Tóm tắt Tông thư Kinh Mân Côi
Lời giới thiệu:
Ngày 16. 10. 2002, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành tông thư về kinh Mân Côi (Rosarium Virginis Mariae - viết tắt: RVM). Trong đó Đức Thánh Cha muốn từ tháng 10. 2002 đến tháng 10. 2003 sẽ là năm Thánh Mẫu Mân Côi.
Đọc Tông thư RVM, tôi thấy Đức Giáo hoàng khai triển nhiều vấn đề, nhưng chỉ xoay quanh một trục chính là Chúa Kitô, tất cả đều quy Kitô. Từ đó cho thấy kinh Mân côi có tầm quan trọng trong đời sống người tín hữu, trong thế giới và trong Giáo Hội:
- Giữa thế giới đầy hận thù và khủng bố, kinh Mân côi là vũ khí đem lại hòa bình.
- Giữa cả một não trạng tẩy chay đời sống cầu nguyện, coi thường việc lần chuỗi, tông thư cho thấy kinh Mân côi là vũ khí hữu hiệu để nên thánh.
- Giữa những trào lưu chống đối Thiên Chúa, đẩy Thiên Chúa ra khỏi cuộc đời mình, kinh Mân côi là phương thế hữu thiệu chiêm ngắm các mầu nhiệm Kitô giáo, đặc biệt là mầu nhiệm Chúa Kitô.
- Giữa những đổ vỡ, những rạn nứt của biết bao nhiêu gia đình, kinh Mân côi là vũ khí để các gia đình tìm lại sự bình an cho mình.
Sau đây là phần tóm lượt Tông thư kinh Mân côi.
1. Dẫn nhập
Kinh Mân côi, lời kinh đơn sơ, sâu sắc, mang lại hoa quả thánh thiện, được nhiều vị thánh yêu thích, và Huấn quyền khuyến khích, nhờ Chúa Thánh Thần hướng dẫn, đã trở thành lời cầu nguyện của ngàn năm thứ hai. Bước vào ngàn năm thứ ba, lời kinh này vẫn giữ nguyên ý nghĩa ấy. Nó thấm vào đời sống thiêng liêng của người Kitô hữu. Đời sống ấy được Chúa Thánh Thần lôi kéo chèo ra chỗ sâu của đại dương trần thế để loan báo Tin Mừng.
Kinh Mân côi lấy Chúa Kitô làm trung tâm, chất chứa chiều sâu của Tin Mừng: là bảng tóm gọn Tin Mừng, làm vọng lại lời kinh Magnificat, ca ngợi công trình nhập thể và cứu chuộc của Thiên Chúa được khởi sự trong lòng Mẹ Maria. Lời kinh này cho ta học nơi Mẹ để cùng Mẹ chiêm ngưỡng vẻ đẹp trên dung nhan và nơi tình yêu của Chúa Kitô.
2. Các Đức Giáo hoàng và kinh Mân côi:
Đức Lêô XIII trong thông điệp Sứ vụ tông đồ cao cả (Supremi Apostolatus Officio), ban hành ngày 1. 9. 1883, xem kinh Mân côi như một vũ khí thiêng liêng hữu hiệu chống lại sự dữ đang phương hại đến xã hội.
Đức Phaolô VI trong thông điệp Tôn kính Đức Maria (Marialis Cultus), nhấn mạnh tính chất Tin Mừng và chiều hướng quy Kitô của kinh Mân côi.
Đức Gioan Phaolô II thường xuyên khuyến khích đọc kinh Mân côi. Ngài cho biết, từ thủơ thiếu thời, kinh Mân côi đã có một chỗ đứng trong đời sống thiêng liêng của Ngài. Lời kinh này đồng hành với Đức Thánh Cha những lúc vui sướng cũng như những lúc khó khăn. Ngài giao phó cho lời kinh ấy những lo âu và tìm được sự nâng đỡ nơi lời kinh ấy. Ngài đặt công việc phục vụ với tư cách là Giáo Hoàng dưới sự che chở của Đức Mẹ qua kinh Mân côi.
Theo một nghĩa nào đó, đây là lời kinh chú giải chương cuối cùng của hiến chế Ánh Sáng Muôn Dân (Lumen Gentium).
Khi lần chuỗi Mân côi, ta có thể thêm những ý nguyện riêng của mình để cầu nguyện cho bất cứ một biến cố nào của riêng hoặc của chung.
3. Tháng 10. 2002 đến tháng 10. 2003: năm của kinh Mân côi.
Đức Thánh cha tuyên bố tháng 10. 2002 - 10. 2003 sẽ là năm kinh Mân côi vì những lý do: Đánh dấu 25 năm triều đại Giáo hoàng, kỷ niệm 120 năm thông điệp Supremi Apostolatus Officio, kỷ niệm 40 năm Công đồng Vaticăn II.
Về khía cạnh thần học, tông thư kinh Mân côi như là một bổ túc Thánh Mẫu học cho tông thư Tiến vào ngàn năm mới (Novo Millennio Ineunte). Về khía cạnh mục vụ, Đức Thánh cha viết Tông thư này cổ võ việc đọc kinh Mân côi, vì đó là phương tiện dễ dàng, thông dụng đưa người Kitô hữu đến học nơi Đức Maria sự chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Kitô. Lời kinh này còn giáo dục đời sống cầu nguyện bằng sự chiêm ngưỡng cách cá nhân giữa ta với Chúa.
4. Ý kiến bác bẻ kinh Mân côi.
Nhiều người cho rằng, Công đồng Vatican II nhấn mạnh đến tính cách trung tâm của phụng vụ, vì thế kinh Mân côi mất chỗ đứng. Đức Thánh Cha nhắc lại ý của Đức Phaolô VI: Kinh Mân côi không đối lập nhưng hỗ trợ vì nó dẫn nhập rất tốt và làm vang dội lại phụng vụ, giúp dân Chúa tham gia trọn vẹn, có chiều sâu và thu nhận hoa quả tốt trong đời sống hằng ngày.
