Về lại mái nhà xưa (Mc 3, 20-21)
(Bài giảng của ĐC Giuse Vũ Duy Thống cho Tu Sĩ và Ban Thường Vụ HĐMVGX GP Phan Thiết mùng Lễ Tất Niên ngày 21.1.2011)

Bài Phúc Âm hôm nay rất ngắn, chỉ một câu thôi, kể chuyện Chúa Giêsu và các môn đệ trở lại mái nhà của Người. Không mảy may nhắc đến địa danh hay tên miền tọa lạc. Nhưng chỉ chừng ấy thôi cũng đủ cho thấy ý nghĩa chuyến về nhà năm xưa của Chúa Giêsu và gợi ý cho việc Giáo Phận chúng ta trở về nhà thờ chính tòa để cử hành thánh lễ tất niên hôm nay.

1. Giáo Hội như một mái ấm

Chuyến về nhà của Chúa Giêsu có mục đích trước hết là để cho các tông đồ hiểu rằng Giáo Hội được xây dựng như một mái ấm, một mái nhà ấm áp tình yêu, một gia đình kết liên bền chặt có Chúa Kitô là trung điểm. Theo Phúc Âm thánh Marcô, chuyến về nhà tiếp liền ngay sau việc Chúa Giêsu gọi các môn đệ và chọn ra nhóm Mười Hai gọi là tông đồ. Nếu xa xưa thời Cựu Ước, Môsê triệu tập 12 chi tộc Israel để hình thành dân thánh, thì với việc chọn 12 tông đồ, Chúa Giêsu khai mở một tổ chức mới sau này mang tên Giáo Hội. Chuyến về lại mái nhà xưa cùng với các tông đồ như thế chính là dịp quy tụ gia đình, dù với dáng dấp của nề nếp cũ, đã hoàn toàn mới mẻ với những thành viên đến từ nhiều nơi khác nhau, dòng họ khác nhau, tính tình khác nhau, ngành nghề khác nhau, nhưng liên kết với nhau làm thành Giáo Hội. Có lẽ chuyến về nhà của Chúa Giêsu đã vui lắm, không chỉ theo cách nghĩ Việt Nam “không đâu vui bằng ở nhà”, mà còn theo hướng thể hiện của Nước Trời: về lại mái nhà xưa nhưng thực ra là bước đến một mái nhà mới thênh thang rộng mở cho hết mọi người.

Thánh lễ tất niên hôm nay dưới mái nhà thờ chính tòa với sự tham dự của các đại biểu linh mục, tu sĩ, hội đồng mục vụ giáo xứ và các giới cũng được hình dung như một cuộc trở về mái nhà chung. Nhà thờ chính tòa là nhà thờ mẹ của mọi nhà thờ trong Giáo Phận. Về với nhà thờ này cũng chính là về với lòng mẹ của mình. Về đâu thì có thể ngượng nghịu vì xa lạ, chứ về lại nhà mẹ mình thì tất cả đã thành thân quen. Tạ ơn Chúa đã quy tụ và chúc lành. Xin cho mọi người luôn nhận được những diệu cảm mới khi về lại mái nhà thân thương của Giáo Phận, nơi mình có vị trí phù hợp với bậc sống và với vai trò đảm nhận giữa cộng đoàn. Một bài hát về công ơn cha mẹ có câu: “Ai đi là bao chốn xa thấy đâu vui cho bằng mái nhà”. Hy vọng đó cũng là tâm tình chung của mọi người trong phút này.

2. Sứ mạng rao giảng Tin Mừng

Chuyến về nhà của Chúa Giêsu có mục đích tiếp theo là để cho các tông đồ nhận ra sứ mạng muôn đời của Giáo Hội là rao giảng Tin Mừng cho mọi người. Phúc Âm kể: khi Chúa Giêsu về đến nhà thì đám đông dân chúng từ khắp nơi ùn ùn kéo đến, tay bắt mặt mừng, nhưng trên hết vẫn là muốn nghe lời chân lý đem lại sự sống. Bầu khí nơi nhà Chúa Giêsu thật yên ả khác với những lần rao giảng tại hội đường Capharnaum, tại thành phố hay những miền phụ cận, nơi bãi biển hoặc trên núi, mà ở những nơi đó luôn có vài khuôn mặt biệt phái và luật sĩ rình rập trong bóng tối xì xầm với nhau tìm cách loại trừ Đấng giảng giải có uy quyền. Không có lời nào của đám đông được ghi lại cho phép chẩn đoán rằng đám đông thính giả đã chăm chú lắng nghe và đón nhận lời hằng sống. Không có sự can thiệp nào của các tông đồ vào lời giảng của Thầy mình hay vào việc ổn định trật tự trong nhà cũng cho phép chẩn đoán rằng họ đã hòa mình vào bầu khí chung để đón lấy lời dạy và nhất là để ghi tâm khắc cốt rằng: tông đồ là kẻ được sai đi (apostolus). Như vậy, về trong nhà của Chúa Giêsu không phải để nhàn tản rong chơi, mà là để sẵn sàng được sai đi loan báo Tin Mừng.

