TÌNH YÊU VÀ QUYỀN LỰC

Bài trình thuật Tin Mừng theo Thánh Gioan trong thánh lễ Chúa Nhật III Phục Sinh năm C kể lại chuyện Chúa Giêsu phục sinh hiện ra với các môn đệ ở biển hồ Tibêria làm chúng ta liên tưởng đến chuyện tuơng tự trước đó ba năm : Một mẽ cá lạ lùng do bởi cách đánh cá nghịch thường ( x.Lc 5,4-11; Ga 21,1-19 ). Nét tương đồng của hai câu chuyện đều nói lên quyền năng của Chúa Giêsu. Mách bảo cho các ngư phủ thả lưới ban ngày quả là kiểu vừa “múa rìu qua mắt thợ” vừa xúi trẻ thơ làm chuyện dã tràng xe cát. Thế mà kết quả thu được thật bất ngờ và dường như không tưởng. Trước đây là hai thuyền đầy cá, nặng gần chìm. Giờ đây là lưới đầy cá lớn đếm được 153 con. Một kiểu ví von là đủ các loại cá dưới biển, theo quan niệm thời bấy giờ. Tuy nhiên có điểm khác biệt đáng lưu ý là thái độ của Phêrô trước uy quyền của Thầy Giêsu.

Kinh sợ và xa lánh :“Lạy Chúa, xin tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi” ( Lc 5,8 ). Trước uy quyền của vị tôn sư bấy lâu nay nghe tiếng, giờ thị mục tỏ tường, Phêrô bàng hoàng kinh sợ. Có phải Phêrô hành xử kiểu “ tránh voi chẳng hổ mặt nào” hay không nhưng một điều chắc chắn là ông đang kinh sợ trước một Đấng đầy quyền uy. Phận người chúng ta cũng chẳng hơn gì Phêrô. Cảm giác sợ hãi là thường thấy khi đối diện với một uy quyền nào đó. Thưở ấu thơ thì ta sợ “kẹ” sợ “ma” nếu bị ai đó nhát ta. Dù có khôn lớn thì người ta cũng khó mà tự tại ung dung khi vào cửa quan nếu phận ta chỉ là dân thường.

Tâm tình sống của Kitô hữu đã một thời miệt mài trong sự kính sợ. Biết rằng là thụ tạo, chúng ta phải kính sợ Thiên Chúa, thế nhưng tâm tình ấy không xứng với tình của Chúa dành cho loài người chúng ta. Đặc biệt khi mà Thiên Chúa đã yêu thương thế gian đến nỗi ban chính Con Một cho thế gian…( Ga 3,16 ). Đến thế gian Đức Giêsu đã làm trọn hảo chân dung Thiên Chúa bằng hình ảnh của một nguời cha nhân hậu, Đấng cho mưa rơi đều trên người lành lẫn kẻ bất lương, cho mặt trời mọc lên soi sáng người công chính lẫn tội nhân ( x. Mt 5,45 ). Và đặc biệt Chính Chúa Giêsu đã truyền lại cho chúng ta một lời kinh duy nhất là kinh “lạy Cha”. Chính vì thế, tâm tình tốt đẹp nhất Chúa muốn ta sống trước nhan Người là tâm tình của người con. Đã là con cái thì không còn sự sợ hãi. Như thé sự kính sợ dẫu rằng phải đạo và chính đáng nhưng cần phải vượt qua để tiến đến chỗ kính mến.

Kính mến và kết hiệp : Vừa nghe “người môn đệ Chúa yêu nói : Chúa đó, Phêrô vội khoác áo vào vì đang ở trần, rồi nhảy xuống biển” ( Ga 21,7 ). Phêrô nhảy xuống biển để đến với Thầy chí thánh. Phải chăng sau ba năm gần gủi Thầy, chung sống với Thầy trên các nẻo đường Palestina, Phêrô đã khám phá ra tấm lòng của Thầy. Đúng hơn chính Phêrô đã dần yêu mến Thầy, yêu mến Thầy hơn cả các môn đệ khác ( Ga 21,15-17 ). Tình yêu thúc bách ta đến gần nhau. Tình yêu đã loại bỏ dần những ngại ngần, sợ hãi. Phêrô giờ đây không còn giữ kính sợ như trước đây mà là kính mến.

Lòng kính mến của Phêrô đã lộ rõ trước đó. Khi Thầy bị bắt, bị điệu vào sân Thượng Tế thì chính Phêrô dù có sợ quan quyền nhưng vẫn âm thầm dõi theo chân Thầy. Khi nghe Maria Mađalêna báo tin người ta đã lấy mất xác Thầy khỏi mộ thì Phêrô đã tức tốc chạy ra mộ và chính ông đã vào tận trong mộ quan sát. Sự kính sợ nói lên việc ta dán mình vào chính sự dũng mãnh của uy quyền. Trái lại lòng kính mến lại khiến ta chăm chú và gắn bó với Đấng có uy quyền chứ không phải là uy quyền của Đấng ấy.

Thiên Chúa là Đấng quyền năng vô cùng và Người cũng là Tình Yêu tuyệt hảo. Qua Đức Giêsu Kitô, Thiên Chúa muốn tỏ bày quyền năng của mình bằng tình yêu hơn là bày tỏ tình yêu bằng quyền năng. Mầu nhiệm Thập giá và Phục Sinh chính là đỉnh cao của sự tự mạc khải của Thiên Chúa cho loài người.