Cũng có người cho rằng, kinh Mân côi không có tính đại kết vì hướng về Đức Maria. Đức Thánh Cha nói rõ: kinh Mân côi hướng về Chúa Kitô, đến độ khi Mẹ được tôn vinh, Người Con được hiểu biết đúng đắn, được yêu mến và tôn vinh.
5. Một lối chiêm ngưỡng.
Thế giới đương đại ảnh hưởng bởi nhiều nền văn hóa, nhiều tôn giáo, vì thế nỡ rộ những hình thức cầu nguyện mới. Kinh Mân côi vẫn là lời cầu nguyện truyền thống tốt đẹp và đáng ca ngợi nhất của chiêm ngưỡng Kitô giáo: Kinh Mân côi "là phương tiện hữu hiệu nhất để cổ võ các tín hữu dấn thân chiêm ngưỡng các mầu nhiệm Kitô".
6. Cầu nguyện cho hòa bình và cho gia đình.
- Cho hòa bình: Chứng kiến nạn khủng bố và chiến tranh ở nhiều nơi. Đặc biệt là quê hương của Chúa Kitô, Đức Thánh cha nhắc lại, kinh Mân côi là lời kinh cầu cho hòa bình. Vì khám phá kinh Mân côi là chiêm ngưỡng mầu nhiệm Chúa Kitô, Đấng là bình an của chúng ta, sẽ phá tan sự thù hận.
- Cho gia đình: Gia đình, tế bào nguyên thủy, cơ chế nền tảng không thể thiếu trong xã hội, đang bị đe dọa và rạn nứt nặng nề, kinh Mân côi được cử hành trong gia đình, và ở nhiều nơi công cộng là phương tiện hữu hiệu chống lại sự hủy hoại đe doạ gia đình.
Nơi thánh Gioan, Chúa Kitô muốn Đức Mẹ làm Mẹ nhân loại. Hôm nay khi đọc kinh Mân côi, Mẹ vẫn thể hiện vai trò Từ Mẫu cho cả thế giới. Những lần hiện ra cho thấy lòng yêu thương, sự quan tâm chăm sóc của Mẹ.
8. Bước theo các chứng nhân.
Đức Thánh cha nêu gương nhiều vị thánh: Louis Marie Grignion de Montfort, Cha Pio Pietrelcina...
Đặc biệt chân phước Bartolo Longo như được thần hứng: Ai truyền bá kinh Mân côi sẽ được cứu độ. Ngài đã xây một nguyện đường dâng kính Đức Bà Mân Côi ở Pompei. Ngài cổ võ thực hành 15 ngày thứ Bảy quy về Chúa Kitô bằng chiêm ngưỡng kinh Mân côi. Các công trình của ngài được Đức Lêô XIII đánh giá cao.
Chương I
Chiêm ngưỡng Chúa Kitô
cùng Đức Maria
9. Một dung nhan chói lọi như mặt trời.
Vẻ đẹp hiển dung huy hoàng của Chúa Kitô mà ba môn đệ được diễm phúc chiêm ngưỡng, có thể xem như hình tượng của chiêm ngưỡng Kitô giáo.
Nhiệm vụ của ta là chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Giêsu, để nhận ra cách sâu xa giữa các biến cố thường nhật trong cuộc đời của Người và các nỗi đau thương Người phải chịu, là vẻ đẹp huy hoàng của một Thiên Chúa, nhất là vẻ đẹp chung cuộc của Đấng Phục sinh ngự bên hữu Chúa Cha trong vinh quang.
Chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Kitô để luôn có kỷ niệm về tình yêu của Chúa Cha, và nếm thưởng niềm vui của Chúa Thánh Thần.
10. Đức Maria, mẫu gương chiêm ngưỡng.
Mẹ là một gương mẫu vô song cho ta về việc chiêm ngưỡng Chúa Kitô vì: Không ai say sưa chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Kitô một cách trung thành như Mẹ. Sự chiêm ngưỡng của Mẹ hướng về Người ngay từ lúc truyền tin, khi cưu mang Người nhờ Chúa Thánh Thần, hạ sinh Người tại Bêlem, tìm Người thất lạc trong đền thánh. Cái nhìn chiêm ngưỡng của Mẹ như xuyên thấu, như hiểu rõ tâm tư của Người như tại tiệc cưới Cana. Hoặc cái nhìn chiêm ngưỡng trong đau buồn khi Mẹ chứng kiến cuộc khổ nạn và cái chết của Người. Trong niềm tin phục sinh, cái nhìn chiêm ngưỡng của Mẹ tỏ rạng niềm vui phục sinh. Cuối cùng, cái nhìn rực cháy vì được tràn đầy Thánh Thần trong ngày lễ Hiện Xuống.
11. Kỷ niệm của Đức Maria
Mẹ khắc ghi mọi lời, mọi biến cố trong cuộc đời Chúa Kitô và suy niệm trong lòng. Những kỷ niệm ấy là chuỗi Mân côi mà Mẹ không ngừng ngâm nga trong suốt cuộc đời trần thế.
Ngày nay, khi Giáo Hội chiêm ngưỡng các mầu nhiệm Mân côi, thì trong Giáo Hội, Mẹ tiếp tục kể lại cảm nghiệm riêng về Con của Mẹ. Mẹ không ngừng đặt các tín hữu trước các mầu nhiệm của Con Mẹ, để nhờ chiêm ngưỡng đó, ơn cứu độ tiếp tục lan tỏa nơi mỗi tín hữu.
