Trong khuôn khổ cung cấp những kiến thức Thần Học cho các linh mục và tu sĩ, bộ Giáo Sĩ đã tổ chức nhiều cuộc hội luận Thần Học Quốc Tế với sự tham gia của các thần học gia Công Giáo trên thế giới. Ngày 27/11/2002 vừa qua, bộ đã tổ chức hội luận về Đối Thoại Liên Tôn. VietCatholic xin đăng bản dịch sang Việt Ngữ một số bài tham luận tiêu biểu.
Chủ nghĩa đa nguyên tôn giáo và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo
Lm. Michael F. Hull, S.T.D
Giáo Sư Thánh Kinh
Đại Chủng Viện Thánh Giuse, New York
Giáo Hội nhìn nhận và bảo vệ phẩm giá căn bản của con người là không bị bó buộc trong những vấn đề tôn giáo. 1 Nhưng cho dù Giáo Hội tôn trọng tự do tôn giáo của cá nhân, quan điểm của Giáo Hội về chủ nghĩa đa nguyên tôn giáo là rõ ràng: tất cả mọi người được mời gọi trong tự do để đến với Đức Kitô và Giáo Hội của Ngài, một Giáo Hội có một sứ mạng thánh thiện, thực ra là một ủy nhiệm, để truyền giảng Tin Mừng cho toàn thế giới, để "khi vừa nghe danh thánh Giêsu, cả trên trời dưới đất và nơi âm phủ, muôn vật phải bái quỳ; và mọi loài phải mở miệng tuyên xưng rằng: Đức Giê-su Kitô là Chúa hầu tôn vinh Chúa Cha" (Phil 2:10-11). Chúa đã phán: "Anh em hãy đi khắp bốn phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo" (Mc 16:15; x. Mt 28:19; Lc 24:47) 2. Với mọi dân nước, Giáo Hội "rao giảng một Đấng Kitô bị đóng đinh, điều mà người Do-thái coi là ô nhục không thể chấp nhận, và dân ngoại cho là điên rồ. Nhưng đối với những ai được Thiên Chúa kêu gọi, dù là Do Thái hay Hy Lạp, Đấng ấy chính là Đức Kitô, sức mạnh và sự khôn ngoan của Thiên Chúa." (1 Cor 1:23-24). Tất cả mọi người nam nữ được kêu gọi bởi Thiên Chúa để đến với đức tin và phép rửa trong Đức Giêsu Kitô, Con duy nhất của Ngài, là Chúa của chúng ta, Đấng đã được thụ thai bởi Chúa Thánh Thần và sinh hạ bởi Đức Mẹ Maria Đồng Trinh. Extra ecclesiam, nulla salus (Ngoài Giáo Hội, không có ơn cứu độ
Tuy nhiên, nhiều hiểu lầm (bên trong và bên ngoài Giáo Hội) đã dọn đường cho những ý tưởng sai lầm rằng ơn cứu độ có thể đạt được bên ngoài sự trung gian của Đức Kitô và Giáo Hội của Ngài; rằng những tôn giáo khác cũng đem lại một con đường khác đạt đến ơn cứu độ không cần danh Đức Giêsu; hay ngay cả nếu như sự trung gian của Đức Kitô và Giáo Hội có là cần thiết để đạt đến ơn cứu độ đi chăng nữa, cũng không cần phải tuyên xưng - tệ hại hơn nữa, tuyên xưng như vậy là xúc phạm đến những ai không kêu cầu đến danh "mà dưới gầm trời này, không có một danh nào khác đã được ban cho nhân loại, để chúng ta phải nhờ vào danh đó mà được cứu độ." (Cv 4:12). Những chú ý nghiêm chỉnh về những hiểu lầm như thế được cụ thể hóa trong vụ xuất bản cuốn Toward a Theology of Religious Pluralism (Hướng về một nền thần học đa nguyên tôn giáo) của cha Jacques Dupuis, thuộc dòng Tên 4. Không lâu sau đó, bộ Giáo Lý Đức Tin đã công bố tuyên ngôn Dominus Iesus nhằm xác định giáo huấn của Giáo Hội về những vấn đề này 5; và vì vẫn còn có hiểu lầm ngay cả sau khi công bố tuyên ngôn Dominus Iesus, bộ Giáo Lý Đức Tin đã ban hành tiếp Bản Lưu Ý liên quan đến cuốn sách của cha Dupuis và những mơ hồ được trình bày trong đó 6. Sau