Chúa nhật 6 Thường niên B
Mc 1, 40-45
Thưa quý vị.
Cứ như sách Lêvi ký qui định thì người bệnh phong trong Tin mừng hôm nay tuy còn sống nhưng đã chết về mặt tôn giáo và xã hội ( le mort vivant). Ông ta phải để tang chính mình (porter son propre deuil). Nghe qua thật là thê thảm: "phải mặc áo rách, xoã tóc, che râu và kêu lớn tiếng; "Ô uế! Ô uế!... phải ở riêng ra, chỗ ở của họ là một nơi bên ngoài trại." Khi nghe biết Chúa Giêsu có mặt, người bệnh phong vượt qua hết mọi điều lề luật cấm đoán và liều mình chịu ném đá chết, để chạy đến xin Chúa Giêsu cứu chữa : "Vừa thấy Người anh liền sấp mặt xuống đất van xin rằng: Thưa Ngài, nếu Ngài muốn Ngài có thể cho tôi được sạch." ( Lc 5, 12). Chúa động lòng thương xót cũng liều cứu vớt, giơ tay đụng đến người anh ban cho anh được thanh sạch tức thời. Đáng lý đây là một Tin vui. Tuy nhiên tình thế hình như lại vượt ra ngoài tầm tay Chúa Giêsu: "Đến nỗi Ngài không thể vào thành được, mà phải ở lại nơi hoang vắng ngoài thành. Và dân chúng từ khắp nơi kéo đến với Người." (1,45)
Ngày nay cũng còn nhiều căn bệnh khiến người ta khiếp sợ, như HIV-AIDS, ung thư cách loại, Alzheimer, phong cùi v.v. Những người giàu có mắc bệnh, nếu phát hiện sớm sẽ có phương tiện cứu chữa được. Người nghèo thì không, đành chịu mang bệnh cho đến chết, tỉ như ở Phi Châu, Ấn Độ, Việt Nam, Campuchia, Thái Lan... Trong xã hội cũng còn nhiều hình thức loại trừ, đổ lỗi cho người mắc bệnh: Ăn ở nhơ bẩn, bừa bãi, sì ke, ma tuý, hút thuốc, uống rượu nhiều quá... Về mặt tinh thần thiên hạ vẫn gán cho những bệnh nhân ấy hình phạt bởi các tội lỗi họ gây nên. Khoẻ mạnh là do nếp sống thanh đạm, thánh thiện. Bệnh tật là do bê tha tội lỗi. Như vậy loại trừ là biện pháp tốt nhất: Xa mặt cách lòng ( out of sight, out of mind). Quên đi là xong hết mọi chuyện.
Thời Chúa Giêsu, tâm lý này còn nặng nề hơn gấp bội. Dân trí thấp kém, hiểu biết về bệnh tật thô sơ cho nên còn nhiều định kiến bất di dịch. Nếu bạn mắc bệnh, nhất định bạn đã phạm tội và đáng chịu hình phạt của hành vi xấu xa đó. Vì thế bệnh tật gắn liền với các định chế tôn giáo. Xin hãy suy nghĩ những quy định khủng khiếp của tôn giáo trên người bệnh phong hôm nay khắc rõ. Bất kể bệnh ngoài da nào cũng được gán nhãn hiệu phong cùi, phải loại trừ khỏi cộng đồng và các buổi cầu nguyện chung vì sợ lây nhiễm. Tư tế có nhiệm vụ xác định các trường hợp lành bệnh. Hậu quả là bệnh nhân có tâm lý tự kỷ ám thị, coi như mình đã bị Thiên Chúa loại trừ. Nhưng thực tế Thiên Chúa có chống lại họ không, hay chỉ là lề luật loài người ? Một điều ghê gớm nữa là trong sách Xuất hành (9, 8-12) Thiên Chúa trừng phạt dân Ai cập cứng lòng bằng hình thức ung nhọt ( hình phạt số 6). Các ông lấy mồ hóng trong lò, rồi đến đứng trước mặt Pharaô. Ông Môsê tung lên trời và mồ hóng biến thành ung nhọt, mưng mủ nơi thân thể người ta và thú vật. Hiện tượng này bây giờ xuất hiện nơi con cái Israel, như vậy rõ ràng những người phong cùi là tội nhân giống như dân Ai cập. Làm sao chối cãi? Cho nên "họ phải mặc áo rách, xoã tóc, che râu và kêu to: Ô uế! Ô uế!" Chẳng còn hình phạt nào nặng nề hơn ngoại trừ cái chết, đúng như từ tiếng Pháp chúng tôi trưng ra ở trên: le mort vivant.
