Thánh Nữ Hoàng Helena, mẹ của Hoàng đế Constantin, đã quả quyết là đã tìm được cây Thánh Giá thật mà Chúa đã bị đóng đinh trên đồi Calvary ở Jerusalem. Với sự trợ giúp của người con Hoàng đế, một ngôi thánh đường đồ sộ được xây trên đồi Calvary.

Ngôi thánh đường này được cung hiến là “Thánh Đường Phục Sinh” vào ngày 14 tháng 9, bởi vậy ngày này được chọn làm ngày lễ “Tôn Vinh Thánh Giá” mà nghi lễ bao gồm việc trưng bày thánh tích của Thánh giá thật. Việc trưng bày này nói lên sự vinh quang tột đỉnh của Thánh Gía bởi vì nhờ Thánh giá này mà sự sống đã chiến thắng được sự chết.

Lễ tôn vinh Thánh Giá được sùng kính tại Constantinople vào đầu thế kỷ thứ VII vì khi quân Hồi giáo Persia đánh chiếm thành Jerusalem và đã mang chiếc Thánh Giá thật về xứ như một chiến lợi phẩm. Thời gian sau Hoàng đế Heraclius đã đánh thắng quân Persia và đã mang Thánh Giá thật về Constantinople thay vì về lại Jerusalem. Từ đó ngày lễ này được phổ biến trong Giáo Hội và gổ của cây Thánh Giá được chiết ra phân phát cho các Giáo Hội khắp nơi trên hoàn cầu để tôn kính..

Rao truyền về việc Chúa Giêsu Kitô chịu chết trên cây Thánh Giá, là một bảo đảm chắc chắn về sự sống đời đời mà Chúa Giêsu Kitô đã hứa ban cho chúng ta: “Một khi được giương cao lên khỏi mặt đất, tôi sẽ kéo mọi người lên với tôi.”(Ga 12,32)