đó, bộ lại ra thêm phần Bổ Sung của Bản Lưu Ý7 . Bản Lưu Ý đã kể ra 5 điểm một cách hoàn toàn rõ ràng và nhất quán. Thứ nhất, Đức Giêsu Kitô là Đấng Trung Gian Cứu Độ duy nhất và phổ quát. Thứ hai, mạc khải của Thiên Chúa là duy nhất và hoàn tất nơi Đức Giêsu Kitô. Thứ ba, hoạt động cứu độ của Chúa Thánh thần không kéo dài quá công trình cứu độ phổ quát của Ngôi Lời Nhập Thể. Thứ tư, Giáo Hội của Chúa Kitô là dấu chỉ và là khí cụ ơn cứu độ cho muôn dân; mọi người đều được kêu gọi gia nhập vào Giáo Hội này. Cuối cùng, các yếu tố sự thật và thiện hảo tìm thấy trong các tôn giáo khác là những chuẩn bị để nghe Tin Mừng. 8
Gần đây, những hiểu lầm càng trở nên tệ hại hơn tại Hoa Kỳ bởi một tuyên bố có tiêu đề là Reflections on Covenant and Mission (SuyTư về Giao Ước và Sứ Vụ Truyền Giáo)9. Tuyên bố này đã nhận được những phê phán từ Đức Hồng Y Avery Dulles, S.J: "Tuyên bố này là mơ hồ, nếu không muốn nói là sai lầm, khi đề cập đến những khía cạnh như Phúc Âm Hóa, truyền giáo, giao ước và đối thoại" 10. Thực ra, tuyên bố này, cũng như các đối đáp của các tác giả trên đối với chỉ trích của Đức Hồng Y Dulles 12, đã lẫn lộn cả về mặt thần học lẫn tư duy (logical) khi đề cập đến các khái niệm về Công Giáo 11. Đặc biệt lấn cấn là diễn giải không có giá trị gì khi nói rằng câu 19 trong chương 28 Phúc Âm Thánh Matthêu cho rằng sứ mạng truyền giáo của Giáo Hội là dành cho muôn dân, nhưng trừ ra người Do Thái 13. Câu nói của Thánh Phaolô đối nghịch hẳn lại với suy nghĩ này: "Vâng, tôi không hổ thẹn vì Tin Mừng. Quả thế, Tin Mừng là sức mạnh Thiên Chúa dùng để cứu độ bất cứ ai có lòng tin, trước là người Do Thái, và cả cho người Hy Lạp."
Sứ mạng của Giáo Hội truyền giáo cho muôn dân luôn là như vậy, hôm qua, hôm nay và ngày mai. "Do đó, chính là bổn phận của Giáo Hội trong việc rao giảng của mình phải công bố Thánh Giá của Đức Kitô như dấu chỉ của tình yêu phổ quát của Thiên Chúa và nguồn mạch của ân sủng". 14
Tham chiếu
1) Dignitatis humanae, số. 2.
2) "Từ đây, Giáo Hội được đổ đầy ân sủng của đấng sáng lập và trung thành tuân theo giáo huấn của Ngài về bác ái, khiêm nhường, và xả kỷ, nhận lấy sứ mạng công bố và thiết lập giữa các dân tộc vương quốc của Đức Kitô và của Thiên Chúa, và trên mặt đất Giáo Hội là hạt giống và là sự khởi đầu của vương quốc đó" (Lumen gentium, số. 5).
3) Origen là một trong những người tiên phong đề cập đến ngạn ngữ tín lý này (In Iesu Nave homiliae xxvi). Xem Lumen gentium, số. 14 và Sách Giáo Lý Giáo Hội Công Giáo, các số 846-48.
4) Jacques Dupuis, Toward a Christian Theology of Religious Pluralism (Maryknoll, N.Y.: Orbis Books, 1997).
5) Bộ Giáo Lý Đức Tin, Dominus Iesus, Tuyên ngôn về Tính Duy Nhất và Tính Phổ Quát Cứu Độ của Đức Giêsu Kitô và Giáo Hội của Ngài (August 6, 2000). (Tất cả tài liệu của Bộ Giáo Lý Đức Tin có thể xem tại http://www.vatican.va.)
6) Bộ Giáo Lý Đức Tin, Lưu ý về cuốn "Toward a Christian Theology of Religious Pluralism" của cha Jacques Dupuis, S.J. (24/1/2001).
7) Bộ Giáo Lý Đức Tin, Bổ sung bản lưu ý của Bộ Giáo Lý Đức Tin về cuốn "Toward a Theology of Religious Pluralism" của cha Jacques Dupuis, S.J. (12/3/2001).
