Chương Trình Đào Tạo Tông Đồ Giáo Dân -Khóa 2.2003: Dành cho Giáo dân nòng cốt của Giáo xứ
ĐỀ TÀI 6
Hướng dẫn một buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn trong Giáo hội
1. MỤC ĐÍCH
Giúp các học viên biết cách gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của một Nhóm hay Cộng đoàn trong Giáo hội. Đây là một kỹ năng rất cần thiết cho các giáo dân nòng cốt thường được giao nhiệm vụ làm Linh hoạt viên (Animators) cho Nhóm hay Cộng đoàn.
2. TIẾP CẬN VẤN ĐỀ
Nhiều giáo dân - kể cả các vị chánh trương, trùm trưởng hay đứng đầu các hội đoàn - thường tỏ ra lúng túng khi được giao công việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn. Thậm chí họ cũng lúng túng khi được nhóm hay cộng đoàn “nhờ” có lời cầu nguyện tự phát thay cho nhóm hay cộng đoàn. Vì thế cách đơn giản và thông thường nhất là mỗi khi đọc kinh cầu nguyện chung, giáo dân Việt Nam thường hát kinh Chúa Thánh Thần và đọc các kinh “Tin-Cậy-Mến” hay kinh “Xin Chúa sáng soi” mà không có lời gợi ý hướng dẫn thích hợp với từng hoàn cảnh cụ thể. Kết quả là cảnh đơn điệu (monotone) và nhàm chán thường xẩy ra cho những người tham dự buổi cầu nguyện.
1.- Xin các bạn cho biết tại sao giáo dân - kể cả các giáo dân nòng cốt chúng ta - thường làm như thế?
2.- Các bạn có cho rằng buổi đọc kinh cầu nguyện chung sẽ tốt hơn nếu có đôi lời gợi ý hướng dẫn phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể của buổi đọc kinh cầu nguyện ấy không? Làm thế nào để nhiều giáo dân biết cách gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của một nhóm nhỏ hay một cộng đoàn?
3.- Để việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện của một nhóm nhỏ hay một cộng đoàn đạt kết quả tốt, người hướng dẫn (linh hoạt viên) phải chuẩn bị thế nào?
3. HỌC HỎI
Có đôi điều liên quan tới việc cầu nguyện cần nhắc lại trước khi trực tiếp đi vào đề tài: Đó là Kinh Lạy Cha là khuôn mẫu của mọi lời cầu nguyện Kitô giáo và Cầu nguyện Kitô giáo không chỉ là xin ơn mà còn là chúc tụng, ngợi khen, cảm tạ, xin lỗi và hiến dâng.
1. - Kinh Lạy Cha là “khuôn mẫu” của mọi lời cầu nguyện Kitô giáo.
Nhiều giáo dân Việt Nam chỉ biết Kinh Lạy Cha là Kinh mà chính Chúa Giêsu đã dạy cho các môn đệ đọc khi cầu nguyện. Nhưng ít giáo dân biết rằng ngoài điều ấy ra thì Kinh Lạy Cha còn là “khuôn mẫu” cho mọi lời cầu nguyện Kitô giáo.
Trong Kinh Lạy Cha, Chúa Giêsu dạy các môn đệ và chúng ta rằng: Thiên Chúa thực sự là Cha của chúng ta và trong tình con thảo trước hết chúng ta phải biết quan tâm tới những gì liên quan tới Người và cầu nguyện cho những điều ấy được thực hiện. Rồi sau đó, chúng ta mới được quan tâm đến những điều cần thiết cho sự sống (thể lý, tâm linh) của chúng ta và cầu xin Cha ban cho chúng ta những ơn cần thiết ấy cho sự sống ấy.
Những điều liên quan tới Cha là: (1o) Danh Thánh Cha được vinh hiển, (2o) Triều đại Cha mau đến, (3o) Ý Cha được thể hiện dưới đất cũng như trên trời.
Những nhu cầu phần xác phần hồn chính đáng của chúng ta là: (4o) Lương thực hằng ngày, (5o) Ơn tha tội, (6o) Không sa chước (không nghe theo) cám dỗ và (7o) Thoát khỏi sự dữ.
