CHƯƠNG II
BÍ TÍCH THÁNH THỂ
XÂY DỰNG HỘI THÁNH
“Bí tích Thánh Thể xây dựng Hội Thánh” nghĩa là gì?
Nghĩa là, nhờ Bí tích Thánh Thể, Hội thánh tiến triển:
trong sự hiệp thông có tính bí tích với Con Thiên Chúa, Đấng đã hy sinh vì chúng ta;
trong sự hiệp nhất của Hội thánh như là Nhiệm thể Đức Kitô;
trong việc chu toàn sứ vụ là dấu chỉ của sự hiệp nhất và kiến tạo một cộng đoàn nhân loại.
Ngay từ buổi sơ khai của Hội thánh, Thánh Thể đã có một ảnh hưởng quyết định như thế nào?
Các tác giả sách Tin mừng ghi rõ Nhóm 12 Tông đồ tụ họp chung quanh Đức Giêsu trong bữa Tiệc ly. Đó là một chi tiết có tầm mức quan trọng, bởi vì:
các Tông đồ vừa là hạt giống của Israel mới, vừa là khởi đầu của hàng Giáo phẩm;
khi ban cho họ Mình và Máu Người làm của ăn, Đức Kitô đã nối kết họ với hy tế mà sau đó Người sẽ hoàn tất trên đồi Canvê;
những cử chỉ và lời nói của Đức Giêsu trong bữa Tiệc ly đặt nền móng cho cộng đoàn thiên sai mới, tức là Dân của Giao ước mới;
lần đầu tiên các Tông đồ đã đi vào sự hiệp thông có tính bí tích với Người.
Sự hiệp thông có tính bí tích với Con Thiên Chúa được thông điệp diễn tả như thế nào?
Chúng ta có thể nói rằng:
không những mỗi người chúng ta tiếp nhận Đức Kitô, nhưng Đức Kitô tiếp nhận mỗi người chúng ta;
Người thắt chặt tình bằng hữu với chúng ta: “Anh em là bạn hữu của Thầy”;
chính nhờ Người mà chúng ta có sự sống: “Ai ăn Ta sẽ nhờ Ta mà được sống”;
chúng ta được kết hiệp, “ở trong” Chúa của mình.
Tại sao Thánh Thể được xem như là nguồn mạch và chóp đỉnh của mọi công cuộc phúc âm hoá?
Bởi vì nhờ sự thông hiệp với Mình và Máu Đức Kitô trong Thánh Thể, Hội Thánh nhận được sức mạnh thiêng liêng cần thiết để tiếp tục sứ vụ của mình: trở thành một “bí tích” cho nhân loại, một dấu chỉ và khí cụ mang lại ơn Cứu độ.
Sự hiệp nhất với Đức Kitô sẽ dẫn ta đến sự hiệp nhất nào?
Sự hiệp nhất của Hội thánh, Nhiệm thể Đức Kitô.
Thánh Phaolô ám chỉ sức mạnh hiệp nhất đó như thế nào?
Ngài viết cho tín hữu Côrintô: “khi ta cùng bẻ Bánh Thánh, đó chẳng phải là dự phần vào Thân Thể Người sao? Bởi vì chỉ có một tấm Bánh, và tất cả chúng ta chia sẻ cùng một Bánh ấy, nên tuy nhiều người, chúng ta cũng chỉ là một thân thể” (1 Cr 10,16-17).
Do đâu mà có sự hiệp nhất đó?
Đó là do hành động liên kết và không thể tách rời giữa Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Vì thế, trong Kinh nguyện Thánh Thể, Hội thánh khẩn nài Thiên Chúa Cha sai Chúa Thánh Thần ngự xuống trên các tín hữu và và trên các lễ vật.
“Thánh Thể kiến tạo một cộng đồng nhân loại” nghĩa là gì?
Nghĩa là quyền năng đem lại sự hiệp nhất của thân Mình Đức Kitô:
thực hiện một cách viên mãn và phong phú những khát vọng hiệp nhất huynh đệ tiềm ẩn sâu xa trong tâm hồn con người;
ngăn chận những mầm mống của chia rẽ, mà kinh nghiệm hằng ngày chỉ cho thấy rằng chúng cắm rễ sâu trong lòng nhân loại như là hậu quả của tội lỗi.
Tại sao việc tôn sùng Thánh Thể ngoài Thánh lễ có một giá trị vô song đối với đời sống của Hội Thánh?
Bởi vì:
việc tôn sùng này nối kết chặt chẽ với việc cử hành Hy tế tạ ơn;
nhờ đó chúng ta có cơ hội tiếp xúc với chính nguồn mạch của ân sủng;
chúng ta múc từ đó nguồn sức mạnh, an ủi và đỡ nâng.
Thánh Anphonsô Liguori đã ca ngợi việc tôn sùng này như thế nào?
Ngài viết: “Trong số các việc đạo đức, việc thờ phượng Đức Giêsu trong Thánh Thể là cao cả nhất sau các bí tích, việc mà Thiên Chúa yêu thích nhất và đem lại lợi ích cho chúng ta”.
Đức giáo hoàng nhắn nhủ điều gì?
“Các mục tử có trách nhiệm khuyến khích, đồng thời nêu gương sáng về việc tôn sùng Thánh Thể, và đặc biệt việc trưng bày Thánh Thể, cũng như việc tôn thờ Đức Kitô hiện diện trong hình Thánh Thể”.
CHƯƠNG III
ĐẶC TÍNH TÔNG TRUYỀN
CỦA BÍ TÍCH THÁNH THỂ VÀ CỦA HỘI THÁNH
Khi giải thích Hội Thánh là tông truyền, Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo đưa ra những ý nghĩa nào?
Sách Giáo lý đưa ra 3 ý nghĩa:
Hội thánh được thiết lập trên nền móng các tông đồ;
với sự trợ giúp của Thánh Thần, Hội thánh giữ gìn và truyền đạt giáo huấn, ‘kho tàng tuyệt hảo’ và các lời cứu độ mà Hội thánh đã lắng nghe từ các tông đồ;
Hội thánh tiếp tục được các tông đồ dạy dỗ, thánh hoá và hướng dẫn qua các đấng kế vị các tông đồ.
