NGƯỜI CHỈ HUY LÃNH ĐẠO
Người chỉ huy lãnh đạo, ở ngoài đời thường được gọi là chủ tịch, giám đốc, thủ trưởng; còn ở trong đạo thì vẫn được kêu là bề trên, viện phụ, tu viện trưởng. Những vị này đều đứng đầu, chịu trách nhiệm, cầm cân này mực cho một tập thể hay cộng đoàn. Vai trò của các ngài thật quan trọng, và có tính quyết định về sự thịnh suy của một cơ cấu hay tổ chức. Vì vậy, người trong tổ chức hay cộng đoàn, ai cũng đợi chờ nhiều nơi người chỉ huy lãnh đạo. Người ấy mà tài năng và có tinh thần phục vụ ích chung thì đoàn thể, tổ chức được nhờ. Singapore và Malaysia trong những thập kỷ vừa qua tiến bộ nhanh, là nhờ tài lãnh đạo của những con người như Lý quang Diệu và Mahatir Mohamed.
Vai trò của người chỉ huy lãnh đạo có thể ví như vai trò của một ca trưởng trong một ca đoàn hay ban hợp xướng, hoặc nhạc trưởng trong một dàn nhạc hòa tấu.
Vai trò của nhạc trưởng là điều khiển. Muốn vậy, phải thành thạo âm nhạc và biết chỉ huy, qua bàn tay hay cây đũa đánh nhịp. Người lãnh đạo cũng phải thạo nghề của mình là chỉ huy. Người chỉ huy không nhất thiết phải làm hết, nhưng là nhờ và chỉ cho người khác làm. Cái hay là biết nhờ và biết chỉ. Nhưng người được nhờ cũng cần phải hợp tác nữa. Cái khéo của người chỉ huy là biết cảm hóa và thuyết phục người khác hợp tác với mình. Nếu ai cũng có lòng chung và tinh thần trách nhiệm thì không nói làm gì, nhưng có những người không phải như vậy.
Người nhạc trưởng có đôi tay để đánh nhịp và đôi tai để nghe. Tay để điều khiển còn tai để điều chỉnh. Tay để chỉ vào nhịp cho đúng, hát chỗ to chỗ nhỏ, chỗ nhanh chỗ chậm; còn tai để nghe xem có chỗ nào sai cung lạc dấu hay lỡ nhịp nhanh chậm v.v... Ca đoàn hay, là nhờ ca trưởng giỏi; dàn nhạc hay, là nhờ nhạc trưởng có tai âm nhạc, nghe chỗ nào sai của nhạc công là biết luôn để sửa chữa, lại giỏi điều khiển để làm cho nhạc công giữ đúng và vào đều nhịp.
Như vậy, điều đó đòi ca trưởng phải biết rõ ca đoàn và dàn nhạc của mình, điểm mạnh điểm yếu, người hay kẻ dở v.v... rồi uốn nắn, sắp xếp, điều chỉnh lại. Trong âm nhạc, phải có sự hài hòa thì trong cộng đoàn hay tập thể cũng vậy. Cũng như trong ca đoàn hay dàn nhạc, ca viên nào hát ngang, nhạc công nào không sử dụng nhạc khí thành thạo thì không nên để họ ở lại trong đó, mà nên mời họ đi chỗ khác để họ làm những công việc thích hợp hơn với họ. Nhiều khi vì ích chung của tập thể, người lãnh đạo phải có can đảm sắp xếp lại, bằng cách phân công, bổ nhiệm cho đích đáng, để mọi người ai cũng thấy rằng mình được sử dụng đúng khả năng và vị trí. Người được đi học chuyên môn thì nên cho người ta làm việc theo đúng khả năng và ngành nghề, kẻo uổng phí những tháng năm học hành ở nuớc ngoài, rồi về nhà, tài năng và học hành chuyên môn bị “bỏ xó”, không được dùng đến. Như vậy, thật là uổng phí và buồn lòng cho người không được sử dụng theo đúng khả năng. Thử hỏi sự bổ nhiệm như thế liệu có đạt được hiệu năng mong muốn không, vì làm công việc không được học hành chuẩn bị trước ?
Có ca trưởng hay nhạc trưởng tài ba mà không có ca viên giầu khả năng, tận tâm, thiện chí thì cũng bằng không. Vì thế, phải có cả hai bên: bên điều khiển cũng như bên chịu sự điều khiển. Bên điều khiển thì hiển nhiên phải có tài rồi, còn bên chịu điều khiển cũng phải hợp tác và đón nhận sự điều khiển nữa. Chẳng vậy, sẽ xẩy ra cảnh “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”.
Hoàn cảnh mới bây giờ khó khăn. Những người trẻ vào tu hiện nay thường nghĩ khác. Hoàn cảnh mới, tâm lý khác nhưng những yếu tố căn bản của đời tu không khác được. Chừng nào người đi tu nghĩ khác với cốt cách muôn đời của nghiệp tu, thì chừng đó khó có đởi tu theo đúng nghĩa. Vì vậy, một trong những nhiệm vụ lớn của người chỉ huy lãnh đạo cộng đoàn là gieo vào lòng tu sĩ nam nữ ngay từ đầu và năng nhắc đi nhắc lại, ý tưởng cốt yếu này là đi tìm Chúa để thấy Chúa rồi đem Chúa đến cho người khác, bằng những họat động dưới nhiều hình thức khác nhau, tùy theo lý tưởng đặc thù của mỗi Dòng.
