BỆNH HOẠN VÀ QUYỀN LỰC – XẤC XƯỢC
(Sickness and Power – Hubris-- Dịch: Jos, Tú Nạc, NMS)
Chúng ta nhìn vào sự kiêu căng, ngạo mạn của những nhà lãnh đạo. Sự kiêu căng tột bậc có thể là một hình thức của sự rối loạn tâm thần chăng? Trong Kinh Thánh có một câu chuyện kể về nhà lãnh đạo đầy quyền lực ở Judah cổ đại.
Uzziah cai trị vùng đất Judah – phần của Israel và West Bank thời nay. Ông lên làm vua khi còn trẻ tuổi. Ông đã dẫn dắt dân chúng năm mươi hai năm! Uzziah là vị vua với những thành công rực rỡ. Ông theo lề luật của Thiên Chúa và hết mình tôn vinh Thiên Chúa trong tất cả những điều ông thực hiện. Thiên Chúa đã ban ơn cho Uzziah! Ông sở hữu nhiều cừu và bò. Và còn là chủ những cánh đồng tuyệt vời với những vụ mùa bội thu. Uzziah đã trở nên đầy quyền uy. Ông đã đánh đuổi những kẻ thù tấn công vương quốc của mình. Ông xây dựng nhiều pháo đài phòng thủ kiên cố. Tất cả đã bảo vệ thành phố thủ đô Jerusalem. Uzziah ngày càng trở nên hùng mạnh. Chẳng bao lâu, ông đã trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới.
Nhưng Uzziah đã trở nên quá kiêu căng về sức mạnh của mình. Ông đã quên rằng điều đó là do Thiên Chúa, người mà đã giúp đỡ ông để trở thành vị vua có ảnh hưởng. Uzziah tin rằng mình đã có quyền làm bất cứ điều gì – ông ta là vua! Một hôm, Uzziah đi đến đền thờ Thiên Chúa. Nơi mà có những thầy cả làm việc trong đền thờ. Vào thời bấy giờ, luật lệ của Thiên Chúa chỉ cho phép những thầy cả mới được phép thực hiện những hoạt động trong đền thờ. Một trong những hoạt động đó là đốt trầm hương – một chất có mùi thơm ngọt ngào. Khói vương tỏa trong không gian khi những thầy cả dâng lời cầu nguyện lên Thiên Chúa. Vậy mà, Uzziah đã lấy hương và bắt đầu đốt. Vài thầy cả can đảm đã cố ngăn cản ông ta. Họ nói, “Ôi đức vua, việc này không phải phép! Ngài không được phép đốt hương trước Chúa Trời. Duy chỉ có những thầy cả mới được phép làm công việc này. Ngài đã không tuân phục Thiên Chúa!” Uzziah trở nên cô cùng cáu giận trước những lời lẽ này. Đội nhiên, một căn bệnh ngoài da khủng khiếp đã xuất hiện trên mặt Uzziah. Những thầy cả nhìn vua thật ghê sợ. Họ tin rằng căn bệnh này là do Thiên Chúa. Uzziah vô cùng khiếp sợ. Ông hiểu rằng ông đã phạm một tội tày đình. Sự kiêu căng, ngạo mạn của ông đã dẫn ông đến một hành động phá vỡ lề luật của Thiên Chúa. Ông vội vã bước ra khỏi đền thờ.
Uzziah đã chịu đau đớn với chứng bệnh ngoài da suốt cuộc đời ông. Ông không còn sống trong cung vua hoặc đi đến đền thờ. Con trai ông lên ngôi thay vị trí của ông. Sự kiêu căng đã đẩy ông lâm cảnh suy tàn.
Uzziah đã cho phép địa vị và quyền lực của mình ảnh hưởng đến hành động trong một cách thức vô từ tốn của ông. Một bác sỹ y khoa đã liên hệ hành động này trong thành phần lãnh đạo dẫn đến sự rối loạn tâm thần có thể, được gọi là xấc xược.