8) Xem bản lưu ý và những tham chiếu đến Thánh Kinh, Truyền Thống và Huấn Quyền.
9) United States Conference of Catholic Bishops Committee for Ecumenical and Interreligious Affairs and the National Council of Synagogues, Reflections on Covenant and Mission (12/8/2002), xem tại http://www.nccbuscc.org/comm./archives/2002/02-154.html. (Những trích dẫn theo cách đánh số trang trên Web)
10) Avery Dulles, "‘Covenant and Mission,’" America 187/12 (21/10/2002): 9.
11) Tác giả đưa ra hai ví dụ một về mặt thần học, một về mặt tư duy để chứng minh các sai lầm trong cuốn Toward a Theology of Religious Pluralism là có hệ thống. Tuy nhiên, cần đọc cuốn sách này trước mới hiểu và dịch được những lý luận của tác giả. Xin cáo lỗi.
12) Mary C. Boys, Philip A. Cunningham, and John T. Pawlinkowski, "Theology’s ‘Sacred Obligation’: A Reply to Cardinal Avery Dulles on Evangelization," America 187/12 (21/10/ 2002): 12-16.
Tác giả cũng đưa ra hai ví dụ và cũng cần đọc trước các tài liệu trên mới có thể theo dõi lý luận của ngài. Xin cáo lỗi.
13) Reflections on Covenant and Mission, 8. Trước hết, sự đồng hóa đơn giản từ Hy Lạp ethne với từ Hêbrơ gôyîm là ngây thơ, nếu không muốn nói là sai và ngớ ngẩn. Thứ hai, sự thiếu vắng tỏ tường của các câu song song với câu 28:19 (Mc 16:15 và Lk 24:47) là không thể giải thích được. Hơn thế nữa, đoạn giải thích Mt 28:19 tự thân nó không rõ nghĩa. Một đàng, nó gợi ý rằng Mt 28:19 loại bỏ việc truyền giáo cho người Do Thái, đàng khác, nó khẳng định (trong câu kế) rằng "nhiệm vụ truyền giáo này không còn bao gồm ý muốn thu nhận đức tin Do Thái Giáo vào Kitô Giáo". Độc giả phải hiểu là việc truyền giáo đã không bao gồm một sứ vụ đến với người Do Thái hay phải hiểu rằng bây giờ sẽ không bao gồm?
14) Nostra aetate, no. 4.
Chủ nghĩa đa nguyên tôn giáo và quan điểm của Giáo Hội Công Giáo
Lm. Michael F. Hull, S.T.D
Giáo Sư Thánh Kinh
Đại Chủng Viện Thánh Giuse, New York
Giáo Hội nhìn nhận và bảo vệ phẩm giá căn bản của con người là không bị bó buộc trong những vấn đề tôn giáo. 1 Nhưng cho dù Giáo Hội tôn trọng tự do tôn giáo của cá nhân, quan điểm của Giáo Hội về chủ nghĩa đa nguyên tôn giáo là rõ ràng: tất cả mọi người được mời gọi trong tự do để đến với Đức Kitô và Giáo Hội của Ngài, một Giáo Hội có một sứ mạng thánh thiện, thực ra là một ủy nhiệm, để truyền giảng Tin Mừng cho toàn thế giới, để "khi vừa nghe danh thánh Giêsu, cả trên trời dưới đất và nơi âm phủ, muôn vật phải bái quỳ; và mọi loài phải mở miệng tuyên xưng rằng: Đức Giê-su Kitô là Chúa hầu tôn vinh Chúa Cha" (Phil 2:10-11). Chúa đã phán: "Anh em hãy đi khắp bốn phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo" (Mc 16:15; x. Mt 28:19; Lc 24:47) 2. Với mọi dân nước, Giáo Hội "rao giảng một Đấng Kitô bị đóng đinh, điều mà người Do-thái coi là ô nhục không thể chấp nhận, và dân ngoại cho là điên rồ. Nhưng đối với những ai được Thiên Chúa kêu gọi, dù là Do Thái hay Hy Lạp, Đấng ấy chính là Đức Kitô, sức mạnh và sự khôn ngoan của Thiên Chúa." (1 Cor 1:23-24). Tất cả mọi người nam nữ được kêu gọi bởi Thiên Chúa để đến với đức tin và phép rửa trong Đức Giêsu Kitô, Con duy nhất của Ngài, là Chúa của chúng ta, Đấng đã được thụ thai bởi Chúa Thánh Thần và sinh hạ bởi Đức Mẹ Maria Đồng Trinh. Extra ecclesiam, nulla salus (Ngoài Giáo Hội, không có ơn cứu độ
