Khi chúng ta nói về gia đình, điều đáng chú ý là gia đình ở đó Đức Giêsu được sinh ra và lớn lên. Tin Mừng về thời niên thiếu giới thiệu cho chúng ta gia đình này thoạt đầu có sự tương phản.
Một mặt, các trang sách này nhấn mạnh rằng Đức Giêsu được thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần mà không hề có sự can dự của người nam (x. Mt 1, 18-25; Lc 1, 26-38). Mặt khác, chúng cũng đề cập đến bậc song thân của Đức Giêsu (x. Lc 2, 27; 2, 41), đến nguời cha cũng như người mẹ của Ngài (x. Lc 2, 33; 2, 48), hay nêu đích danh là Maria và Giuse (x. Lc 2,16). Phải chăng có một sự mâu thuẫn ? Thực ra ở đây hàm chứa một mạc phải rất sâu xa về mầu nhiệm gia đình.
Đây là một đoạn văn rất sáng nghĩa của một nhà chú giải về đề tài này: « Một gia đình không như các gia đình khác: một trẻ nhỏ không cha, một hôn phu không biết đến đời sống quan hệ vợ chồng với hôn thê của mình. Tuy nhiên, tỷ trọng nhân bản của đời sống gia đình được ghi nhận với cái nhìn về điều ẩn giấu sâu kín trong đó ».
« Maria thụ thai bởi một lời được tiếp nhận trong đức tin, mà không có sự can thiệp của người nam. Còn Giuse biết được trong giấc mộng là trở thành người chồng và người cha trong sự chấp nhận mình không là gì cả. Những trình thuật mâu thuẫn với sự lập luận của chúng ta. Thật là tốt khi để chúng tiếp tục nêu ra vấn nạn. Phải nói như thế nào về vai trò của Thánh Thần đối với ngôn ngữ về người đàn ông xác phàm ? Mối quan hệ của chúng ta với Chúa Thánh Thần trong trật tự của lời nói chứ không phải là xác thịt.
« Con Thiên Chúa không thể sinh ra giữa chúng ta nếu như con người khẳng định là có thể sinh ra Ngài. Không hề có sự kết hợp xác thịt của một người nam và một người nữ lại có thể làm nên Đức Giêsu nhập thế và mang mạc khải từ Thiên Chúa đến cho con người. Do đó, Tin Mừng xóa bỏ vai trò nhục thể để nhấn mạnh đến vai trò của lời trong việc Con Thiên Chúa giáng sinh làm người.
« Người đàn ông tin vào sức mạnh tự thân. Họ tự hào về giới tính của mình. Trong khi đó, một Giuse lại chấp nhận trở nên thụ động để đón nhận một con trẻ từ Chúa Thánh Thần. Người ta vẫn thường nói rằng người phụ nữ thụ động. Và này, một Maria khiêm hạ mang thai hài nhi, lại hoàn toàn tin tưởng một cách mãnh liệt vào lời đã triển nở trong mình hoa trái của Chúa Thánh Thần.
« Lịch sử độc nhất vô nhị như là trường hợp của Đức Giêsu, Con Thiên Chúa. Lịch sử này làm sáng tỏ sự mạc khải của tất cả lịch sử của những người nam và nữ được nhận thiên chức làm cha mẹ. Sẽ không đủ nếu chỉ sinh ra một đứa trẻ rồi mong ước chúng là đứa con của tình yêu. Hoa trái của tình yêu sinh ra từ lời được trao ban và nhận lãnh mà các bậc cha mẹ chia sẻ cho nhau. Bậc sinh thành chỉ trở thành cha thành mẹ với điều kiện chấp nhận từ bỏ một cách liên lỉ sự chiếm đoạt người khác.
« Gia đình là nơi chốn thế trần, ở đó kinh nghiệm chín muồi về các mối quan hệ vượt qua những mối liên hệ về xác thịt và máu huyết. Sẽ không bình thường nếu không có những xung đột. Thật cần thiết để cho chúng cơ hội diễn tả, cho chúng được xả ra, như người ta thường nói, bằng sự khéo léo của cách nói, để cho các xung đột được trút bỏ, và để nảy sinh giữa vợ chồng với nhau, cũng như giữa cha mẹ và con cái mối tương giao được thiết lập trên lòng tin và sự tự do từ lời nói được trao ban và tiếp thu » (Jean Delorme).
Bản văn trên giúp chúng ta hiểu tại sao gia đình Thánh Gia, tất cả đều hiệp nhất, đương nhiên lại có nhiều điều để nói cho các gia đình khác.
