CHÚA NHẬT LỄ HIỄN LINH (A)

VINH HIỄN CHÚA ĐẾN TRÊN CHÚNG CON


Is: 60:1-6; TV 72; Êphêsô 3: 2-3a, 5-6; Matthêu 2: 1-12

Các Thầy Giảng thân mến,

Epiphany là bày tỏ ra. Thời xưa ở Ai Cập ngày này là ngày đông chí. Các Kitô hữu thời trước chọn ngày hôm nay để dự thánh lễ Chúa Giêsu là Ánh Sáng đến trong đêm dài nhất trong năm, để soi sáng cho sự tăm tối của mê muội và tội lỗi. Các Giáo Hội Đông Phương và Chính Thống mừng ngày Chúa Giáng Sinh vào hôm nay là ngày Chúa tỏ mình ra cho chúng ta. Ngài tỏ mình ra như thế nào? Trong kinh thánh và phụng vụ ngày lễ hôm nay nói đến một Ánh Sáng soi rọi vào nơi tăm tối mà chúng ta đang sống, và Ánh Sáng đó giúp chúng ta chiến đấu để giử vững đức tin và không mất hy vọng. Lễ nầy nhấn mạnh là Ánh Sáng của Thiên Chúa đã đến với trần gian và với tất cả mọi người: Ánh Sáng chiếu soi trong đêm tối, và đem hy vọng vào nơi chán nản.

Những lời trong sách Isaia gồm những bài hát (Is.56-66) diễn tả việc Thiên Chúa gầy dựng lại dân Ngài và xây dựng lại đền thánh Jerusalem. Bài đọc I mở đầu với câu:" Hãy vùng đứng dậy, hãy bừng sáng lên"(Is.60:1). Câu này nhắc tôi nhớ đến những lúc mẹ tôi đánh thức tôi dậy để đi học:"Hãy thức dậy, trời sáng rồi". Nhất là về mùa đông, mỗi sáng phải đánh thức con dậy trong lúc trời còn tối mò, đó là việc mẹ tôi phải làm.

Nhưng khi Thiên Chúa gọi Jerusalem, Lời của Thiên Chúa là một lời hùng mạnh có nghị lực. Dân Jerusalem không phải tự mình khôi phục lại đền thánh, Thiên Chúa sẽ đến, Ngài sẽ đến trong vinh quang, như một Ánh Sáng để đánh thức dân Ngài. Toàn thế giới đang sống trong đêm tối mịt mù, nhưng Jerusalem lại bừng sáng lên với Ánh Sáng của Thiên Chúa và các dân tộc ngoại bang (các nước khác) sẽ nhìn thấy Ánh Sáng đó và sẽ tiến về phía Ánh Sáng.

Ngôn sứ Isaia nói về ánh sáng, và khi nào dân Chúa trông thấy ánh sáng thì sẽ chiếu rạng lên "Vì trên ngươi Vinh Quang Giavê sẽ rạng ngời" Các bạn có thấy những người có vẽ rạng ngời vì đức tin của họ, hay vì những gì họ đã thấy? Họ là những người rất bình thản và đầy tin tưởng trong những biến cố. Như những giáo lý viên, những nhạc sĩ điều khiển hợp xướng, những người siêng năng cầu nguyện trong nhà thờ hay trong các nhóm cầu nguyện, những người đi thăm người đau ốm, những người tình nguyện làm việc trong giáo xứ, người mang cơm đến những gia đình thiếu thốn, những người giúp giải quyết những vấn đề về luật pháp hay sức khoẻ cho nhữung ai không đủ sức tự lo cho họ được. Những người vừa nêu trên không phải là những người chỉ làm sơ sài một số việc đâu, họ là những người luôn luôn tận tụy với giáo xứ. Họ làm việc từ năm này qua năm nọ. Họ đã thấy ánh sáng của Thiên Chúa và họ đáp lại với tình thương yêu. "Và Vinh quang Chúa hiện rõ trên họ."

Phúc âm khởi đầu với khái niệm về cảnh tối tăm. Chúa Giêsu đã sinh ra trong một thế giới tối tăm mù mịt dưới thời vua Herod. Nhưng có ba Vua đến trong đêm tối ở Jerusalem vì họ theo ánh sáng của ngôi sao. Theo sách của John J. Pilch nói là họ không phải ba Vua, hay là ba Vị thông thái về thiên văn. Sự thật họ là những đạo sĩ chỉ dạy cho các vị quan quyền vua chúa thời ấy ở những vùng như Iraq và Iran hiện nay.

Theo Phúc âm thánh Matthêu, ba nhà đạo sĩ theo ánh sáng của một ngôi sao để đi tìm Chúa Giêsu, để kính chào Ngài rồi đi trở về quê họ. Họ đã đến và nói là họ muốn kính bái "Vua Do Thái mới sinh ra". Theo sách ông Pilch thì những người đạo sĩ ở trong các triều đình đông phương không ưa thích các triều đình tây phương là những đế quốc, và chắc là họ không ưa gì đế quốc La Mã. Họ đã đến triều đình của một vua bù nhìn của đế quốc La Mã là Herod để tìm một vị vua mới sinh ra trong đất bị dân La Mã chiếm đóng mà họ không ưa gì. Sự hiện diện của ba người đó báo tin cho vua của đế quốc La Mã biết là có một vị Vua mới của dân Do Thái và có thể là nhân tố sẽ lôi cuốn dân tộc các nước đông phương lân cận. Câu hỏi của ba vị đạo sĩ đó làm cho vua Herod biết là sẽ có vua từ đông phương dẫn dắt dân chúng, không từ một vương quốc mà từ một gia đình hèn mọn ở Bêlem.

