PARIS - Tối ngày 12 tháng 12 năm 2008, Ban Mục Vụ Hôn Nhân & Gia Đình của Giáo xứ Vìệt nam Paris đã làm lễ bế mạc tổng kết khóa chuẩn bị hôn phối thứ 27.
Khóa chuẩn bị hôn phối thứ I, khai giảng vào giáng sinh 1995 (từ 08.12.1995 đến 19.01.1996) với 21 học viên. Hôm nay, 12.12.2008, khóa thứ XXVII, khai giảng từ ngày 07.11.2008, đã bế giảng với 14 học viên: Vincent Nguyễn Anh Đại Dương, Marie Phạm Hoàng Quỳnh Chi; René Soester, Maria Trần Thúy Phượng; Pierre Huỳnh Quang Tấn, Nguyễn Thị Ngọc Nương; Arnold Sébastien, Thérèse Arnold Thương; Joseph Đỗ Trinh Minh Trí; Hồ Trần Thảo Nguyên; Bùi William, Maria Trần Thị Hoàng Ngân; Michel Nguyễn Khắc Minh Đăng, Madeleine Phạm Thị Mai Hạnh.
Bảy trên mười giảng viên cũng đã đến tham dự buổi tổng kết bế mạc: Đức Ông Mai Đức Vinh, Giáo sư Trần Văn Cảnh, Bác sĩ Tạ Thanh Minh, Giáo sư Tạ Thanh Minh Khánh, Luật sư Lê Đình Thông, Giáo sư Nguyễn Văn Nhơn và Bác sĩ Hiền. Ba vị giảng viên khác vắng mặt vì công tác: Cha Đinh Đồng Thượng Sách, Thầy sáu Nguyễn Văn Thạch và Bác Sĩ Nguyễn Ngọc Đỉnh.
A. Những điều các học viên đã ghi nhớ về khóa hôn nhân gia đình XXVII
Mở đầu buổi tổng kết, Gs Trần Văn Cảnh mời các học viên vắn gọn, nói ra điều mình đã ghi nhớ về khóa học. Đại cương, các học viên đã phát biểu như sau:
• « Thưa thầy, em nhớ buổi đầu tiên Đức Ông đã nói với chúng con về Bí tích Hôn nhân, như là một khế ước được tự do ký kết giữa đôi nam nữ và có giá trị trọn đời cho cả hai người ». « Mà mục đích của hôn nhân là hướng về ích lợi tinh thần và thể xác, và về bổn phận sinh sản con cái, nuôi dưỡng và giáo dục chúng ». « Sau đó, bác sĩ Đỉnh đã nói về vai trò người chồng ». « Đặc biệt với bốn điều thực hành: chăm sóc, chia sẻ, chịu đựng, và chung thủy ».
• « Sang buổi thứ hai Bác Sĩ Minh đã nói về vấn đề sinh lý vợ chồng, các cơ quan sinh dục nam nữ, và về các phương pháp truyền sinh có trách nhiệm ». « Cũng hôm đó, Giáo Sư Cảnh đã nói về bổn phận giáo dục con cái trong các lãnh vực thể lý, luân lý, xã hội, nghề nghiệp và tôn giáo. Trong yêu thương, đồng tâm, bằng theo dõi, có thưởng phạt, và với uyển chuyển ».
• « Đến buổi thứ ba, thì Luật sư Thông nói về những vấn đề căn bản của Dân luật Pháp về hôn nhân, từ cơ sở đến thực hành, đặc biệt là những chế độ hôn nhân: chế độ phân chia tài sản, chế độ cộng đồng pháp định ». « Rồi giáo sư Minh Khánh nói về vai trò người vợ dưới ba khía cạnh: người vợ truyền thống với tứ đức, tam tòng; người vợ ngày nay; và những vấn đề trong đời sống hôn nhân »
• « Trong buổi thứ tư, Bác sĩ Hiền nói về vấn đề dinh dưỡng và đặc biệt là dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai, rồi những chỉ dẫn cụ thể về việc chăm sóc sức khỏe hài nhi ». « Tiếp theo đó, Giáo sư Nhơn đã đề cập đến vấn đề tài chánh trong gia đình: tiền và đời sống, tiến trong gia đình và tiền dưới mắt người công giáo ».
