ROME (Tin tổng hợp) - Trong ít tháng vừa qua, giới truyền thông dòng chính đã thực hiện nhiều điều để làm nhơ nhuốc thanh danh của các vị giáo hoàng Gioan Phalô II và Benedict XVI, chẳng khác gì những vết dầu loang gây ra do hãng BP đã làm ô nhiễm vùng biển Vịnh Mexico.
Cả hai tờ báo The U.K. Telegraph ở Anh và the New York Times ở Mỹ đã bận bịu tất bật cố dùng những cây cọ vẽ lớn là các vụ tai tiếng về lạm dụng tính dục để bôi trét những đường nét đen tối trên các vị Giáo hoàng cao cả này, hy vọng sẽ làm giảm thiểu triều đại giáo chủ của các ngài xuống ngang hàng với thời gian hào nhoáng loè loẹt của nhiều chính trị gia.
Một nhà chính trị, cựu Chủ tịch Hạ viện Hoa kỳ Newt Gingrich, nhận thức sâu sắc rằng vụ tai tiếng có thể làm lu mờ những thành quả lớn lao, nên đã quyết định đề cao một trong những đóng góp lớn lao và lâu bền của Giáo hoàng Gioan Phaolô II trong cuốn phim tài liệu nhan đề “"Nine Days That Changed the World (Chín ngày làm thay đổi thế giới)”.
Phim do hãng Citizens United sản xuất; đây là một nhóm tích cực hoạt động trong công tác triển dương các giá trị đạo đức của nước Mỹ. Cuốn phim dài 94 phút, dõi bước theo cuộc thăm viếng lịch sử đến Ba lan của Gioan Phaolô II một năm sau khi được tuyển chọn làm giáo hoàng. Người thuyết minh cuốn phim là Gingrich và phu nhân Callista. Cuộc thăm viếng của Đức giáo hoàng đã có những hậu quả thật lớn lao và cuốn phim đầy thuyết phục chứng tỏ rằng chỉ với mấy ngày ngắn ngủi đó tại Ba lan đã làm chuyển động cả một loạt những biến cố rồi ra sẽ đóng vai trò cốt yếu trong việc lật đổ ách thống trị của Cộng sản ở châu Âu.
Ông Gingrich, mới trở lại theo Công giáo một năm trước đây, phần lớn là do gương mẫu của người vợ, và cũng do cuộc gặp gỡ với Đức giáo hoàng Benedict XVI. Ông đã trình bầy câu chuyện trong phim như là tấm gương tuyệt vời về “tự do nhờ đức tin.” Những thước phim cũ, những cuộc phỏng vấn và những cảnh quay tại chỗ đã được đạo diễn Kevin Knoblock đan dệt vào nhau một cách khéo léo, để trở thành một chuyện kể sít sao và thuyết phục.
Trong phim, ông George Weigel, tác giả cuốn tiểu sử Gioan Phaolô II “Witness to Hope (Chứng nhân Hy vọng)”, giải thích về nội dung lịch sử của cuộc thăm viếng, cũng như tác động lẫn nhau đầy hào hứng giữa chế độ Cộng sản và một vị Giáo hoàng quyết tâm thức tỉnh trí nhớ về dĩ vãng và căn tính Kitô giáo của dân tộc mình. Jerzy Kluger, người bạn thời thơ ấu của giáo hoàng, trình bầy trong phim cho thấy nội dung sâu sắc của những tình cảm nơi vị giáo chủ phi thường này.
Cựu tổng thống Ba lan Lech Walesa thảo luận về vài trò cuộc thăm viếng đã tạo ra, đặt nền tảng cho Phong trào Đoàn kết, trở thành nghiệp đoàn tự do đầu tiên được chính quyền trong khối Cộng sản công nhận, mà số đoàn viên năm 1981 đã lên đến số hơn 10 triệu.
Hai nhà thần học, cha Wojciech Giertych thuộc dòng Đa minh, và cha Wojciech Giertych thuộc tổ chức Legionary of Christ, bối cảnh hóa ý nghĩa tâm linh trong cuộc viếng thăm của giáo hoàng đến một đất nước đã bị cạn kiệt về tôn giáo. Gioan Phaolô II đã làm sống lại đức tin của dân tộc Ba lan, dựng đứng lên những cây thánh giá ngày nào đã bị triệt hạ, cầu nguyện ở những nơi chốn dường như đã bị tước đoạt cả niềm hy vọng lẫn tình yêu thương, như trong cuộc viếng thăm trại tù diệt chủng Auschwitz, và nhắc nhở dân chúng Ba lan về lịch sử phong phú của Kitô giáo trên mảnh đất của họ.
