Niềm tin Việt Nam: Tàn phá dung nhan
Niềm tin Việt Nam minh họa trong dạng truyện ngắn về những đời sống niềm tin của người Việt Nam, không phải trong quá khứ, cũng không phải trong tương lai, nhưng ngay trong ngày hôm nay và ngay bây giờ. Đọc Niềm tin Việt Nam, có thể bạn sẽ nhận ra những nhân vật xuất hiện trong Niềm tin Việt Nam chính là bạn, hoặc những người thân trong gia đình, hoặc những người hàng xóm, hoặc những người tín hữu trong xứ đạo của chính bạn. |
| Tàn phá dung nhan, Ảnh Nguyễn Trung Tây |
— Ông mần chi mà tui thấy ông loay hoay đi ra đi vô trong toilet, rồi lại đứng hằng giờ ờ trỏng, săm soi trước cái kiếng? Ông đau bụng hay sao vậy? Có cần thuốc uống hay không? Hay là để tui cạo gió cho. Trời mùa hè lóng rầy, nắng đổ lửa như than trong lò, dễ bị yếu bụng lắm đó.
Ông Tư bông lơn,
— Tui không có sao. Tui là người tốt cho nên bụng cũng…tốt luôn. Tào Tháo muốn rượt tui, e cũng khó lắm. Bà có nhớ không, hôm nọ, lúc hai vợ chồng mình về quê thăm họ hàng láng giềng. Ta nói trước khi lên phi cơ, tui là tui cũng hơi ngần ngại bởi nghe nói nhiều người về Việt Nam, uống nước ở bển bị đau bụng, Tào Tháo rượt chạy có cờ. Nhưng mới bước được mấy bước chân đầu tiên trên con đường làng thì ta nói thiệt tình…gần ba mươi năm trời rồi không gặp được bà con hàng xóm, giờ gặp lại bao nhiêu người, tui vui quá xá, cho nên sang tới ngày thứ hai là tui bắt đầu sa đà, gặp thịt chó ăn thịt chó, đụng nước mưa, uống nước mưa. Nói không phải là tui lên mặt song tàn, nhưng thiệt tình trời cho tui cái bụng tốt. Gần ba mươi năm ở Mỹ, về tới quê hương ăn thịt chó nướng vỉ ngay bên lề đường, uống nước mía xay ngay ngoài chợ sáng trưa chiều tối đủ bốn cữ mà vẫn không sao. Tỉnh cứ như không!
— Ông đừng có tưởng là ông ngon! Chưa tới lúc Tào Tháo mở sổ gọi tên ông một lần nữa đâu. Ông đừng có quên hồi xưa, lúc mới sanh thằng Hai xong, đâu được mấy tháng, chiều hôm đó, ông gặp người quen ở trên Sài Gòn, rồi cũng sa đà nhậu nhẹt thịt chó cuốn lá mơ tam thể với lòng heo chấm mắm tôm vắt chanh. Bữa hôm đó, ông về tới nhà, thượng thổ hạ tả, thiệt tình bữa đó ông hành tui gần chết. Ta nói tui thì mới sanh xong, thằng Hai thì nó còn đỏ hon hỏn, mà tui liều mình chạy qua nhà thím Năm Bình, quẳng đại thằng Hai cho bả, rồi tui te te chạy đi rước thầy kiếm thuốc cho ông. Thiệt tình bữa đó là ông hành tôi phóng như ma chạy lướt chân trên mặt cỏ để kiếm cho ra ông thầy rước nhà về đổ thuốc cho ông uống. Mà cũng còn hên cho ông đó, gặp đúng thầy đúng thuốc cho nên mới sắc cho ông uống một chén thuốc mà bệnh tình thuyên giảm cấp kỳ…
Ông Tư cự nự,
— Bà nói chuyện nghe thấy mắc cười. Bà mần tuồng làm như là bà khó chịu khi biết là tui tốt bụng, không dễ bị Tào Tháo rượt…
Ông Tư ngồi xuống ghế, tuồng như muốn kể chuyện,
— Chuyện là như thế này. Mới lúc nãy, coi TV, tới phần tin tức, tui thấy người ta bàn tán về câu chuyện của một người phụ nữ được bác sĩ thẩm mỹ sửa lại cái mặt.