Khi tư tế tuyên bố một người phong cùi nào đó được lành sạch ông ta không còn phải sống ngoài trại nữa mà đã được hoà nhập với cộng đồng. Chúa Giêsu hôm nay truyền cho người khỏi bệnh đi trình diện tư tế và dâng lễ vật theo luật Môsê là với mục tiêu đó. Ngài đã ban cho ông ân huệ vượt xa sự lành bệnh, đó là nối lại các quan hệ xã hội cũ, không còn bị loại trừ, sống cô độc nơi hoang vắng, mà được trở về với gia đình và xã hội. Hay nói cách khác ông ta đã được phục hồi nhân phẩm, được sống lại từ tình cảnh tưởng như đã qua đời. Tuy nhiên, Chúa Giêsu phải liều "giơ tay đụng vào anh" tức là đụng vào một đối tượng nhơ bẩn. Lề luật cấm người Do thái làm như vậy, kẻo chính mình cũng bị nhơ. Để bắc được chiếc cầu liên lạc với người phong cùi, Chúa Giêsu đã sẵn lòng mắc nhơ theo lề luật thanh sạch của người Do thái. Cũng xin lưu ý đến từ lành bệnh mà thánh Marcô đã dùng. Từ đó là "anh được sạch", một thuật ngữ thuộc ngôn từ lề luật. Người được sạch là người Do thái, không phải dân ngoại. Đây là bài học lớn cho các tín hữu. Chúng ta cũng phải vươn ra với thế giới bên ngoài, đổ vỡ, nhơ bẩn, lạc loài chung quanh mình. Không vươn ra với họ, sợ bị nhơ bẩn, thì làm sao có thể cứu vớt đồng loại? Thực ra, chính qua chúng ta mà Chúa Giêsu đến với các xóm ổ chuột, đĩ điếm, trộm cướp, nghèo đói, ngu dốt, di dân, kỳ thị... Chúng ta cung cấp tiền bạc để giúp người khác, nhưng đó không phải là hình thức dấn thân duy nhất mà Chúa đòi hỏi nơi những kẻ bước theo Ngài.
Chúa Giêsu cương quyết với người khỏi bệnh, bắt buộc ông phải đi trình diện với tư tế "để làm chứng cho người ta biết". Chứng cớ về điều chi? Nếu như các cấp lãnh đạo đền thờ chính thức công nhận phép lạ Chúa Giêsu chữa lành người phong cùi, lúc đó họ phải chấp nhận quyền năng tha tội của Ngài và những hậu quả phát sinh từ quyền năng đó. Quyền bính đền thờ sẽ công nhận đích thực Ngài được Thiên Chúa sai đến. Tác động của Ngài nơi dân chúng rất lớn. Người ta sẽ đón tiếp Ngài như vị cứu tinh, giải phóng dân tộc, chấp nhận sứ điệp Ngài rao giảng và nhanh chóng phổ biến sứ điệp đó. Bất hạnh thay, điều ngược lại đã xảy ra, người được lành bệnh không đến với tư tế đền thờ. Tự thân ông rao truyền trường hợp khỏi bệnh của mình và chư dân đổ xô đến gặp Chúa Giêsu. Ngài không thể công khai vào thành được mà phải dừng lại ở nơi hoang vắng. Đúng như số phận người bệnh phong trước kia. Ngài thực sự đã trở thành cùi hủi như sách Lêvi ký mô tả: " Họ phải ở riêng ra, chỗ ở của họ là một nơi bên ngoài trại." Chúa đã mặc lấy thân phận tội lỗi của nhân loại, để nhân loại dễ dàng lui tới với người cùng cảnh ngộ. Chương trình của Chúa Giêsu là như thế đó. Còn chúng ta thì sao ? xin mọi người cật vấn lương tâm và uốn nắn cuộc sống của mình cho phù hợp với gương sáng của Chúa Giêsu.