Nhiều cuộc phỏng vấn những người hiện diện trong cuộc thăm viếng, dù chỉ đứng trong đám đông ở Warsaw, chứng tỏ ảnh hưởng lớn lao do cuộc thăm viếng của Gioan Phaolô II đã tạo ra trên một phần ba dân số Ba lan là những người đã đến để được thấy ngài. Đích thân Gioan Phaolô II đã mang đến cho dân tộc Ba lan sứ điệp mà ngài tuyên bố với cả thế giới ngày 22 tháng 10 năm 1978, chỉ mấy ngày sau khi được tuyển chọn vào ngôi vị giáo chủ: “Đừng sợ. Hãy mở rộng cánh cửa để đón Chúa Kitô. Đón quyền năng cứu độ của Người vượt trên biên giới các quốc gia, các hệ thống kinh tế và chính trị, những lãnh vực mênh mông của văn hóa, văn minh và tiến bộ. Đừng sợ!”
Một ít sự kiện thích thú nổi bật trong câu chuyện được kể. Thoạt kỳ thủy, Gioan Phaolô II đã yêu cầu có được một cuộc thăm viếng ngắn ngủi là hai ngày vào tháng 5 năm 1979, nhân dịp kỷ niệm 1000 năm cuộc tuẫn đạo của Thánh Stanislaus, giám mục giáo phận Krakrow hồi thế kỷ XI, bị hoàng đế Ba lan giết sau khi thánh nhân đã chỉ trích chế độ bất công và áp bức của nhà vua. Nhà cầm quyền Cộng sản bác bỏ lời yêu cầu, sợ ảnh hưởng giáo hoàng tạo ra khi ngài phát biểu trước dân chúng Ba lan vào một dịp đặc biệt như thế. Thay thế vào đó, họ thỏa thuận để cho ngài được viếng thăm 9 ngày vào tháng 6. Đây là một quyết định mà họ sẽ hối tiếc sau này.
Cuốn phim rất cảm động về nhiều phương diện. Người ta được thấy Gioan Phaolô II, đầy lôi cuốn và tráng kiện đang thuyết phục và chiếm được lòng dân bằng những lời lẽ, cử chỉ và nhiệt tình, mang lại những làn sóng mến thương quê hương cho tất cả những ai biết ngài. Sự tôn trọng của Gioan Phaolô II dành cho Hồng y Stefan Wyszyński, giáo chủ Ba lan lúc đó, thật đặc biệt cảm động.
Những người làm phim ủng hộ lý thuyết cho rằng cuộc mưu sát Gioan Phaolô II ngày 13 tháng 5 năm 1981, do Mehmet Ali Agca (người mới đây được hãng thông tấn Associated Press dành chỗ để chỉ trích Benedict XVI) đã thực sự được đạo diễn bởi các nhà lãnh đạo Cộng sản, vì họ coi ngài là mối đe dọa cho họ nhiều nhất. Cưụ giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa kỳ (CIA) James Woolsey giải thích sự liên hệ này trong phim.
Trong khi cuốn phim là một chiến thắng khải hoàn nâng cao lòng người, lại có một tin không vui đi kèm. Hai người được phỏng vấn trong cuốn phim đã có mặt trên chuyến bay chở tổng thống Ba lan bị rớt ngày 10 tháng 4 năm 2010 mới rồi. Một trong những nạn nhân là bà Anna Walentynowicz, một lãnh tụ Công đoàn Đoàn kết cùng với Lech Walesa, và lời chứng của bà là một trong những điểm nổi bật của cuốn phim.
Cuốn phim “Chín ngày làm thay đổi thế giới”là một tấm gương đầy xúc động về ơn gọi cao cả của người giáo dân: một nhà chính trị, dùng việc nghiên cứu chắc chắn về sử liệu và ánh sáng chói lọi đầy sáng kiến mới mẻ của truyền thông, tái thuật lại một câu chuyện thật đã từng linh hứng và nâng cao lòng người.