Thánh Thể có đặc tính tông truyền như thế nào?
Thánh Thể có đặc tính tông truyền cũng theo 3 ý nghĩa nêu trên:
Thánh Thể cũng đặt nền tảng trên các tông đồ, không theo nghĩa là nó không phát xuất từ chính Đức Kitô, nhưng bởi vì nó được Đức Giêsu ủy thác cho các tông đồ, và được truyền lại cho chúng ta bởi các tông đồ và những người kế vị các ngài;
Thánh Thể được cử hành trong sự phù hợp với đức tin của các Tông đồ;
chính linh mục có chức thánh, hành động trong tư cách của Đức Kitô, cử hành Hy tế tạ ơn và nhân danh toàn dân mà dâng lên Thiên Chúa.
Linh mục thừa tác hành động trong tư cách đức Kitô, cử hành Hy tế tạ ơn. Câu “ trong tư cách của Đức Kitô” có ý nghĩa gì?
Câu đó có ý nghĩa sâu xa hơn việc tế lễ “nhân danh” hay “trong vai trò” của Đức Kitô. Trong tư cách có nghĩa là đồng hoá cách bí tích và đặc biệt với Linh mục Thượng phẩm, tác giả và chủ thể chính của hy tế này của Người, trong đó không ai thật sự có thể thay thế Người.
Tại sao Thánh Thể là một quà tặng vượt trỗi cách triệt để quyền hạn của cộng đoàn?
Bởi vì:
một cộng đoàn thánh thể đích thật, thì nhất thiết phải có sự hiện diện của một thừa tác viên có chức thánh chủ sự cộng đoàn;
cộng đoàn không thể tự cung cấp cho mình một thừa tác viên có chức thánh. Thừa tác viên này là một quà tặng mà cộng đoàn đón nhận nhờ việc kế vị tông truyền lên đến các tông đồ.
Công đồng Latêranô IV đã dạy như thế nào?
“Mầu nhiệm Thánh Thể không thể được cử hành trong bất cứ cộng đoàn nào, ngoại trừ bởi linh mục được phong”
Công đồng Vatican II nhận định như thế nào về các cộng đồng Giáo hội xuất hiện tại phương Tây kể từ thế kỷ 16 trở đi và tách rời khỏi Giáo Hội Công giáo?
“Những cộng đoàn Giáo hội tách rời khỏi chúng ta thì thiếu sự hiệp nhất trọn vẹn với chúng ta, một sự hiệp nhất phát sinh từ Bí tích Thánh Tẩy và chúng ta tin rằng chính vì thiếu Bí tích truyền chức thánh mà các cộng đồng Giáo hội đó đã không bảo toàn bản chất đích thực và toàn vẹn của mầu nhiệm Thánh Thể. Dẫu sao, khi các cộng đoàn đó tưởng niệm cái chết và sự phục sinh của Chúa trong Bữa ăn thánh, họ tuyên xưng rằng bữa ăn đó biểu lộ sự sống hiệp thông với Đức Kitô và họ mong đợi Ngài đến trong vinh quang”.
Tại sao người tín hữu công giáo phải từ chối rước lễ được ban phát trong các cuộc cử hành của các anh em ly khai?
Bởi vì người tín hữu công giáo không muốn:
nuôi dưỡng một sự mập mờ về bản chất của Thánh Thể;
thiếu sót trong nhiệm vụ làm chứng công khai cho sự thật.
Có thể thay thế Thánh lễ Chúa nhật bằng những buổi cử hành Lời Chúa có tính đại kết hay những buổi cầu nguyện chung với những Kitô hữu của các cộng đoàn Giáo hội nói trên hoặc ngay cả việc tham dự vào các nghi thức phụng vụ của họ không?
Thưa không. Những cử hành và nghi thức như thế, tuy đáng ca ngợi trong những hoàn cảnh nhất định, nhằm mục đích đi đến sự hiệp thông trọn vẹn, gồm cả sự hiệp thông thánh thể, nhưng chúng không thể thay thế cho Thánh lễ.
Sự kiện năng quyền truyền phép Thánh Thể chỉ được uỷ thác cho các Giám mục và Linh mục có hạ thấp phẩm giá của những thành phần khác trong Dân Thiên Chúa không?
Thưa không. Bởi vì trong sự hiệp thông của thân thể duy nhất của đức Kitô, tức là Hội thánh, ân ban này mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.
Tại sao Hy tế tạ ơn là trung tâm và cội rễ của toàn thể đời sống linh mục?
Bởi vì đức ái mục tử, mối giây liên kết đời sống và công việc của người linh mục, phát sinh trước hết từ Hy tế tạ ơn.
Công đồng khuyên dạy các linh mục thực hành điều gì?
Công đồng khuyên dạy các linh mục cử hành thánh lễ mỗi ngày.
Việc thực hành đó quan trọng như thế nào đối với đời sống thiêng liêng của linh mục, cũng như đối với thiện ích của Hội thánh và thế giới?
Việc thực hành đó giúp các linh mục chống lại áp lực dẫn đến sự đánh mất trọng tâm và tìm được sức mạnh thiêng liêng cần thiết để đối diện với những việc mục vụ khác nhau.
Tại sao Thánh Thể phải ở vị trí trung tâm trong công việc mục vụ cổ võ ơn gọi linh mục?
Bởi vì:
chính trong Thánh Thể mà việc cầu nguyện cho ơn gọi được liên kết chặt chẽ hơn cả với lời cầu nguyện của Đức Kitô Linh mục Thượng phẩm;
sự nhiệt tâm của các Linh mục trong việc cử hành Thánh Thể, cùng với sự tham dự cách ý thức, tích cực và hiệu quả của các tín hữu trong Thánh lễ, tạo nên một gương mẫu sáng chói cho các bạn trẻ và khích lệ họ quảng đại đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa.