• « Sau cùng, buổi thứ năm, thầy sáu Thạch nói về việc sống đạo trong gia đình: gia đình đền thờ Thiên Chúa, gia đình tham dự việc phụng vụ của Giáo Hội và gia đình làm tông đồ ». « Sau đó, cha Vinh, thay cha Sách, nói về việc cử hành bí tích hôn nhân trong hai trường hợp: có thánh lễ và không có thánh lễ. Rồi cha giới thiệu một số bài đọc mà đôi tân hôn có thể lựa chọn ».
Cùng lúc nói ra điều mình đã ghi nhớ, các học viên đã phát biểu những cảm nghĩ của mình về khóa trình chuẩn bị hôn nhân vừa theo học. Có ba cảm nghĩ quan trọng mà đa số các học viên đều nói đến.
Trước nhất là sự ngạc nhiên thú vị được học hỏi về những đề tài không ngờ đến. Đa số các học viên chỉ chờ đợi được nghe nói về giáo lý hôn nhân và với các cha, các sơ. Thực tế họ đã được như vậy. Mà hơn nữa, họ được nghe nói đến những quan niệm văn hóa gia đình truyền thống việt nam được hiện đại và thực tế hóa, được khám phá những lãnh vực mới về y học, luật học, tài chánh, quản trị, giáo dục. Chẳng những họ được tiếp xúc với các cha và thầy sáu, mà còn được học hỏi với các bác sĩ, luật sư, giáo sư chuyên môn.
Thứ đến, lớp học khóa này gồm ba nhóm khả năng ngôn ngữ khác nhau: đa số nói và hiểu được cả hai tiếng việt và pháp. Nhưng, ba bốn người chỉ nói được tiếng pháp mà không hiểu, hay hiểu rất ít tiếng việt. Hai ba người, vì mới từ Việt Nam qua, chỉ nói được tiếng việt, mà không hiểu hay hiểu rất ít tiếng pháp. Nhưng tất cả đều ghi nhận cách trình bày rõ ràng với nhiều câu chuyện và kinh nghiệm thực tế của các giảng viên, rồi giữa các học viên, họ đã dịch ngay cho nhau, hoặc chính các giảng viên, đa số các vị đều giảng song ngữ, làm cho những buổi học thành thú vị và hấp dẫn.
Sau cùng, từ hai cảm nghĩ trên, trong lời phát biểu của mình, tất cả các học viên đều bày tỏ tâm tình biết ơn với đức ông giám đốc và với các các cha, các thầy cô. Lời phát biệu sau cùng của một học viên tóm gọn nhựng tâm tình và cảm nghĩ trên: « Các bạn con đã nói hết những điều con muốn nói rồi. Vậy, con cũng nghĩ như họ và xin tóm tắt. Sau 6 tuần lễ theo học khóa chuẩn bị hôn nhân, con rất ngạc nhiên. Các thầy cô giảng bài không nhiều quá, không ít quá, mà vừa đủ. Giảng bài có bác sĩ, luật sư, giáo sư chuyên môn, con rất lấy làm lạ. Nhưng học rồi, hôm nay con mới hiểu. Con hiểu rằng đời sống gia đình rất là quan trọng, rất là đa tạp, bao gồm rất nhiều khía cạnh. Con cứ nghĩ rằng ngày nay mình tân tiến, truyền thống cũ đã cổ hủ. Nhưng nghe các thầy cô « hiện đại và thực tế hóa » những tam cương ngũ thường, những tứ đức tam tòng, con khám phá ra cái văn hóa gia đình truyền thống việt nam thật là phong phú và thực tế. Con đã nghe các bài giảng của hết mọi thầy cô. Con cũng đã đọc hết các bài viết của tất cả các thầy cô, con khám phá ra rằng mình có trong tay những tư tưởng và tư liệu quí giá. Từ nay, con có thể xử dụng tư liệu của các thầy cô mà xử dụng trong cuộc sống, mà trích dẫn cho bạn bè. Con xin cám ơn các cha và tất cả các thầy cô».