Tuy nhiên, nhiều hiểu lầm (bên trong và bên ngoài Giáo Hội) đã dọn đường cho những ý tưởng sai lầm rằng ơn cứu độ có thể đạt được bên ngoài sự trung gian của Đức Kitô và Giáo Hội của Ngài; rằng những tôn giáo khác cũng đem lại một con đường khác đạt đến ơn cứu độ không cần danh Đức Giêsu; hay ngay cả nếu như sự trung gian của Đức Kitô và Giáo Hội có là cần thiết để đạt đến ơn cứu độ đi chăng nữa, cũng không cần phải tuyên xưng - tệ hại hơn nữa, tuyên xưng như vậy là xúc phạm đến những ai không kêu cầu đến danh "mà dưới gầm trời này, không có một danh nào khác đã được ban cho nhân loại, để chúng ta phải nhờ vào danh đó mà được cứu độ." (Cv 4:12). Những chú ý nghiêm chỉnh về những hiểu lầm như thế được cụ thể hóa trong vụ xuất bản cuốn Toward a Theology of Religious Pluralism (Hướng về một nền thần học đa nguyên tôn giáo) của cha Jacques Dupuis, thuộc dòng Tên 4. Không lâu sau đó, bộ Giáo Lý Đức Tin đã công bố tuyên ngôn Dominus Iesus nhằm xác định giáo huấn của Giáo Hội về những vấn đề này 5; và vì vẫn còn có hiểu lầm ngay cả sau khi công bố tuyên ngôn Dominus Iesus, bộ Giáo Lý Đức Tin đã ban hành tiếp Bản Lưu Ý liên quan đến cuốn sách của cha Dupuis và những mơ hồ được trình bày trong đó 6. Sau đó, bộ lại ra thêm phần Bổ Sung của Bản Lưu Ý7 . Bản Lưu Ý đã kể ra 5 điểm một cách hoàn toàn rõ ràng và nhất quán. Thứ nhất, Đức Giêsu Kitô là Đấng Trung Gian Cứu Độ duy nhất và phổ quát. Thứ hai, mạc khải của Thiên Chúa là duy nhất và hoàn tất nơi Đức Giêsu Kitô. Thứ ba, hoạt động cứu độ của Chúa Thánh thần không kéo dài quá công trình cứu độ phổ quát của Ngôi Lời Nhập Thể. Thứ tư, Giáo Hội của Chúa Kitô là dấu chỉ và là khí cụ ơn cứu độ cho muôn dân; mọi người đều được kêu gọi gia nhập vào Giáo Hội này. Cuối cùng, các yếu tố sự thật và thiện hảo tìm thấy trong các tôn giáo khác là những chuẩn bị để nghe Tin Mừng. 8
Gần đây, những hiểu lầm càng trở nên tệ hại hơn tại Hoa Kỳ bởi một tuyên bố có tiêu đề là Reflections on Covenant and Mission (SuyTư về Giao Ước và Sứ Vụ Truyền Giáo)9. Tuyên bố này đã nhận được những phê phán từ Đức Hồng Y Avery Dulles, S.J: "Tuyên bố này là mơ hồ, nếu không muốn nói là sai lầm, khi đề cập đến những khía cạnh như Phúc Âm Hóa, truyền giáo, giao ước và đối thoại" 10. Thực ra, tuyên bố này, cũng như các đối đáp của các tác giả trên đối với chỉ trích của Đức Hồng Y Dulles 12, đã lẫn lộn cả về mặt thần học lẫn tư duy (logical) khi đề cập đến các khái niệm về Công Giáo 11. Đặc biệt lấn cấn là diễn giải không có giá trị gì khi nói rằng câu 19 trong chương 28 Phúc Âm Thánh Matthêu cho rằng sứ mạng truyền giáo của Giáo Hội là dành cho muôn dân, nhưng trừ ra người Do Thái 13. Câu nói của Thánh Phaolô đối nghịch hẳn lại với suy nghĩ này: "Vâng, tôi không hổ thẹn vì Tin Mừng. Quả thế, Tin Mừng là sức mạnh Thiên Chúa dùng để cứu độ bất cứ ai có lòng tin, trước là người Do Thái, và cả cho người Hy Lạp."
