Chương Hai:
Kinh Nghiệm Học Giáo Lý Thực Tế Của Một Tín Đồ Ở Việt Nam
Để viết bài này, thiết tưởng nên ghi nhận cụ thể về những kinh nghiệm cá nhân của một tín đồ Công giáo trong quá trình học và dậy giáo lý ở một xứ đạo cụ thể, giáo xứ Hoàng Nguyên, Huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông trong quá khứ tại Địa Phận Hà Nội Miền Bắc Việt Nam trong khoảng thập niên trước và sau những năm 1950.
Cậu bé Họ Đỗ là một đứa trẻ vào năm 1947. Cậu bắt đầu được học giáo lý với người đầu tiên có lẽ là với mấy bà mấy cô thưa kinh trong các buổi lễ ngày chủ nhật trong nhà thờ của một họ lẻ, làng Hoà Khê, Huyện Duy Tiên Tỉnh Hà Nam. Về sau khi được song thân gửi học trên nhà xứ Hoàng Nguyên do LM Trần Quang Hướng làm cha xứ, thì có lẽ người dậy giáo lý đầu tiên cho cậu là ông già Nguyễn Văn Hạ, một thầy giảng già mà chúng tôi thường gọi là Thầy Già Hạ. Khi ông dậy Giáo Lý, thì cơ bản ông dựa vào cuốn sách bổn hỏi đáp mà địa phận Hà Nội phân bố cho các giáo xứ trong địa phận hay có sẵn ở đâu đó, mà ông kiếm được và theo đó dậy cho các trẻ em như chúng tôi học thuộc lòng.
Không có bất cứ một phương pháp nào để dậy giáo lý, và bắt đầu từ đâu, với đề tài nào cụ thể, mà theo gợi ý của tác giả đã soạn ra “Sách Bổn Những Lẽ Cần Cho Được Rỗi Linh Hồn”.
Lớn lên, Sách Bổn dùng để dậy chúng tôi có lẽ là lấy từ trong Phép Giảng Tám Ngày của LM Đắc Lộ và được chế biến cho thích hợp với khẩu vị của mỗi người, như sách “Bổn Đồng Ấu” của Giám Mục Đa Minh Hồ Ngọc Cẩn
Những điều cậu còn nhớ là:
Đạo Đức Chúa Trời có:
Mười điều răn
Bảy Phep Bí tích
Bảy Mối Tội Đầu
Sau đó cậu bé họ Đỗ làng Hoà Khê được học nhiều lần với nhiều người, dưới nhiều hình thức. Không có một giáo lý viên chuyên môn, nhưng cứ theo trình độ học vấn của mỗi độ tuổi mà chúng tôi được học hiểu về đạo Chúa một cách sơ đẳng khi chịu các bí tích trong đạo như Rửa Tội, Thêm Sức, Rước Thành Thể, Hòa Giải, và Hôn Nhân, Chức Thánh, Xức Dầu Kẻ Liệt.
Những lần học hỏi như thế, khi thì có các thầy đại chủng sinh về thực tập giúp xứ, như Thầy Trịnh Chính Trực, Thầy Nguyễn Văn Dụng, Thầy Đỗ Văn Thư khi thì các anh lớn sinh hoạt trong nhà xứ như anh Nguyễn Văn Lễ, Anh Trần Văn Truyền. Anh Đỗ Hữu Truyền,… khi thì một thầy giảng như ông già Nguyễn văn Tĩnh, hay một chủng sinh lớp trên của Tiều chủng Viện Thánh Phêrô Hoàng Nguyên, bên cạnh nhà xứ.
Nói chung, đề tài học giáo lý là tùy tiện và không đầy đủ, gọn gàng, dù phần nào có liên tục. Những điều tôi biết nhiều là may măn được các linh mục giáo dục từ nhỏ trong chúng viện, như Linh mục Đặng Văn Doanh.
(còn tiếp...)