B. Những bí quyết hạnh phúc mà các học viên và giảng viên trao cho nhau
Sang phần chia sẻ bí quyết cá nhân về hạnh phúc gia đình, Gs Cảnh giới thiệu Thơ chung mới nhất của Hội đồng giám mục Việt Nam về « Môi trường giáo dục gia đình công giáo », viết ngày 05.12.2008. Đặc biệt ông trích nhận định của thơ chung về những khủng hoảng gia đình hiện nay: « Là người Việt Nam, chúng ta tự hào về một truyền thống gia đình trên thuận dưới hòa, trong đó lòng hiếu thảo có vị trí quan trọng đối với đời sống gia đình và xã hội. Có thể nói đó là một yếu tố căn bản để con người có thể thành nhân và thành tài. Nhưng truyền thống tốt đẹp đó đang có nguy cơ bị xói mòn và mai một.
1. Có những gia đình đang trở thành một thứ quán trọ thay vì là tổ ấm yêu thương.
2. Có nhiều người cao tuổi bị con cái bỏ rơi, không nơi nương tựa.
3. Nạn bạo hành gia đình còn khá phổ biến, đặc biệt nhiều phụ nữ chưa được tôn trọng và yêu thương xứng đáng với phẩm giá con người.
4. Tỷ lệ ly hôn ngày càng gia tăng và hậu quả là những trẻ em thất học, trẻ em bỏ nhà đi bụi đời ngày càng nhiều.
5. Những phương tiện thông tin đề cập thường xuyên đến nhiều vụ việc tội phạm mà cả nạn nhân và hung thủ đều là vị thành niên. Phần lớn những em này đều xuất thân từ những gia đình bất hòa, ly tán và đổ vỡ.
6. Cùng với những mâu thuẫn và khủng hoảng gia đình, những con số thống kê cho thấy nạn phá thai càng ngày càng nghiêm trọng, ngay cả nơi những em còn ở độ tuổi học trò.
7. Cùng với những hậu quả tất yếu về thể lý, hành động phá thai đã để lại những vết thương tâm lý thê thảm nơi đương sự và những người có liên quan (1) ».
Rồi ông xin mọi người hiện diện chia sẻ bí quyết làm sao bảo vệ hạnh phúc gia đình, trước những khủng hoảng và nguy hiểm trên. Ông xin mọi người lắng nghe, có thể hỏi để hiểu rõ hơn, mà không được nhận định hay phê bình. Lần lượt 21 bí quyết của 21 người hiện diện đã được chia sẻ để « Bảo vệ hạnh phúc gia đình » như sau:
1. Gs Nhơn: Sống nhẫn nhục. Và về vấn đề tiền bạc, phải quyết định chung với nhau.
2. Đô Vinh: Cùng nhau sống đức tin
3. Gs Minh Khánh: Vai trò làm vợ bao gồm nhiều vai trò khác: làm mẹ, làm chị, làm bạn, làm người tình, làm cố vấn, làm cô giáo,…
