Ủy Ban Thần Học Quốc Tế hiện đang họp phiên họp toàn thể hàng năm tại Vatican. Trong bài giảng tại thánh lễ khai mạc hội nghị, Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI nói rằng nhà thần học đích danh là người ý thức được các giới hạn của mình và không để mình bị cám dỗ rơi vào việc cố gắng bắt Thiên Chúa phải chịu các giới hạn của trí khôn con người.

Theo Đức Thánh Cha, ta có thể so sánh các nhà thần học quá tự tin đang nghiên cứu Thánh Kinh và một số khoa học gia đang nghiên cứu thiên nhiên như những luật sĩ xưa từng chỉ cách cho Ba Vua tới được Bê-lem.

Ngài nói: họ là “những khoa học gia vĩ đại, có thể nói Đấng Kitô sinh ra ở đâu” nhưng “không hề cảm thấy chính họ phải đi [để gặp Người]”. Theo Đức Thánh Cha, tin Đấng Kitô sinh ra “không đụng chạm gì tới cuộc sống họ; họ giữ một khoảng cách đối với biến cố ấy. Họ có thể cung cấp thông tin nhưng thông tin ấy không trở thành nguồn đào tạo cuộc sống họ”.

Đức Bênêđíctô XVI cho rằng ngày nay cũng đang xẩy ra một điều giống như thế: “Trong 200 năm nay, chúng ta cũng thấy cùng một điều như thế. Có những con người hết sức tài năng, những nhà chuyên môn vĩ đại, các thần học gia và thầy dạy đức tin chói sáng từng dạy chúng ta nhiều điều. Họ lục lọi mọi chi tiết của Sách Thánh và lịch sử cứu rỗi, nhưng họ lại không thể nhìn ra chính mầu nhiệm, chính cái tâm điểm chân thực: rằng Chúa Giêsu thực là Con Thiên Chúa. Người ta dễ dàng nhắc tới nhiều tên tuổi vĩ đại trong lịch sử thần học của 200 năm vừa qua, những con người dạy dỗ chúng ta nhiều điều nhưng không chịu mở lòng mình cho mầu nhiệm”.

Theo ngài, làm thần học kiểu ấy là “đặt mình lên trên Thiên Chúa… Nó giống như đánh cá tại sông nước Thánh Kinh với chiếc lưới chỉ cho phép một cỡ cá nào đó lọt vào mà thôi, còn tất cả những loại cá nào lớn hơn cỡ đó thì không lọt vào được và do đó không hề hiện hữu”. Ngài buồn mà cho rằng “như thế, mầu nhiệm cao cả về Chúa Giêsu, về Chúa Con làm người, đã bị giản lược chỉ còn là Chúa Giêsu lịch sử, một nhân vật thật thảm hại, một bóng ma không thịt không xương, một ai đó vẫn còn nằm trong mồ, đang rữa nát, chết thật rồi”.

Sự khôn ngoan của Thiên Chúa

Mặt khác, Đức Thánh Cha quả quyết, lịch sử Giáo Hội đầy rẫy những người đàn ông và đàn bà có khả năng nhìn nhận sự bé nhỏ của mình trước sự cao cả của Thiên Chúa, có khả năng khiêm hạ và do đó vươn tới chân lý. Ngài nhận định rằng lịch sử ấy diễn tiến từ “Thánh Bernadette Soubirous tới Thánh Têrêxa thành Lisieux, những vị thánh có lối đọc Sách Thánh không có tính khoa học, nhưng tìm đến tận trái tim Sách Thánh, tới các thánh và các chân phúc thời đại ta: Nữ Tu Bakhita, Mẹ Têrêxa, Cha Đamiêng thành Veuster". Những tâm hồn khiêm hạ này chính là những khuôn thước tiêu chuẩn để trở thành những nhà thần học đích thực, tức những nhà thần học biết tuyên xưng mầu nhiệm của Thiên Chúa vì họ đã vươn tới cõi thâm sâu trong trái tim của Người. Đức Thánh Cha cho hay: trong số này, ta phải kể cả viên bách quản đứng dưới chân thánh giá, và Thánh Phaolô, người “trong thư thứ nhất gửi Timôtê đã nói rằng ngài dốt nát dù có kiến thức, nhưng Đấng Phục Sinh đã đụng đến ngài, ngài bị mù và sau đó trở thành người đúng là biết nhìn.

Đức Bênêđíctô XVI nghĩ rằng: “học giả vĩ đại phải trở nên khiêm hạ, và chỉ cách đó mới nhìn ra sự rồ dại của Thiên Chúa, sự rồ dại thực ra là khôn ngoan, một sự khôn ngoan cao cả hơn bất cứ sự khôn ngoan nào của con người”

Ủy Ban Thần Học Quốc Tế đang làm việc dưới sự điều hướng của Đức Hồng Y William Levada, Tổng Trưởng Thánh Bộ Giáo Lý Đức Tin. Hội nghị tiếp tục làm việc qua ngày Thứ Sáu này. Ủy Ban có nhiệm vụ quyết định các đề tài sẽ được nghiên cứu trong 5 năm tới. Đức Hồng Y Levada yêu cầu Ủy Ban nghiên cứu một lần nữa vấn đề phương pháp thần học, một đề tài từng được xem sét trong 5 năm vừa qua.