Kinh Nghiệm Học Giáo Lý Thực Tế Của Một Tín Đồ Ở Việt Nam
Để viết bài này, thiết tưởng nên ghi nhận cụ thể về những kinh nghiệm cá nhân của một tín đồ Công giáo trong quá trình học và dậy giáo lý ở một xứ đạo cụ thể, giáo xứ Hoàng Nguyên, Huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông trong quá khứ tại Địa Phận Hà Nội Miền Bắc Việt Nam trong khoảng thập niên trước và sau những năm 1950.
Cậu bé Họ Đỗ là một đứa trẻ vào năm 1947. Cậu bắt đầu được học giáo lý với người đầu tiên có lẽ là với mấy bà mấy cô thưa kinh trong các buổi lễ ngày chủ nhật trong nhà thờ của một họ lẻ, làng Hoà Khê, Huyện Duy Tiên Tỉnh Hà Nam. Về sau khi được song thân gửi học trên nhà xứ Hoàng Nguyên do LM Trần Quang Hướng làm cha xứ, thì có lẽ người dậy giáo lý đầu tiên cho cậu là ông già Nguyễn Văn Hạ, một thầy giảng già mà chúng tôi thường gọi là Thầy Già Hạ. Khi ông dậy Giáo Lý, thì cơ bản ông dựa vào cuốn sách bổn hỏi đáp mà địa phận Hà Nội phân bố cho các giáo xứ trong địa phận hay có sẵn ở đâu đó, mà ông kiếm được và theo đó dậy cho các trẻ em như chúng tôi học thuộc lòng.
Không có bất cứ một phương pháp nào để dậy giáo lý, và bắt đầu từ đâu, với đề tài nào cụ thể, mà theo gợi ý của tác giả đã soạn ra “Sách Bổn Những Lẽ Cần Cho Được Rỗi Linh Hồn”.
Lớn lên, Sách Bổn dùng để dậy chúng tôi có lẽ là lấy từ trong Phép Giảng Tám Ngày của LM Đắc Lộ và được chế biến cho thích hợp với khẩu vị của mỗi người, như sách “Bổn Đồng Ấu” của Giám Mục Đa Minh Hồ Ngọc Cẩn
Những điều cậu còn nhớ là:
Đạo Đức Chúa Trời có:
Mười điều răn
Bảy Phep Bí tích
Bảy Mối Tội Đầu
Sau đó cậu bé họ Đỗ làng Hoà Khê được học nhiều lần với nhiều người, dưới nhiều hình thức. Không có một giáo lý viên chuyên môn, nhưng cứ theo trình độ học vấn của mỗi độ tuổi mà chúng tôi được học hiểu về đạo Chúa một cách sơ đẳng khi chịu các bí tích trong đạo như Rửa Tội, Thêm Sức, Rước Thành Thể, Hòa Giải, và Hôn Nhân, Chức Thánh, Xức Dầu Kẻ Liệt.
Những lần học hỏi như thế, khi thì có các thầy đại chủng sinh về thực tập giúp xứ, như Thầy Trịnh Chính Trực, Thầy Nguyễn Văn Dụng, Thầy Đỗ Văn Thư khi thì các anh lớn sinh hoạt trong nhà xứ như anh Nguyễn Văn Lễ, Anh Trần Văn Truyền. Anh Đỗ Hữu Truyền,… khi thì một thầy giảng như ông già Nguyễn văn Tĩnh, hay một chủng sinh lớp trên của Tiều chủng Viện Thánh Phêrô Hoàng Nguyên, bên cạnh nhà xứ.
Nói chung, đề tài học giáo lý là tùy tiện và không đầy đủ, gọn gàng, dù phần nào có liên tục. Những điều tôi biết nhiều là may măn được các linh mục giáo dục từ nhỏ trong chúng viện, như Linh mục Đặng Văn Doanh.
(còn tiếp...)