TỔ TIÊN CHÚNG TA ĐÃ CHẾT VÌ YÊU CHO CHÚNG TA ĐƯỢC SỐNG DỒI DÀO
Kn 3,1-9; Rm 8, 31-39; Lc 9,23-26.
Ngày nay nếu chúng ta có dịp đi từ Bắc chí Nam, đâu đâu chúng ta cũng thấy dấu tích liên quan đến các vị tử đạo. Ở Hà Nội này chúng ta biết gần nhà thờ chúng ta ngày trước có pháp trường Cầu Giấy là nơi xử tử nhiều đấng tử đạo. Ở Huế ngay trên con đường thiên lý Bắc Nam, ngang phía thành cổ, ngày nay chúng ta còn thấy địa danh Cống Chém, nơi ngày xưa thường chém cácvị tử đạo trong đó có Thánh Simon Hoà. Ở Sài Gòn, trên đường Nguyễn Trãi, chỗ gần nhà thờ Chợ Đũi, còn dấu tích pháp trường Cây Da Còm, nơi xử tử thánh Mátthêu Lê Văn Gẫm. Đi khắp các tỉnh đâu đâu cũng thấy dấu tích tử đạo cũ mới. Máu các nhân chứng đức tin thấm đẫm đất Việt Nam mình. Có nơi, như ở Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tầu, hoặc ở Trí Bưu, Quảng Trị có hàng trăm kitô hữu vì đạo mà bị thiêu sống cùng lúc. Người ta đoán định cho đến cuối thế kỷ XIX, sau gần 4 thế kỷ truyền giáo ở VN, có khoảng 150.000 vị tử đạo, trong đó có 117 vị đã được phong hiển thánh và 1 vị đã được phong chân phúc.
Các vị tử đạo là ai? Thưa các ngài là tổ tiên của chúng ta trong máu huyết và/họăc trong đức tin. Chúng ta mang họ tên các ngài. Các ngài là những người con hiếu thảo: Thánh Anrê Trông dặn bạn đồng ngũ đang canh mình rằng: “Xin anh giúp đỡ mẹ em. Chúng ta là anh em. Xin nhắn mẹ em đừng lo gì cho em cả. Cầu chúc cho mẹ mãi thánh thiện và hài lòng vì cậu con trai luôn trung thành theo Chúa cho đến chết”. Các là những người cha nhân từ bác ái: Thánh Quỳnh, một người luôn tin Chúa quan phòng và luôn giúp đỡ người nghèo, đã nói với vợ con rằng: “Tôi chưa thấy ai hay giúp đỡ người nghèo mà lại phải túng bấn bao giờ”. Các ngài là những người mẹ đảm đang: Người con của Bà Thánh Đê làm chứng rằng: “Mẹ chúng tôi rất chăm lo việc dạy dỗ con cái. Chính người dạy dỗ chúng tôi học chữ, học kinh bổn và học cách dự thánh lễ. Người không bao giờ đề chúng tôi biếng nhác xưng tôi rước lễ. Người cho chúng tôi vào Hội Con Đức Mẹ và Ban thưa kinh ở nhà thờ. Khi chúng tôi lấy chồng người vẫn thường xuyên thăm viếng và khuyên bảo điều hay lẽ phải”.
Các ngài là những người hết lòng yêu mến và phục vụ đất nước Việt Nam. Không những phục vụ nhân dân mà còn phục vụ cả vua chúa. Không những phục vụ bằng việc giảng đạo mà còn bằng cả công tác khoa học. Sử sách cho biết: Cha Thánh Minh đã cùng Đức Cha Tabert Từ soạn bộ từ điển Annam - Latin, góp phần hoàn chỉnh chữ quốc ngữ và chuẩn hoá tiếng Việt mà chúng ta đang sử dụng ngày nay. Cha thánh Jarcard Phan và Cha Thánh Gagelin Kính đã dịch thuật các sách vở tài liệu và dạy ngoại ngữ cho các quan trong Triều đình Huế.