Sứ mạng của Giáo Hội truyền giáo cho muôn dân luôn là như vậy, hôm qua, hôm nay và ngày mai. "Do đó, chính là bổn phận của Giáo Hội trong việc rao giảng của mình phải công bố Thánh Giá của Đức Kitô như dấu chỉ của tình yêu phổ quát của Thiên Chúa và nguồn mạch của ân sủng". 14
Tham chiếu
1) Dignitatis humanae, số. 2.
2) "Từ đây, Giáo Hội được đổ đầy ân sủng của đấng sáng lập và trung thành tuân theo giáo huấn của Ngài về bác ái, khiêm nhường, và xả kỷ, nhận lấy sứ mạng công bố và thiết lập giữa các dân tộc vương quốc của Đức Kitô và của Thiên Chúa, và trên mặt đất Giáo Hội là hạt giống và là sự khởi đầu của vương quốc đó" (Lumen gentium, số. 5).
3) Origen là một trong những người tiên phong đề cập đến ngạn ngữ tín lý này (In Iesu Nave homiliae xxvi). Xem Lumen gentium, số. 14 và Sách Giáo Lý Giáo Hội Công Giáo, các số 846-48.
4) Jacques Dupuis, Toward a Christian Theology of Religious Pluralism (Maryknoll, N.Y.: Orbis Books, 1997).
5) Bộ Giáo Lý Đức Tin, Dominus Iesus, Tuyên ngôn về Tính Duy Nhất và Tính Phổ Quát Cứu Độ của Đức Giêsu Kitô và Giáo Hội của Ngài (August 6, 2000). (Tất cả tài liệu của Bộ Giáo Lý Đức Tin có thể xem tại http://www.vatican.va.)
6) Bộ Giáo Lý Đức Tin, Lưu ý về cuốn "Toward a Christian Theology of Religious Pluralism" của cha Jacques Dupuis, S.J. (24/1/2001).
7) Bộ Giáo Lý Đức Tin, Bổ sung bản lưu ý của Bộ Giáo Lý Đức Tin về cuốn "Toward a Theology of Religious Pluralism" của cha Jacques Dupuis, S.J. (12/3/2001).
8) Xem bản lưu ý và những tham chiếu đến Thánh Kinh, Truyền Thống và Huấn Quyền.
9) United States Conference of Catholic Bishops Committee for Ecumenical and Interreligious Affairs and the National Council of Synagogues, Reflections on Covenant and Mission (12/8/2002), xem tại http://www.nccbuscc.org/comm./archives/2002/02-154.html. (Những trích dẫn theo cách đánh số trang trên Web)
10) Avery Dulles, "‘Covenant and Mission,’" America 187/12 (21/10/2002): 9.
11) Tác giả đưa ra hai ví dụ một về mặt thần học, một về mặt tư duy để chứng minh các sai lầm trong cuốn Toward a Theology of Religious Pluralism là có hệ thống. Tuy nhiên, cần đọc cuốn sách này trước mới hiểu và dịch được những lý luận của tác giả. Xin cáo lỗi.
12) Mary C. Boys, Philip A. Cunningham, and John T. Pawlinkowski, "Theology’s ‘Sacred Obligation’: A Reply to Cardinal Avery Dulles on Evangelization," America 187/12 (21/10/ 2002): 12-16.
Tác giả cũng đưa ra hai ví dụ và cũng cần đọc trước các tài liệu trên mới có thể theo dõi lý luận của ngài. Xin cáo lỗi.
13) Reflections on Covenant and Mission, 8. Trước hết, sự đồng hóa đơn giản từ Hy Lạp ethne với từ Hêbrơ gôyîm là ngây thơ, nếu không muốn nói là sai và ngớ ngẩn. Thứ hai, sự thiếu vắng tỏ tường của các câu song song với câu 28:19 (Mc 16:15 và Lk 24:47) là không thể giải thích được. Hơn thế nữa, đoạn giải thích Mt 28:19 tự thân nó không rõ nghĩa. Một đàng, nó gợi ý rằng Mt 28:19 loại bỏ việc truyền giáo cho người Do Thái, đàng khác, nó khẳng định (trong câu kế) rằng "nhiệm vụ truyền giáo này không còn bao gồm ý muốn thu nhận đức tin Do Thái Giáo vào Kitô Giáo". Độc giả phải hiểu là việc truyền giáo đã không bao gồm một sứ vụ đến với người Do Thái hay phải hiểu rằng bây giờ sẽ không bao gồm?
14) Nostra aetate, no. 4.