Chương trình đào tạo tông đồ giáo dân - Khoá I.2003
Đề tài 11
Ơn gọi, sứ mạng
& Các đặc tính của Giáo hội
I. Tiếp cận vấn đề
Mỗi tổ trao đổi với nhau về một trong ba câu hỏi sau đây:
1. 1 Trong giáo xứ có nhiều hội đoàn: mỗi hội đoàn có một số đặc tính và cách sinh hoạt riêng tùy vào mục đích riêng của hội đoàn ấy. Các anh chị thấy có đúng như thế không? Xin cho thí dụ chứng minh.
1.2 Theo các ạnh chị, Giáo hội được thiết lập để làm gì? Làm thế nào để Giáo hội đạt được mục đích yêu cầu của mình.
1.3 Theo các anh chị, Giáo hội có những đạc tính gì? Do đâu mà Giáo hội có những đạc tính ấy? Chúng ta phải thể hiện các đặc tính ấy trong đời sống như thế nào?
II. Học hiểu giáo lý
Muốn hiểu biết thêm về Giáo hội Công giáo, chúng ta phải tìm hiểu thêm về ơn gọi, sứ mạng và các đặc tính của Giáo hội.
2.1 Ơn gọi của Giáo hội Công giáo:
* Là nên thánh tức nên trọn lành, hoàn hảo theo gương mẫu là Chúa Giêsu Kitô.
"Vậy các con trở nên trọn lành như Cha các con ở trên trời" (là Đấng Trọn Lành) (Mt 5, 18); "Vì Thiên Chúa muốn anh em được thánh hóa" (1 Tx 1,3; x. Ep 1,4).
"Vì thế mọi người đều thấy rõ rằng tất cả các Kitô hữu, bất cứ sống ở bậc hay địa vị nào, đều được kêu gọi tiến đến sự viên mãn của đời sống Kitô giáo và đến sự trọn lành của Đức Ái" (Hiến chế "Ánh sáng muôn dân", 40).
* Là trở thành cộng đoàn môn đệ Chúa Giêsu Kitô:
Ngày nay người ta hay nói: Mọi Kitô hữu có ơn gọi làm môn đệ (discipleship) Đức Giêsu và Giáo hội có ơn gọi làm cộng đoàn môn đệ Đức Giêsu. Làm môn đệ Đức Giêsu là để sống với Người và để được Người sai đi (xem Mc 3,14). "Sống với Đức Giêsu" là có mối tương quan gắn bó, mật thiết giữa môn đệ và Thày. "Được Đức Giêsu sai đi" là tham gia sứ mạng rao giảng Tin Mừng Cứu độ của Thày. Đó là hai chiều kích (chiều dọc và chiều ngang) của người/cộng đoàn môn đệ. Càng sống đầy đủ hai chiều kích ấy, người/cộng đoàn môn đệ càng gần gũi, thân thiết với Chúa Giêsu, tức càng tốt lành, thánh thiện vì đã nên giống Chúa.
2.2 Sứ mạng của Giáo hội Công giáo:
Là rao giảng Tin Mừng và làm cho mọi người trở thành môn đệ Chúa Giêsu Kitô.
"Mười một môn đệ đi tới miền Galilê, đến ngọn núi Đức Giêsu đã truyền cho các ông đến... Đức Giêsu đến gần nói với các ông: "Thầy đã được trao toàn quyền trên trời dưới đất. Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép Rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em. Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế " (Mt 28,16.18-20).
"Tự bản tính Giáo Hội lữ hành phải truyền giáo, vì chính Giáo Hội bắt nguồn từ sứ mạng của Chúa Con và Chúa Thánh Thần theo Ý Định của Thiên Chúa Cha" (Sắc lệnh về các Hoạt Động Truyền Giáo, 2).
2.3 Các đặc tính của Giáo hội Công giáo:
Giáo hội Công giáo có năm đặc tính sau đây: duy nhất, thánh thiện, công giáo, tông truyền và cánh chung. Bốn đặc tính trước được coi là “các đặc tính truyền thống ngàn đời” của Giáo hội. Còn đặc tính sau cùng là đặc tính mới được quan tâm từ sau Công đồng Vatican II (đọc lại đề tài VI: Đức Giêsu nói về Cánh Chung).
