Triển lãm xác ướp thế giới

Hơn 6.500 năm trước tại Peru, đứa bé này chưa đầy 10 tháng tuổi bị bệnh tim nặng và không thể vượt qua số phận.

Sau khi bị viêm phổi và bị suy mạch máu, đứa bé đã chết và được quấn vải rồi được chôn với lá bùa hộ mạng đeo ở cổ. Xác ướp này được coi là của đứa bé Detmold và được trưng bày tại cuộc triển lãm lớn nhất thế giới về xác ướp.

Cuộc triển lãm “Xác ướp Thế giới” trưng bày 45 xác ướp thật và 95 xác ướp nhân tạo của 15 viện bảo tàng từ 7 quốc gia, mở cửa từ 1/7/2010 tại Trung tâm Khoa học California.

Xác ướp Đứa bé Detmold của viện bảo tàng Lippisches Landes, Đức quốc. Xác ướp gia đình Orlovit gồm 7 người, được phát hiện năm 1994 ở một hầm mộ nhà thờ bị bỏ hoang tại Vac, Hungary. Xác ướp một người đàn ông quí tộc tên Baron von Holz, từ thế kỷ 17, chết trong thời Chiến Tranh Ba Mươi Năm ở Sommersdorf, Germany.

Trong số các xác ướp có một phụ nữ Nam Mỹ với hình xăm 2 bên ngực và trên mặt, phụ nữ này bị lao phổi, có một con bị bệnh tim và một con bị ung thư mặt.

Heather Gill-Frerking, nhà nhân chủng học và nhà khảo cổ pháp y, nói: “Các xác ướp vừa tự nhiên vừa chủ ý gợi lên nhiều câu hỏi và nhiều câu trả lời”. Diane Perlov, phó chủ tịch cuộc triển lãm, nói: “Một số nhân viên quản lý viện bảo tàng đồng ý góp phần vào cuộc triển lãm để các xét nghiệm khoa học có thể thực hiện ngay trên các di hài”.

Một xác ướp phụ nữ Ai cập với hai tay bắt chéo trên ngực và 2 bàn tay nắm chặt. Các xét nghiệm cho thấy mỗi nắm tay đều có chiếc răng của một đứa bé, chưa biết nguyên nhân. Một xác ướp khác, cũng của Ai cập, được tìm thấy có một số răng được nhồi vào khoang đầu. Một giả thuyết cho rằng để đạt tới thế giới bên kia, người ta phải có cơ thể đầy đủ. Có thể đó là những chiếc răng của ông ta và chúng cần làm quen lại với cơ thể.

Nhiều cách xét nghiệm – chụp CT, X quang, cộng hưởng từ MRI, đo phổ (spectrometry), phân tích đồng vị và DNA – đã được làm trước khi được vận chuyển tới cuộc triển lãm. Cuộc triển lãm này đựa trên Dự án Xác ướp Đức quốc, một nhóm chuyên gia của 15 tổ chức đặt trụ sở tại Bảo tàng viện Reiss-Engelhorn ở Mannheim, Germany.

Ngoài các xác ướp người còn có xác ướp chó, thằn lằn, cá, chuột, mèo, linh cẩu (hyaena), sóc, chim ưng và khỉ rú (howler) từ Argentina.

Thần bí, lịch sử và sự hiếu kỳ sẽ tạo nên điều mà Corwin hy vọng số người tham quan sẽ vượt kỷ lục. Gill-Frerking nói: “Theo tự nhiên thì ai cũng tò mò và họ thường đặt ra những câu hỏi bất ngờ. Có thể là: Trẻ em có đi học 5.000 năm trước?. Rất có thể lắm. Cũng có thể không như cách chúng ta dự đoán”. Người ta cũng có thể đến để hoài vọng nhiều về DNA. Bà nói: “Vấn nạn DNA cổ xưa đã có nhiều. Nó hoạt động trên CSI, nhưng nó không luôn luôn hoạt động trên xác ướp. Trước hết, nó có thể gây tiêu cực, và không phải lúc nào chúng ta cũng có câu trả lời”.

Vì dành cho các khán giả “sành điệu”, cuộc triển lãm “Xác ướp Thế giới” quảng bá tính thông tin đại chúng, cho phép người ta biết xác ướp thế nào, răng xác ướp ra sao dưới kính hiển vi và nhìn vào hình ảnh 3D (3 chiều).

Dù có bao nhiêu cuộc xét nghiệm thì vẫn có những câu trả lời chưa thỏa đáng đối với một số xác ướp – như phụ nữ xăm mình những hình ô-van chứa những hình tròn nhỏ. Gill-Frerking nói: “Phải có ý nghĩa và mục đích gì đó. Tôi chắc vậy”.

Cuộc triển lãm sẽ chấm dứt sau 3 năm vòng quanh Mỹ quốc.

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ Daily Mail)