4. Bs Hiền: Tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng bạn mình như họ là, chứ không như mình muốn họ là.
5. Ls Thông: Sống quân bình và hòa hợp
6. Bs Minh: Cùng nhau sống, cùng nhau hành động, chia sẻ với nhau.
7. Gs Cảnh: Sống chân thành như mình là.
8. Đại Dương: Tôn trọng lẫn nhau và chia sẻ với nhau
9. Quỳnh Chi: Sống đức tin, mọi sự khác để Chúa lo
10. Mai Hạnh: Phải hiểu bạn mình
11. Minh Đăng: Cầu nguyện và chia sẻ với nhau, (vì khi cầu nguyện mình sẽ nói thật ra điều mình giữ trong lòng)
12. Minh Trí: Đặt hạnh phúc làm mục tiêu của gia đình
13. Thảo Nguyên: Đừng quá đề cao cái tôi của mình (vì như vậy sẽ bớt chia sẻ và chăm sóc bạn mình). Tính dịu dàng của người vợ rất là quan trọng để giữ hạnh phúc gia đình
14. Thúy Phượng: Cầu nguyện và sống thực tế; tôn trọng lẫn nhau
15. René: Il faut changer, toujours vivre comme le 1er jour (Phải biết thay đổi, luôn sống như đây là ngày đầu)
16. Quang Tấn: Mãi như lần đầu mới thương nhau, tìm hiểu nhau, tha thứ cho nhau và giữ đạo tốt
17. Ngọc Nương: Sống « công dung ngôn hạnh » và nhất là ngôn.
18. William: Garder sa propre liberté (Luôn giữ tự do của mình)
19. Hoàng Ngân: Savoir divertir le couple (Biết làm cho gia đình được vui vẻ, thú vị)
20. Thérèse Thương: Savoir se communiquer (Biết truyền thông với nhau)
21. Sébastien: Rester attentif à ce qui se passe, réagir pour garder le bon cap (Chú ý quan sát hầu kịp thời phản ứng, mà giữ đúng đường)
Sau những lời chia sẻ về bí quyết cá nhân bảo vệ hạnh phúc gia đình của các giảng viên và học viên cho nhau, lần lượt, theo tên gọi, các học viên đã được gọi lên lãnh chứng chỉ đã tham dự khóa chuẩn bị hôn nhân ở Giáo xứ Việt Nam Paris. Với chứng chỉ này, các anh chị học viên có thể xin các cha sở khắp nơi cử hành Lễ Cưới cho mình.
Paris, ngày 14 tháng 12 năm 2008
Trần Văn Cảnh
Phụ chú:
1.(http://v3.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=75&ctl=ViewArticleDetail&mid=431&ArticlePK=316)
Khóa chuẩn bị hôn phối thứ I, khai giảng vào giáng sinh 1995 (từ 08.12.1995 đến 19.01.1996) với 21 học viên. Hôm nay, 12.12.2008, khóa thứ XXVII, khai giảng từ ngày 07.11.2008, đã bế giảng với 14 học viên: Vincent Nguyễn Anh Đại Dương, Marie Phạm Hoàng Quỳnh Chi; René Soester, Maria Trần Thúy Phượng; Pierre Huỳnh Quang Tấn, Nguyễn Thị Ngọc Nương; Arnold Sébastien, Thérèse Arnold Thương; Joseph Đỗ Trinh Minh Trí; Hồ Trần Thảo Nguyên; Bùi William, Maria Trần Thị Hoàng Ngân; Michel Nguyễn Khắc Minh Đăng, Madeleine Phạm Thị Mai Hạnh. Bảy trên mười giảng viên cũng đã đến tham dự buổi tổng kết bế mạc: Đức Ông Mai Đức Vinh, Giáo sư Trần Văn Cảnh, Bác sĩ Tạ Thanh Minh, Giáo sư Tạ Thanh Minh Khánh, Luật sư Lê Đình Thông, Giáo sư Nguyễn Văn Nhơn và Bác sĩ Hiền. Ba vị giảng viên khác vắng mặt vì công tác: Cha Đinh Đồng Thượng Sách, Thầy sáu Nguyễn Văn Thạch và Bác Sĩ Nguyễn Ngọc Đỉnh.