Điều đó chứng tỏ rằng con trẻ, ngay từ lúc thụ thai đã là một màu nhiệm, và giống như người xa lạ đối với bố mẹ chúng, những người cần phải học bao bọc người con của mình trong tình yêu để nó thực sự trở nên con của mình và thành người. Các nhà tâm lý đã chẳng nói rằng người chồng cần đón nhận đứa con mà vợ mình sinh cho để đích thực trở nên người cha đó sao ?
Để trở nên bậc cha mẹ của một con trẻ, sẽ không đủ nếu đơn thuần chỉ là người sinh thành. Không hiếm những cha mẹ không bao giờ là cha là mẹ của những đứa con mà mình sinh ra. Chính vì thế, thực tế này chỉ cho thấy, những cha mẹ nuôi nấng thường xuyên là cha mẹ của đứa trẻ mà họ nhận nuôi hơn là những kẻ chỉ cưu mang và sinh hạ. Những đứa trẻ nhìn nhận những ai nuôi dưỡng, yêu mến giáo dục chúng như là cha mẹ mình hơn là những ai chỉ sinh chúng trên đời này mà không bao giờ chấp nhận và yêu mến chúng.
Theo nghĩa này, Giuse đã hoàn toàn là cha của Đức Giêsu, mà không cần phải sinh ra theo huyết nhục, trong khi ngài nuôi dưỡng như con mình, trong khi trở nên người cha hợp pháp, trong khi yêu mến, trong khi dậy nói, đi đứng, cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, lao động, trong khi làm cho người con ấy nên người, nên thành viên của dân được ưu tuyển, con của vua Đavit. Đã không có đứa trẻ nào được như vậy và sẽ không có một trẻ thơ nào được cha mẹ yêu mến như trường hợp của Đức Giêsu. Chính vì vậy Ngài đích thực trở nên Con Thiên Chúa làm người. Tin Mừng không hề sai lầm và không làm cho chúng ta lầm lẫn khi nói rằng Giuse là cha của Đức Giêsu.
Ai bảo rằng sự trìu mến đã lại không gắn kết Maria và Giuse đó sao? Mái ấm duy nhất này nói với chúng ta rằng tình yêu ngự trị, trước tất cả mọi sự, trong lời nói - mối ưu tiên hàng đầu - được trao ban, nhận lãnh, gìn giữ và không ngừng đào sâu nơi sự thủy chung. Xavier Lacroix (giáo sư Luân Lý Tính Dục, Học Viện Công Giáo Lyon) đã đề cập rất hay về vấn đề này: « Sự bền lâu chỉ có thể dựa trên hành vi ngôn ngữ như lời hứa, lòng biết ơn, sự đồng ý và tha thứ. Đó chính là ngôi nhà được xây trên đá, so với ngôi nhà xây trên cát gồm chỉ có mỗi thứ tình cảm mà thôi » (Nhật Báo La Croix, Chúa Nhật, 20, thứ hai 21 tháng 2 năm 1994).
Nếu như nhiều trẻ em có gia đình mà lại cám thấy như không gia đình, nếu như nhiều cặp vợ chồng không thành công xây dựng tổ ấm trong khi chung sống với nhau, có thể bởi vì người chồng và người vợ đã không bao giờ đạt tới sự trao đổi nêu trên về lời nói theo cách trao ban và lãnh nhận, vốn dĩ tạo nên căn tính của tình yêu.
Thái độ của Giáo Hội Công Giáo về nên một, chung thủy và bất khả phân ly trong hôn nhân trước tiên không phải là kỷ luật. Giáo Hội xác tín tận tâm can rằng tình yêu chân chính cư ngụ trong lời được trao ban, nhận lãnh và gìn giữ, và chỉ có lời ấy mới mang lại cho giới tính phẩm chất nhân bản và tinh thần.
Vì là nơi trao đổi, đón nhận và bảo tồn lời nói, gia đình trở nên nền tảng của xã hội nhân loại. Nơi đó hình thành bài học về quan hệ xã hội về đời sống chia sẻ, về lắng nghe và bảo ban giữa các thế hệ, giữa các giới tính, giữa các ý kiến mà không hề có sự căng thẳng hay xung đột, có chăng là căng thẳng và xung đột mang đậm nét lương tâm và bỏ qua. Không ngạc nhiên khi những người con, nạn nhân của sự chia ly giữa cha mẹ chúng, nhìn chung gặp khó khăn trong mối tương giao xã hội.
Theo cách hiểu ấy, gia đình là nơi đầu tiên của việc Phúc Âm hóa, ở đó Lời Chúa được truyền rao, đón nhận, cầu nguyện, thực hành. Gia đình là những cánh đồng đầu tiên cho công việc tông đồ và là những nhân tố đầu tiên của sứ mệnh. Chính vì thế chúng ta cần phải cổ võ và bảo vệ những phong trào mà mục tiêu nhắm tới là thăng tiến và ủng hộ phẩm chất những gia đình công giáo.