Dì Tư khịt mũi,
— Mần chi mà phải mò tới viện thẩm mỹ sửa da sửa mặt. Bà này nhiêu tuổi rồi? Dư tiền bạc quá mà.
Ông Tư cằn nhằn,
— Bà, chưa chi đã nghĩ xấu cho người ta. Cái bà này không biết bao nhiêu tuổi, nhưng bị chó cắn, nát bấy cái khuôn mặt... Nhưng bà này cũng còn hên đó. Bị chó dữ cắn, cái mặt nát bấy như tương, nhưng bác sĩ thẩm mỹ sửa lại được cái cằm, cái mũi, và đôi môi, cho nên khuôn mặt trở lại bình thường, gần như nguyên vẹn.
Ông Tư tâm sự,
— Thấy chuyện người, tui nhớ tới chuyện mình.
Dì Tư nhăn nhăn vầng trán,
— Chuyện người thì tui hiểu rồi. Còn chuyện mình, chuyện mình là chuyện chi?
Ông Tư nhẩn nha giải thích,
— Tui muốn nói nhiều khi mình cũng bị quỷ ma đánh phá khiến khuôn mặt đổi dạng, mà nhiều khi chính mình lại không nhận ra khuôn mặt mình đã biến đổi.
Ông Tư xuống giọng,
— Vợ chồng mình sống tới tuổi này, nhìn miết trong gương, tui thấy tóc muối nhiều hơn tiêu. Tui nghiệm ra một điều, càng sống lâu, càng thêm cơ hội khiến khuôn mặt bị biến hình biến dạng. Khổng Tử nói, “Nhân chi sơ tính bổn thiện”, con người nguyên thủy là tốt lành. Nhưng dòng thời gian đẩy tới, đẩy tới miết, khiến tôi thiệt tình nhiều khi không còn nhận ra khuôn mặt của mình. Tôi thấy trên đời này chỉ có một mình Chúa Giêsu là còn nguyên vẹn hình hài, trắng tinh vẫn là trắng tinh như tuyết, trước sau không hề thay đổi.
Dì Tư chép miệng,
— Chiện! Chúa Giêsu mà! Làm sao mà mình sánh nổi được với Chúa. Cho nên ông còn nhớ cái tuồng mà Chúa Giêsu biến hình ở trên núi hay không?
Ông Tư sửa lưng vợ,
— Bà! Sao lại có cái vụ tuồng tích ở đây. Bài Tin Mừng mà bà nói là tuồng Tin Mừng. Phúc Âm Chúa Giêsu biến hình trên núi mà bà làm cứ y như là tuồng Võ Tòng Đả Hổ, hay là Tiếng Trống Mê Linh không bằng.
Dì Tư cười,
— Ừ, thì bài Tin Mừng… Tui khoái cái bài Phúc Âm mà Chúa biến hình ở trên núi Tabo ghê nơi. Tôi nhớ hồi còn nhỏ, nghe mấy dì phước dạy giáo lý nói là nếu mà mình đi lễ, đọc kinh lần chuỗi, ngoan ngoãn với tía má thì áo rửa tội của mình lúc nào cũng sạch sẽ trắng tinh y như áo của Chúa Giêsu lúc Ngài biến hình ở trên núi vậy. Nghe nói vậy, tui khoái quá, te te về nhà đi lễ ngày hai bận. Sáng sớm tinh mơ, chuông nhà thờ vừa đổ là tui cũng lục đục ngồi dậy đi lễ với tía má. Chiều, ở nhà tui cũng hối hối nấu cơm lè lẹ để kịp đi lễ chiều. Tối khuya, nhiều khi tui còn nhắc tía má đọc kinh nữa. Hồi đó tía má cứ nói là mai rày lớn lên tui sẽ đi tu. Nghe nói vậy, tui cũng khoái tê tê trong bụng, tính đi tu thiệt, mà phải mặc áo dòng trắng như tuyết của mấy bà dì Phước dòng thánh Phaolô lận… Ai dè, tự nhiên ở đâu trên trời rớt xuống cái bịch cậu Tư Cường đi ngang qua nhà tôi, rồi là tía má bữa đó nhờ người mang trầu cau tới…
Ông Tư nửa đùa nửa thật,
— Nè, bà đừng có đổ ngang là tại tui cho nên bà mất đi cơ hội làm dì phước đó nghen…
— Không, tui đâu có nói là tại ông hay là tại ai? Cái này là bởi tại ông nhắc tới vụ Chúa biến hình hóa ra trắng toát ở trên núi cho nên tui nhớ lại chiện xưa tích cũ mà thôi.