12. Kinh Mân côi, một lời kinh chiêm ngưỡng.
Vì phát xuất từ kinh nghiệm riêng của Đức Maria, kinh Mân côi là lời kinh chiêm ngưỡng sâu sắc. Không có chiều kích chiêm ngưỡng, lời kinh này sẽ như cái xác không hồn. Vì thế đọc kinh Mân côi đòi hỏi một nhịp độ thanh thản, giúp cho sự chiêm ngưỡng của ta như được nhìn thấy cuộc đời Chúa Kitô bằng đôi mắt của Mẹ. Đúng như lời Đức Phaolô VI: Kinh Mân côi là một sự chiêm ngưỡng quy về Chúa Kitô.
13. Tưởng nhớ Chúa Kitô với Mẹ Maria.
Sự chiêm ngưỡng của Đức Maria là một chiêm ngưỡng theo nghĩa tưởng niệm của Kinh Thánh. Đó là những kỳ công của Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ mà cao điểm là chính Chúa Kitô. Sự tưởng niệm này không chỉ là hôm qua nhưng còn được hiện tại hóa nơi phụng vụ, và đời sống cầu nguyện của mỗi tín hữu.
Trong phụng vụ: những gì Thiên Chúa đã thực hiện, sẽ tiếp tục tác động và sinh hiệu quả ân sủng. Ta hồi tưởng và sống các biến cố đó, mở lòng đón nhận ân sủng mà Chúa Kitô đã thực hiện nhờ sự chết và sống lại.
Đời sống cầu nguyện riêng tư của mỗi Kitô hữu: Ngoài việc tham dự vào phụng vụ như là một hành vi thi hành chức vụ tư tế của Chúa Kitô và là hành vi phụng thờ công cộng, người Kitô hữu không được quyên đời sống cầu nguyện riêng tư, gắn bó cá nhân với Thiên Chúa. Kinh Mân côi chính là một trong những phương tiện giúp ta cầu nguyện không ngừng với Thiên Chúa.
Nếu phụng vụ là một hành động cứu độ vượt trội, thì kinh Mân côi, như một suy niệm cùng với Đức Maria về Chúa Kitô, là một chiêm ngưỡng đem lại ơn cứu độ.
14. Học hỏi Chúa Kitô từ Mẹ Maria.
Chỉ có Chúa Thánh Thần mới đưa ta tới hiểu biết toàn vẹn về Lời và chính Chúa Kitô.
Nhưng xét về phía thụ tạo đó là Đức Maria. Vì trong số các thụ tạo, không ai biết rõ Chúa Kitô bằng Đức Maria. Không ai có thể dẫn chúng ta đến một sự hiểu biết sâu xa về mầu nhiệm Chúa Kitô hơn Mẹ của Người.
Tại tiệc cưới Cana, Mẹ như một người Thầy dạy các đầy tớ làm điều Chúa Giêsu chỉ bảo. Cũng vậy, sau khi Chúa về trời, Mẹ trở thành người Thầy của các môn đệ.
Nơi trường học Đức Maria, Mẹ dạy chúng ta bằng cách thu nhận những quà tặng của Thánh Thần, Mẹ trao cho ta gương mẫu đức tin của riêng Mẹ; Mẹ mời gọi ta hành động như Mẹ trong ngày truyền tin: khiêm tốn và vâng phục để thánh ý Chúa thành toàn.
15. Được đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô cùng Mẹ Maria
Nhờ bí tích thánh tẩy, ta được tháp nhập với Chúa Kitô như cành nho và thân nho, trở thành nhiệm thể của Người. Nhờ sự hiệp nhất này, ta ngày càng nên đồng dạng với Chúa Kitô, dần dần uốn nắn hành vi của ta hợp với tâm tình của Người.
Kinh Mân côi là một trong những phương thế giúp ta đi vào đời sống của Chúa Kitô, chia sẻ cảm xúc sâu xa của Người. Suy niệm mầu nhiệm Mân côi, ta học điều mà chân phước Bartolo Longo đã viết: giống như hai người bạn. Ta cũng học nơi Chúa Kitô và Mẹ Maria một cuộc sống khiêm nhường, nghèo khó, ẩn dật, kiên nhẫn và hoàn hảo.
Đàng khác, Mẹ vừa là Mẹ của Chúa Kitô, vừa là Mẹ của Giáo Hội, Mẹ tiếp tục sinh hạ những người con cho nhiệm thể của Chúa Kitô. Mẹ sinh hạ như thế bằng lời chuyển cầu nài vang Thiên Chúa tuôn đổ Thánh Thần trên chúng ta.
Nhờ kinh Mân côi, Mẹ Maria chăm sóc, dạy dỗ và uốn nắn chúng ta như Mẹ đã từng thực hiện với Chúa Kitô trong gia đình Nagiaret, cho tới khi Chúa Kitô được hình thành trọn vẹn trong chúng ta. Vai trò trung gian này phụ thuộc và làm sáng tỏ vai trò trung gian của Chúa Kitô. Thánh Louis Marie Grignion de Montfort đã nói, vai trò của Mẹ là đưa chúng ta đến chỗ nên đồng hình đồng dạng với Con của mẹ.
Mẹ là một trong các tạo vật đồng hình đồng dạng nhất với Chúa Kitô. Lòng sùng kính Mẹ mới có khả năng hiến thánh và làm cho ta nên đồng hình đồng dạng với Chúa hơn cả. Nơi kinh Mân côi, ta được chìm sâu vào cuộc sống của Chúa Kitô và Mẹ Người.
16. Cầu nguyện với Chúa Giêsu cùng Mẹ Maria.
Chúa Giêsu dạy ta hãy cầu nguyện. Nền tảng của lời cầu nguyện mà ta dâng lên Thiên Chúa là lòng nhân lành của Chúa Cha, sự trung gian của Chúa Con, hành động của Chúa Thánh Thần khẩn cầu cho ta theo ý Thiên Chúa.
Lời cầu nguyện của chúng ta và của Hội Thánh được hỗ trợ và nâng đỡ bằng lời cầu nguyện của Mẹ. Chúa Kitô là trung gian duy nhất, Đức Maria là người dẫn ta tới trung gian ấy. Tiệc cưới Cana là một bằng chứng cho thấy quyền lực của lời chuyển cầu của Đức Maria.