Người chỉ huy lãnh đạo, ở ngoài đời thường được gọi là chủ tịch, giám đốc, thủ trưởng; còn ở trong đạo thì vẫn được kêu là bề trên, viện phụ, tu viện trưởng. Những vị này đều đứng đầu, chịu trách nhiệm, cầm cân này mực cho một tập thể hay cộng đoàn. Vai trò của các ngài thật quan trọng, và có tính quyết định về sự thịnh suy của một cơ cấu hay tổ chức. Vì vậy, người trong tổ chức hay cộng đoàn, ai cũng đợi chờ nhiều nơi người chỉ huy lãnh đạo. Người ấy mà tài năng và có tinh thần phục vụ ích chung thì đoàn thể, tổ chức được nhờ. Singapore và Malaysia trong những thập kỷ vừa qua tiến bộ nhanh, là nhờ tài lãnh đạo của những con người như Lý quang Diệu và Mahatir Mohamed.
Vai trò của người chỉ huy lãnh đạo có thể ví như vai trò của một ca trưởng trong một ca đoàn hay ban hợp xướng, hoặc nhạc trưởng trong một dàn nhạc hòa tấu.
Vai trò của nhạc trưởng là điều khiển. Muốn vậy, phải thành thạo âm nhạc và biết chỉ huy, qua bàn tay hay cây đũa đánh nhịp. Người lãnh đạo cũng phải thạo nghề của mình là chỉ huy. Người chỉ huy không nhất thiết phải làm hết, nhưng là nhờ và chỉ cho người khác làm. Cái hay là biết nhờ và biết chỉ. Nhưng người được nhờ cũng cần phải hợp tác nữa. Cái khéo của người chỉ huy là biết cảm hóa và thuyết phục người khác hợp tác với mình. Nếu ai cũng có lòng chung và tinh thần trách nhiệm thì không nói làm gì, nhưng có những người không phải như vậy.
Người nhạc trưởng có đôi tay để đánh nhịp và đôi tai để nghe. Tay để điều khiển còn tai để điều chỉnh. Tay để chỉ vào nhịp cho đúng, hát chỗ to chỗ nhỏ, chỗ nhanh chỗ chậm; còn tai để nghe xem có chỗ nào sai cung lạc dấu hay lỡ nhịp nhanh chậm v.v... Ca đoàn hay, là nhờ ca trưởng giỏi; dàn nhạc hay, là nhờ nhạc trưởng có tai âm nhạc, nghe chỗ nào sai của nhạc công là biết luôn để sửa chữa, lại giỏi điều khiển để làm cho nhạc công giữ đúng và vào đều nhịp.
Như vậy, điều đó đòi ca trưởng phải biết rõ ca đoàn và dàn nhạc của mình, điểm mạnh điểm yếu, người hay kẻ dở v.v... rồi uốn nắn, sắp xếp, điều chỉnh lại. Trong âm nhạc, phải có sự hài hòa thì trong cộng đoàn hay tập thể cũng vậy. Cũng như trong ca đoàn hay dàn nhạc, ca viên nào hát ngang, nhạc công nào không sử dụng nhạc khí thành thạo thì không nên để họ ở lại trong đó, mà nên mời họ đi chỗ khác để họ làm những công việc thích hợp hơn với họ. Nhiều khi vì ích chung của tập thể, người lãnh đạo phải có can đảm sắp xếp lại, bằng cách phân công, bổ nhiệm cho đích đáng, để mọi người ai cũng thấy rằng mình được sử dụng đúng khả năng và vị trí. Người được đi học chuyên môn thì nên cho người ta làm việc theo đúng khả năng và ngành nghề, kẻo uổng phí những tháng năm học hành ở nuớc ngoài, rồi về nhà, tài năng và học hành chuyên môn bị “bỏ xó”, không được dùng đến. Như vậy, thật là uổng phí và buồn lòng cho người không được sử dụng theo đúng khả năng. Thử hỏi sự bổ nhiệm như thế liệu có đạt được hiệu năng mong muốn không, vì làm công việc không được học hành chuẩn bị trước ?
Có ca trưởng hay nhạc trưởng tài ba mà không có ca viên giầu khả năng, tận tâm, thiện chí thì cũng bằng không. Vì thế, phải có cả hai bên: bên điều khiển cũng như bên chịu sự điều khiển. Bên điều khiển thì hiển nhiên phải có tài rồi, còn bên chịu điều khiển cũng phải hợp tác và đón nhận sự điều khiển nữa. Chẳng vậy, sẽ xẩy ra cảnh “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”.
Hoàn cảnh mới bây giờ khó khăn. Những người trẻ vào tu hiện nay thường nghĩ khác. Hoàn cảnh mới, tâm lý khác nhưng những yếu tố căn bản của đời tu không khác được. Chừng nào người đi tu nghĩ khác với cốt cách muôn đời của nghiệp tu, thì chừng đó khó có đởi tu theo đúng nghĩa. Vì vậy, một trong những nhiệm vụ lớn của người chỉ huy lãnh đạo cộng đoàn là gieo vào lòng tu sĩ nam nữ ngay từ đầu và năng nhắc đi nhắc lại, ý tưởng cốt yếu này là đi tìm Chúa để thấy Chúa rồi đem Chúa đến cho người khác, bằng những họat động dưới nhiều hình thức khác nhau, tùy theo lý tưởng đặc thù của mỗi Dòng.