2.- Cầu nguyện Kitô giáo không chỉ là xin ơn mà còn là chúc tụng, ngợi khen, cảm tạ, xin lỗi và hiến dâng. Một thiếu sót khác trong đời sống đức tin của giáo dân Việt Nam là mỗi khi cầu nguyện, họ chỉ biết xin Thiên Chúa ban ơn cho họ. Thật ra thì trong cầu nguyện có việc xin ơn vì ơn thánh rất cần thiết cho chúng ta. Nhưng cầu nguyện thường được định nghĩa là nói chuyện với Chúa tức là chúng ta nói với Chúa và chúng ta nghe Chúa nói với chúng ta. Như thế cầu nguyện là một cuộc đối thoại, đàm đạo giữa Chúa và chúng ta. Vì thế nội dung và tâm tình của chúng ta không chỉ là xin Chúa ban ơn cho mình, mà còn là chúng ta chúc tụng, ngợi khen, cảm tạ Thiên Chúa vì những ơn Chúa đã ban cho chúng ta và nhân loại. Cầu nguyện còn là xin Chúa thứ lỗi cho chúng ta vì chúng ta đã không sống như Chúa mong muốn. Cầu nguyện cũng còn là chúng ta quyết tâm thay đổi đời sống của chúng ta dâng lên Chúa để xin Người chứng giám và ban ơn phù trợ.
Ghi chú: Chúng ta nên đọc lại các đoạn Phúc Am tường thuật về các cách, các lời, các lúc, các nơi Đức Giêsu cầu nguyện. Chúng ta sẽ thấy ý cầu nguyện của Người luôn hướng về vinh danh và thánh ý Thiên Chúa cũng như ích lợi con người. Chúng ta cũng thấy lời và ý cầu nguyện của Đức Giêsu rất đa dạng, phong phú, khác biệt nhau và phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể của cuộc sống (ví dụ: Đức Giêsu cầu nguyện trước khi chọn 12 tông đồ, trước khi chữa lành người tật nguyền cũng như làm kẻ chết sống lại, trước bữa ăn, trong Vườn Cây Dầu và trên Cây Thập giá)
3.- Cách chuẩn bị việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn.
Muốn việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn đạt kết quả mong muốn, chúng ta phải thực hiện 5 điều sau đây:
(1o) Chọn ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’ cho buổi cầu nguyện. Và có đôi lời gợi ý hướng dẫn mọi người tham dự tập trung vào ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’ ấy. Chủ đề hay ý cầu nguyện thì mỗi lần, mỗi hoàn cảnh mỗi khác (ví dụ: cầu nguyện cho cháu bé đầy tháng, thôi nôi hay cho buổi tân gia, cho tiệc cưới thì khác với cầu nguyện cho người quá cố (giỗ hay mới qua đời).
(2o) Chọn một đoạn Sách Thánh, nhất là Phúc Am, phù hợp tức ăn khớp với ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’.
(3o) Chọn một bài hát phù hợp tức ăn khớp với ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’.
(4o) Dành một hai phút thinh lặng để tạo bầu khí và giúp mọi người tham dự tập trung hơn vào buổi cầu nguyện.
(5o) Có một lời nguyện tự phát phù hợp với bối cảnh của buổi cầu nguyện.
4.- Cách thực hiện việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn.
Khi thực hiện việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện, chúng ta có quyền linh động sắp xếp 5 yếu tố trên theo thứ tự mà chúng ta cho rằng có hiệu quả tốt nhất.
* Mẫu 1: Phút thinh lặng - Lời gợi ý hướng dẫn - Đọc Lời Chúa - Lời nguyện tự phát- Hát.
* Mẫu 2: Phút thinh lặng - Lời gợi ý hướng dẫn - Hát- Đọc Lời Chúa - Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 3: Lời gợi ý hướng dẫn - Phút thinh lặng- Đọc Lời Chúa - Hát- Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 4: Lời gợi ý hướng dẫn - Phút thinh lặng- Hát- Đọc Lời Chúa - Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 5: Lời gợi ý hướng dẫn - Hát- Đọc Lời Chúa - Phút thinh lặng- Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 6: Đọc Lời Chúa -Phút thinh lặng- Lời nguyện tự phát - Hát.