Khi cuốn phim được trình chiếu lần đầu tại trường Đại học North American College ở Rome, Gingrich cho biết:
“Chúng tôi tin là cuộc tông du của Gioan Phaolô II đến Ba-lan có một thông điệp dành cho mỗi người trên thế giới. Một thông điệp nói rằng tự do phải đặt căn bản trên đức tin, và một thông điệp nói rằng không chính phủ nào có thể đến ngăn cản giữa bạn và Thiên Chúa.”
“Dù đó là trào lưu tục hóa ở châu Âu, chế độ độc tài ở Cuba, hay chính ngay vấn đề thế tục của chúng ta ở Mỹ, cuốn phim này có một sứ điệp thích hợp cho ngày nay và giúp giới thiệu những con người mới đến với Gioan Phaolô II theo một đường lối mà thú thật bạn không có được trong các trường học thế tục thời nay. Nó cũng giới thiệu một thứ lịch sử chính xác hơn về cuộc Chiến tranh Lạnh mà bạn không học được từ một số lớn các giáo sư thế tục, khuynh tả.”
Cái ý tưởng làm một cuốn phim dài 90 phút này phát xuất từ khi Gingrich thực hiện cuốn phim mới đây về tổng thống Ronald Reagan. Khi tiến hành cuốn phim đó, cả Walesa lẫn Havel đều nói với ông rằng “thời điểm quan trọng” trong vụ sụp đổ của Chủ nghĩa Cộng sản Sô viết là cuộc viếng thăm 9 ngày này. Trước kia, Gingrich chưa có ý tưởng về sức mạnh tinh thần của câu chuyện đó, sức mạnh đã là nền tảng của cuốn phim ông thực hiện về đức cố giáo hoàng.
Ông giải thích: “Cuốn phim của chúng tôi giúp bạn thấy và hiểu được những gì Gioan Phaolô II tìm cách thực hiện, cách thức ngài chứng nghiệm quả là có tính cách lịch sử, và những gì có khả năng làm ảnh hưởng xuyên suốt cả đại lục trong nhiều năm sắp tới.”
Nhà đạo diễn Kevin Knoblock cho báo giới biết là cuốn phim chứa đựng những đoạn băng video trích ra từ các cảnh quay chưa được trình chiếu, dài ước tính cả 100 giờ, tìm tòi được trong văn khố Ba lan.
Linh mục Father Wojciech Giertych, sanh tại Ba lan, hiện là nhà thần học tại phủ giáo hoàng, phát biểu rằng điều làm cho cuộc viếng thăm của Gioan Phaolô II trở thành quá mạnh đó là vì người Công giáo Ba lan đã đoàn kết, trung thành với giáo hoàng và giáo hội:
“Chúng tôi hiệp thông về tín lý, mục vụ và tâm linh, bởi vì chúng tôi bị chủ nghĩa Cộng sản ngự trị trên đầu, và vì thế Giáo hội không còn chọn lựa nào khác.”
Được hỏi cuốn phim có đặc biệt thích đáng với Hoa kỳ ngày nay hay không, Gingrich nói: “Chắc chắn là thế. Nếu bạn để ý, bạn thấy là nay bạn không được cầu nguyện trong trường học; bạn phải gỡ bỏ thánh giá treo trên tường xuống. Có một số những sự kiện song song với những gì dân tộc Ba lan đã chiến đấu chống lại và với những điều giới ưu tú phương Tây muốn áp đặt lên đất nước chúng ta.”
Nhưng Gingrich nhấn mạnh rằng những quan ngại này về chủ nghĩa tục hóa đã có trước cả thời gian chính quyền hiện tại. Nó là tiếp nối của một phong trào của giới ưu tú ở Hoa kỳ lâu ít nhất cũng đã 50 năm. Đã quả thực có một nỗ lực muốn tạo ra một xã hội dân sự Mỹ phi tôn giáo và có thể là chống tôn giáo.”
Được hỏi ông có cảm nghiệm được rằng đức tin là một thành phần thực chất của nền dân chủ hay không, ông đáp: “Tôi tin, cũng như tất cả các bậc Hiền phụ Dựng nước đã tin, -- như tôi đã viết điều đó trong cuốn Rediscovering God in America (Tái khám phá Thượng đế ở Hoa kỳ) -- và như Gioan Phaolô II đã tin, rằng khi thiếu vắng các giá trị tuyệt đối, khi thiếu vắng niềm tin tưởng rằng tự do của bạn đến từ Thượng đế, thì nền dân chủ trở thành rất mỏng manh và yếu ớt.”