Ông Tư quay lại câu chuyện cũ,
— Nghe chuyện của người đàn bà bị chó dữ cắn hư khuôn mặt, tui nhớ tới chuyện của ông họa sĩ Leonardo da Vinci với bức tranh Bữa Tiệc Ly. Ổng họa sĩ bữa đó ổng chọn vẽ người đầu tiên trong bức tranh là Chúa Giêsu. Cái người làm mẫu cho Chúa Giêsu, ông Leonardo nghĩ ông phải kiếm một người có khuôn mặt của nhân hậu, từ bi, và cao thượng. Thật may mắn cho ổng, chỉ trong vòng một thời gian ngắn mà ổng đã kiếm ra được người mẫu cho Chúa Giêsu. Sau khi vẽ xong Chúa, nhà họa sĩ lại đi kiếm mười một người mẫu khác cho mười một vị tông đồ. Sau cùng, ổng mới đi kiếm người mẫu cho Giuđa, một người mà theo như ông, phải có khuôn mặt nham hiểm, bất lương, và gian tham. Nhưng không như những người mẫu trước đó, ông họa sĩ mất một khoảng thời gian khá dài mới kiếm ra được nhân vật người mẫu cho Giuđa đang ngồi ngồi ăn xin ở chợ. Mang người hành khất về nhà mình, chỉ vào bức tranh đang vẽ dở dang, ông giải thích cho người ăn mày biết công việc mà ông đang làm. Thật là bất ngờ, khi người ăn mày nhìn thấy hình Chúa Giêsu trong bức tranh, anh ta bật khóc nức nở. Ông họa sĩ thắc mắc, hỏi tại sao. Ông ăn mày mới trả lời, “Người mẫu cho Chúa Giêsu trong bức tranh chính là tôi của mười năm về trước”.
Dì Tư chép miệng,
— Nghe ông nói chiện, tui bắt rùng mình, ớn lạnh. Tự dưng cũng muốn đi soi kiếng coi khuôn mặt của mình đã biến đổi tới đâu.
— Bây giờ bà còn tưởng tui bị Tào Tháo rượt nữa hay không?
Dì Tư thắc mắc,
— Cái này chắc là ông rành hơn tui rồi. Lúc nãy ông vừa mới nói đó, Nhân chi sơ, tính bổn thiện. Nhưng tui không hiểu tại sao người ta lại thay đổi không còn tính bổn thiện nữa vậy hả ông?
Ông Tư giải thích,
— Thì cũng có nhiều lý do. Nhưng tôi thì tôi nghĩ cũng bởi cái môi trường sống mà thôi. Bà còn nhớ ông bà mình cứ hay nói, “Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”, hay là “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” hay không? Cái mặt đang tròn phúc hậu như cô Thúy Vân mà đưa vào cái ống tre ở riết thì cũng biến dạng dài thoòng. Tôi mà cứ giỡn chơi với mực, có ngày mực đổ vào áo, đen thui. Cho nên tôi nhớ có chuyện kể là Tể Tướng Án Anh của nước Tề có một lần có dịp đi công du qua nước Sở. Muốn làm bỉ mặt của nước Tề và Án Anh, vua nước Sở hồi đó bày kế, trong khi nhà vua và Án Anh đang đàm đạo, từ bên ngoài quân lính mang vào một người thanh niên mặc y phục của người nước Tề, tay chân bị xiềng xích. Vua nước Sở mới hỏi quân lính, “Người thanh niên đó có tội chi mà bị xiềng xích như vậy?”. Quân lính mới nói, “Tâu bệ hạ, người thanh niên này không phải là người Sở, nhưng nguyên gốc là dân nước Tề, nay bị bắt vì tội ăn cắp”. Nghe quân lính nói thế, vua nước Sở mới quay sang nói với Án Anh, “Bộ nước Tề có nhiều người ăn cắp lắm hay sao?”. Nghe vua hỏi, Án Anh mặt không biến sắc, nhưng điềm tĩnh trả lời, “Thần nghe nói quất của Giang Nam nguyên thủy là loại quất ngọt. Nhưng khi mang qua trồng bên đất Giang Bắc, quất ngọt hóa ra quất chua. Nay anh chàng thanh niên này nguyên thủy là người nước Tề, ở bên nước Tề, sống một đời sống lương thiện cho đến khi dọn nhà qua sinh sống làm ăn ở bên đất Sở, khi đó lại hóa ra quân trộm đạo cướp cạn”. Vua nước Sở nghe nói vậy, giận tím mặt, vẫy tay cho quân sĩ kéo người thanh niên ra ngoài.