Ghi chú:
(1)Áp dụng vào buổi cầu nguyện đầu và cuối giờ học của lớp Bồi Dưỡng, chúng ta nên có một ý/lời cầu nguyện (đề tài), một bài hát là đủ (tránh mất nhiều thời gian). Ý/Lời cầu nguyện đầu giờ học nên dành cho việc xin ơn soi sáng, hướng dẫn để hiểu và yêu mến các điều sẽ học trong lớp. Ý/Lời cầu cuối giờ học nên dành cho việc cảm tạ, ngợi khen Thiên Chúa về ơn đã nhận được trong buổi học. Cũng có thể là Ý/Lời dâng lên Chúa quyết tâm của mình và của các anh chị em học viên khác sau khi được nghe trình bày về đề tài.
(2) Nếu buổi cầu nguyện cần kéo dài (ví dụ một buổi Chầu Thánh Thể) thì chúng ta chọn nhiều đoạn Sách Thánh, nhiều bài hát, nhiều lời cầu nguyện tự phát và sắp xếp cho phù hợp.
4. ÁP DỤNG
1.- Áp dụng các chỉ dẫn của đề tài này vào việc gợi ý hướng dẫn phút cầu nguyện đầu và cuối giờ học của Lớp đào tạo Giáo dân nòng cốt này.
2.- Áp dụng các chỉ dẫn của đề tài này vào việc gợi ý hướng dẫn cầu nguyện trong các buổi sinh hoạt của Hội đoàn tông đồ, Giới, Giáo họ và Giáo xứ.
5.CHIA SẺ
Đề tài này đã trang bị cho các bạn một kỹ năng mới về việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn. Từ nay các bạn hãy mạnh dạn đầu tư vào việc chuẩn bị việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn. Chắc chắn các bạn sẽ thành công. Xin các bạn hãy chia sẻ với nhau:
1.- Những khó khăn trở ngại chủ quan và khách quan nếu các bạn muốn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn của mình có phần hướng dẫn bài bản như trên?
2.- Những thành quả mà các bạn đã thu lượm được cho bản thân và cho tha nhân khi áp dụng các chỉ dẫn về kỹ năng hướng dẫn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn.
Ngày 08.05.2003
ĐỀ TÀI 6
Hướng dẫn một buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn trong Giáo hội
1. MỤC ĐÍCH
Giúp các học viên biết cách gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của một Nhóm hay Cộng đoàn trong Giáo hội. Đây là một kỹ năng rất cần thiết cho các giáo dân nòng cốt thường được giao nhiệm vụ làm Linh hoạt viên (Animators) cho Nhóm hay Cộng đoàn.
2. TIẾP CẬN VẤN ĐỀ
Nhiều giáo dân - kể cả các vị chánh trương, trùm trưởng hay đứng đầu các hội đoàn - thường tỏ ra lúng túng khi được giao công việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn. Thậm chí họ cũng lúng túng khi được nhóm hay cộng đoàn “nhờ” có lời cầu nguyện tự phát thay cho nhóm hay cộng đoàn. Vì thế cách đơn giản và thông thường nhất là mỗi khi đọc kinh cầu nguyện chung, giáo dân Việt Nam thường hát kinh Chúa Thánh Thần và đọc các kinh “Tin-Cậy-Mến” hay kinh “Xin Chúa sáng soi” mà không có lời gợi ý hướng dẫn thích hợp với từng hoàn cảnh cụ thể. Kết quả là cảnh đơn điệu (monotone) và nhàm chán thường xẩy ra cho những người tham dự buổi cầu nguyện.
1.- Xin các bạn cho biết tại sao giáo dân - kể cả các giáo dân nòng cốt chúng ta - thường làm như thế?
2.- Các bạn có cho rằng buổi đọc kinh cầu nguyện chung sẽ tốt hơn nếu có đôi lời gợi ý hướng dẫn phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể của buổi đọc kinh cầu nguyện ấy không? Làm thế nào để nhiều giáo dân biết cách gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của một nhóm nhỏ hay một cộng đoàn?
3.- Để việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện của một nhóm nhỏ hay một cộng đoàn đạt kết quả tốt, người hướng dẫn (linh hoạt viên) phải chuẩn bị thế nào?