Kinh Mân côi vừa là một suy niệm vừa là lời khẩn cầu. Lời kinh ấy có một nền tảng đức tin. Ta tin rằng:
- Lời khẩn cầu của Mẹ có thể giành được mọi sự từ Trái Tim Chúa Kitô.
- Mẹ rất giàu ân sủng của Chúa. Nhờ ân sủng, Mẹ rất quyền năng trong lời chuyển cầu.
- Mẹ là đền thờ Chúa Thánh Thần, chuyển cầu với ta và cho ta trước mặt Chúa Cha và trước mặt Chúa Kitô, Con của Mẹ.
Kinh Mân côi là một con đường loan báo Tin Mừng, giúp ta hiểu biết Chúa Kitô ngày một nhiều hơn, vì trong lời kinh này, mầu nhiệp Chúa Kitô được trình bày ở nhiều mức độ khác nhau trong suốt chiều dài lịch sử của Giáo Hội.
Mầu nhiệm Chúa Kitô được trình bày qua kinh Mân côi mang tính cầu nguyện và chiêm ngưỡng, có khả năng đào tạo người Kitô hữu theo Trái Tim Chúa Kitô.
Việc lần chuỗi Mân côi chung cũng là một cách truyền giáo. Vì khi lần chuỗi Mân côi chung, có thể là một cơ hội để dạy giáo lý. Lúc đó, nhờ kinh Mân côi, Mẹ Maria tiếp tục công trình loan báo Chúa Kitô. Nhất là Trong thời buổi văn minh khoa học hiện nay, kinh Mân côi vẫn tiếp tục là một nguồn tài nguyên vô giá cho mọi người để loan báo Tin Mừng Chúa Kitô.
Chương II
Các mầu nhiệm của Chúa Kitô
các mầu nhiệm của Mẹ Người
18.Kinh Mân côi, một bản tóm tắt Tin Mừng.
Chúa Kitô tự mạc khải mình là Con Thiên Chúa. Do vậy, để chiêm ngưỡng Chúa Kitô, cần lắng nghe tiếng Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần, vì không ai hiểu Chúa Kitô bằng Chúa Cha. Nhưng điều kiện để lắng nghe mạc khải là sự thinh lặng và cầu nguyện. Chỉ như thế mới có thể hiểu biết ngày một hơn về mầu nhiệm Con Thiên Chúa.
Chìm đắm trong mầu nhiệm Mân côi, sẽ cho ta một chiêm ngưỡng dung nhan Chúa Kitô. Đức Phaolô VI: Kinh Mân côi dựa trên Tin Mừng, vì thế mang chiều kích Kitô rõ nét. Một tràn chuỗi, trong đó kinh Kính Mừng lặp đi lặp lại như một khung cửi đan dệt các mầu nhiệm về Chúa Kitô. Nhờ đó ta càng thấu hiểu Chúa Giêsu mà kinh Mân côi gợi nhớ cũng là Chúa Kitô Con Thiên Chúa, con Đức Maria mà các mầu nhiệm ghi lại trong ta khi chiêm ngưỡng.
19.Đề nghị bổ sung vào hình thức truyền thống.
- Từ xưa, chỉ một ít mầu nhiệm trong rất nhiều mầu nhiệm Chúa Kitô được chiêm ngắm.
- Để kinh Mân côi có chiều kích Kitô học hơn.
- Để mọi người được chiêm ngưỡng các mầu nhiệm như là mạc khải chung cuộc của Thiên Chúa về Con mình khi cho biết Chúa Kitô là người Con yêu dấu, là Đấng loan báo Nước Trời đang đến, là người làm chứng Nước Trời bằng những việc làm và bằng sự công bố những đòi hỏi của Nước Trời.
- Để kinh Mân côi trở thành bản tóm lượt Tin Mừng đầy đủ hơn.
20.Các mầu nhiệm VUI.
Năm sự Vui mang dấu ấn của niềm vui tỏa chiếu từ biến cố nhập thể, đó là:
- Lời thiên thần Gabriel chào Đức Maria được nối liền với lời mời gọi hưởng niềm vui thiên sai.
- Tiếng nói của Đức Maria và sự hiện diện của Chúa Kitô trong cung lòng Mẹ đã khiến thánh Gioan nhảy lên vui sướng.
- Niềm vui cũng tràn ngập hang đá Bêlem, khi Hài Nhi Thánh, Đấng Cứu độ trần gian ra đời.
- Việc dâng Chúa Giêsu trong đền thờ biểu lộ niềm vui vì Hài Nhi được thánh hiến.
- Chúa Giêsu trong đền thờ tỏ ra là Đấng khôn ngoan khi Người lắng nghe và đặt câu hỏi.
Dù vậy, không chỉ hoàn toàn là niềm vui, nhưng còn báo trước dấu hiệu của mầu nhiệm Tử nạn. Đó là lời của ông Simeon và sự hiến thân trọn vẹn cho công cuộc của Chúa Cha biểu lộ qua việc Chúa Giêsu ở lại trong đền thờ năm mười hai tuổi.
21. Các mầu nhiệm ÁNH SÁNG.
Toàn thể các mầu nhiệm Chúa Kitô làm thành một mầu nhiệm Ánh Sáng. Nhưng chân lý ánh sáng tỏ hiện cách đặc biệt qua cuộc đời công khai, khi Người công bố Tin Mừng Nước Trời. Những mầu nhiệm Ánh Sáng được thêm vào chuỗi Mân côi là một mạc khải về Nước Thiên Chúa đang hiện diện nơi Chúa Kitô, đó là các mầu nhiệm:
- Chúa chịu phép rửa: Khi Người tự đồng hóa mình với tội nhân, thì trời rộng mở, Chúa Cha tuyên nhận Người là Con yêu dấu, Chúa Thánh Thần ngự xuống và trao sứ mạng mà Người phải thi hành.