Nguồn: http://pagesperso-orange.fr/catechisme/them/famil/famille/famill13.htm
Một mặt, các trang sách này nhấn mạnh rằng Đức Giêsu được thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần mà không hề có sự can dự của người nam (x. Mt 1, 18-25; Lc 1, 26-38). Mặt khác, chúng cũng đề cập đến bậc song thân của Đức Giêsu (x. Lc 2, 27; 2, 41), đến nguời cha cũng như người mẹ của Ngài (x. Lc 2, 33; 2, 48), hay nêu đích danh là Maria và Giuse (x. Lc 2,16). Phải chăng có một sự mâu thuẫn ? Thực ra ở đây hàm chứa một mạc phải rất sâu xa về mầu nhiệm gia đình.
Đây là một đoạn văn rất sáng nghĩa của một nhà chú giải về đề tài này: « Một gia đình không như các gia đình khác: một trẻ nhỏ không cha, một hôn phu không biết đến đời sống quan hệ vợ chồng với hôn thê của mình. Tuy nhiên, tỷ trọng nhân bản của đời sống gia đình được ghi nhận với cái nhìn về điều ẩn giấu sâu kín trong đó ».
« Maria thụ thai bởi một lời được tiếp nhận trong đức tin, mà không có sự can thiệp của người nam. Còn Giuse biết được trong giấc mộng là trở thành người chồng và người cha trong sự chấp nhận mình không là gì cả. Những trình thuật mâu thuẫn với sự lập luận của chúng ta. Thật là tốt khi để chúng tiếp tục nêu ra vấn nạn. Phải nói như thế nào về vai trò của Thánh Thần đối với ngôn ngữ về người đàn ông xác phàm ? Mối quan hệ của chúng ta với Chúa Thánh Thần trong trật tự của lời nói chứ không phải là xác thịt.
« Con Thiên Chúa không thể sinh ra giữa chúng ta nếu như con người khẳng định là có thể sinh ra Ngài. Không hề có sự kết hợp xác thịt của một người nam và một người nữ lại có thể làm nên Đức Giêsu nhập thế và mang mạc khải từ Thiên Chúa đến cho con người. Do đó, Tin Mừng xóa bỏ vai trò nhục thể để nhấn mạnh đến vai trò của lời trong việc Con Thiên Chúa giáng sinh làm người.
« Người đàn ông tin vào sức mạnh tự thân. Họ tự hào về giới tính của mình. Trong khi đó, một Giuse lại chấp nhận trở nên thụ động để đón nhận một con trẻ từ Chúa Thánh Thần. Người ta vẫn thường nói rằng người phụ nữ thụ động. Và này, một Maria khiêm hạ mang thai hài nhi, lại hoàn toàn tin tưởng một cách mãnh liệt vào lời đã triển nở trong mình hoa trái của Chúa Thánh Thần.
« Lịch sử độc nhất vô nhị như là trường hợp của Đức Giêsu, Con Thiên Chúa. Lịch sử này làm sáng tỏ sự mạc khải của tất cả lịch sử của những người nam và nữ được nhận thiên chức làm cha mẹ. Sẽ không đủ nếu chỉ sinh ra một đứa trẻ rồi mong ước chúng là đứa con của tình yêu. Hoa trái của tình yêu sinh ra từ lời được trao ban và nhận lãnh mà các bậc cha mẹ chia sẻ cho nhau. Bậc sinh thành chỉ trở thành cha thành mẹ với điều kiện chấp nhận từ bỏ một cách liên lỉ sự chiếm đoạt người khác.
« Gia đình là nơi chốn thế trần, ở đó kinh nghiệm chín muồi về các mối quan hệ vượt qua những mối liên hệ về xác thịt và máu huyết. Sẽ không bình thường nếu không có những xung đột. Thật cần thiết để cho chúng cơ hội diễn tả, cho chúng được xả ra, như người ta thường nói, bằng sự khéo léo của cách nói, để cho các xung đột được trút bỏ, và để nảy sinh giữa vợ chồng với nhau, cũng như giữa cha mẹ và con cái mối tương giao được thiết lập trên lòng tin và sự tự do từ lời nói được trao ban và tiếp thu » (Jean Delorme).
Bản văn trên giúp chúng ta hiểu tại sao gia đình Thánh Gia, tất cả đều hiệp nhất, đương nhiên lại có nhiều điều để nói cho các gia đình khác.
Điều đó chứng tỏ rằng con trẻ, ngay từ lúc thụ thai đã là một màu nhiệm, và giống như người xa lạ đối với bố mẹ chúng, những người cần phải học bao bọc người con của mình trong tình yêu để nó thực sự trở nên con của mình và thành người. Các nhà tâm lý đã chẳng nói rằng người chồng cần đón nhận đứa con mà vợ mình sinh cho để đích thực trở nên người cha đó sao ?