Thím Tư cất tiếng khen,
— Chà, cái ông Án Anh này thiệt là lanh lợi hả. Trả lời như vậy thì còn ai nói cho lợi với ổng. Người xưa ta nói sao mà lợi khẩu quá hén.
Ông Tư đưa ngón tay trỏ ra dấu,
— Cái nơi chốn mình ở chỉ là một mà thôi. Nguyên nhân thứ hai khiến cho người ta mất đi cái tính bổn thiện liên quan tới những cái chọn lựa trong đời sống hằng ngày của mình đó…
Dì Tư nóng nảy,
— Cái này ông phải giải thích thêm cho tôi được hanh thông rồi đó.
— Bà còn nhớ câu chuyện của bà Evà ăn trái cấm hay không?
— Tuồng đó thì ai còn lạ chi. Hồi xưa lúc còn học bổn ấu nhi, tụi tui mà không thuộc cái tuồng Evà nghe lời xúi khôn xúi dại của con rắn, cãi lời Chúa, mấy bà dì phước phạt bắt tui quỳ trong lớp đau điếng và tê rần hai cái đầu gối. Nhưng mà ông lôi chuyện bà Evà vào trong đây để làm chi vậy?
Ông Tư trợn mắt,
— Để làm chi? Bà nói nghe mắc cười. Bộ bà không thấy rõ ràng là bà Evà có chọn lựa hay sao? Hoặc ăn hoặc không ăn. Nhưng cuối cùng, bà ta chọn, và bởi cái chọn lựa khờ dại này, hai vợ chồng mất đi khuôn mặt thiên đàng. Tệ hơn nữa, bởi cái chọn lựa của Evà, của Adong, từ khuôn mặt trần gian này lại nảy sinh ra khuôn mặt hung thủ của Cain và khuôn mặt nạn nhân của Abel, nối tiếp theo sau là những khuôn mặt của xác chết nổi lềnh bềnh trên dòng nước Đại Hồng Thủy. Đó, bà thấy chưa?
Dì Tư như chợt nhớ ra,
— Tôi nhớ có lần tụi tui thắc mắc hỏi cha linh hướng của Hội Legio về sự khác nhau giữa tội nhẹ và tội nặng. Có người còn hỏi, “Nếu khai thuế hơi quá tay một chút, rồi lấy số tiền đó gửi về cho các trại mồ côi ở bên Việt Nam, làm như vậy có được hay không?”.
Ông Tư hỏi vợ,
— Rồi cha linh hướng nói làm sao?
Dì Tư trả lời,
— Thì cha cũng kể câu chuyện của ông họa sĩ Leonardo da Vinci và người mẫu cho Chúa Giêsu và Giuđa. Sau cùng ổng nói, “Nếu cứ chọn lựa thực hành những cái chọn lựa nghèo nàn trong đời sống, cuối cùng mình cũng sẽ giống như người làm mẫu trong câu chuyện. Từ làm mẫu cho Chúa Giêsu, mình sẽ trở thành người làm mẫu cho Giuđa”.
Lời Nguyện
Lạy Chúa, xin sửa lại những đường nét hư hỏng trên khuôn mặt của chúng con bởi những cái chọn lựa nghèo nàn trong đời sống hằng ngày của chúng con.
www.nguyentrungtay.com