3. HỌC HỎI
Có đôi điều liên quan tới việc cầu nguyện cần nhắc lại trước khi trực tiếp đi vào đề tài: Đó là Kinh Lạy Cha là khuôn mẫu của mọi lời cầu nguyện Kitô giáo và Cầu nguyện Kitô giáo không chỉ là xin ơn mà còn là chúc tụng, ngợi khen, cảm tạ, xin lỗi và hiến dâng.
1. - Kinh Lạy Cha là “khuôn mẫu” của mọi lời cầu nguyện Kitô giáo.
Nhiều giáo dân Việt Nam chỉ biết Kinh Lạy Cha là Kinh mà chính Chúa Giêsu đã dạy cho các môn đệ đọc khi cầu nguyện. Nhưng ít giáo dân biết rằng ngoài điều ấy ra thì Kinh Lạy Cha còn là “khuôn mẫu” cho mọi lời cầu nguyện Kitô giáo.
Trong Kinh Lạy Cha, Chúa Giêsu dạy các môn đệ và chúng ta rằng: Thiên Chúa thực sự là Cha của chúng ta và trong tình con thảo trước hết chúng ta phải biết quan tâm tới những gì liên quan tới Người và cầu nguyện cho những điều ấy được thực hiện. Rồi sau đó, chúng ta mới được quan tâm đến những điều cần thiết cho sự sống (thể lý, tâm linh) của chúng ta và cầu xin Cha ban cho chúng ta những ơn cần thiết ấy cho sự sống ấy.
Những điều liên quan tới Cha là: (1o) Danh Thánh Cha được vinh hiển, (2o) Triều đại Cha mau đến, (3o) Ý Cha được thể hiện dưới đất cũng như trên trời.
Những nhu cầu phần xác phần hồn chính đáng của chúng ta là: (4o) Lương thực hằng ngày, (5o) Ơn tha tội, (6o) Không sa chước (không nghe theo) cám dỗ và (7o) Thoát khỏi sự dữ.
2.- Cầu nguyện Kitô giáo không chỉ là xin ơn mà còn là chúc tụng, ngợi khen, cảm tạ, xin lỗi và hiến dâng. Một thiếu sót khác trong đời sống đức tin của giáo dân Việt Nam là mỗi khi cầu nguyện, họ chỉ biết xin Thiên Chúa ban ơn cho họ. Thật ra thì trong cầu nguyện có việc xin ơn vì ơn thánh rất cần thiết cho chúng ta. Nhưng cầu nguyện thường được định nghĩa là nói chuyện với Chúa tức là chúng ta nói với Chúa và chúng ta nghe Chúa nói với chúng ta. Như thế cầu nguyện là một cuộc đối thoại, đàm đạo giữa Chúa và chúng ta. Vì thế nội dung và tâm tình của chúng ta không chỉ là xin Chúa ban ơn cho mình, mà còn là chúng ta chúc tụng, ngợi khen, cảm tạ Thiên Chúa vì những ơn Chúa đã ban cho chúng ta và nhân loại. Cầu nguyện còn là xin Chúa thứ lỗi cho chúng ta vì chúng ta đã không sống như Chúa mong muốn. Cầu nguyện cũng còn là chúng ta quyết tâm thay đổi đời sống của chúng ta dâng lên Chúa để xin Người chứng giám và ban ơn phù trợ.
Ghi chú: Chúng ta nên đọc lại các đoạn Phúc Am tường thuật về các cách, các lời, các lúc, các nơi Đức Giêsu cầu nguyện. Chúng ta sẽ thấy ý cầu nguyện của Người luôn hướng về vinh danh và thánh ý Thiên Chúa cũng như ích lợi con người. Chúng ta cũng thấy lời và ý cầu nguyện của Đức Giêsu rất đa dạng, phong phú, khác biệt nhau và phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể của cuộc sống (ví dụ: Đức Giêsu cầu nguyện trước khi chọn 12 tông đồ, trước khi chữa lành người tật nguyền cũng như làm kẻ chết sống lại, trước bữa ăn, trong Vườn Cây Dầu và trên Cây Thập giá)
3.- Cách chuẩn bị việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn.
