tìm lại được niềm tin và hy vọng cho cuộc đời. Vâng tất cả họ đều là những kẻ nghèo và đã đón nhận hạnh phúc Nước Trời cho chính cuộc đời của họ.
- đã đến trong tên tử tội Giê-su trên đồi Núi Sọ khi trước lúc tắt hơi vẫn còn long trọng công bố cánh cửa Nước Trời đang mở ra cho những tâm hồn ăn năn sám hối như tên trộm bị đóng đinh bên hữu: “Hôm nay anh sẽ ở trên thiên đàng với Ta”.
- Đã đến nơi Nhà Tiệc Ly, trên bờ hồ Ti-bê-ri-át, dọc đường về Em-mau trong Đấng đã chết nhưng đã phục sinh để xoay hẳn 180 độ cuộc đời và niềm tin của các môn sinh, những người mà sau đó cũng đã sẵn sàng chấp nhận cuộc sống hiền lành, bị bách hại và đã hiến dâng mạng sống để làm chứng “Hạnh phúc nước Trời đã dành cho họ”…
Và kể từ đó, Nước Trời cứ vươn lên đến mọi miền thế giới, đến mọi tâm hồn…
3. Con đường phúc thật hôm nay
Và nếu hiểu “Khó Nghèo” là như thế, cái phúc đích thực là như thế thì tất cả chúng ta đều là những “kẻ nghèo”, hay đúng hơn “phải trở nên khó nghèo”, bởi vì đó chính là đòi hỏi của Tin Mừng, là điều kiện để chiếm lĩnh Nước trời, để đi vào hạnh phúc vĩnh cửu.
Nếu Đức Kitô đã chọn sinh ra trong hang lừa máng cỏ, đã công bố Tin mừng cho những kẻ nghèo, đã chết như một tội nhân trần trụi trên khổ giá, đã lập Giáo Hội trên nền tảng các tông đồ là những dân chài chất phát, đã chấp nhận trở thành tấm bánh ly rượu để hiện diện mọi ngày với chúng ta trong Bí tích Thánh Thể, hoặc trở nên đồng dạng đồng hình với những kẻ đói khát, tù tội, khổ đau…thì không có lý do gì chúng ta, những người Kitô hữu, lại cứ sống khác đi, lại chọn lựa con đường hạnh phúc khác với lối đi nẽo bước của Ngài.
Chúng ta đừng quên rằng, suốt 2000 năm nay đã có biết bao nhiêu “kẻ nghèo có phúc”, như Anê, Cê-ci-li-a, Au-gus-ti-nô, Mo-ni-ca, Tê-rê-xa hài đồng, Phan-xi-cô As-si-si…như cha thánh Maximilien Kolbe, như Mẹ Á Thánh Têrêxa thành Calcutta, như Á Thánh An-rê Phú Yên, Các Thánh Tử đạo Việt Nam…và hằng ngày, khắp nơi hôm nay, có biết bao nhiêu người dám “đập bể bình dầu thơm quí giá cuộc đời”, dám “bán đi những thửa ruộng màu mỡ cuộc sống”, dám “bỏ chài lưới, bỏ ghe thuyền, bỏ bàn thu thuế, bỏ cả cha, lẫn mẹ, bỏ cả người yêu…” để phục vụ Đức Kitô trong đời thánh hiến, trong chức linh mục, trong vai trò giáo lý viên, tông đồ giáo dân…Trước mặt người đời, trong bậc thang xã hội hoặc với sinh mệnh chính trị, có thể họ là những kẻ thấp cổ bé miệng, là những người bị trù dập bách hại, là những thức “rác rưởi bỏ đi”, nhưng, như lời Thánh Phaolô trong Bài Đọc II hôm nay: “Những gì thế gian cho là điên dại thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ khôn ngoan, và những gì thế gian cho là yếu kém, thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ hùng mạnh…”.
Tuy nhiên, con người vốn bản tính hư hèn, yếu đuối, thích chuộng cái giàu sang của thế gian, thích tìm cái thoải mái, dễ chịu, hạnh phúc trần tục và thường quay lưng trước những đòi hỏi của Tin Mừng (như người thanh niên giàu có đã sụ mặt bỏ đi khi nghe Chúa Giê-su mời gọi: “Con hãy về bán hết mọi của cải, bố thí cho kẻ nghèo, rồi đến theo Ta”)…Cho nên chúng ta hãy cầu nguyện cho nhau biết sống khó nghèo thực sự, như lời của bài thánh ca:
Xin cho con nghèo khó,
cuộc đời bao nguy khó,
đời hạnh phúc con được chính Chúa gia nghiệp trọn đời