- Tiệc cưới Cana: Người biến nước thành rượu và mở lòng các môn đệ để đón nhận đức tin, nhờ sự can thiệp của Đức Maria.
- Rao giảng Nước Trời, kêu gọi sám hối: Người tha tội cho tất cả những ai đến với mình bằng lòng tin tưởng và khiêm hạ, khởi đầu tác vụ của lòng thương xót mà Người sẽ thi hành cho đến tận thế, nhất là qua bí tích hòa giải.
- Hiển dung: Vinh quang Thiên Chúa chói ngời nơi Chúa giêsu, tiếng Chúa Cha truyền cho các môn đệ phải nghe lời Người. Biến cố này chuẩn bị Chúa Kitô và các môn đệ kinh nghiệm sự đau khổ của Chúa Kitô và sự phục sinh của Người nhờ Chúa Thánh Thần.
- Lập bí tích Thánh Thể: Chúa Kitô trao ban Mình Máu dưới hình bánh rượu và khẳng định Người yêu nhân loại đến cùng. Người sẽ hiến mình để cứu nhân loại.
22.Các mầu nhiệm THƯƠNG.
Tin Mừng đặt một tầm quan trọng cho các mầu nhiệm Thương Khó. Kinh Mân côi chọn năm giai đoạn để mời gọi ta chiêm ngưỡng và sống lại mầu nhiệm khổ nạn của Chúa Kitô.
Mở đầu với biến cố vườn Cây Dầu, Người xin vâng theo Thiên ý. Tiếng xin vâng của Người đối lại tiếng không của Tổ tông nơi địa đàng. Khi sự trung thành với thánh ý Thiên Chúa tỏ lộ qua việc bị đánh đòn, đội mão gai, vác thập giá và chết trên thập giá: Chúa Kitô đã bị gục ngã trong đau khổ và hèn hạ nhất. Những biến cố đó cho thấy mạc khải cao điểm về tình yêu Thiên Chúa, và cao điểm của sự bày tỏ ơn cứu độ.
Chiêm ngưỡng mầu nhiệm Thương giúp người tín hữu sống lại cái chết của Chúa Kitô; cùng đứng dưới chân Thánh giá như thánh Gioan bên cạnh Đức Maria, và cùng Mẹ tiến vào chiều sâu thẳm của tình yêu Thiên Chúa đối với loài người.
23. Các mầu nhiệm MỪNG.
Nhưng Chúa Kitô đã sống lại! Khi chiêm ngưỡng Đấng phục sinh, người tín hữu tái khám phá lý do của niềm tin, sống lại niềm vui của những người diễm phúc trực tiếp nhìn thấy Đấng Phục sinh. Đặc biệt Đức Maria, nếu Chúa Kitô được vinh thăng, Mẹ cũng chia sẻ vinh quang Mông triệu. Mẹ hưởng trước điều mà Thiên Chúa dành cho người công chính. Nơi Mẹ, hình ảnh cánh chung của Giáo Hội được biểu lộ.
Trung tâm của Phục sinh là vinh quang của lễ Hiện Xuống. Nó tỏ lộ dung nhan của Giáo Hội như một gia đình tụ họp bên Mẹ, nhờ sức mạnh Thánh Thần, sẵn sàng thi hành sứ vụ truyền giáo.
Sống mầu nhiệm Mừng, đưa người tín hữu đến việc quí trọng đời sống mới trong Chúa Kitô được sống trong Giáo Hội có Chúa Thánh Thần là sức mạnh và sức sống. Nó đưa người tín hữu đến niềm hy vọng cánh chung mạnh mẽ, để can đảm làm chứng cho Tin Mừng, đem lại ý nghĩa cho cuộc đơi mình.
24.Từ các mầu nhiệm đến mầu nhiệm: con đường của Đức Maria.
Chu kỳ các mầu nhiệm Mân côi chỉ ghi lại những điểm cốt yếu trong Tin Mừng, nhằm gợi lại sự khao khát Chúa Kitô. Trong khi sách Giáo lý chung cho biết rằng, mọi sự trong cuộc đời Chúa Kitô, đều là dấu chỉ của mầu nhiệm của Người. Vậy trong ngàn năm thứ ba này, việc chèo ra chỗ sâu của Giáo Hội được đánh giá bằng khả năng nhận biết mầu nhiệm Chúa Kitô, kho tàng sự khôn ngoan của Kitô hữu, để được như thư Êphêsô mong muốn: Chúng ta nhờ đức tin, được Chúa Kitô ngự trong tâm hồn. Nhờ bén rễ xây dựng trên đức ái, chúng ta được biết tình thương vô cùng của Chúa Kitô. Nhờ đo, đầy tràn sự viên mãn của Thiên Chúa.
Kinh Mân côi là bí quyết dẫn ta đến sự hiểu biết sâu xa và nội tâm về Chúa Kitô. Đó là con đường của Đức Maria. Nơi Mẹ, ta nhận thức lòng tin, sự thinh lặng, và lắng nghe chăm chú.
Đó cũng là con đường của lòng sùng kính, khởi đi từ sự nhận ra mối dây không thể tách lìa giữa Mẹ và Con. Vì thế các mầu nhiệm của Chúa Kitô, cách nào đó, cũng là các mầu nhiệm của Mẹ. Cũng vì thế, khi chìm đắm trong chuỗi Mân côi, ta như được Mẹ dẫn đến gặp Chúa Kitô. Nhờ đó ta biết sâu xa về Chúa Kitô.
25.Mầu nhiệm Chúa Kitô, mầu nhiệm của con người.
Kinh Mân côi đánh dấu nhịp sống của con người. Nhờ suy tư các mầu nhiệm Chúa Kitô, ta có thể tìm thấy ý nghĩa nhân học của kinh Mân côi. Bất cứ ai chiêm ngưỡng các giai đoạn cuộc đời Chúa Kitô sẽ nhận ra nơi Người chân lý về con người như:
- Khi chiêm ngưỡng Chúa Kitô hạ sinh, ta học biết tính cách thánh thiêng của sự sống.