Khi một cộng đoàn giáo xứ thiếu linh mục, ta có thể bù đắp như thế nào để việc cử hành ngày Chúa nhật được tiếp tục?
Trong trường hợp đó, các tu sĩ và giáo dân có thể hướng dẫn anh chị em mình cầu nguyện. Tuy nhiên, phải xem đó chỉ là những giải pháp tạm thời, trong lúc cộng đoàn chờ có một linh mục.
Trong hoàn cảnh đó, Đức giáo hoàng nhắn nhủ điều gì?
Đức giáo hoàng nhắn nhủ toàn thể cộng đoàn phải:
cầu nguyện sốt sắng hơn để Chúa gởi những thợ gặt đến cánh đồng của Người;
vận dụng tất cả mọi tài nguyên cần thiết để cổ võ việc mục vụ ơn gọi cách thích đáng;
giữ gìn sống động một sự “khao khát” đích thật Bí tích Thánh Thể, để không bao giờ bỏ lỡ cơ hội có Thánh lễ.
CHƯƠNG IV
THÁNH THỂ VÀ SỰ HIỆP THÔNG CỦA HỘI THÁNH
Tại sao Thánh Thể xuất hiện như là đỉnh cao của tất cả các bí tích?
Bởi vì Thánh Thể làm cho nên hoàn thiện mối hiệp thông của chúng ta với Thiên Chúa Cha bằng cách đồng hóa với Người Con yêu dấu duy nhất của Người nhờ hoạt động của Chúa Thánh Thần.
Vì thế ta phải làm gì?
Ta phải nuôi dưỡng trong tim ta một lòng khao khát liên lỉ lãnh nhận bí tích Thánh Thể.
Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu viết gì về việc thực hành “rước lễ thiêng liêng”?
Ngài viết: “Khi bạn không rước Mình Thánh Chúa và không tham dự Thánh Lễ được, bạn có thể rước lễ thiêng liêng, đây là một thực hành đem lại nhiều ơn ích; qua đó tình yêu của Thiên Chúa sẽ ấn dấu mạnh mẽ trên bạn”.
Việc cử hành Thánh Thể có phải là khởi điểm của sự hiệp thông không?
Thưa không. Bí tích này giả định đã có sự hiệp thông, một sự hiệp thông mà việc cử hành tìm cách củng cố và đưa đến chỗ hoàn hảo. Bí tích là một biểu hiện của mối giây hiệp thông.
Mối giây hiệp thông đó có những chiều kích nào?
Có hai chiều kích:
chiều kích vô hình : trong Đức Kitô và nhờ hoạt động của Thánh Thần, nó liên kết chúng ta với Chúa Cha và với nhau;
chiều kích hữu hình : nó dẫn đến sự gắn bó với giáo huấn của các Tông Đồ, các phép bí tích và phẩm trật của Hội Thánh.
Vì thế, một đòi buộc nội tại của Thánh Thể là gì?
Đó là bí tích này phải được cử hành trong sự hiệp thông, và đặc biệt phải đáp ứng toàn bộ các điều kiện đã được đề ra.
Sự hiệp thông vô hình giả định điều gì?
Có hai điều:
đời sống ân sủng - nhờ đó chúng ta trở nên “những người thông phần bản tính Thiên Chúa”;
sự thực hành các nhân đức tin, cậy, mến.
Đâu là bổn phận luân lý ràng buộc các Kitô hữu muốn tham dự trọn vẹn vào bí tích Thánh Thể qua việc nhận lãnh Mình và Máu Chúa Kitô?
Đó là giữ cho nguyên vẹn những mối liên kết vô hình này: “Ai nấy phải tự xét mình, rồi hãy ăn Bánh và uống Chén này” (1 Cr 11,28).
Thánh Gioan thành Chrysostom đã thúc giục các tín hữu như thế nào?
“Tôi cũng lên tiếng, kêu van, nài xin, khẩn khoản rằng đừng ai đến gần bàn thánh này với một lương tâm ô uế và đồi bại. Quả vậy, một hành động như thế không thể gọi là 'hiệp thông', dù chúng ta rước Mình thánh Chúa ngàn lần, nhưng phải gọi là 'án phạt', ‘nỗi dày vò’ và 'sự gia tăng hình phạt'”.
Trong cùng một viễn tượng ấy, sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo chỉ vẽ điều gì?
“Bất cứ ai biết mình mắc một tội trọng thì phải nhận lãnh bí tích Hòa Giải trước khi rước lễ”.
Vì lý do gì Hội Thánh quy định rằng những người “ngoan cố sống trong tội trọng tỏ tường” thì không được rước Mình Thánh Chúa?
Đó là vì:
ưu tư mục vụ liên quan đến trật tự của cộng đoàn;
sự kính trọng đối với bí tích.
Công Đồng liệt kê các “mối giây liên kết” nào của sự hiệp thông hữu hình?
Đó là:
tuyên xưng đức tin
chấp nhận trọn vẹn tổ chức và các phương tiện cứu rỗi được thiết lập trong Giáo hội.
Thánh Thể, như là một biểu lộ cao cả nhất và mang tính bí tích của sự hiệp thông trong Hội Thánh, đòi buộc điều gì?
Thánh Thể đòi buộc phải được cử hành trong một bối cảnh tôn trọng những mối giây hiệp thông bên ngoài. Cách riêng, những mối giây hiệp thông trong các bí tích, đặc biệt trong bí tích Thánh Tẩy và bí tích Truyền Chức Thánh phải có thật.
Vì thế, có thể trao Mình Thánh Chúa cho một người chưa được rửa tội hay cho một người chối bỏ chân lý toàn vẹn của đức tin liên quan đến mầu nhiệm Thánh Thể không?
Thưa không.
Hơn thế nữa, sự hiệp thông giáo hội của một cộng đoàn Thánh Thể còn đòi buộc điều gì?