Để trở nên bậc cha mẹ của một con trẻ, sẽ không đủ nếu đơn thuần chỉ là người sinh thành. Không hiếm những cha mẹ không bao giờ là cha là mẹ của những đứa con mà mình sinh ra. Chính vì thế, thực tế này chỉ cho thấy, những cha mẹ nuôi nấng thường xuyên là cha mẹ của đứa trẻ mà họ nhận nuôi hơn là những kẻ chỉ cưu mang và sinh hạ. Những đứa trẻ nhìn nhận những ai nuôi dưỡng, yêu mến giáo dục chúng như là cha mẹ mình hơn là những ai chỉ sinh chúng trên đời này mà không bao giờ chấp nhận và yêu mến chúng.
Theo nghĩa này, Giuse đã hoàn toàn là cha của Đức Giêsu, mà không cần phải sinh ra theo huyết nhục, trong khi ngài nuôi dưỡng như con mình, trong khi trở nên người cha hợp pháp, trong khi yêu mến, trong khi dậy nói, đi đứng, cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, lao động, trong khi làm cho người con ấy nên người, nên thành viên của dân được ưu tuyển, con của vua Đavit. Đã không có đứa trẻ nào được như vậy và sẽ không có một trẻ thơ nào được cha mẹ yêu mến như trường hợp của Đức Giêsu. Chính vì vậy Ngài đích thực trở nên Con Thiên Chúa làm người. Tin Mừng không hề sai lầm và không làm cho chúng ta lầm lẫn khi nói rằng Giuse là cha của Đức Giêsu.
Ai bảo rằng sự trìu mến đã lại không gắn kết Maria và Giuse đó sao? Mái ấm duy nhất này nói với chúng ta rằng tình yêu ngự trị, trước tất cả mọi sự, trong lời nói - mối ưu tiên hàng đầu - được trao ban, nhận lãnh, gìn giữ và không ngừng đào sâu nơi sự thủy chung. Xavier Lacroix (giáo sư Luân Lý Tính Dục, Học Viện Công Giáo Lyon) đã đề cập rất hay về vấn đề này: « Sự bền lâu chỉ có thể dựa trên hành vi ngôn ngữ như lời hứa, lòng biết ơn, sự đồng ý và tha thứ. Đó chính là ngôi nhà được xây trên đá, so với ngôi nhà xây trên cát gồm chỉ có mỗi thứ tình cảm mà thôi » (Nhật Báo La Croix, Chúa Nhật, 20, thứ hai 21 tháng 2 năm 1994).
Nếu như nhiều trẻ em có gia đình mà lại cám thấy như không gia đình, nếu như nhiều cặp vợ chồng không thành công xây dựng tổ ấm trong khi chung sống với nhau, có thể bởi vì người chồng và người vợ đã không bao giờ đạt tới sự trao đổi nêu trên về lời nói theo cách trao ban và lãnh nhận, vốn dĩ tạo nên căn tính của tình yêu.
Thái độ của Giáo Hội Công Giáo về nên một, chung thủy và bất khả phân ly trong hôn nhân trước tiên không phải là kỷ luật. Giáo Hội xác tín tận tâm can rằng tình yêu chân chính cư ngụ trong lời được trao ban, nhận lãnh và gìn giữ, và chỉ có lời ấy mới mang lại cho giới tính phẩm chất nhân bản và tinh thần.
Vì là nơi trao đổi, đón nhận và bảo tồn lời nói, gia đình trở nên nền tảng của xã hội nhân loại. Nơi đó hình thành bài học về quan hệ xã hội về đời sống chia sẻ, về lắng nghe và bảo ban giữa các thế hệ, giữa các giới tính, giữa các ý kiến mà không hề có sự căng thẳng hay xung đột, có chăng là căng thẳng và xung đột mang đậm nét lương tâm và bỏ qua. Không ngạc nhiên khi những người con, nạn nhân của sự chia ly giữa cha mẹ chúng, nhìn chung gặp khó khăn trong mối tương giao xã hội.
Theo cách hiểu ấy, gia đình là nơi đầu tiên của việc Phúc Âm hóa, ở đó Lời Chúa được truyền rao, đón nhận, cầu nguyện, thực hành. Gia đình là những cánh đồng đầu tiên cho công việc tông đồ và là những nhân tố đầu tiên của sứ mệnh. Chính vì thế chúng ta cần phải cổ võ và bảo vệ những phong trào mà mục tiêu nhắm tới là thăng tiến và ủng hộ phẩm chất những gia đình công giáo.
Nguồn: http://pagesperso-orange.fr/catechisme/them/famil/famille/famill13.htm