Trong ba năm rao giảng Tin Mừng Chúa Giêsu cũng đã bị ma quỷ cám dỗ làm điều ngược lại. Đó là chứng tỏ tình yêu của Thiên Chúa bằng quyền năng. Ba chước cám dỗ Chúa Giêsu chịu mà Tin Mừng tường thuật nói lên điều này. Hãy hóa đá thánh bánh, hãy thỏa hiệp với sức mạnh thần dữ, hay hãy biểu dương kỳ công trước mặt muôn dân quả là những cách thế dùng quyền năng để chinh phục lòng người hữu hiệu. Cách thế này hình như dễ gặt hái hiệu quả tức thời và to lớn. Chúa Giêsu đã chiến đấu với chước cám dỗ này để rồi chọn con đường ngược lại. Ngài đã chọn con đường Tử nạn – Phục sinh. Chữ uy được biểu lộ bằng chữ tình. Chữ quyền được biểu lộ bằng chữ yêu.

Vấn nạn muôn thưở dù không mới nhưng mãi vẫn cần đặt ra : Nên giáo dục cho Kitô hữu tâm tình kính mến hay sự kính sợ ? Nên dùng quyền năng của Hội Thánh để bày tỏ tình yêu cứu độ của Chúa hay dùng tình yêu của Hội Thánh để làm cho Nước Chúa trị đến ?

Như đã nói trên, là tạo vật thì ta phải kính sợ Thiên Chúa. Đó là điều chính đáng và phải đạo. Tuy nhiên sự chính đáng và phải đạo ấy mới chỉ dừng lại với tâm tình người tôi tớ, kẻ nô lệ. Chúa Giêsu không còn muốn gọi chúng ta là tôi tớ mà là bạn hữu ( x.Ga 15,15 ). Trong Đức Giêsu Kitô Thiên Chúa đã nhận chúng ta làm dưỡng tử. Thánh Thần được ban cho chúng ta khién chúng ta có thể kêu lên Abba, Cha ơi. Đến với Thiên Chúa như Người là Cha thì chúng ta sẽ nhận được gia tài của người con. Lòng kính mến vừa thúc bách ta làm rạng rỡ gia phong vừa khiến lòng ta mở rộng với tha nhân như là huynh đệ một nhà. Còn đến với Người như Người là một ông chủ thì ta sẽ chỉ nhận được phần của kẻ tôi tớ. Chưa kể trường hợp nếu ta xem Thiên Chúa là một ông chủ hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không phát thì số phận của ta cũng dễ rơi vào cảnh tình của kẻ biếng nhác, tồi tệ ( x. Lc 19,11-26 ). Nguời giữ sự kính sợ thì thường ích kỷ lo cho bản thân mình. Và lắm khi ngay cả cái nó đang có cũng sẽ bị lấy mất. Bởi chưng ai mong kiếm tìm sự sống thì sẽ mất còn ai đành mất mạng sống mình thì sẽ giữ được nó.

Là Kitô hữu, chúng ta dễ bị cám dỗ muốn phô trương thanh thế của đạo mình. Một cách nào đó, lòng ta muốn Hội Thánh có thế có lực trước mặt người ta. Thỉnh thoảng nghe có phép lạ xảy ra đây đó thì không chỉ thỏa trí tò mò mà còn thấy sung sướng và hãnh diện về quyền năng Chúa ta. Dù rằng tâm tình ấy không xấu và rất có thể là tốt đẹp nhưng ta dễ bị rơi vào chước cám dỗ “thị uy” trước mặt thiên hạ, trước bà con khác đạo hay vô tín. Ta cần chân nhận sự thật này : Các tổ chức sinh hoạt tôn giáo rầm rộ bên ngoài như lễ lạc, rước xách, hội hè…đã góp một phần củng cố niềm tin cho tín hữu, nhất là bà con quê nghèo, xa xôi… Tuy nhiên sự tác động của những kiểu dáng uy quyền bên ngoài ấy dễ nhất thời và hời hợt. Hơn nữa con đường dùng uy quyền để mở mang Nước Chúa không phù hợp với con đường thập giá, con đường tự hủy mà Đức Kitô đã chọn.

Là hiện thân của Đức Kitô, là Thân Thể huyền nhiệm của Người, Hội Thánh không có con đường nào hơn con đường Thầy Chí Thánh đã đi. Đó là dùng tình yêu của mình để làm vương quyền của Chúa hiển trị. Không phải do bởi quyền lực nhưng chính bởi tình yêu mà người ta nhận biết chúng ta là môn đệ Đức Kitô. Một tình yêu tự hiến, một tình yêu dấn thân, một tình yêu sẵn sàng đón nhận những ngược đãi, bắt bớ… mới là sức mạnh của người con cái Chúa. Chúa đã phục sinh, nhưng mầu nhiệm thập giá vẫn mãi còn đó. “Lạy Chúa, con tuyên xưng Chúa đã chịu chết và tuyên xưng Chúa đã sống lại cho tới khi Chúa lại đến”. Câu tuyên xưng sau nghi thức truyền phép khẳng định với ta chân lý này.

Tình yêu hay quyền lực ? Thống trị hay tự hủy ? Cuộc chiến đấu mãi còn đó không những với thế lực bên ngoài mà nhất là trong chính chúng ta.