“Mọi cử hành Thánh Thể được thực hiện trong sự hiệp nhất không chỉ với Giám Mục sở tại, nhưng còn với Giáo Hoàng, với Giám mục đoàn, với tất cả các giáo sĩ và với toàn dân Thiên Chúa. Mọi cuộc cử hành thành sự bí tích Thánh Thể đều diễn tả sự hiệp thông phổ quát này với thánh Phêrô và với toàn thể Hội Thánh, hoặc đòi buộc cách khách quan điều đó, như trường hợp của các Giáo hội Kitô ly khai khỏi Rôma”.
“Thánh Thể tạo nên sự hiệp thông và cổ võ sự hiệp thông”. Thánh Augustinô đã nhắc nhở điều gì về tinh thần hiệp thông huynh đệ?
“Chúa Kitô… đã thánh hiến trên bàn thờ mầu nhiệm bình an và hiệp nhất của chúng ta. Bất cứ ai nhận lãnh mầu nhiệm hiệp nhất mà không duy trì những mối giây hòa bình thì không nhận lãnh mầu nhiệm của Người để được cứu độ, nhưng nhận lãnh một bằng chứng chống lại chính mình”.
Tại sao các tín hữu có bổn phận tham dự Thánh Lễ Chúa Nhật và các mục tử, về phần mình, có bổn phận tương ứng là tạo cơ hội và khả năng cho mọi người thực thi giáo huấn này?
Bởi vì, như lời Đức Gioan Phaolô II viết trong Tông Thư Novo Millennio Ineunte : Phụng Vụ Thánh Thể ngày Chúa Nhật “là nơi chốn thuận lợi để sự hiệp thông không ngừng được công bố và nuôi dưỡng. Chính nhờ sự thông hiệp vào Thánh Thể, Ngày của Chúa cũng trở thành Ngày của Hội Thánh, khi Hội Thánh có thể thực hiện cách hiệu quả vai trò của mình như là bí tích của sự hiệp nhất”.
Tại sao Hội Thánh đã đề ra những quy tắc nhằm cổ võ sự tiếp cận thường xuyên và đem lại ơn ích của các tín hữu với bàn tiệc Thánh Thể, cũng như nhằm xác định những điều kiện khách quan không được phép cho chịu lễ?
Vì muốn giữ gìn và cổ võ sự hiệp thông giáo hội.
Tại sao khát vọng đạt đến hiệp nhất khiến chúng ta hướng về Thánh Thể?
Bởi vì Thánh Thể là biểu hiện hoàn hảo nhất và nguồn mạch vô song của sự hiệp nhất đoàn dân Thiên Chúa.
Khi cử hành Hy tế Thánh Thể, Hội Thánh cầu xin Thiên Chúa Cha ban cho ơn hiệp nhất và tin rằng sẽ được nhậm lời. Đâu là nền tảng của một sự tin tưởng như thế?
Bởi vì Hội Thánh cầu xin trong sự hiệp nhất với Đức Kitô là Đầu và là Phu Quân của mình, Đấng nhận lời cầu xin của Hiền Thê và kết hiệp lời cầu xin này trong của lễ hy sinh cứu chuộc của Người.
Tại sao không thể cùng cử hành một buổi phụng vụ Thánh thể, cho đến khi những mối giây là việc tuyên xưng đức tin, các bí tích và việc cai quản giáo hội được tái lập trọn vẹn?
Bởi vì sự hiệp nhất của Hội thánh nhất thiết đòi buộc phải có sự hiệp thông trọn vẹn trong các mối giây đó.
Tại sao bất cứ việc cùng cử hành nào như thế không thể là một phương thế hữu hiệu, và có nguy cơ tạo nên một trở ngại cho sự hiệp thông trọn vẹn?
Bởi vì nó làm chúng ta bớt ý thức đến sự xa cách với mục tiêu và đem lại hoặc gia tăng sự hàm hồ đối với chân lý này hay chân lý khác của đức tin. Con đường tiến về sự hiệp nhất trọn vẹn chỉ có thể thực hiện trong chân lý.
Trong Thông điệp Ut Unum Sint, sau khi thừa nhận không thể thông dự vào Thánh Thể, Đức giáo hoàng diễn tả sự tha thiết muốn tiến đến hiệp nhất như thế nào?
“Chúng ta vẫn tha thiết mong muốn cử hành chung với nhau Bí tích Thánh Thể duy nhất của Chúa, và ước muốn này tự nó đã là một lời ca ngợi chung, một lời khẩn cầu duy nhất. Cùng nhau chúng ta hướng lòng về Chúa Cha và tha thiết làm điều đó với 'một lòng một ý'”.
Ý hướng của việc trao ban Thánh Thể cho những người thuộc về các Giáo hội hay các cộng đoàn không hiệp thông trọn vẹn với Hội thánh là gì?
Đó là là đáp ứng một nhu cầu thiêng liêng hệ trọng vì phần rỗi đời đời của một tín hữu, chứ không phải là thực hiện một sự rước lễ chung, vốn chưa thể thực hiện bao lâu những mối giây hiệp thông hữu hình với Hội thánh chưa được tái lập trọn vẹn.
Việc trao ban bí tích Thánh thể, Hoà giải và Xức dầu bênh nhân cho những kitô hữu chưa hiệp thông trọn vẹn với Hội thánh Công giáo cần những điều kiện nào?
Người kitô hữu ấy phải:
hết sức ao ước lãnh nhận các bí tích đó,
tự ý xin
bày tỏ lòng tin đối với các bí tích đó như Hội thánh tuyên xưng.
Tại sao phải trung thành tuân giữ toàn thể các quy tắc trong lãnh vực này?
Bởi vì sự trung thành ấy là một biểu lộ và, đồng thời là một minh chứng cho tình yêu của chúng ta đối với Đức Giêsu Kitô trong Bí tích cực thánh và đối với anh chị em thuộc các Giáo hội kitô giáo - vì họ có quyền chờ đợi nơi chúng ta chứng tá về sự thật - và đối với chính sự nghiệp cổ võ sự hiệp nhất.
Lm. Phan Du Sinh Ofm. thực hiện
Để bản tóm lược nên hoàn thiện, xin đón nhận mọi góp ý, điều chỉnh, bổ sung.