- Nhìn vào gia đình Nagiaret, ta học biết chân lý nguyên thủy về gia đình theo kế hoạch của Thiên Chúa.
- Suy niệm các mầu nhiệm trong cuộc đời công khai, ta nhận ra ánh sáng dẫn lối vào Nước Trời.
- Ngước nhìn đồi Sọ, ta biết đau khổ có ý nghĩa cứu độ.
- Chiêm ngưỡng Chúa Kitô và Mẹ Người trong vinh quang, ta hy vọng hạnh phúc ơn phục sinh.
Chương III
Đối với tôi, sống là Đức Kitô
26.Kinh Mân Côi, một cách đồng hóa với mầu nhiệm
Việc lặp đi lặp lại kinh Kính Mừng là phương pháp giúp ta đồng hóa với mầu nhiệm. Vì thế, kinh Mân côi sẽ không nhàm chán, nếu việc lặp đi lặp lại đó trào dâng một tình yêu không ngừng hướng về Đấng mình yêu. Dẫu lặp đi lặp lại vẫn luôn mới về phương diện cảm xúc.
Nơi Chúa Kitô, Thiên Chúa nhận một trái tim nhân loại. Trái tim ấy cũng biểu lộ một tình cảm sôi nổi. Ba lần hỏi thánh Phêrô: "Con có yêu mến Thầy không?", là cả một vẻ đẹp từ câu hỏi nài nỉ của Chúa Kitô đến ba lần trả lời tha thiết của thánh Phêrô: "Thưa Thầy có, Thầy biết con yêu mến Thầy" (Ga 21, 15- 17).
Dù kinh Kính Mừng trực tiếp hướng về Đức Mẹ, nhưng hành vi yêu thương cuối cùng qui về Chúa Kitô với Mẹ và qua Mẹ. Bởi đó, việc lặp đi lặp lại kinh Kính Mừng diễn tả lòng khao khát nên đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô hơn.
27.Một phương thức có giá trị...
Từ xưa linh đạo Kitô quen gặp gỡ Chúa Kitô trong thinh lặng, lời nói và cử chỉ nhường chỗ cho sự kết hiệp liên lỉ khôn tả với Thiên Chúa.
Bằng chứng là trong các Giáo hội Đông phương, lời cầu nguyện: "Lạy Chúa Giêsu Kitô, xin thương xót con là kẻ tội lỗi", được liên kết với nhịp thở, tạo thuận lợi cho việc kiên trì cầu nguyện, và bày tỏ ao ước muốn Chúa Kitô nên hơi thở, linh hồn và tất cả của đời sống.
28...Tuy nhiên vẫn còn có thể cải thiện.
Ngày nay nhiều hình thức chiêm ngưỡng mới, đã lôi cuốn những người hiểu biết nông cạn về Kitô giáo, dù những hình thức này có khi đặt nền tảng trên những tiền đề không thể chấp nhận được. Phương pháp đang thịnh hành đó là thứ kỹ thuật có tính tâm lý, lặp đi lặp lại khiến tâm lý tập trung cao độ.
Kinh Mân côi là một phương pháp chiêm ngưỡng. nó không là mục đích, nhưng giúp đạt tới mục đích. Dù là truyền thống, kinh Mân côi cần được cả đổi. Mầu nhiệm Ánh Sáng và một vài gợi ý liên quan đến cách đọc, được đưa vào chuỗi Mân côi, nhằm giúp tín hữu hiểu hơn tính chất biểu tượng của lời kinh và sự hài hòa với yêu cầu của cuộc sống.
29. Công bố mỗi mầu nhiệm.
Như việc chiêm ngắm ảnh tượng là một gợi hứng cho trí tưởng tượng, tập trung chủ yếu vào một hoàn cảnh. Phương pháp linh thao của thánh Inhaxiô sử dụng yếu tố thị giác và tưởng tượng này, được đánh giá cao vì nó hỗ trợ lớn, giúp tập trung vào mầu nhiệm.
Cũng vậy, công bố các mầu nhiệm Mân côi là một phương pháp đi từ cụ thể đến mầu nhiệm Chúa Kitô. Dù không là toàn bộ nội dung Tin Mừng, không thay thế việc đọc Kinh Thánh, nhưng việc công bố những mầu nhiệm trước các chục kinh là để tập trung chú ý các biến cố cuộc đời Chúa Kitô qua Tin Mừng.
30.Lắng nghe lời Thiên Chúa.
Để việc suy ngắm có nền tảng Kinh Thánh, có chiều sâu và tránh sự nhàm chán có thể xảy ra, sau khi xướng tên mầu nhhiệm, cần công bố đoạn Kinh Thánh liên quan đến mầu nhiệm. Vì không có lời nào hiệu nghiệm bằng Lời Chúa. Qua việc công bố ấy, Lời Chúa nói với ta ngay lúc này.
31. Thinh lặng.
Giống như thinh lặng trong phụng vụ, sau khi công bố Lời Chúa, cần thinh lặng suy niệm Lời Chúa và suy niệm mầu nhiệm được công bố trước khi đọc kinh. Sự thinh lặng là bí quyết của suy ngắm và chiêm ngưỡng. nhất là trong thời buổi công nghệ và truyền thông đại chúng thống trị, thinh lặng thật khó. Vì thế, thinh lặng thật quí.
32.Kinh Lạy Cha.
Trong chuỗi Mân côi, kinh Lạy Cha có tầm quan trọng lớn. Đọc kinh Lạy Cha để cùng Chúa Kitô, ta cầu nguyện với Chúa Cha, qua đó:
- Lòng trí ta được nâng lên cùng Chúa Cha;
- Được Chúa Kitô dẫn dắt đến với Chúa Cha;
- Được chia sẻ và kết hợp thân mật với Chúa Kitô cho đến nỗi cùng với Người, ta thưa với Chúa Cha: Abba, Cha ơi!