Ánh Sáng đến trong đêm tối sẽ chiếu rọi những người khó hèn trên quả đất này, và điều này cho chúng ta biết là những người nghèo hèn không phải là những người vô giá trị trước mặt Thiên Chúa. Thiên Chúa đã đứng về phía họ và sẽ ngự xuống ở giữa họ. Mới nhìn vào ngày lễ chúng ta tưởng ba vị thông thái là ba nhân vật chính, nên gọi là "lễ ba Vua". Nhưng sự thật họ không phải là vai chính, mà vai chinh là Chúa Kitô, ngày lễ này là ngày Chúa tỏ mình ra, Thiên Chúa tỏ mình ra cho tất cả mọi người, nhất là những người bị coi là người sống bên ngoài xã hội, như ba người thông thái kia.

Phúc âm nhắc chúng ta biết là không phải tất cả mọi người đều trông thấy Ánh Sáng. Ba vị thông thái trông thấy ánh sáng và tìm theo ánh sáng họ đã thấy. Vua Herod, đáng lý cũng phải thấy ánh sáng do vì có những thượng tế và kỳ mục khuyên bảo, nhưng ông ta không chịu nhìn vào ánh sáng. Điều buồn cười trong phuc âm hôm nay là chính những người rất gần truyền thống xã hội và giáo lý Do Thái là những người rất thông thạo về kinh thánh và những lời các ngôn sứ về đấng Messia là những người có thể thấy ánh sáng, nhưng họ lại không nhìn vào ánh sáng và không chấp nhận ánh sáng đó. Trong khi đó những người hoàn toàn ở ngoài lề xã hội Do Thái vừa thấy ánh sáng thì họ đi tìm tới gặp được Hài Nhi Ki Tô.

Epiphany là lễ của những người được Thiên Chúa ban ơn gọi để từ bỏ gia đình và những gì quen thuộc để đi tìm Chúa Kitô ở những nơi mà họ chưa hề nghĩ đến. Chúng ta sẽ gặp Ngài ở đâu, và đem những lễ vật gì đến dâng hiến Ngài khi chúng ta gặp được Ngài trong xã hội chúng ta? Đáng lý dâng trầm hương chúng ta có thể gặp những gia đình nghèo túng, nhất là những gia đình cô quả mà có con mọn. Hiện nay có chừng 25 triệu trẻ em nghèo đói trong một xã hội giàu sang phú quý như Hoa Kỳ, và biết bao nhiêu trẽ em nghèo đói trên khắp thế giới. Đáng lý dâng vàng chúng ta có thể gởi tiền giúp những trẽ em nghèo và những gia đình vô gia cư, hay những chương trình giúp trẻ em và người lớn tuổi khắp cùng thế giới. Đáng lý dâng mộc dược, chúng ta có thể đi thăm người đau ốm và người hấp hối.

Phúc âm cho chúng ta biết chuyện một ngoi sao sáng trên nền trời dẫn đường cho ba vị người nước ngoài đến với Chúa Kitô. Chúng ta không thấy sao lạ nhưng chúng ta có ơn Chúa luôn luôn giúp đỡ chúng ta tìm đến Chúa Kitô. Ơn thánh Chúa cũng như ngôi sao lại dẫn đường cho chúng ta đến những nơi xa lạ để tìm gặp Chúa Kitô. Các đạo sĩ mang lễ vật đến tặng Chúa. Đó là những lễ vật thường dùng để tặng các vua chúa. Nhưng hiện nay Chúa Kitô không ở trong đền đài sang trọng, Chúa ở với người nghèo khó. Lễ này nhắc chúng ta là Chúa Kitô tỏ mình ra trong khung cảnh nghèo nàn, và cho những người mà chúng ta không hề nghĩ đến. Và quà chúng ta đem đến cho những người nghèo khó đó là chính bản thân chúng ta.

Trong những tuần vừa qua chúng ta làm đủ mọi thứ để sửa soạn đón Chúa Giáng sinh. Nhưng những ngày này chỉ chú trọng đến việc chúng ta phải làm gì. Theo thánh kinh thì chính Thiên Chúa mới là vai chính: Thiên Chúa đã bày tỏ Ngài qua tin mừng cho những người đang còn trong bóng tối. Đó là lời ngôn sứ Isaia nói: "và vinh quang Người hiện rõ trên ngươi", đó chính là lời thánh Matthêu loan báo khi nói đến ba vị đạo sĩ đến từ phương đông theo ánh sáng của một ngôi sao. Mở đầu kinh thánh Thiên Chúa là Chúa ban sự sống, và bây giờ chúng ta vui mừng vì Thiên Chúa tự hiến thân mình. Đây là lễ đem ánh sáng cho đức tin của chúng ta, là chính Thiên Chúa đã hiến thân Ngài cho chúng ta và cho toàn thế giới.

Có nhiều giáo xứ muốn thắp thêm nhiều cây nến trên cung thánh vào dịp lễ này. Nhiều giáo xứ cho hai em giúp lễ cầm đèn sáng đi lên để hai bên bàn thờ. Sao lại không thể cho thêm nhiều người mang đèn để hai bên bàn thờ. Có nơi để đèn tại giếng rữa tội. Làm những điều đó chúng ta sẽ hiểu lễ này nhiều hơn. Lúc Cha chủ tế đi vào, nhà thờ nên tắt đèn, và đoàn người đi kiệu nến vào để khắp cung thánh là điều diễn tả rất sinh động về lễ ánh sáng. Chúa Kitô đã cùng chúng ta tỏ mình ra cho toàn thế giới.

Chuyễn ngữ Fx Trọng Yên,OP.