Còn một căn tính khác của Chúa trong bài đọc Phúc âm hôm nay: Cũng như ở nhiều đoạn văn sau này, thánh Marcô ngầm nói đến "bí mật thiên sai". Nghĩa là mỗi lần Chúa Giêsu thực hiện một phép lạ, Ngài đều nghiêm cấm kẻ thụ ơn phổ biến tin tức đó cho quảng đại quần chúng. Tại sao như vậy? Có phải Ngài sợ quyền bính đền thờ ? Không đúng. Chúa Giêsu trong Tin mừng thánh Marcô không chỉ là chủ thể làm phép lạ, Ngài còn hơn thế nhiều. Và Ngài muốn chúng ta ý thức rõ ràng về điều đó. Nếu chúng ta chỉ hiểu Chúa Giêsu theo chiều hướng ấy, thì khi không cầu khẩn được phép lạ không được ơn mình xin thì chắc chắn lòng tin của chúng ta vào Chúa Giêsu sẽ sút giảm hẳn. Chúng ta sẽ dễ dàng thất vọng về Ngài. Căn cước đầy đủ của Ngài chỉ có thể nắm bắt được từ trên cây thánh giá: "Khi các ông dương Con Người lên, các ông sẽ biết tôi là ai" ( Ga 8,28). Tương tự như thế tất cả những công việc Chúa làm, những lời giảng dạy chỉ có ý nghĩa khi liên hệ với cây thập tự của Ngài. Đó là bí mật thiên sai của Phúc âm theo thánh Marcô. Chúa Giêsu không phải là giải pháp dễ dãi cho các vấn đề của chúng ta. Đám đông thời Ngài đã muốn biến Ngài thành như vậy, nên họ đổ xô tìm kiếm sau khi Ngài chữa lành người phong cùi: "Nếu như Ngài cho người cùi hủi được sạch tức thời, thì Ngài cũng có thể cứu vớt tôi." Ngày nay chúng ta cũng có khuynh hướng đặt câu hỏi tương tự: "Tại sao Ngài không cứu chữa thân nhân của tôi. Ngài đã chữa lành người cùi hủi kia mà ?"
Cho nên thánh Marcô đã chỉ cho chúng ta hiểu rằng: Môn đệ đích thực của Chúa Giêsu không được kỳ vọng vào giải pháp tức thời, các phép lạ cứu chữa, mà phải tin cậy vào lượng từ bi của Ngài. Ngài là Đấng Cứu Thế chứ không phải thầy lang, bác sĩ hay kẻ làm phù phép. Ngài không vô cảm trước các đau khổ của chúng ta. Ngài không ngồi trên cao tít tắp nhìn xuống nhân gian để cổ vũ chúng ta trong cuộc sống. Ngài giơ tay đụng đến người phong cùi, cảm thương ông ta. Ngài cũng hằng quan tâm đến số phận mỗi người, nhất là những ai bị đẩy ra ngoài lề xã hội.
Gần đây, tôi ngồi suy gẫm bài Tin mừng hôm nay với một nhóm thanh niên nam nữ. Họ nhất trí không thích từ "thương xót" (pity). Nói rằng nó mang tính kẻ cả, từ trên cao nhìn xuống kẻ hèn hạ. Họ chẳng cần ai thương xót. Tự thân, tự lập là hơn hết, cứng rắn trong tình cảm và kinh tế. Điều đó rất tốt, rất hoan nghênh nếu hiểu theo nghĩa phổ thông. Nhưng trong Phúc âm nó có nghĩa khác. Đó là một cảm xúc mạnh mẽ phát xuất từ tình yêu chân thật và tính dịu dàng của Thiên Chúa, giống như cha mẹ thương xót đứa con bệnh tật hiểm nghèo. Nó không mang tính chất khinh bỉ ai, hạ thấp ai, mà là phản ứng tự nhiên của lòng yêu mến. Nó thúc đẩy người ta dính líu vào hoàn cảnh đau thương của người khác, tìm những giải pháp tốt nhất để cứu giúp nạn nhân ra khỏi hoàn cảnh khó khăn. Thiên Chúa thương xót nhân loại là một từ chính xác, bởi Ngài có đủ quyền năng để giải cứu chúng ta. Trong ngôn ngữ Tây phương từ này là compassion, gồm hai chữ com (cum) và passion. Tiếng Latinh cum là cùng, với. Passion là đam mê (nghĩa tốt). Do đó compassion của Thánh kinh luôn luôn ám chỉ sự thúc đẩy người ta thi hành bác ái với cảm xúc cao độ - passion.