(1) Giáo hội duy nhất:
Giáo hội tin chỉ có một Chúa, tuyên xưng một Đức Tin, sinh bởi một Phép Rửa, họp thành một Thân Thể được Thánh Thần duy nhất làm sinh động, nhắm một niềm hy vọng duy nhất sẽ kết thúc trong sự chấm dứt mọi chia rẽ (x. Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 866)
(2) Giáo hội thánh thiện:
Thiên Chúa chí thánh là Đấng sáng lập Giáo hội; Đức Kitô, Phu Quân của Giáo hội đã hiến mình để thánh hóa Giáo hội; Thánh Thần ban cho Giáo hội sự sống thánh thiện. Dù bao gồm những người tội lỗi, Giáo hội vẫn là "cộng đoàn không tội lỗi của những người tội lỗi". Nơi chư thánh Giáo hội chiếu tỏa sự thánh thiện của mình. Nơi Đức Maria, Giáo hội đạt được "sự toàn thiện" (x. GLHTCG, số 867)
(3) Giáo hội công giáo:
Giáo hội rao giảng đức Tin trọn vẹn, tiếp nhận và quản lý đầy đủ các phương tiện cứu độ; Giáo hội được sai đến với mọi dân tộc; Giáo hội ngỏ lời với tất cả mọi người và đón nhận mọi người; Giáo hội bền vững trong mọi thời đại; "tự bản chất, Giáo hội phải truyền giáo" (x. Sắc lệnh về các Hoạt động Truyền giáo, 2; x. GLHT CG, số 868).
(4) Giáo hội tông truyền:
Giáo hội được xây dựng trên nền móng vững chắc là "mười hai tông đồ của Con Chiên" là Đức Giêsu Kitô (Kh 21,14); Giáo hội bất diệt; Giáo hội được gìn giữ không sai lầm trong chân lý (x. Mt 16,18): Đức Kitô điều khiển Giáo hội nhờ thánh Phêrô và các tông đồ khác mà những người kế nhiệm các ngài là Đức Giáo Hoàng và Giám mục đoàn (x. GLHTCG, số 869).
(5) Giáo hội Cánh chung:
Giáo hội Công giáo còn có một đặc tính khác: đó là tính Cánh Chung. Có nghĩa là "Hội Thánh chỉ kết thúc trong vinh quang trên trời, khi thời cải tạo mọi sự đến (Cv 3,21) và khi toàn thể vũ trụ cùng với loài người được thiết lập toàn vẹn trong Chúa Kitô, vì vũ trụ liên kết mật thiết với con người và nhờ con người đạt được cùng đích của mình" (x. Ep 1,10; Cl 1,20; 2 Pr 3,10-13).
2.4 Những người thuộc về Giáo hội Công giáo:
Công đồng Vatican II khẳng định:
"Mọi người được mời gọi gia nhập Dân tộc mới của Thiên Chúa, vì thế Dân Chúa, một dân duy nhất và hằng hiệp nhất, có bổn phận phải lan rộng khắp thế giới trải qua mọi thế hệ, hầu hoàn tất kế hoạch của Thánh Ý Thiên Chúa, Đấng từ nguyên thủy đã tạo dựng một bản tính nhân loại duy nhất là quyết định sau này tập hợp tất cả con cái Ngài tản mác đó đây thành một dân tộc độc nhất " (x. Ga 11,52)
"Mọi người thuộc về hoặc hướng về sự hiệp nhất đó dưới thể cách khác nhau: hoặc là tín hữu công giáo hay là những người tin Chúa Kitô, cuối cùng là tất cả mọi người không trừ ai được Thiên Chúa kêu mời lãnh nhận ơn cứu độ”"(x. Anh sáng muôn dân, 13).
Nói một cách dễ hiểu: Những người sau đây đều thuộc về Giáo hội Công giáo: các tín hữu công giáo, các dự tòng, các Kitô hữu không công giáo và kể cả những người chưa lãnh nhận Phúc âm: như dân Ítraen, người Hồi giáo, những người đang tìm kiếm Thiên Chúa trong bóng tối và qua ngẫu tượng. (x. Anh sáng muôn dân, 13-16).
2.5 Ba trạng thái của Giáo hội
" Cho tới khi Chúa ngự đến trong uy nghi, có tất cả thiên thần theo Người (x. Mt 25,31) và khi sự chết bị hủy diệt, mọi vật đều qui phục Người (x. 1 Cr 15,26-27), thì trong các môn đệ, có những kẻ đang tiếp tục cuộc lữ hành trên trần thế, có những kẻ đã hoàn tất cuộc sống đời này và đang được thanh luyện, và có những kẻ được hiển vinh đang chiêm ngưỡng trong ánh sáng chan hòa chính Thiên Chúa duy nhất trong Ba Ngôi" (Anh sáng muôn dân, 49; GLHTCG, 954).