A. Những điều các học viên đã ghi nhớ về khóa hôn nhân gia đình XXVII
Mở đầu buổi tổng kết, Gs Trần Văn Cảnh mời các học viên vắn gọn, nói ra điều mình đã ghi nhớ về khóa học. Đại cương, các học viên đã phát biểu như sau:
• « Thưa thầy, em nhớ buổi đầu tiên Đức Ông đã nói với chúng con về Bí tích Hôn nhân, như là một khế ước được tự do ký kết giữa đôi nam nữ và có giá trị trọn đời cho cả hai người ». « Mà mục đích của hôn nhân là hướng về ích lợi tinh thần và thể xác, và về bổn phận sinh sản con cái, nuôi dưỡng và giáo dục chúng ». « Sau đó, bác sĩ Đỉnh đã nói về vai trò người chồng ». « Đặc biệt với bốn điều thực hành: chăm sóc, chia sẻ, chịu đựng, và chung thủy ».
• « Sang buổi thứ hai Bác Sĩ Minh đã nói về vấn đề sinh lý vợ chồng, các cơ quan sinh dục nam nữ, và về các phương pháp truyền sinh có trách nhiệm ». « Cũng hôm đó, Giáo Sư Cảnh đã nói về bổn phận giáo dục con cái trong các lãnh vực thể lý, luân lý, xã hội, nghề nghiệp và tôn giáo. Trong yêu thương, đồng tâm, bằng theo dõi, có thưởng phạt, và với uyển chuyển ».
• « Đến buổi thứ ba, thì Luật sư Thông nói về những vấn đề căn bản của Dân luật Pháp về hôn nhân, từ cơ sở đến thực hành, đặc biệt là những chế độ hôn nhân: chế độ phân chia tài sản, chế độ cộng đồng pháp định ». « Rồi giáo sư Minh Khánh nói về vai trò người vợ dưới ba khía cạnh: người vợ truyền thống với tứ đức, tam tòng; người vợ ngày nay; và những vấn đề trong đời sống hôn nhân »
• « Trong buổi thứ tư, Bác sĩ Hiền nói về vấn đề dinh dưỡng và đặc biệt là dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai, rồi những chỉ dẫn cụ thể về việc chăm sóc sức khỏe hài nhi ». « Tiếp theo đó, Giáo sư Nhơn đã đề cập đến vấn đề tài chánh trong gia đình: tiền và đời sống, tiến trong gia đình và tiền dưới mắt người công giáo ».
• « Sau cùng, buổi thứ năm, thầy sáu Thạch nói về việc sống đạo trong gia đình: gia đình đền thờ Thiên Chúa, gia đình tham dự việc phụng vụ của Giáo Hội và gia đình làm tông đồ ». « Sau đó, cha Vinh, thay cha Sách, nói về việc cử hành bí tích hôn nhân trong hai trường hợp: có thánh lễ và không có thánh lễ. Rồi cha giới thiệu một số bài đọc mà đôi tân hôn có thể lựa chọn ».
Cùng lúc nói ra điều mình đã ghi nhớ, các học viên đã phát biểu những cảm nghĩ của mình về khóa trình chuẩn bị hôn nhân vừa theo học. Có ba cảm nghĩ quan trọng mà đa số các học viên đều nói đến.
Trước nhất là sự ngạc nhiên thú vị được học hỏi về những đề tài không ngờ đến. Đa số các học viên chỉ chờ đợi được nghe nói về giáo lý hôn nhân và với các cha, các sơ. Thực tế họ đã được như vậy. Mà hơn nữa, họ được nghe nói đến những quan niệm văn hóa gia đình truyền thống việt nam được hiện đại và thực tế hóa, được khám phá những lãnh vực mới về y học, luật học, tài chánh, quản trị, giáo dục. Chẳng những họ được tiếp xúc với các cha và thầy sáu, mà còn được học hỏi với các bác sĩ, luật sư, giáo sư chuyên môn.