Bác sỹ David Owen đồng thời cũng là một thành viên trong chính phủ Anh Quốc. Ông đã viết một cuốn sách tựa đề “Trong Bệnh Hoạn và Trong Quyền Lực” (In Sickness and In Power.) Trong đó, ông đã khảo sát những hậu quả của sức khỏe tồi tệ đối với những người lãnh đạo thế giới. Tuy nhiên, ông cũng đã đề cập đến Hội chứng Xấc xược. Đây là trạng thái tâm thần mà có thể tác động đến những người lãnh đạo trong chính quyền. Một người lãnh đạo chỉ huy xấc xược là sự tự hào tột bậc về những thành tựu của mình. Ông ta tin rằng thành công của mình là kết quả từ năng lực tài ba bản thân. Và điều đó không thể lay chuyển sự tự tin của mình. Lối tự hào này có thể đưa ông ta đến một sai lầm tai hại một cách dễ dàng – y hệt Uzziah!
Những bác sỹ chưa cân nhắc Hội chứng Xấc xược có phải là sự rối loạn tâm thần thực sự. Tuy nhiên, kinh nghiệm cá nhân của bác sỹ Owen trong chính trường đã tạo cho ông tin rằng điều đó có thể. Ông đã làm việc với nhiều nhà lãnh đạo quốc tế. Ông đã theo dõi cách cư xử của họ tiềm ẩn. Và ông để ý quyền lực có thể thay đổi tính cách con người như thế nào làm cho họ thay đổi một cách kỳ cục. chẳng hạn từ chối lắng nghe những cố vấn – hoặc bắt đầu những cuộc chiến mà không thể giành thắng lợi. Bác sỹ Owen đã quan sát đủ chứng cứ xấc xược để cho ông tin rằng đó là sự rối loạn.
Bác sỹ Owen tin rằng có ba điều có thể đưa tầng lớp lãnh đạo tới sự trâng tráo, xấc xược. Trước tiên, là sự thành công to lớn trong việc giành và giữ quyền lực. Thứ hai, môi trường chính trị nơi mà người lãnh đạo này tự tung, tự tác đưa ra những quyết định. Và cuối cùng, thời gian nắm quyền lực quá lâu cho những người lãnh đạo.
Bác sỹ Owen đưa ra những điển hình của những người lãnh đạo ngạo ngược. Một trong số họ là Adolf Hitler. Hitler có thể là một trong những người lãnh đạo khét tiếng của một trăm năm qua. Hitler cai trị Đức Quốc trong thời thời gian Đệ Nhị Thế Chiến. Trên hết, ông muốn nước Đức trở thành bá chủ hoàn cầu. Để thực hiện điều này, ông đã xâm lược nhiều quốc gia Âu Châu. Ông đã phải chịu trách nhiệm trước cái chết của hàng triệu người. Nhugn7 nhiều kẻ ủng hộ Hitler cùng những mục đích của ông ta. Ông như là chúa tể của chúng. Và Hitler đã tin tưởng mạnh mẽ vào mình. Ông đã tưởng mình có thề đánh gục bất cứ ai cản trở con đường của ông. Hẳn nhiên, lịch sử đã cho chúng ta thấy rằng ông đã không đạt được mục đích của mình, Những lực lượng Liên Minh (Allied) đã tấn công quân đội của Hitler và đánh bại họ. Nước Đức đã thảm bại. Hitler đã mất tất cả. Và vì thế ông đã dùng súng để tự sát. Bác sỹ Owen tin rằng sự xấc xược, trâng tráo đã đem đến sự suy tàn của bản thân và điêu đứng cho đất nước mình.
Vậy, làm thế nào tầng lớp lãnh đạo có thể tạo sự chắc chắn để họ không trở thành nạn nhân của sự xấc xược, ngạo mạn? Bác sỹ Owen đề nghị vài ý:
“Đó là người lãnh đạo có thể tránh tối đa hội chứng ngang ngược. Những người mà thận trọng để tránh sự tự hào khi nắm giữ quyền lực. Họ cố gắng sống một cách bình thường trong cuộc sống đến chừng mực có thể. Họ biết lắng nghe những người gần gũi họ… Họ không lạm dụng thế lực của họ. Những người lãnh đạo ấy mong mỏi người khác góp ý, khuyên bảo – cho dù tiến trình đó có thể không thay đổi ý kiến của họ. Trên hết, vì một nền dân chủ, họ nên tôn trọng hệ thống chính quyền, và đừng mải mê thực hiện một đường lối đi ngược với lương tâm đạo đức thuộc tính người.”