Để biết thêm chi tiết về cuốn phim, xin coi tại: www.ninedaysthatchangedtheworld.com
Cả hai tờ báo The U.K. Telegraph ở Anh và the New York Times ở Mỹ đã bận bịu tất bật cố dùng những cây cọ vẽ lớn là các vụ tai tiếng về lạm dụng tính dục để bôi trét những đường nét đen tối trên các vị Giáo hoàng cao cả này, hy vọng sẽ làm giảm thiểu triều đại giáo chủ của các ngài xuống ngang hàng với thời gian hào nhoáng loè loẹt của nhiều chính trị gia.
Một nhà chính trị, cựu Chủ tịch Hạ viện Hoa kỳ Newt Gingrich, nhận thức sâu sắc rằng vụ tai tiếng có thể làm lu mờ những thành quả lớn lao, nên đã quyết định đề cao một trong những đóng góp lớn lao và lâu bền của Giáo hoàng Gioan Phaolô II trong cuốn phim tài liệu nhan đề “"Nine Days That Changed the World (Chín ngày làm thay đổi thế giới)”.
Phim do hãng Citizens United sản xuất; đây là một nhóm tích cực hoạt động trong công tác triển dương các giá trị đạo đức của nước Mỹ. Cuốn phim dài 94 phút, dõi bước theo cuộc thăm viếng lịch sử đến Ba lan của Gioan Phaolô II một năm sau khi được tuyển chọn làm giáo hoàng. Người thuyết minh cuốn phim là Gingrich và phu nhân Callista. Cuộc thăm viếng của Đức giáo hoàng đã có những hậu quả thật lớn lao và cuốn phim đầy thuyết phục chứng tỏ rằng chỉ với mấy ngày ngắn ngủi đó tại Ba lan đã làm chuyển động cả một loạt những biến cố rồi ra sẽ đóng vai trò cốt yếu trong việc lật đổ ách thống trị của Cộng sản ở châu Âu.
Ông Gingrich, mới trở lại theo Công giáo một năm trước đây, phần lớn là do gương mẫu của người vợ, và cũng do cuộc gặp gỡ với Đức giáo hoàng Benedict XVI. Ông đã trình bầy câu chuyện trong phim như là tấm gương tuyệt vời về “tự do nhờ đức tin.” Những thước phim cũ, những cuộc phỏng vấn và những cảnh quay tại chỗ đã được đạo diễn Kevin Knoblock đan dệt vào nhau một cách khéo léo, để trở thành một chuyện kể sít sao và thuyết phục.
Trong phim, ông George Weigel, tác giả cuốn tiểu sử Gioan Phaolô II “Witness to Hope (Chứng nhân Hy vọng)”, giải thích về nội dung lịch sử của cuộc thăm viếng, cũng như tác động lẫn nhau đầy hào hứng giữa chế độ Cộng sản và một vị Giáo hoàng quyết tâm thức tỉnh trí nhớ về dĩ vãng và căn tính Kitô giáo của dân tộc mình. Jerzy Kluger, người bạn thời thơ ấu của giáo hoàng, trình bầy trong phim cho thấy nội dung sâu sắc của những tình cảm nơi vị giáo chủ phi thường này.
Cựu tổng thống Ba lan Lech Walesa thảo luận về vài trò cuộc thăm viếng đã tạo ra, đặt nền tảng cho Phong trào Đoàn kết, trở thành nghiệp đoàn tự do đầu tiên được chính quyền trong khối Cộng sản công nhận, mà số đoàn viên năm 1981 đã lên đến số hơn 10 triệu.
Hai nhà thần học, cha Wojciech Giertych thuộc dòng Đa minh, và cha Wojciech Giertych thuộc tổ chức Legionary of Christ, bối cảnh hóa ý nghĩa tâm linh trong cuộc viếng thăm của giáo hoàng đến một đất nước đã bị cạn kiệt về tôn giáo. Gioan Phaolô II đã làm sống lại đức tin của dân tộc Ba lan, dựng đứng lên những cây thánh giá ngày nào đã bị triệt hạ, cầu nguyện ở những nơi chốn dường như đã bị tước đoạt cả niềm hy vọng lẫn tình yêu thương, như trong cuộc viếng thăm trại tù diệt chủng Auschwitz, và nhắc nhở dân chúng Ba lan về lịch sử phong phú của Kitô giáo trên mảnh đất của họ.