Muốn việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn đạt kết quả mong muốn, chúng ta phải thực hiện 5 điều sau đây:
(1o) Chọn ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’ cho buổi cầu nguyện. Và có đôi lời gợi ý hướng dẫn mọi người tham dự tập trung vào ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’ ấy. Chủ đề hay ý cầu nguyện thì mỗi lần, mỗi hoàn cảnh mỗi khác (ví dụ: cầu nguyện cho cháu bé đầy tháng, thôi nôi hay cho buổi tân gia, cho tiệc cưới thì khác với cầu nguyện cho người quá cố (giỗ hay mới qua đời).
(2o) Chọn một đoạn Sách Thánh, nhất là Phúc Am, phù hợp tức ăn khớp với ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’.
(3o) Chọn một bài hát phù hợp tức ăn khớp với ‘chủ đề’ hay ‘ý cầu nguyện’.
(4o) Dành một hai phút thinh lặng để tạo bầu khí và giúp mọi người tham dự tập trung hơn vào buổi cầu nguyện.
(5o) Có một lời nguyện tự phát phù hợp với bối cảnh của buổi cầu nguyện.
4.- Cách thực hiện việc gợi ý hướng dẫn một buổi cầu nguyện của nhóm hay cộng đoàn.
Khi thực hiện việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện, chúng ta có quyền linh động sắp xếp 5 yếu tố trên theo thứ tự mà chúng ta cho rằng có hiệu quả tốt nhất.
* Mẫu 1: Phút thinh lặng - Lời gợi ý hướng dẫn - Đọc Lời Chúa - Lời nguyện tự phát- Hát.
* Mẫu 2: Phút thinh lặng - Lời gợi ý hướng dẫn - Hát- Đọc Lời Chúa - Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 3: Lời gợi ý hướng dẫn - Phút thinh lặng- Đọc Lời Chúa - Hát- Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 4: Lời gợi ý hướng dẫn - Phút thinh lặng- Hát- Đọc Lời Chúa - Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 5: Lời gợi ý hướng dẫn - Hát- Đọc Lời Chúa - Phút thinh lặng- Lời nguyện tự phát.
* Mẫu 6: Đọc Lời Chúa -Phút thinh lặng- Lời nguyện tự phát - Hát.
Ghi chú:
(1)Áp dụng vào buổi cầu nguyện đầu và cuối giờ học của lớp Bồi Dưỡng, chúng ta nên có một ý/lời cầu nguyện (đề tài), một bài hát là đủ (tránh mất nhiều thời gian). Ý/Lời cầu nguyện đầu giờ học nên dành cho việc xin ơn soi sáng, hướng dẫn để hiểu và yêu mến các điều sẽ học trong lớp. Ý/Lời cầu cuối giờ học nên dành cho việc cảm tạ, ngợi khen Thiên Chúa về ơn đã nhận được trong buổi học. Cũng có thể là Ý/Lời dâng lên Chúa quyết tâm của mình và của các anh chị em học viên khác sau khi được nghe trình bày về đề tài.
(2) Nếu buổi cầu nguyện cần kéo dài (ví dụ một buổi Chầu Thánh Thể) thì chúng ta chọn nhiều đoạn Sách Thánh, nhiều bài hát, nhiều lời cầu nguyện tự phát và sắp xếp cho phù hợp.
4. ÁP DỤNG
1.- Áp dụng các chỉ dẫn của đề tài này vào việc gợi ý hướng dẫn phút cầu nguyện đầu và cuối giờ học của Lớp đào tạo Giáo dân nòng cốt này.
2.- Áp dụng các chỉ dẫn của đề tài này vào việc gợi ý hướng dẫn cầu nguyện trong các buổi sinh hoạt của Hội đoàn tông đồ, Giới, Giáo họ và Giáo xứ.
5.CHIA SẺ
Đề tài này đã trang bị cho các bạn một kỹ năng mới về việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn. Từ nay các bạn hãy mạnh dạn đầu tư vào việc chuẩn bị việc gợi ý hướng dẫn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn. Chắc chắn các bạn sẽ thành công. Xin các bạn hãy chia sẻ với nhau:
1.- Những khó khăn trở ngại chủ quan và khách quan nếu các bạn muốn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn của mình có phần hướng dẫn bài bản như trên?
2.- Những thành quả mà các bạn đã thu lượm được cho bản thân và cho tha nhân khi áp dụng các chỉ dẫn về kỹ năng hướng dẫn buổi cầu nguyện của Nhóm hay Cộng đoàn.
Ngày 08.05.2003