Cuộc sống người tín hữu hàng ngày phải đối mặt với màu nhiệm đau khổ. Tại sao Chúa Giêsu không hành động cứu giúp mau lẹ, dứt khoát và rõ ràng? Tại sao Ngài cứ để nạn nhân quằn quại trong tủi nhục, đớn đau, khắc khoải ? tại sao Ngài lại chọn chia sẻ với nhân loại thân phận bất lực, hy sinh và cái chết ? Liệu Ngài có hành động với chúng ta, qua chúng ta và trong chúng ta để giúp đỡ những kẻ bất hạnh trên thế giới? Mầu nhiệm vẫn tỏ hiện nguyên hình khi chúng ta thành công chính vào lúc thất bại, mạnh mẽ chính vào lúc yếu đuối, vẻ vang chính vào lúc nhục nhã nhất, như Ngài đã cảm nghiệm trên thánh giá. Đó không phải là chương trình hành động mà chúng ta ưa thích. Khi viết những dòng này tôi cũng chẳng ham. Dầu sao, chúng ta nên tin tưởng vào chương trình đó và khi tham dự thánh lễ này, rước thánh thể Chúa vào lòng, chúng ta sẽ được khả năng bước thêm một bước, ẵm lấy Ngài và đường lối của Ngài. Amen.
Mc 1, 40-45
Thưa quý vị.
Cứ như sách Lêvi ký qui định thì người bệnh phong trong Tin mừng hôm nay tuy còn sống nhưng đã chết về mặt tôn giáo và xã hội ( le mort vivant). Ông ta phải để tang chính mình (porter son propre deuil). Nghe qua thật là thê thảm: "phải mặc áo rách, xoã tóc, che râu và kêu lớn tiếng; "Ô uế! Ô uế!... phải ở riêng ra, chỗ ở của họ là một nơi bên ngoài trại." Khi nghe biết Chúa Giêsu có mặt, người bệnh phong vượt qua hết mọi điều lề luật cấm đoán và liều mình chịu ném đá chết, để chạy đến xin Chúa Giêsu cứu chữa : "Vừa thấy Người anh liền sấp mặt xuống đất van xin rằng: Thưa Ngài, nếu Ngài muốn Ngài có thể cho tôi được sạch." ( Lc 5, 12). Chúa động lòng thương xót cũng liều cứu vớt, giơ tay đụng đến người anh ban cho anh được thanh sạch tức thời. Đáng lý đây là một Tin vui. Tuy nhiên tình thế hình như lại vượt ra ngoài tầm tay Chúa Giêsu: "Đến nỗi Ngài không thể vào thành được, mà phải ở lại nơi hoang vắng ngoài thành. Và dân chúng từ khắp nơi kéo đến với Người." (1,45)
Ngày nay cũng còn nhiều căn bệnh khiến người ta khiếp sợ, như HIV-AIDS, ung thư cách loại, Alzheimer, phong cùi v.v. Những người giàu có mắc bệnh, nếu phát hiện sớm sẽ có phương tiện cứu chữa được. Người nghèo thì không, đành chịu mang bệnh cho đến chết, tỉ như ở Phi Châu, Ấn Độ, Việt Nam, Campuchia, Thái Lan... Trong xã hội cũng còn nhiều hình thức loại trừ, đổ lỗi cho người mắc bệnh: Ăn ở nhơ bẩn, bừa bãi, sì ke, ma tuý, hút thuốc, uống rượu nhiều quá... Về mặt tinh thần thiên hạ vẫn gán cho những bệnh nhân ấy hình phạt bởi các tội lỗi họ gây nên. Khoẻ mạnh là do nếp sống thanh đạm, thánh thiện. Bệnh tật là do bê tha tội lỗi. Như vậy loại trừ là biện pháp tốt nhất: Xa mặt cách lòng ( out of sight, out of mind). Quên đi là xong hết mọi chuyện.