Nhiều cuộc phỏng vấn những người hiện diện trong cuộc thăm viếng, dù chỉ đứng trong đám đông ở Warsaw, chứng tỏ ảnh hưởng lớn lao do cuộc thăm viếng của Gioan Phaolô II đã tạo ra trên một phần ba dân số Ba lan là những người đã đến để được thấy ngài. Đích thân Gioan Phaolô II đã mang đến cho dân tộc Ba lan sứ điệp mà ngài tuyên bố với cả thế giới ngày 22 tháng 10 năm 1978, chỉ mấy ngày sau khi được tuyển chọn vào ngôi vị giáo chủ: “Đừng sợ. Hãy mở rộng cánh cửa để đón Chúa Kitô. Đón quyền năng cứu độ của Người vượt trên biên giới các quốc gia, các hệ thống kinh tế và chính trị, những lãnh vực mênh mông của văn hóa, văn minh và tiến bộ. Đừng sợ!”
Một ít sự kiện thích thú nổi bật trong câu chuyện được kể. Thoạt kỳ thủy, Gioan Phaolô II đã yêu cầu có được một cuộc thăm viếng ngắn ngủi là hai ngày vào tháng 5 năm 1979, nhân dịp kỷ niệm 1000 năm cuộc tuẫn đạo của Thánh Stanislaus, giám mục giáo phận Krakrow hồi thế kỷ XI, bị hoàng đế Ba lan giết sau khi thánh nhân đã chỉ trích chế độ bất công và áp bức của nhà vua. Nhà cầm quyền Cộng sản bác bỏ lời yêu cầu, sợ ảnh hưởng giáo hoàng tạo ra khi ngài phát biểu trước dân chúng Ba lan vào một dịp đặc biệt như thế. Thay thế vào đó, họ thỏa thuận để cho ngài được viếng thăm 9 ngày vào tháng 6. Đây là một quyết định mà họ sẽ hối tiếc sau này.
Cuốn phim rất cảm động về nhiều phương diện. Người ta được thấy Gioan Phaolô II, đầy lôi cuốn và tráng kiện đang thuyết phục và chiếm được lòng dân bằng những lời lẽ, cử chỉ và nhiệt tình, mang lại những làn sóng mến thương quê hương cho tất cả những ai biết ngài. Sự tôn trọng của Gioan Phaolô II dành cho Hồng y Stefan Wyszyński, giáo chủ Ba lan lúc đó, thật đặc biệt cảm động.
Những người làm phim ủng hộ lý thuyết cho rằng cuộc mưu sát Gioan Phaolô II ngày 13 tháng 5 năm 1981, do Mehmet Ali Agca (người mới đây được hãng thông tấn Associated Press dành chỗ để chỉ trích Benedict XVI) đã thực sự được đạo diễn bởi các nhà lãnh đạo Cộng sản, vì họ coi ngài là mối đe dọa cho họ nhiều nhất. Cưụ giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa kỳ (CIA) James Woolsey giải thích sự liên hệ này trong phim.
Trong khi cuốn phim là một chiến thắng khải hoàn nâng cao lòng người, lại có một tin không vui đi kèm. Hai người được phỏng vấn trong cuốn phim đã có mặt trên chuyến bay chở tổng thống Ba lan bị rớt ngày 10 tháng 4 năm 2010 mới rồi. Một trong những nạn nhân là bà Anna Walentynowicz, một lãnh tụ Công đoàn Đoàn kết cùng với Lech Walesa, và lời chứng của bà là một trong những điểm nổi bật của cuốn phim.
Cuốn phim “Chín ngày làm thay đổi thế giới”là một tấm gương đầy xúc động về ơn gọi cao cả của người giáo dân: một nhà chính trị, dùng việc nghiên cứu chắc chắn về sử liệu và ánh sáng chói lọi đầy sáng kiến mới mẻ của truyền thông, tái thuật lại một câu chuyện thật đã từng linh hứng và nâng cao lòng người.
Khi cuốn phim được trình chiếu lần đầu tại trường Đại học North American College ở Rome, Gingrich cho biết:
“Chúng tôi tin là cuộc tông du của Gioan Phaolô II đến Ba-lan có một thông điệp dành cho mỗi người trên thế giới. Một thông điệp nói rằng tự do phải đặt căn bản trên đức tin, và một thông điệp nói rằng không chính phủ nào có thể đến ngăn cản giữa bạn và Thiên Chúa.”