Thư về
BÍ TÍCH THÁNH THỂ
XÂY DỰNG HỘI THÁNH
“Bí tích Thánh Thể xây dựng Hội Thánh” nghĩa là gì?
Nghĩa là, nhờ Bí tích Thánh Thể, Hội thánh tiến triển:
trong sự hiệp thông có tính bí tích với Con Thiên Chúa, Đấng đã hy sinh vì chúng ta;
trong sự hiệp nhất của Hội thánh như là Nhiệm thể Đức Kitô;
trong việc chu toàn sứ vụ là dấu chỉ của sự hiệp nhất và kiến tạo một cộng đoàn nhân loại.
Ngay từ buổi sơ khai của Hội thánh, Thánh Thể đã có một ảnh hưởng quyết định như thế nào?
Các tác giả sách Tin mừng ghi rõ Nhóm 12 Tông đồ tụ họp chung quanh Đức Giêsu trong bữa Tiệc ly. Đó là một chi tiết có tầm mức quan trọng, bởi vì:
các Tông đồ vừa là hạt giống của Israel mới, vừa là khởi đầu của hàng Giáo phẩm;
khi ban cho họ Mình và Máu Người làm của ăn, Đức Kitô đã nối kết họ với hy tế mà sau đó Người sẽ hoàn tất trên đồi Canvê;
những cử chỉ và lời nói của Đức Giêsu trong bữa Tiệc ly đặt nền móng cho cộng đoàn thiên sai mới, tức là Dân của Giao ước mới;
lần đầu tiên các Tông đồ đã đi vào sự hiệp thông có tính bí tích với Người.
Sự hiệp thông có tính bí tích với Con Thiên Chúa được thông điệp diễn tả như thế nào?
Chúng ta có thể nói rằng:
không những mỗi người chúng ta tiếp nhận Đức Kitô, nhưng Đức Kitô tiếp nhận mỗi người chúng ta;
Người thắt chặt tình bằng hữu với chúng ta: “Anh em là bạn hữu của Thầy”;
chính nhờ Người mà chúng ta có sự sống: “Ai ăn Ta sẽ nhờ Ta mà được sống”;
chúng ta được kết hiệp, “ở trong” Chúa của mình.
Tại sao Thánh Thể được xem như là nguồn mạch và chóp đỉnh của mọi công cuộc phúc âm hoá?
Bởi vì nhờ sự thông hiệp với Mình và Máu Đức Kitô trong Thánh Thể, Hội Thánh nhận được sức mạnh thiêng liêng cần thiết để tiếp tục sứ vụ của mình: trở thành một “bí tích” cho nhân loại, một dấu chỉ và khí cụ mang lại ơn Cứu độ.
Sự hiệp nhất với Đức Kitô sẽ dẫn ta đến sự hiệp nhất nào?
Sự hiệp nhất của Hội thánh, Nhiệm thể Đức Kitô.
Thánh Phaolô ám chỉ sức mạnh hiệp nhất đó như thế nào?
Ngài viết cho tín hữu Côrintô: “khi ta cùng bẻ Bánh Thánh, đó chẳng phải là dự phần vào Thân Thể Người sao? Bởi vì chỉ có một tấm Bánh, và tất cả chúng ta chia sẻ cùng một Bánh ấy, nên tuy nhiều người, chúng ta cũng chỉ là một thân thể” (1 Cr 10,16-17).
Do đâu mà có sự hiệp nhất đó?
Đó là do hành động liên kết và không thể tách rời giữa Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Vì thế, trong Kinh nguyện Thánh Thể, Hội thánh khẩn nài Thiên Chúa Cha sai Chúa Thánh Thần ngự xuống trên các tín hữu và và trên các lễ vật.
“Thánh Thể kiến tạo một cộng đồng nhân loại” nghĩa là gì?
Nghĩa là quyền năng đem lại sự hiệp nhất của thân Mình Đức Kitô:
thực hiện một cách viên mãn và phong phú những khát vọng hiệp nhất huynh đệ tiềm ẩn sâu xa trong tâm hồn con người;
ngăn chận những mầm mống của chia rẽ, mà kinh nghiệm hằng ngày chỉ cho thấy rằng chúng cắm rễ sâu trong lòng nhân loại như là hậu quả của tội lỗi.
Tại sao việc tôn sùng Thánh Thể ngoài Thánh lễ có một giá trị vô song đối với đời sống của Hội Thánh?
Bởi vì:
việc tôn sùng này nối kết chặt chẽ với việc cử hành Hy tế tạ ơn;
nhờ đó chúng ta có cơ hội tiếp xúc với chính nguồn mạch của ân sủng;
chúng ta múc từ đó nguồn sức mạnh, an ủi và đỡ nâng.
Thánh Anphonsô Liguori đã ca ngợi việc tôn sùng này như thế nào?
Ngài viết: “Trong số các việc đạo đức, việc thờ phượng Đức Giêsu trong Thánh Thể là cao cả nhất sau các bí tích, việc mà Thiên Chúa yêu thích nhất và đem lại lợi ích cho chúng ta”.
Đức giáo hoàng nhắn nhủ điều gì?
“Các mục tử có trách nhiệm khuyến khích, đồng thời nêu gương sáng về việc tôn sùng Thánh Thể, và đặc biệt việc trưng bày Thánh Thể, cũng như việc tôn thờ Đức Kitô hiện diện trong hình Thánh Thể”.
CHƯƠNG III
ĐẶC TÍNH TÔNG TRUYỀN
CỦA BÍ TÍCH THÁNH THỂ VÀ CỦA HỘI THÁNH
Khi giải thích Hội Thánh là tông truyền, Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo đưa ra những ý nghĩa nào?
Sách Giáo lý đưa ra 3 ý nghĩa:
Hội thánh được thiết lập trên nền móng các tông đồ;
với sự trợ giúp của Thánh Thần, Hội thánh giữ gìn và truyền đạt giáo huấn, ‘kho tàng tuyệt hảo’ và các lời cứu độ mà Hội thánh đã lắng nghe từ các tông đồ;
Hội thánh tiếp tục được các tông đồ dạy dỗ, thánh hoá và hướng dẫn qua các đấng kế vị các tông đồ.