Vì thế mà thường nói đến Giáo hội chiến thắng hay vinh quang, Giáo hội chiến đấu hay lữ hành và Giáo hội đang được thanh luyện. Ý nói đến ba giai đoạn hay ba "thì" của đời sống con người: Giáo hội chiến đấu hay lữ hành là những người đang sống ở trần gian đang vàđang phải chiến đấu với kẻ thù; Giáo hội thanh luyện là những người đã chết mà còn đang ở trong luyện ngục vì chưa hoàn toàn sạch tội; Giáo hội chiến thắng hay vinh quang là những người đã được hưởng vinh phúc trên trời bên Chúa. Cả ba "thì" trên làm nên một Giáo hội duy nhất và liên đới chặt chẽ với nhau gọi là Mầu Nhiệm các thánh cùng thông công. Vì thế người Công giáo cầu xin các Thánh trên trời và cầu nguyện cho các người còn ở luyện tội.
III. Ứng dụng thực hành : Sống ơn gọi, sứ máng và các đặc tính của Giáo Hội.
3.1 Có một nhận thức và hiểu biết đúng đắn về ơn gọi, sứ mạng và các đặc tính của Giáo hội:
(a) Giáo hội có ơn gọi nên thánh;
(b) Giáo hội có sứ mạng rao giảng Tin Mừng;
(c) Giáo hội có 5 đặc tính: duy nhất, thánh thiện, công giáo, tông truyền và cánh chung.
3.2 Cảm tạ Chúa Giêsu đã thiết lập Giáo hội và đã làm cho chúng ta trở thành một thành viên của Giáo hội ấy để chúng ta được Thiên Chúa ban cho một ơn gọi và một sứ mạng đặc biệt.
3.3 Vững tin vào sự bền vững và thánh thiện của Giáo hội, nhất là trong những hoàn cảnh khó khăn, thử thách, bị bách hại và sa sút tinh thần hay lòng đạo.
3.4 Tích cực tham dự vào đời sống (cầu nguyện, phụng vụ, bí tích, bác Ai và phục vu) & sứ mạng của Giáo hội (loan báo Tin mừng cho muôn dân và xây dựng Nước Thiên Chúa trong thế giới chúng ta đang sống) và làm nổi bật các đặc tính của Giáo hội trong đời sống cá nhân và cộng đoàn của mình.
IV. Trao đổi chia sẻ
4.1 Anh chị ý thức như thế nào về ơn gọi và sứ mạng của Giáo hội và cũng là của anh chị? Anh chị thể hiện ý thức ấy như thế nào trong cụ thể hằng ngày. Xin hãy chia sẻ với các anh chị em khác để nâng đỡ lẫn nhau.
4.2 Anh chị có tin là Giáo hội có các đặc tính: duy nhất, thánh thiện, công giáo, tông truyền và cánh chung không? Anh chị thể hiện các đặc tính như thế nào trong cụ thể hằng ngày.
4.3 Nhìn vào cách sống đạo của đại đa số giáo dân, người ta có thể nhận ra được Giáo hội có ơn gọi, sứ mạng và các đặc tính như đã được trình bày trong đề tài XI này không? Làm sao để cách sống đạo của giáo dân phản ảnh được ơn gọi sứ mạng và các đặc tính trên của Giáo hội?
V. Cầu nguyện
5.1 Cho Giáo hội toàn cầu nói chung và Giáo hội Việt Nam nói riêng biết sống đúng với ơn gọi và sứ mạng và thể hiện rõ nét các đặc tính của mình, hầu đem lại lợi ích cho con người thời nay.
5.2 Cho mọi giáo dân của giáo xứ có hiểu biết mỗi ngày một sâu sắc hơn về ơn gọi, sứ mạng và các đặc tính của Giáo hội cũng là của mỗi người Kitô hữu, để họ sống phù hợp hơn.
VI. Quyết tâm cá nhân và cộng đoàn
6.1 Củng cố và nâng cao sự hiểu biết và lòng yêu mến Giáo hội để xứng đáng là thành viên trưởng thành của Giáo hội.
6.2 Tích cực thực thi ơn gọi nên thánh, sứ mạng truyền giáo của Giáo hội và cũng là của bản thân tôi để đáp lại sự mong đợi của Thiên Chúa là Cha, Con và Thánh Thần.
6.3 Nỗ lực thể hiện các đặc tính của Giáo hội là duy nhất, thánh thiện, công giáo, tông truyền và cánh chung để tạo điều kiện thuận lợi cho người không Công giáo tìm hiểu và chấp nhận Giáo hội.
Ngày 19 tháng 02 năm 2003