Thời Chúa Giêsu, tâm lý này còn nặng nề hơn gấp bội. Dân trí thấp kém, hiểu biết về bệnh tật thô sơ cho nên còn nhiều định kiến bất di dịch. Nếu bạn mắc bệnh, nhất định bạn đã phạm tội và đáng chịu hình phạt của hành vi xấu xa đó. Vì thế bệnh tật gắn liền với các định chế tôn giáo. Xin hãy suy nghĩ những quy định khủng khiếp của tôn giáo trên người bệnh phong hôm nay khắc rõ. Bất kể bệnh ngoài da nào cũng được gán nhãn hiệu phong cùi, phải loại trừ khỏi cộng đồng và các buổi cầu nguyện chung vì sợ lây nhiễm. Tư tế có nhiệm vụ xác định các trường hợp lành bệnh. Hậu quả là bệnh nhân có tâm lý tự kỷ ám thị, coi như mình đã bị Thiên Chúa loại trừ. Nhưng thực tế Thiên Chúa có chống lại họ không, hay chỉ là lề luật loài người ? Một điều ghê gớm nữa là trong sách Xuất hành (9, 8-12) Thiên Chúa trừng phạt dân Ai cập cứng lòng bằng hình thức ung nhọt ( hình phạt số 6). Các ông lấy mồ hóng trong lò, rồi đến đứng trước mặt Pharaô. Ông Môsê tung lên trời và mồ hóng biến thành ung nhọt, mưng mủ nơi thân thể người ta và thú vật. Hiện tượng này bây giờ xuất hiện nơi con cái Israel, như vậy rõ ràng những người phong cùi là tội nhân giống như dân Ai cập. Làm sao chối cãi? Cho nên "họ phải mặc áo rách, xoã tóc, che râu và kêu to: Ô uế! Ô uế!" Chẳng còn hình phạt nào nặng nề hơn ngoại trừ cái chết, đúng như từ tiếng Pháp chúng tôi trưng ra ở trên: le mort vivant.
Khi tư tế tuyên bố một người phong cùi nào đó được lành sạch ông ta không còn phải sống ngoài trại nữa mà đã được hoà nhập với cộng đồng. Chúa Giêsu hôm nay truyền cho người khỏi bệnh đi trình diện tư tế và dâng lễ vật theo luật Môsê là với mục tiêu đó. Ngài đã ban cho ông ân huệ vượt xa sự lành bệnh, đó là nối lại các quan hệ xã hội cũ, không còn bị loại trừ, sống cô độc nơi hoang vắng, mà được trở về với gia đình và xã hội. Hay nói cách khác ông ta đã được phục hồi nhân phẩm, được sống lại từ tình cảnh tưởng như đã qua đời. Tuy nhiên, Chúa Giêsu phải liều "giơ tay đụng vào anh" tức là đụng vào một đối tượng nhơ bẩn. Lề luật cấm người Do thái làm như vậy, kẻo chính mình cũng bị nhơ. Để bắc được chiếc cầu liên lạc với người phong cùi, Chúa Giêsu đã sẵn lòng mắc nhơ theo lề luật thanh sạch của người Do thái. Cũng xin lưu ý đến từ lành bệnh mà thánh Marcô đã dùng. Từ đó là "anh được sạch", một thuật ngữ thuộc ngôn từ lề luật. Người được sạch là người Do thái, không phải dân ngoại. Đây là bài học lớn cho các tín hữu. Chúng ta cũng phải vươn ra với thế giới bên ngoài, đổ vỡ, nhơ bẩn, lạc loài chung quanh mình. Không vươn ra với họ, sợ bị nhơ bẩn, thì làm sao có thể cứu vớt đồng loại? Thực ra, chính qua chúng ta mà Chúa Giêsu đến với các xóm ổ chuột, đĩ điếm, trộm cướp, nghèo đói, ngu dốt, di dân, kỳ thị... Chúng ta cung cấp tiền bạc để giúp người khác, nhưng đó không phải là hình thức dấn thân duy nhất mà Chúa đòi hỏi nơi những kẻ bước theo Ngài.