Thánh Thể có đặc tính tông truyền như thế nào?
Thánh Thể có đặc tính tông truyền cũng theo 3 ý nghĩa nêu trên:
Thánh Thể cũng đặt nền tảng trên các tông đồ, không theo nghĩa là nó không phát xuất từ chính Đức Kitô, nhưng bởi vì nó được Đức Giêsu ủy thác cho các tông đồ, và được truyền lại cho chúng ta bởi các tông đồ và những người kế vị các ngài;
Thánh Thể được cử hành trong sự phù hợp với đức tin của các Tông đồ;
chính linh mục có chức thánh, hành động trong tư cách của Đức Kitô, cử hành Hy tế tạ ơn và nhân danh toàn dân mà dâng lên Thiên Chúa.
Linh mục thừa tác hành động trong tư cách đức Kitô, cử hành Hy tế tạ ơn. Câu “ trong tư cách của Đức Kitô” có ý nghĩa gì?
Câu đó có ý nghĩa sâu xa hơn việc tế lễ “nhân danh” hay “trong vai trò” của Đức Kitô. Trong tư cách có nghĩa là đồng hoá cách bí tích và đặc biệt với Linh mục Thượng phẩm, tác giả và chủ thể chính của hy tế này của Người, trong đó không ai thật sự có thể thay thế Người.
Tại sao Thánh Thể là một quà tặng vượt trỗi cách triệt để quyền hạn của cộng đoàn?
Bởi vì:
một cộng đoàn thánh thể đích thật, thì nhất thiết phải có sự hiện diện của một thừa tác viên có chức thánh chủ sự cộng đoàn;
cộng đoàn không thể tự cung cấp cho mình một thừa tác viên có chức thánh. Thừa tác viên này là một quà tặng mà cộng đoàn đón nhận nhờ việc kế vị tông truyền lên đến các tông đồ.
Công đồng Latêranô IV đã dạy như thế nào?
“Mầu nhiệm Thánh Thể không thể được cử hành trong bất cứ cộng đoàn nào, ngoại trừ bởi linh mục được phong”
Công đồng Vatican II nhận định như thế nào về các cộng đồng Giáo hội xuất hiện tại phương Tây kể từ thế kỷ 16 trở đi và tách rời khỏi Giáo Hội Công giáo?
“Những cộng đoàn Giáo hội tách rời khỏi chúng ta thì thiếu sự hiệp nhất trọn vẹn với chúng ta, một sự hiệp nhất phát sinh từ Bí tích Thánh Tẩy và chúng ta tin rằng chính vì thiếu Bí tích truyền chức thánh mà các cộng đồng Giáo hội đó đã không bảo toàn bản chất đích thực và toàn vẹn của mầu nhiệm Thánh Thể. Dẫu sao, khi các cộng đoàn đó tưởng niệm cái chết và sự phục sinh của Chúa trong Bữa ăn thánh, họ tuyên xưng rằng bữa ăn đó biểu lộ sự sống hiệp thông với Đức Kitô và họ mong đợi Ngài đến trong vinh quang”.
Tại sao người tín hữu công giáo phải từ chối rước lễ được ban phát trong các cuộc cử hành của các anh em ly khai?
Bởi vì người tín hữu công giáo không muốn:
nuôi dưỡng một sự mập mờ về bản chất của Thánh Thể;
thiếu sót trong nhiệm vụ làm chứng công khai cho sự thật.
Có thể thay thế Thánh lễ Chúa nhật bằng những buổi cử hành Lời Chúa có tính đại kết hay những buổi cầu nguyện chung với những Kitô hữu của các cộng đoàn Giáo hội nói trên hoặc ngay cả việc tham dự vào các nghi thức phụng vụ của họ không?
Thưa không. Những cử hành và nghi thức như thế, tuy đáng ca ngợi trong những hoàn cảnh nhất định, nhằm mục đích đi đến sự hiệp thông trọn vẹn, gồm cả sự hiệp thông thánh thể, nhưng chúng không thể thay thế cho Thánh lễ.
Sự kiện năng quyền truyền phép Thánh Thể chỉ được uỷ thác cho các Giám mục và Linh mục có hạ thấp phẩm giá của những thành phần khác trong Dân Thiên Chúa không?
Thưa không. Bởi vì trong sự hiệp thông của thân thể duy nhất của đức Kitô, tức là Hội thánh, ân ban này mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.
Tại sao Hy tế tạ ơn là trung tâm và cội rễ của toàn thể đời sống linh mục?
Bởi vì đức ái mục tử, mối giây liên kết đời sống và công việc của người linh mục, phát sinh trước hết từ Hy tế tạ ơn.
Công đồng khuyên dạy các linh mục thực hành điều gì?
Công đồng khuyên dạy các linh mục cử hành thánh lễ mỗi ngày.
Việc thực hành đó quan trọng như thế nào đối với đời sống thiêng liêng của linh mục, cũng như đối với thiện ích của Hội thánh và thế giới?
Việc thực hành đó giúp các linh mục chống lại áp lực dẫn đến sự đánh mất trọng tâm và tìm được sức mạnh thiêng liêng cần thiết để đối diện với những việc mục vụ khác nhau.
Tại sao Thánh Thể phải ở vị trí trung tâm trong công việc mục vụ cổ võ ơn gọi linh mục?
Bởi vì:
chính trong Thánh Thể mà việc cầu nguyện cho ơn gọi được liên kết chặt chẽ hơn cả với lời cầu nguyện của Đức Kitô Linh mục Thượng phẩm;
sự nhiệt tâm của các Linh mục trong việc cử hành Thánh Thể, cùng với sự tham dự cách ý thức, tích cực và hiệu quả của các tín hữu trong Thánh lễ, tạo nên một gương mẫu sáng chói cho các bạn trẻ và khích lệ họ quảng đại đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa.
