Chúa Nhật XXX Thường Niên – Năm C (Sirach 35: 15-17, 20-22; Psalm 34; 2 Timothy 4: 6-8, 16-18; Luke 18: 9-14)

Công lý thường được mô tả như một hình ảnh bị bịt mắt đang nắm một tập hợp những quy mô hàm ý rằng không có mục đích lý trí và không thiên vị.

Thật đáng tiếc, từ những trải nghiệm cuộc sống, chúng ta biết rằng điều này không phải luôn luôn như vậy. Chúng ta đã chứng kiến biết bao nhiêu trường hợp tai tiếng mà trong đó thủ phạm tội ác đã lươn lẹo lọt lưới và xa chạy cao bay vô trách nhiệm trước một đội phòng thủ tối mạnh và đắt giá. Thông thường công lý phụ thuộc quá nhiều vào nơi mà một người bị đặt vào tình huống trong một qui mô kinh tế và xã hội cũng như chịu ảnh hưởng của những mối liên kết cá nhân thuộc con người.

Mặt khác, nhiều người đã bị cáo buộc và kết án một cách bất công vì thiếu một phát ngôn viên có tác dụng hay bào chữa. Thậm chí việc chiến thắng một bản án chống lại một tập đoàn khổng lồ có thể là một chiến thắng vào khoảng không vì họ có những quyền lực để trì hoãn tiến trình kháng án vô thời hạn. Tất cả điều này có thể để lại cho chúng ta những cay đắng và hoài nghi mà nó không khác gì trong thời đại mà Sirach đã viết.

Tác giả bảo đảm với chúng ta rằng, tất cả chúng ta ai nấy đều đứng trước một bản án không thể mua chuộc, chế tác hoặc ảnh hưởng bằng bất kỳ cách nào. Thiên Chúa khách quan – bất kể chúng ta là ai điều đó không quan trọng. Thiên chúa lắng nghe và phán quyết những sự việc không bao che thuộc tất cả mọi trường hợp theo nguyên tắc công lý thiêng liêng. Và bản án này được ban ra luôn luôn công bằng – không có những kháng cáo cần thiết hoặc cho phép.

Liệu chúng ta có thấy được nền công lý này trong thời đại của chính chúng ta không? Những người mà đối xử bất công hoặc tàn nhẫn với người khác, chẳng chóng thì chầy nó cũng giáng xuống đầu của chình họ - vì cổ ngôn có câu, “gieo gió thì gặt bão.” Những hệ thống tàn bạo hoặc bất công – cuối cùng tự gieo những hạt giống tự tiêu diệt mình. Nhưng thậm chí nền công lý không đưa ra trong thế giới này, chúng ta tất cả cuối cùng sẽ tự bắt gặp, sự sống loài người không thể gian lận hoặc lừa đảo Thiên Chúa. Sống với một ý thức về mục đích đạo đức để truy tìm công lý luôn là một điều quan trọng, cả hai cho bản thân và tha nhân.

Đồng thời chúng ta phải chấp nhận sự bình yên mà thực tế công lý không luôn diễn ra theo thời gian và phương thức mong muốn của chúng ta.

Tác giả của 2 Timothy, một môn đệ của Thánh Phao-lô, ví như một chuyến đi tinh thần của chúng ta tới một cuộc đua. Điều quan trọng nhất là không chiến thắng cuộc đua mà chỉ hoàn thành cuộc đua. Đó là sự trung thực và cam kết, điều đó được yêu cầu chứ không phải là hoàn thiện. Thánh Phao-lô có thể bị cám dỗ bỏ trốn ngay lúc đó, nhưng vì đoạn trích nói rằng, ông đã giữ được đức tin. Vương miện của sự công chính là một biểu tượng cho “giải thưởng” dành cho những người duy trì cố gắng bất kể những khó khăn, thất bại hoặc sai lầm. Nền văn hóa của chính chúng ta không định giá sự can phạm hoặc sự trung thực lâu dài diễn ra trong quá khứ - có lẽ đây là một phương thuốc giải độc cho thái độ “chạy trốn” của chính chúng ta.

Câu chuyện tuyệt vời về người thu thuế và người Pharisee có vẻ như nó phù hợp với ngày nay khi nó được viết. Nó không nói về người Pharisee, nó nói về chúng ta và về tất cả những người thuộc mọi tôn giáo. Nếu câu chuyện này hôm nay được kể trong một cộng đồng Ki-tô giáo thì không có điều gì thay đổi ngoại trừ các danh hiệu. Mục tiêu này là sự tự mãn tinh thần và kết án mà người ta đã đến một cách thiêng liêng. Người Pharisee trong câu chuyện đã không nhìn sâu thẳm nội tại bản thân – nếu ông ta làm như vậy, ông ta đã nhận ra rằng ông ta coi thường ở người thu thuế những gì mà ông sợ hãi nhất ở chính mình. Trở nên hăng hái và câu nệ từng li từng tí trong việc chấp hành pháp luật và những quy tắc không tạo ra một con người công bình và nhân ái. Người thu thuế này là người tự ý từ chối hoặc ảo tưởng – ông ta biết và cảm nhận sự tuyệt vọng của mình và không còn hy vọng cần đến nơi Thiên Chúa. Không một lời bào chữa, không biện hộ mặc cả, không có trò chơi, duy nhất một lời cầu xin chân thành cho sự tha thứ.

Câu chuyện này hôm nay có nhiều tác dụng trong việc giáo dục chúng ta, nhất là đối với những xu hướng coi thường những người mà chúng ta không chấp nhận. Những cuộc tranh cãi xoay quanh những vấn đề trong thời buổi của chúng ta khó có thể được gọi là những cuộc tranh luận vì họ thiếu văn hóa, thiếu đúng đắn và sự tôn trọng đó là sự hình thành cốt lõi của truyền thống tranh luận.

Hành động ma quỷ cùng tính cách giết người của những ai suy nghĩ hay hành động một cách khác nhau đều là sự chiếu soi của bóng tối tự bên trong của chính mình. Thánh Phao-lô đã cho điều đó hoàn toàn đúng với sự khẳng định của ông rằng chúng ta đã hạ thấp đoản mạch vinh quang của Thiên Chúa và đứng trong nhu cầu của lòng thương xót và sự tha thứ.

Một sự khiệm tốn và sự độ lượng khoan dung ít ỏi đi trên một chặng đường dài, thật dài.

(Nguồn: Regis College – The School of Theology)