- Người cũng làm cho ta nên anh em với Người và với nhau bằng cách thông ban Thánh Thần của Người cũng là của Chúa Cha.
Là yếu tố trọng yếu làm cho kinh Mân côi mang chiều kích Maria. Dù vậy, đặc tính Thánh Mẫu học không đối nghịch mà còn gia tăng đặc tính Kitô học. Vì lời của sứ thần và của thánh nữ Êlizabet, là một chiêm ngưỡng đối với mầu nhiệm được thực hiện nơi Mẹ. Nó cũng cho ta thoáng thấy sự kinh ngạc của Thiên Chúa khi Người chiêm ngắm một kiệt tác tuyệt vời: Chúa Con nhập thể trong lòng Trinh Nữ Maria. Điều mà Thiên Chúa đã từng có khi chiêm ngắm tạo vật thủơ tạo thiên lập địa. Lặp lại nhiều lần kinh Kính Mừng, cho ta chia sẻ sự kinh ngạc và vui thích của Chúa trước mầu nhiệm tuyệt với ấy.
Trọng tâm của kinh Mân côi là danh Chúa Kitô như là bản lề nối hai phần kinh Kính Mừng. Chỉ có tập trung vào danh Chúa Kitô, kinh Mân côi mới có ý nghĩa và hữu ích. Nhiều nơi còn làm sáng tỏ danh Chúa Kitô bằng lời nguyện ngắn thêm vào sau khi xướng tên mỗi mầu nhiệm. Điều này rất tốt. Nó biểu lộ niềm tin vào Chúa Kitô, giúp chú tâm vào việc chiêm ngưỡng, đồng hóa mầu nhiệm Chúa Kitô với việc lặp đi lặp lại kinh Kính Mừng. Danh Chúa Kitô liên kết với Mẹ Người, để nhờ Mẹ hướng dẫn, ta chìm sâu vào đời sống Chúa Kitô như Mẹ. Vì tương quan có một không hai giữa Chúa và mẹ Người, làm phát sinh lòng tin và phó thác đời sống và giờ lâm tử của ta cho sức mạnh của lời chuyển cầu của Mẹ.
34.Kinh Sáng Danh.
Là đỉnh cao của mọi chiêm ngưỡng. Chúa Kitô là con đường dẫn đến cùng Cha trong Chúa Thánh Thần. Đi trên con đường Kitô, ta sẽ gặp gỡ đi, gặp gỡ lại đỉnh cao Ba Ngôi ấy. Vì thế để làm nổi bậc cao điểm của chiêm ngưỡng về Ba Ngôi, khi đọc chung, có thể hát kinh Sáng Danh.
Tình yêu đối với Chúa Kitô và Mẹ Maria, mỗi lúc một phát sinh từ kinh Kính Mừng này đến kinh Kính Mừng khác, càng thâm sâu và sinh động khi đưa ta tới chiêm ngưỡng Ba Ngôi. Nơi đó, ta sống lại kinh nghiệm núi Tabor, nếm cảm chiều cao thiên đàng.
35.Lời kinh ngắn kết thúc.
Lời kinh kết thúc cần thiết để diễn tả sự phong phú những hoa quả mà mỗi mầu nhiệm hướng tới. Lời kinh mời gọi ta cầu xin nhờ suy niệm, làm cho ta noi gương những gì chứa đựng trong đó, để đạt đến điều đã hứa ban. Lời kinh này có thể khác nhau, cho thấy kinh Mân côi thích nghi tốt với mọi truyền thống và mọi cộng đoàn Kitô khác nhau. Vậy hãy phổ biến những công thức thích hợp, sau khi đã được thử nghiệm.
36.Chuỗi Mân Côi.
Tràn chuỗi cũng là biểu tượng giúp đi vào chiều sâu của chiêm ngưỡng. Các chuỗi hạt đều đổ về tượng thánh giá, làm cho thánh giá vừa mở ra vừa đóng lại chuỗi lời kinh. Hình thức đổ về tượng Thánh Giá, bởi hai lý do:
- Cuộc sống và lời cầu nguyện của người Kitô hữu đều tập trung vào Chúa Kitô.
- Chúa Kitô là mối dây nối kết giữa ta với Thiên Chúa và với nhau.
37. Lời kinh mở đầu và kết thúc.
Ta có thể mở đầu bằng nhiều cách như:
- Thánh vịnh 70: "Lạy Chúa Trời, xin tới giúp chúng con, muôn lạy Chúa xin mau phù trợ", để gây trong ta ý thức sự khiêm tốn, sự thiếu thốn của mình.
- Kinh Tin Kính: mở đầu bằng tuyên xưng đức tin làm nền tảng cho sự chiêm ngưỡng.
- Hoặc bằng một lời kinh nào khác cũng được.
- Một lời kinh theo ý Đức Giáo hoàng để bày tỏ sự hiệp thông với Giáo Hội.
- Hoặc bằng kinh Lạy Nữ Vương ca ngợi Đức Maria.
- Hay kinh cầu Loreto.
38.Phân bổ trong thời gian.
* Kinh Mân côi có thể lấp đầy ngày sống của những người chuyên chăm cầu nguyện hoặc đồng hành với những người bệnh và già cả. Tuy nhiên cần có sự phân bổ, để mỗi ngày kinh Mân côi có một sắc thái khác nhau. Như vậy:
+ Thứ Hai và thứ Bảy: Năm sự Vui.
+ Thứ Ba và thứ Sáu: Năm sự Thương.
+ Thứ Tư và Chúa nhật: Năm sự Mừng.
+ Thứ Năm: Năm sự Sáng.