Thứ đến, lớp học khóa này gồm ba nhóm khả năng ngôn ngữ khác nhau: đa số nói và hiểu được cả hai tiếng việt và pháp. Nhưng, ba bốn người chỉ nói được tiếng pháp mà không hiểu, hay hiểu rất ít tiếng việt. Hai ba người, vì mới từ Việt Nam qua, chỉ nói được tiếng việt, mà không hiểu hay hiểu rất ít tiếng pháp. Nhưng tất cả đều ghi nhận cách trình bày rõ ràng với nhiều câu chuyện và kinh nghiệm thực tế của các giảng viên, rồi giữa các học viên, họ đã dịch ngay cho nhau, hoặc chính các giảng viên, đa số các vị đều giảng song ngữ, làm cho những buổi học thành thú vị và hấp dẫn.
Sau cùng, từ hai cảm nghĩ trên, trong lời phát biểu của mình, tất cả các học viên đều bày tỏ tâm tình biết ơn với đức ông giám đốc và với các các cha, các thầy cô. Lời phát biệu sau cùng của một học viên tóm gọn nhựng tâm tình và cảm nghĩ trên: « Các bạn con đã nói hết những điều con muốn nói rồi. Vậy, con cũng nghĩ như họ và xin tóm tắt. Sau 6 tuần lễ theo học khóa chuẩn bị hôn nhân, con rất ngạc nhiên. Các thầy cô giảng bài không nhiều quá, không ít quá, mà vừa đủ. Giảng bài có bác sĩ, luật sư, giáo sư chuyên môn, con rất lấy làm lạ. Nhưng học rồi, hôm nay con mới hiểu. Con hiểu rằng đời sống gia đình rất là quan trọng, rất là đa tạp, bao gồm rất nhiều khía cạnh. Con cứ nghĩ rằng ngày nay mình tân tiến, truyền thống cũ đã cổ hủ. Nhưng nghe các thầy cô « hiện đại và thực tế hóa » những tam cương ngũ thường, những tứ đức tam tòng, con khám phá ra cái văn hóa gia đình truyền thống việt nam thật là phong phú và thực tế. Con đã nghe các bài giảng của hết mọi thầy cô. Con cũng đã đọc hết các bài viết của tất cả các thầy cô, con khám phá ra rằng mình có trong tay những tư tưởng và tư liệu quí giá. Từ nay, con có thể xử dụng tư liệu của các thầy cô mà xử dụng trong cuộc sống, mà trích dẫn cho bạn bè. Con xin cám ơn các cha và tất cả các thầy cô».
B. Những bí quyết hạnh phúc mà các học viên và giảng viên trao cho nhau
Sang phần chia sẻ bí quyết cá nhân về hạnh phúc gia đình, Gs Cảnh giới thiệu Thơ chung mới nhất của Hội đồng giám mục Việt Nam về « Môi trường giáo dục gia đình công giáo », viết ngày 05.12.2008. Đặc biệt ông trích nhận định của thơ chung về những khủng hoảng gia đình hiện nay: « Là người Việt Nam, chúng ta tự hào về một truyền thống gia đình trên thuận dưới hòa, trong đó lòng hiếu thảo có vị trí quan trọng đối với đời sống gia đình và xã hội. Có thể nói đó là một yếu tố căn bản để con người có thể thành nhân và thành tài. Nhưng truyền thống tốt đẹp đó đang có nguy cơ bị xói mòn và mai một.
1. Có những gia đình đang trở thành một thứ quán trọ thay vì là tổ ấm yêu thương.
2. Có nhiều người cao tuổi bị con cái bỏ rơi, không nơi nương tựa.
3. Nạn bạo hành gia đình còn khá phổ biến, đặc biệt nhiều phụ nữ chưa được tôn trọng và yêu thương xứng đáng với phẩm giá con người.
4. Tỷ lệ ly hôn ngày càng gia tăng và hậu quả là những trẻ em thất học, trẻ em bỏ nhà đi bụi đời ngày càng nhiều.
5. Những phương tiện thông tin đề cập thường xuyên đến nhiều vụ việc tội phạm mà cả nạn nhân và hung thủ đều là vị thành niên. Phần lớn những em này đều xuất thân từ những gia đình bất hòa, ly tán và đổ vỡ.