Chúa Giêsu cương quyết với người khỏi bệnh, bắt buộc ông phải đi trình diện với tư tế "để làm chứng cho người ta biết". Chứng cớ về điều chi? Nếu như các cấp lãnh đạo đền thờ chính thức công nhận phép lạ Chúa Giêsu chữa lành người phong cùi, lúc đó họ phải chấp nhận quyền năng tha tội của Ngài và những hậu quả phát sinh từ quyền năng đó. Quyền bính đền thờ sẽ công nhận đích thực Ngài được Thiên Chúa sai đến. Tác động của Ngài nơi dân chúng rất lớn. Người ta sẽ đón tiếp Ngài như vị cứu tinh, giải phóng dân tộc, chấp nhận sứ điệp Ngài rao giảng và nhanh chóng phổ biến sứ điệp đó. Bất hạnh thay, điều ngược lại đã xảy ra, người được lành bệnh không đến với tư tế đền thờ. Tự thân ông rao truyền trường hợp khỏi bệnh của mình và chư dân đổ xô đến gặp Chúa Giêsu. Ngài không thể công khai vào thành được mà phải dừng lại ở nơi hoang vắng. Đúng như số phận người bệnh phong trước kia. Ngài thực sự đã trở thành cùi hủi như sách Lêvi ký mô tả: " Họ phải ở riêng ra, chỗ ở của họ là một nơi bên ngoài trại." Chúa đã mặc lấy thân phận tội lỗi của nhân loại, để nhân loại dễ dàng lui tới với người cùng cảnh ngộ. Chương trình của Chúa Giêsu là như thế đó. Còn chúng ta thì sao ? xin mọi người cật vấn lương tâm và uốn nắn cuộc sống của mình cho phù hợp với gương sáng của Chúa Giêsu.
Còn một căn tính khác của Chúa trong bài đọc Phúc âm hôm nay: Cũng như ở nhiều đoạn văn sau này, thánh Marcô ngầm nói đến "bí mật thiên sai". Nghĩa là mỗi lần Chúa Giêsu thực hiện một phép lạ, Ngài đều nghiêm cấm kẻ thụ ơn phổ biến tin tức đó cho quảng đại quần chúng. Tại sao như vậy? Có phải Ngài sợ quyền bính đền thờ ? Không đúng. Chúa Giêsu trong Tin mừng thánh Marcô không chỉ là chủ thể làm phép lạ, Ngài còn hơn thế nhiều. Và Ngài muốn chúng ta ý thức rõ ràng về điều đó. Nếu chúng ta chỉ hiểu Chúa Giêsu theo chiều hướng ấy, thì khi không cầu khẩn được phép lạ không được ơn mình xin thì chắc chắn lòng tin của chúng ta vào Chúa Giêsu sẽ sút giảm hẳn. Chúng ta sẽ dễ dàng thất vọng về Ngài. Căn cước đầy đủ của Ngài chỉ có thể nắm bắt được từ trên cây thánh giá: "Khi các ông dương Con Người lên, các ông sẽ biết tôi là ai" ( Ga 8,28). Tương tự như thế tất cả những công việc Chúa làm, những lời giảng dạy chỉ có ý nghĩa khi liên hệ với cây thập tự của Ngài. Đó là bí mật thiên sai của Phúc âm theo thánh Marcô. Chúa Giêsu không phải là giải pháp dễ dãi cho các vấn đề của chúng ta. Đám đông thời Ngài đã muốn biến Ngài thành như vậy, nên họ đổ xô tìm kiếm sau khi Ngài chữa lành người phong cùi: "Nếu như Ngài cho người cùi hủi được sạch tức thời, thì Ngài cũng có thể cứu vớt tôi." Ngày nay chúng ta cũng có khuynh hướng đặt câu hỏi tương tự: "Tại sao Ngài không cứu chữa thân nhân của tôi. Ngài đã chữa lành người cùi hủi kia mà ?"