(Sickness and Power – Hubris-- Dịch: Jos, Tú Nạc, NMS)
Chúng ta nhìn vào sự kiêu căng, ngạo mạn của những nhà lãnh đạo. Sự kiêu căng tột bậc có thể là một hình thức của sự rối loạn tâm thần chăng? Trong Kinh Thánh có một câu chuyện kể về nhà lãnh đạo đầy quyền lực ở Judah cổ đại.
Uzziah cai trị vùng đất Judah – phần của Israel và West Bank thời nay. Ông lên làm vua khi còn trẻ tuổi. Ông đã dẫn dắt dân chúng năm mươi hai năm! Uzziah là vị vua với những thành công rực rỡ. Ông theo lề luật của Thiên Chúa và hết mình tôn vinh Thiên Chúa trong tất cả những điều ông thực hiện. Thiên Chúa đã ban ơn cho Uzziah! Ông sở hữu nhiều cừu và bò. Và còn là chủ những cánh đồng tuyệt vời với những vụ mùa bội thu. Uzziah đã trở nên đầy quyền uy. Ông đã đánh đuổi những kẻ thù tấn công vương quốc của mình. Ông xây dựng nhiều pháo đài phòng thủ kiên cố. Tất cả đã bảo vệ thành phố thủ đô Jerusalem. Uzziah ngày càng trở nên hùng mạnh. Chẳng bao lâu, ông đã trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới.
Nhưng Uzziah đã trở nên quá kiêu căng về sức mạnh của mình. Ông đã quên rằng điều đó là do Thiên Chúa, người mà đã giúp đỡ ông để trở thành vị vua có ảnh hưởng. Uzziah tin rằng mình đã có quyền làm bất cứ điều gì – ông ta là vua! Một hôm, Uzziah đi đến đền thờ Thiên Chúa. Nơi mà có những thầy cả làm việc trong đền thờ. Vào thời bấy giờ, luật lệ của Thiên Chúa chỉ cho phép những thầy cả mới được phép thực hiện những hoạt động trong đền thờ. Một trong những hoạt động đó là đốt trầm hương – một chất có mùi thơm ngọt ngào. Khói vương tỏa trong không gian khi những thầy cả dâng lời cầu nguyện lên Thiên Chúa. Vậy mà, Uzziah đã lấy hương và bắt đầu đốt. Vài thầy cả can đảm đã cố ngăn cản ông ta. Họ nói, “Ôi đức vua, việc này không phải phép! Ngài không được phép đốt hương trước Chúa Trời. Duy chỉ có những thầy cả mới được phép làm công việc này. Ngài đã không tuân phục Thiên Chúa!” Uzziah trở nên cô cùng cáu giận trước những lời lẽ này. Đội nhiên, một căn bệnh ngoài da khủng khiếp đã xuất hiện trên mặt Uzziah. Những thầy cả nhìn vua thật ghê sợ. Họ tin rằng căn bệnh này là do Thiên Chúa. Uzziah vô cùng khiếp sợ. Ông hiểu rằng ông đã phạm một tội tày đình. Sự kiêu căng, ngạo mạn của ông đã dẫn ông đến một hành động phá vỡ lề luật của Thiên Chúa. Ông vội vã bước ra khỏi đền thờ.
Uzziah đã chịu đau đớn với chứng bệnh ngoài da suốt cuộc đời ông. Ông không còn sống trong cung vua hoặc đi đến đền thờ. Con trai ông lên ngôi thay vị trí của ông. Sự kiêu căng đã đẩy ông lâm cảnh suy tàn.
Uzziah đã cho phép địa vị và quyền lực của mình ảnh hưởng đến hành động trong một cách thức vô từ tốn của ông. Một bác sỹ y khoa đã liên hệ hành động này trong thành phần lãnh đạo dẫn đến sự rối loạn tâm thần có thể, được gọi là xấc xược.