Các thánh tử đạo Việt Nam hết thảy đều là những người tốt lành. Thế nhưng, các ngài đã phải chết. Có đấng bị chết rũ trong tù. Có đấng thì bị án bá đao nghĩa là bị xẻ thân ra làm trăm mảnh. Có đấng bị án trảm nghĩa là bị chém đầu. Có đấng bị xử giảo nghĩa là bị treo cổ. Có đấng bị án lăng trì nghĩa là bị chặt tay chặt chân trước khi bị chém đầu. Có đấng chết rồi còn bị chém. Có đấng chết đã an táng rồi mà xác còn bị quật lên ném trôi sông.
Các ngài phải chết và chết thảm như vậy, xét ở mức tổng quát nhất, là vì một lý do rất đơn giản: Các ngài tin Chúa Kitô, yêu Chúa Kitô và muốn trở nên giống Chúa Kitô khi cùng chịu đau khổ và chịu chết với Người. Chính ước muốn này là sức mạnh giúp các ngài đón nhận cái chết cách thanh thản và cao thượng. Thánh Tôma Khuông nói: “Tôi không mong gì hơn là được hy sinh mạng sống vì đạo thánh”. Quan Tổng đốc Trịnh Quang Khanh nói với thánh Đaminh Đinh Đạt rằng: “Hai người bạn của ngươi (Thánh Huy và Thánh Thể) đã bị chém làm tư quẳng xuống bể. Còn ngươi có khôn thì bỏ đạo để về với vợ con”. Thánh nhân đã đáp: “Tôi đã chịu nhiều khổ hình vì đức tin. Nay tôi sẵn lòng chịu những khổ hình khác nữa. Hai bạn tôi bị chém làm tư là phúc trọng. Phần tôi, quan cứ bổ tôi làm tám cũng được”.
Thế đấy, bằng cuộc sống và cái chết của mình, các đấng tử đạo là tổ tiên chúng ta đã tìm ra được sức mạnh trong sự yếu đuối như thánh Phaolô kinh nghiệm. Bằng cuộc sống và cái chết của mình các ngài đã chứng thực rằng: Không gì có thể tách các ngài ra khỏi lòng mến cũa Chúa Kitô. Rằng trong mọi thử thách các ngài đã toàn thắng nhờ Đức Kitô. Bằng cuộc sống và cái chết của mình các thánh tử đạo đã làm chứng về sự sống lại của Chúa Kitô, về sự sống đời đời trong tình yêu Thiên Chúa.
Kính thưa quý ông bà anh chị em, tôi thấy cái chết của các đấng tử đạo Việt Nam là một trong những nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của GH. Đức Cha Retort Liêu, một thánh tử đạo VN, đã viết cho Cha Thánh Khoan, cha xứ Phúc Nhạc quê tôi, khi ấy đang bị tù đầy thế này: “Máu các vị tử đạo như giọt sương đêm tưới mát vườn GH và làm cho vườn Giáo Hội thêm phong nhiêu”. Tôi thấy đúng vậy. Giáo xứ Phúc Nhạc ở Giáo phận Phát Diệm là nơi có nhiều vị tử đạo trong đó có Bà Thánh Đê, Cha Thánh Khoan. Nhờ máu của các ngài đổ ra mà từ một xứ Phúc Nhạc ngày xưa, ngày nay đã sinh ra cả chục giáo xứ khác. Đấy là chưa kể một xứ Phúc Nhạc thứ hai ở Gia Tân, Thống Nhất, Đồng Nai với khoảng 11 nghìn giáo dân. Đấy là chưa kể những người Phúc Nhạc tản mác khắp nơi trên đất nước này và ở ngoại quốc. Bao nhiêu giáo xứ khác trên đất nước này cũng đã diễn ra tình trạng lớn mạnh tương tự như vậy nhờ hạt giống đức tin của các ngài đã giao vào lòng đất.
Người mình thường bảo “con nhà tông không giống lông cũng giống cánh. Chúng ta đều là con cháu của các vị tử đạo. Hôm nay, trong ngày mừng kính các thánh tử đạo Việt Nam, chúng ta xin Thiên Chúa nhân lành cho chúng ta được sống chết vì yêu Chúa Kitô và yêu người thân cận như các ngài. Amen.