Khi một cộng đoàn giáo xứ thiếu linh mục, ta có thể bù đắp như thế nào để việc cử hành ngày Chúa nhật được tiếp tục?
Trong trường hợp đó, các tu sĩ và giáo dân có thể hướng dẫn anh chị em mình cầu nguyện. Tuy nhiên, phải xem đó chỉ là những giải pháp tạm thời, trong lúc cộng đoàn chờ có một linh mục.
Trong hoàn cảnh đó, Đức giáo hoàng nhắn nhủ điều gì?
Đức giáo hoàng nhắn nhủ toàn thể cộng đoàn phải:
cầu nguyện sốt sắng hơn để Chúa gởi những thợ gặt đến cánh đồng của Người;
vận dụng tất cả mọi tài nguyên cần thiết để cổ võ việc mục vụ ơn gọi cách thích đáng;
giữ gìn sống động một sự “khao khát” đích thật Bí tích Thánh Thể, để không bao giờ bỏ lỡ cơ hội có Thánh lễ.
CHƯƠNG IV
THÁNH THỂ VÀ SỰ HIỆP THÔNG CỦA HỘI THÁNH
Tại sao Thánh Thể xuất hiện như là đỉnh cao của tất cả các bí tích?
Bởi vì Thánh Thể làm cho nên hoàn thiện mối hiệp thông của chúng ta với Thiên Chúa Cha bằng cách đồng hóa với Người Con yêu dấu duy nhất của Người nhờ hoạt động của Chúa Thánh Thần.
Vì thế ta phải làm gì?
Ta phải nuôi dưỡng trong tim ta một lòng khao khát liên lỉ lãnh nhận bí tích Thánh Thể.
Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu viết gì về việc thực hành “rước lễ thiêng liêng”?
Ngài viết: “Khi bạn không rước Mình Thánh Chúa và không tham dự Thánh Lễ được, bạn có thể rước lễ thiêng liêng, đây là một thực hành đem lại nhiều ơn ích; qua đó tình yêu của Thiên Chúa sẽ ấn dấu mạnh mẽ trên bạn”.
Việc cử hành Thánh Thể có phải là khởi điểm của sự hiệp thông không?
Thưa không. Bí tích này giả định đã có sự hiệp thông, một sự hiệp thông mà việc cử hành tìm cách củng cố và đưa đến chỗ hoàn hảo. Bí tích là một biểu hiện của mối giây hiệp thông.
Mối giây hiệp thông đó có những chiều kích nào?
Có hai chiều kích:
chiều kích vô hình : trong Đức Kitô và nhờ hoạt động của Thánh Thần, nó liên kết chúng ta với Chúa Cha và với nhau;
chiều kích hữu hình : nó dẫn đến sự gắn bó với giáo huấn của các Tông Đồ, các phép bí tích và phẩm trật của Hội Thánh.
Vì thế, một đòi buộc nội tại của Thánh Thể là gì?
Đó là bí tích này phải được cử hành trong sự hiệp thông, và đặc biệt phải đáp ứng toàn bộ các điều kiện đã được đề ra.
Sự hiệp thông vô hình giả định điều gì?
Có hai điều:
đời sống ân sủng - nhờ đó chúng ta trở nên “những người thông phần bản tính Thiên Chúa”;
sự thực hành các nhân đức tin, cậy, mến.
Đâu là bổn phận luân lý ràng buộc các Kitô hữu muốn tham dự trọn vẹn vào bí tích Thánh Thể qua việc nhận lãnh Mình và Máu Chúa Kitô?
Đó là giữ cho nguyên vẹn những mối liên kết vô hình này: “Ai nấy phải tự xét mình, rồi hãy ăn Bánh và uống Chén này” (1 Cr 11,28).
Thánh Gioan thành Chrysostom đã thúc giục các tín hữu như thế nào?
“Tôi cũng lên tiếng, kêu van, nài xin, khẩn khoản rằng đừng ai đến gần bàn thánh này với một lương tâm ô uế và đồi bại. Quả vậy, một hành động như thế không thể gọi là 'hiệp thông', dù chúng ta rước Mình thánh Chúa ngàn lần, nhưng phải gọi là 'án phạt', ‘nỗi dày vò’ và 'sự gia tăng hình phạt'”.
Trong cùng một viễn tượng ấy, sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo chỉ vẽ điều gì?
“Bất cứ ai biết mình mắc một tội trọng thì phải nhận lãnh bí tích Hòa Giải trước khi rước lễ”.
Vì lý do gì Hội Thánh quy định rằng những người “ngoan cố sống trong tội trọng tỏ tường” thì không được rước Mình Thánh Chúa?
Đó là vì:
ưu tư mục vụ liên quan đến trật tự của cộng đoàn;
sự kính trọng đối với bí tích.
Công Đồng liệt kê các “mối giây liên kết” nào của sự hiệp thông hữu hình?
Đó là:
tuyên xưng đức tin
chấp nhận trọn vẹn tổ chức và các phương tiện cứu rỗi được thiết lập trong Giáo hội.
Thánh Thể, như là một biểu lộ cao cả nhất và mang tính bí tích của sự hiệp thông trong Hội Thánh, đòi buộc điều gì?
Thánh Thể đòi buộc phải được cử hành trong một bối cảnh tôn trọng những mối giây hiệp thông bên ngoài. Cách riêng, những mối giây hiệp thông trong các bí tích, đặc biệt trong bí tích Thánh Tẩy và bí tích Truyền Chức Thánh phải có thật.
Vì thế, có thể trao Mình Thánh Chúa cho một người chưa được rửa tội hay cho một người chối bỏ chân lý toàn vẹn của đức tin liên quan đến mầu nhiệm Thánh Thể không?
Thưa không.
Hơn thế nữa, sự hiệp thông giáo hội của một cộng đoàn Thánh Thể còn đòi buộc điều gì?