Chuyến về lại mái nhà chung giáo phận hôm nay thật vui. Trong bài chào mừng, vị đại diện cho biết “còn gặp gỡ là còn vui”. Nhưng niềm vui ấy đã nhanh chóng hòa tan trong biển lớn mừng vui chính là sứ vụ rao giảng Tin Mừng. Năm nay con số tín hữu của Giáo phận Phan Thiết tăng thêm 4.000 so với năm ngoái, từ 162.000 lên 166.000. Vừa vui lại vừa lo. Vui vì thành quả thực thi sứ vụ của mọi thành phần dân Chúa, nhưng cũng lo vì làm sao có thể chu toàn nhiệm vụ chăm sóc những tín hữu mới gia tăng khi mà số mục tử cho tới hôm nay vẫn còn thiếu. Năm trước Giáo Phận có 9 nhà thờ xây dựng dang dở, năm nay đã xong 2, vẫn còn 7 và nhà thờ hải đảo Phú Quý có thể sẽ được đặt viên đá đầu tiên nay mai. Về lại mái nhà chung cho mọi người thấy nhu cầu chung, để trên bước đường sứ vụ, cùng chung sức chung lòng góp phần làm cho Giáo Hội địa phương thêm phong phú.

3. Hy sinh thi hành sứ vụ

Chuyến về nhà của Chúa Giêsu còn có mục đích nữa là để cho các tông đồ nhận thức được giá trị của hy sinh gian khổ ngay trong khi thi hành sứ vụ. Kết thúc câu Phúc Âm là một thoáng xung đột giữa nhiều nhu cầu: giữa nhu cầu thể xác và nhu cầu tinh thần; giữa nhu cầu cá nhân và nhu cầu tập thể; giữa nhu cầu khoan giãn nhân danh sự bình ổn và nhu cầu cấp bách dẫu phải chấp nhận rối loạn nhịp sống đời thường. Chúa Giêsu đã ưu tiên thỏa đáp nhu cầu tinh thần của đám đông dân chúng tìm đến với Người, cho dù phải bận bịu đến nỗi chẳng còn giờ cho bữa ăn gia đình thân tình chính đáng. Trời đánh còn tránh bữa ăn, nhưng khi sứ vụ rao giảng thúc bách thì không còn kiêng kỵ tránh né gì nữa. Cần ưu tiên thi hành. Thảo nào những người thân trong nhà đã phải ngao ngán thốt lên: “Người mất trí rồi”. Tuy nhiên qua đó các tông đồ bỗng hiểu ra: theo Chúa không phải để vinh thân mà để hiến thân; không phải để ăn trên ngồi trốc mà để phục vụ đến nỗi chấp nhận hao mòn thân mình một cách nào đó, miễn là sứ vụ rao giảng Tin Mừng được vuông tròn. Vả chăng, gian khó trong sứ vụ không phải là một phạm trù riêng rẽ mà đúng ra đã thuộc về bản chất của sứ vụ. Gian khó đối với sứ vụ giống như gió đối với lửa, nó thổi tắt đi những đốm lửa yếu tàn nhưng lại làm bùng cháy những mảng lửa mạnh mẽ.

Về đây dưới mái nhà chung, cùng với niềm vui, chúng ta cũng có cơ hội ôn lại tháng ngày qua và kể cho nhau nghe những nỗi khó mình gặp trong đời phục vụ, để chia sẻ cảm thông và cũng để hun đúc chí bền làm chứng cho Tin Mừng trong hoàn cảnh cụ thể. Năm nay, nối tiếp hoa trái năm thánh 2010, Giáo Phận Phan Thiết tập trung thi hành sứ vụ rao giảng Tin Mừng bằng việc chăm chút cho các giáo lý viên và việc huấn giáo tại các giáo xứ. Có một số anh chị em phụ trách giáo lý cấp Giáo Phận sẵn sàng đến các giáo hạt vào những thời điểm thuận lợi để xúc tiến chương trình này. Ngoài ra, nhóm “Gia đình tác viên Tin Mừng” trong Giáo Phận mới được thành lập, sẽ đồng hành với ban Loan báo Tin Mừng trong sứ vụ “đến với muôn dân”. Xin anh chị em thêm lời cầu nguyện cho công việc chung của Giáo Phận, dù có nhiều khó khăn, cũng sớm được thi hành và được hoàn thành.

Tóm lại, về dưới mái nhà chung dịp tất niên, trong tinh thần của những người con một nhà, chúng ta sống lại những cảm thức đức tin đi liền với sự hiệp thông và đường sứ vụ. Cùng với niềm tạ ơn cũng như dưới sự che chở của Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Thiên Chúa, Bổn mạng Giáo Phận, chúc mọi người năm mới và tuổi mới trong hồng ân luôn luôn mới của Thiên Chúa.