“Dù đó là trào lưu tục hóa ở châu Âu, chế độ độc tài ở Cuba, hay chính ngay vấn đề thế tục của chúng ta ở Mỹ, cuốn phim này có một sứ điệp thích hợp cho ngày nay và giúp giới thiệu những con người mới đến với Gioan Phaolô II theo một đường lối mà thú thật bạn không có được trong các trường học thế tục thời nay. Nó cũng giới thiệu một thứ lịch sử chính xác hơn về cuộc Chiến tranh Lạnh mà bạn không học được từ một số lớn các giáo sư thế tục, khuynh tả.”
Cái ý tưởng làm một cuốn phim dài 90 phút này phát xuất từ khi Gingrich thực hiện cuốn phim mới đây về tổng thống Ronald Reagan. Khi tiến hành cuốn phim đó, cả Walesa lẫn Havel đều nói với ông rằng “thời điểm quan trọng” trong vụ sụp đổ của Chủ nghĩa Cộng sản Sô viết là cuộc viếng thăm 9 ngày này. Trước kia, Gingrich chưa có ý tưởng về sức mạnh tinh thần của câu chuyện đó, sức mạnh đã là nền tảng của cuốn phim ông thực hiện về đức cố giáo hoàng.
Ông giải thích: “Cuốn phim của chúng tôi giúp bạn thấy và hiểu được những gì Gioan Phaolô II tìm cách thực hiện, cách thức ngài chứng nghiệm quả là có tính cách lịch sử, và những gì có khả năng làm ảnh hưởng xuyên suốt cả đại lục trong nhiều năm sắp tới.”
Nhà đạo diễn Kevin Knoblock cho báo giới biết là cuốn phim chứa đựng những đoạn băng video trích ra từ các cảnh quay chưa được trình chiếu, dài ước tính cả 100 giờ, tìm tòi được trong văn khố Ba lan.
Linh mục Father Wojciech Giertych, sanh tại Ba lan, hiện là nhà thần học tại phủ giáo hoàng, phát biểu rằng điều làm cho cuộc viếng thăm của Gioan Phaolô II trở thành quá mạnh đó là vì người Công giáo Ba lan đã đoàn kết, trung thành với giáo hoàng và giáo hội:
“Chúng tôi hiệp thông về tín lý, mục vụ và tâm linh, bởi vì chúng tôi bị chủ nghĩa Cộng sản ngự trị trên đầu, và vì thế Giáo hội không còn chọn lựa nào khác.”
Được hỏi cuốn phim có đặc biệt thích đáng với Hoa kỳ ngày nay hay không, Gingrich nói: “Chắc chắn là thế. Nếu bạn để ý, bạn thấy là nay bạn không được cầu nguyện trong trường học; bạn phải gỡ bỏ thánh giá treo trên tường xuống. Có một số những sự kiện song song với những gì dân tộc Ba lan đã chiến đấu chống lại và với những điều giới ưu tú phương Tây muốn áp đặt lên đất nước chúng ta.”
Nhưng Gingrich nhấn mạnh rằng những quan ngại này về chủ nghĩa tục hóa đã có trước cả thời gian chính quyền hiện tại. Nó là tiếp nối của một phong trào của giới ưu tú ở Hoa kỳ lâu ít nhất cũng đã 50 năm. Đã quả thực có một nỗ lực muốn tạo ra một xã hội dân sự Mỹ phi tôn giáo và có thể là chống tôn giáo.”
Được hỏi ông có cảm nghiệm được rằng đức tin là một thành phần thực chất của nền dân chủ hay không, ông đáp: “Tôi tin, cũng như tất cả các bậc Hiền phụ Dựng nước đã tin, -- như tôi đã viết điều đó trong cuốn Rediscovering God in America (Tái khám phá Thượng đế ở Hoa kỳ) -- và như Gioan Phaolô II đã tin, rằng khi thiếu vắng các giá trị tuyệt đối, khi thiếu vắng niềm tin tưởng rằng tự do của bạn đến từ Thượng đế, thì nền dân chủ trở thành rất mỏng manh và yếu ớt.”
Để biết thêm chi tiết về cuốn phim, xin coi tại: www.ninedaysthatchangedtheworld.com