“Mọi cử hành Thánh Thể được thực hiện trong sự hiệp nhất không chỉ với Giám Mục sở tại, nhưng còn với Giáo Hoàng, với Giám mục đoàn, với tất cả các giáo sĩ và với toàn dân Thiên Chúa. Mọi cuộc cử hành thành sự bí tích Thánh Thể đều diễn tả sự hiệp thông phổ quát này với thánh Phêrô và với toàn thể Hội Thánh, hoặc đòi buộc cách khách quan điều đó, như trường hợp của các Giáo hội Kitô ly khai khỏi Rôma”.
“Thánh Thể tạo nên sự hiệp thông và cổ võ sự hiệp thông”. Thánh Augustinô đã nhắc nhở điều gì về tinh thần hiệp thông huynh đệ?
“Chúa Kitô… đã thánh hiến trên bàn thờ mầu nhiệm bình an và hiệp nhất của chúng ta. Bất cứ ai nhận lãnh mầu nhiệm hiệp nhất mà không duy trì những mối giây hòa bình thì không nhận lãnh mầu nhiệm của Người để được cứu độ, nhưng nhận lãnh một bằng chứng chống lại chính mình”.
Tại sao các tín hữu có bổn phận tham dự Thánh Lễ Chúa Nhật và các mục tử, về phần mình, có bổn phận tương ứng là tạo cơ hội và khả năng cho mọi người thực thi giáo huấn này?
Bởi vì, như lời Đức Gioan Phaolô II viết trong Tông Thư Novo Millennio Ineunte : Phụng Vụ Thánh Thể ngày Chúa Nhật “là nơi chốn thuận lợi để sự hiệp thông không ngừng được công bố và nuôi dưỡng. Chính nhờ sự thông hiệp vào Thánh Thể, Ngày của Chúa cũng trở thành Ngày của Hội Thánh, khi Hội Thánh có thể thực hiện cách hiệu quả vai trò của mình như là bí tích của sự hiệp nhất”.
Tại sao Hội Thánh đã đề ra những quy tắc nhằm cổ võ sự tiếp cận thường xuyên và đem lại ơn ích của các tín hữu với bàn tiệc Thánh Thể, cũng như nhằm xác định những điều kiện khách quan không được phép cho chịu lễ?
Vì muốn giữ gìn và cổ võ sự hiệp thông giáo hội.
Tại sao khát vọng đạt đến hiệp nhất khiến chúng ta hướng về Thánh Thể?
Bởi vì Thánh Thể là biểu hiện hoàn hảo nhất và nguồn mạch vô song của sự hiệp nhất đoàn dân Thiên Chúa.
Khi cử hành Hy tế Thánh Thể, Hội Thánh cầu xin Thiên Chúa Cha ban cho ơn hiệp nhất và tin rằng sẽ được nhậm lời. Đâu là nền tảng của một sự tin tưởng như thế?
Bởi vì Hội Thánh cầu xin trong sự hiệp nhất với Đức Kitô là Đầu và là Phu Quân của mình, Đấng nhận lời cầu xin của Hiền Thê và kết hiệp lời cầu xin này trong của lễ hy sinh cứu chuộc của Người.
Tại sao không thể cùng cử hành một buổi phụng vụ Thánh thể, cho đến khi những mối giây là việc tuyên xưng đức tin, các bí tích và việc cai quản giáo hội được tái lập trọn vẹn?
Bởi vì sự hiệp nhất của Hội thánh nhất thiết đòi buộc phải có sự hiệp thông trọn vẹn trong các mối giây đó.
Tại sao bất cứ việc cùng cử hành nào như thế không thể là một phương thế hữu hiệu, và có nguy cơ tạo nên một trở ngại cho sự hiệp thông trọn vẹn?
Bởi vì nó làm chúng ta bớt ý thức đến sự xa cách với mục tiêu và đem lại hoặc gia tăng sự hàm hồ đối với chân lý này hay chân lý khác của đức tin. Con đường tiến về sự hiệp nhất trọn vẹn chỉ có thể thực hiện trong chân lý.
Trong Thông điệp Ut Unum Sint, sau khi thừa nhận không thể thông dự vào Thánh Thể, Đức giáo hoàng diễn tả sự tha thiết muốn tiến đến hiệp nhất như thế nào?
“Chúng ta vẫn tha thiết mong muốn cử hành chung với nhau Bí tích Thánh Thể duy nhất của Chúa, và ước muốn này tự nó đã là một lời ca ngợi chung, một lời khẩn cầu duy nhất. Cùng nhau chúng ta hướng lòng về Chúa Cha và tha thiết làm điều đó với 'một lòng một ý'”.
Ý hướng của việc trao ban Thánh Thể cho những người thuộc về các Giáo hội hay các cộng đoàn không hiệp thông trọn vẹn với Hội thánh là gì?
Đó là là đáp ứng một nhu cầu thiêng liêng hệ trọng vì phần rỗi đời đời của một tín hữu, chứ không phải là thực hiện một sự rước lễ chung, vốn chưa thể thực hiện bao lâu những mối giây hiệp thông hữu hình với Hội thánh chưa được tái lập trọn vẹn.
Việc trao ban bí tích Thánh thể, Hoà giải và Xức dầu bênh nhân cho những kitô hữu chưa hiệp thông trọn vẹn với Hội thánh Công giáo cần những điều kiện nào?
Người kitô hữu ấy phải:
hết sức ao ước lãnh nhận các bí tích đó,
tự ý xin
bày tỏ lòng tin đối với các bí tích đó như Hội thánh tuyên xưng.
Tại sao phải trung thành tuân giữ toàn thể các quy tắc trong lãnh vực này?
Bởi vì sự trung thành ấy là một biểu lộ và, đồng thời là một minh chứng cho tình yêu của chúng ta đối với Đức Giêsu Kitô trong Bí tích cực thánh và đối với anh chị em thuộc các Giáo hội kitô giáo - vì họ có quyền chờ đợi nơi chúng ta chứng tá về sự thật - và đối với chính sự nghiệp cổ võ sự hiệp nhất.
Lm. Phan Du Sinh Ofm. thực hiện
Để bản tóm lược nên hoàn thiện, xin đón nhận mọi góp ý, điều chỉnh, bổ sung.
Thư về