6. Cùng với những mâu thuẫn và khủng hoảng gia đình, những con số thống kê cho thấy nạn phá thai càng ngày càng nghiêm trọng, ngay cả nơi những em còn ở độ tuổi học trò.
7. Cùng với những hậu quả tất yếu về thể lý, hành động phá thai đã để lại những vết thương tâm lý thê thảm nơi đương sự và những người có liên quan (1) ».
Rồi ông xin mọi người hiện diện chia sẻ bí quyết làm sao bảo vệ hạnh phúc gia đình, trước những khủng hoảng và nguy hiểm trên. Ông xin mọi người lắng nghe, có thể hỏi để hiểu rõ hơn, mà không được nhận định hay phê bình. Lần lượt 21 bí quyết của 21 người hiện diện đã được chia sẻ để « Bảo vệ hạnh phúc gia đình » như sau:
1. Gs Nhơn: Sống nhẫn nhục. Và về vấn đề tiền bạc, phải quyết định chung với nhau.2. Đô Vinh: Cùng nhau sống đức tin
3. Gs Minh Khánh: Vai trò làm vợ bao gồm nhiều vai trò khác: làm mẹ, làm chị, làm bạn, làm người tình, làm cố vấn, làm cô giáo,…
4. Bs Hiền: Tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng bạn mình như họ là, chứ không như mình muốn họ là.
5. Ls Thông: Sống quân bình và hòa hợp
6. Bs Minh: Cùng nhau sống, cùng nhau hành động, chia sẻ với nhau.
7. Gs Cảnh: Sống chân thành như mình là.
8. Đại Dương: Tôn trọng lẫn nhau và chia sẻ với nhau
9. Quỳnh Chi: Sống đức tin, mọi sự khác để Chúa lo
10. Mai Hạnh: Phải hiểu bạn mình
11. Minh Đăng: Cầu nguyện và chia sẻ với nhau, (vì khi cầu nguyện mình sẽ nói thật ra điều mình giữ trong lòng)
12. Minh Trí: Đặt hạnh phúc làm mục tiêu của gia đình
13. Thảo Nguyên: Đừng quá đề cao cái tôi của mình (vì như vậy sẽ bớt chia sẻ và chăm sóc bạn mình). Tính dịu dàng của người vợ rất là quan trọng để giữ hạnh phúc gia đình
14. Thúy Phượng: Cầu nguyện và sống thực tế; tôn trọng lẫn nhau
15. René: Il faut changer, toujours vivre comme le 1er jour (Phải biết thay đổi, luôn sống như đây là ngày đầu)
16. Quang Tấn: Mãi như lần đầu mới thương nhau, tìm hiểu nhau, tha thứ cho nhau và giữ đạo tốt
17. Ngọc Nương: Sống « công dung ngôn hạnh » và nhất là ngôn.
18. William: Garder sa propre liberté (Luôn giữ tự do của mình)
19. Hoàng Ngân: Savoir divertir le couple (Biết làm cho gia đình được vui vẻ, thú vị)
20. Thérèse Thương: Savoir se communiquer (Biết truyền thông với nhau)
21. Sébastien: Rester attentif à ce qui se passe, réagir pour garder le bon cap (Chú ý quan sát hầu kịp thời phản ứng, mà giữ đúng đường)
Sau những lời chia sẻ về bí quyết cá nhân bảo vệ hạnh phúc gia đình của các giảng viên và học viên cho nhau, lần lượt, theo tên gọi, các học viên đã được gọi lên lãnh chứng chỉ đã tham dự khóa chuẩn bị hôn nhân ở Giáo xứ Việt Nam Paris. Với chứng chỉ này, các anh chị học viên có thể xin các cha sở khắp nơi cử hành Lễ Cưới cho mình.
Paris, ngày 14 tháng 12 năm 2008
Trần Văn Cảnh
Phụ chú:
1.(http://v3.hdgmvietnam.org/Default.aspx?tabid=75&ctl=ViewArticleDetail&mid=431&ArticlePK=316)