Bác sỹ David Owen đồng thời cũng là một thành viên trong chính phủ Anh Quốc. Ông đã viết một cuốn sách tựa đề “Trong Bệnh Hoạn và Trong Quyền Lực” (In Sickness and In Power.) Trong đó, ông đã khảo sát những hậu quả của sức khỏe tồi tệ đối với những người lãnh đạo thế giới. Tuy nhiên, ông cũng đã đề cập đến Hội chứng Xấc xược. Đây là trạng thái tâm thần mà có thể tác động đến những người lãnh đạo trong chính quyền. Một người lãnh đạo chỉ huy xấc xược là sự tự hào tột bậc về những thành tựu của mình. Ông ta tin rằng thành công của mình là kết quả từ năng lực tài ba bản thân. Và điều đó không thể lay chuyển sự tự tin của mình. Lối tự hào này có thể đưa ông ta đến một sai lầm tai hại một cách dễ dàng – y hệt Uzziah!
Những bác sỹ chưa cân nhắc Hội chứng Xấc xược có phải là sự rối loạn tâm thần thực sự. Tuy nhiên, kinh nghiệm cá nhân của bác sỹ Owen trong chính trường đã tạo cho ông tin rằng điều đó có thể. Ông đã làm việc với nhiều nhà lãnh đạo quốc tế. Ông đã theo dõi cách cư xử của họ tiềm ẩn. Và ông để ý quyền lực có thể thay đổi tính cách con người như thế nào làm cho họ thay đổi một cách kỳ cục. chẳng hạn từ chối lắng nghe những cố vấn – hoặc bắt đầu những cuộc chiến mà không thể giành thắng lợi. Bác sỹ Owen đã quan sát đủ chứng cứ xấc xược để cho ông tin rằng đó là sự rối loạn.
Bác sỹ Owen tin rằng có ba điều có thể đưa tầng lớp lãnh đạo tới sự trâng tráo, xấc xược. Trước tiên, là sự thành công to lớn trong việc giành và giữ quyền lực. Thứ hai, môi trường chính trị nơi mà người lãnh đạo này tự tung, tự tác đưa ra những quyết định. Và cuối cùng, thời gian nắm quyền lực quá lâu cho những người lãnh đạo.
Bác sỹ Owen đưa ra những điển hình của những người lãnh đạo ngạo ngược. Một trong số họ là Adolf Hitler. Hitler có thể là một trong những người lãnh đạo khét tiếng của một trăm năm qua. Hitler cai trị Đức Quốc trong thời thời gian Đệ Nhị Thế Chiến. Trên hết, ông muốn nước Đức trở thành bá chủ hoàn cầu. Để thực hiện điều này, ông đã xâm lược nhiều quốc gia Âu Châu. Ông đã phải chịu trách nhiệm trước cái chết của hàng triệu người. Nhugn7 nhiều kẻ ủng hộ Hitler cùng những mục đích của ông ta. Ông như là chúa tể của chúng. Và Hitler đã tin tưởng mạnh mẽ vào mình. Ông đã tưởng mình có thề đánh gục bất cứ ai cản trở con đường của ông. Hẳn nhiên, lịch sử đã cho chúng ta thấy rằng ông đã không đạt được mục đích của mình, Những lực lượng Liên Minh (Allied) đã tấn công quân đội của Hitler và đánh bại họ. Nước Đức đã thảm bại. Hitler đã mất tất cả. Và vì thế ông đã dùng súng để tự sát. Bác sỹ Owen tin rằng sự xấc xược, trâng tráo đã đem đến sự suy tàn của bản thân và điêu đứng cho đất nước mình.
Vậy, làm thế nào tầng lớp lãnh đạo có thể tạo sự chắc chắn để họ không trở thành nạn nhân của sự xấc xược, ngạo mạn? Bác sỹ Owen đề nghị vài ý:
“Đó là người lãnh đạo có thể tránh tối đa hội chứng ngang ngược. Những người mà thận trọng để tránh sự tự hào khi nắm giữ quyền lực. Họ cố gắng sống một cách bình thường trong cuộc sống đến chừng mực có thể. Họ biết lắng nghe những người gần gũi họ… Họ không lạm dụng thế lực của họ. Những người lãnh đạo ấy mong mỏi người khác góp ý, khuyên bảo – cho dù tiến trình đó có thể không thay đổi ý kiến của họ. Trên hết, vì một nền dân chủ, họ nên tôn trọng hệ thống chính quyền, và đừng mải mê thực hiện một đường lối đi ngược với lương tâm đạo đức thuộc tính người.”