* Chỉ dẫn trên không làm mất tự do của những cá nhân hay cộng đoàn muốn chiêm ngưỡng tất cả các mầu nhiệm trong ngày sống hoặc phân bổ lại các mầu nhiệm cho phù hợp với mục vụ và phụng vụ.
Kết luận
Kinh Mân côi của Đức Maria,
một dây êm ái
39.Liên kết chúng ta với Thiên Chúa.
Dù kinh Mân côi mang tính mộc mạc của lòng đạo đức bình dân, nhưng vẫn có chiều sâu thần học.
Giáo Hội tin tưởng và giao phó cho lời kinh này những vấn nạn nan giải nhất. Nhất là những lúc Kitô giáo gặp nguy hiểm, Đức Bà Mân Côi được tôn vinh, vì tin lời chuyển cầu của Mẹ đã đem lại ơn cứu độ.
40.Hòa bình.
Đức Thánh Cha giao phó hòa bình thế giới và các gia đình cho quyền năng của kinh Mân côi.
Đứng trước viễn cảnh của thế giới, chúng ta chỉ còn hy vọng vào sự can thiệp từ trên cao để giải quyết những xung đột. Tự bản chất, kinh Mân côi là lời kinh cầu cho hòa bình, vì bốn lý do:
- Khi đọc kinh Mân côi, ta chiêm ngắm Chúa Kitô là Hoàng Tử Hòa bình, qua đó ta học được con đường đi tới sự bình an.
- Kinh Mân côi đem lại bình an cho người đọc, từ đó họ gieo an bình ra chung quanh.
- Kinh Mân côi đưa đến những việc bác ái đối với những anh chị em bên cạnh mình.
- Kinh Mân côi dẫn ta đến gặp gỡ Chúa Kitô trong các mầu nhiệm. Nhờ gặp gỡ Chúa, ta nhận ra dung nhan của Người nơi anh chị em: Khi chiêm ngưỡng Hài Nhi, ta sẽ yêu quí sự sống; Chiêm ngưỡng các mầu nhiệm sự Sáng, ta sẽ làm chứng cho các mối phúc thật bằng chính đời sống mình; Chiêm ngắm Đấng vác Thánh giá và chịu đóng đinh, ta sẽ bắt chước ông Simong vác đỡ gánh nặng của anh em mình; Chiêm ngắm Đấng Phục sinh và Đức Nữ Vương Maria, ta hy vọng một thế giới hướng theo ý Chúa.
Đức Thánh Cha nói kinh Mân côi là lời kinh CỦA gia đình và CHO gia đình. Ngài mời gọi các gia đình lần chuỗi chung như một nguyên tắc khó thay đổi: Gia đình cầu nguyện chung thì ở chung với nhau. Kinh Mân côi có khả năng gìn giữ hạnh phúc gia đình; lôi kéo các thành viên trong gia đình lại gần nhau hơn trong sự hiệp thông với Chúa Kitô. Nhờ sự hiệp thông đó, họ dễ tha thứ cho nhau. Hơn nữa, việc đọc kinh Mân côi chung, sẽ làm cho bầu khí của các gia đình nên giống gia đình Nagiaret. Nghĩa là khi đọc kinh Mân côi, ông bà, cha mẹ, con cái, anh chị em sẽ đặt Chúa Kitô làm trung tâm của gia đình mình. Nhờ đó mọi thành viên trong gia đình chia sẻ nỗi vui, nỗi buồn của Người. Họ cũng sẽ đặt những nhu cầu, những dự tính của họ trong tay Người. Họ kín múc từ nơi Người niềm hy vọng và sức mạnh để tiến bước.
42....Và con cái.
Trước những khó khăn, những rạn nứt và đổ vỡ của gia đình ngày nay, Đức Thánh Cha mời gọi các bậc cha mẹ không chỉ cầu nguyện cho con mà còn cầu nguyện với con; còn phải thúc giục và dạy con cầu nguyện chung trong lời kinh gia đình. Cách riêng cầu nguyện bằng kinh Mân côi.
Để trẻ em và thanh thiếu niên quí trọng kinh Mân côi, trước hết phải phá bỏ ngay lối suy nghĩ hẹp hòi đưa tới thái độ phản đối cho rằng kinh Mân côi không còn phù hợp với sở thích của trẻ nhỏ và người trẻ; hoặc đó chỉ là một thứ kinh nguyện nghèo nàn, nhàm chán; hoặc cho rằng kinh Mân côi không có nền tảng Kitô mà chỉ nhắm tới Đức Maria.
Bên cạnh đó, với ơn Chúa, nếu gia đình hoặc một nhóm người, biết sáng tạo những biểu tượng thiết thực và tương xứng, giúp hiểu ý nghĩa lời kinh; hay có những hình thức tích cực, sôi nỗi và sáng tạo mà các ngày Quốc tế Giới Trẻ đã làm được, sẽ lôi kéo trẻ nhỏ và giới trẻ tham dự tích cực trong việc cầu nguyện bằng kinh Mân côi.
43.Kinh Mân côi, một kho tàng cần tái khám phá.
Kinh Mân côi là một lời kinh đơn giản nhưng phong phú, đáng được cộng đoàn Kitô khám phá lại. Vì thế, các mục tử hãy dấn thân cổ võ kinh Mân côi trong năm đặc biệt này. Các thần học gia giúp dân Kitô giáo khám phá giá trị của kinh này bằng những suy tư khôn ngoan và nghiêm túc của mình, dựa trên nền tảng Lời Chúa. Các tu sĩ, qua kinh Mân côi, họ chiêm ngưỡng Chúa Kitô, mẫu gương và mục đích của đời thánh hiến của họ. Anh chị em giáo dân từ người già đến người trẻ, từ người bệnh đến người khỏe mạnh hãy cầu nguyện bằng kinh Mân côi.
Hãy cầm lấy chuỗi Mân côi với lòng tin tưởng.
Xin phó dâng tông thư này trong bàn tay âu yếm của Đức Trinh Nữ Maria.