Cho nên thánh Marcô đã chỉ cho chúng ta hiểu rằng: Môn đệ đích thực của Chúa Giêsu không được kỳ vọng vào giải pháp tức thời, các phép lạ cứu chữa, mà phải tin cậy vào lượng từ bi của Ngài. Ngài là Đấng Cứu Thế chứ không phải thầy lang, bác sĩ hay kẻ làm phù phép. Ngài không vô cảm trước các đau khổ của chúng ta. Ngài không ngồi trên cao tít tắp nhìn xuống nhân gian để cổ vũ chúng ta trong cuộc sống. Ngài giơ tay đụng đến người phong cùi, cảm thương ông ta. Ngài cũng hằng quan tâm đến số phận mỗi người, nhất là những ai bị đẩy ra ngoài lề xã hội.
Gần đây, tôi ngồi suy gẫm bài Tin mừng hôm nay với một nhóm thanh niên nam nữ. Họ nhất trí không thích từ "thương xót" (pity). Nói rằng nó mang tính kẻ cả, từ trên cao nhìn xuống kẻ hèn hạ. Họ chẳng cần ai thương xót. Tự thân, tự lập là hơn hết, cứng rắn trong tình cảm và kinh tế. Điều đó rất tốt, rất hoan nghênh nếu hiểu theo nghĩa phổ thông. Nhưng trong Phúc âm nó có nghĩa khác. Đó là một cảm xúc mạnh mẽ phát xuất từ tình yêu chân thật và tính dịu dàng của Thiên Chúa, giống như cha mẹ thương xót đứa con bệnh tật hiểm nghèo. Nó không mang tính chất khinh bỉ ai, hạ thấp ai, mà là phản ứng tự nhiên của lòng yêu mến. Nó thúc đẩy người ta dính líu vào hoàn cảnh đau thương của người khác, tìm những giải pháp tốt nhất để cứu giúp nạn nhân ra khỏi hoàn cảnh khó khăn. Thiên Chúa thương xót nhân loại là một từ chính xác, bởi Ngài có đủ quyền năng để giải cứu chúng ta. Trong ngôn ngữ Tây phương từ này là compassion, gồm hai chữ com (cum) và passion. Tiếng Latinh cum là cùng, với. Passion là đam mê (nghĩa tốt). Do đó compassion của Thánh kinh luôn luôn ám chỉ sự thúc đẩy người ta thi hành bác ái với cảm xúc cao độ - passion.
Cuộc sống người tín hữu hàng ngày phải đối mặt với màu nhiệm đau khổ. Tại sao Chúa Giêsu không hành động cứu giúp mau lẹ, dứt khoát và rõ ràng? Tại sao Ngài cứ để nạn nhân quằn quại trong tủi nhục, đớn đau, khắc khoải ? tại sao Ngài lại chọn chia sẻ với nhân loại thân phận bất lực, hy sinh và cái chết ? Liệu Ngài có hành động với chúng ta, qua chúng ta và trong chúng ta để giúp đỡ những kẻ bất hạnh trên thế giới? Mầu nhiệm vẫn tỏ hiện nguyên hình khi chúng ta thành công chính vào lúc thất bại, mạnh mẽ chính vào lúc yếu đuối, vẻ vang chính vào lúc nhục nhã nhất, như Ngài đã cảm nghiệm trên thánh giá. Đó không phải là chương trình hành động mà chúng ta ưa thích. Khi viết những dòng này tôi cũng chẳng ham. Dầu sao, chúng ta nên tin tưởng vào chương trình đó và khi tham dự thánh lễ này, rước thánh thể Chúa vào lòng, chúng ta sẽ được khả năng bước thêm một bước, ẵm lấy Ngài và đường lối của Ngài. Amen.