ĐỒNG SÀNG DỊ MỘNG !

“Các con hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương các con” ( Ga 15,12 )

Cách đây khá lâu, được đọc những dòng trả lời phỏng vấn của một nữ tu trên một trang báo điện tử nội dung tương tự như sau : Nhờ đâu “xơ” có thể yêu thương và phục vụ những đối tượng mà xã hội xem như không được lương thiện là xì ke, ma tuý, đĩ điếm, cướp giật… ? Bà xơ, đúng hơn là cô xơ ấy ( vì hình như vị ấy đang dưới tuổi 40 ) trả lời rằng : sở dĩ tôi làm được những điều đó là vì tôi nhìn thấy hình ảnh Chúa Giêsu nơi những con người ấy. Tôi yêu thương Chúa Giêsu qua những con người ấy. Quả thật khi đọc tâm tình này tôi thoáng giật mình. Giật mình kính phục vì cái niềm tin của cô xơ. Có được một cái nhìn “quá siêu” như thế quả là bái phục. Giật mình vì nhớ lại rằng cũng đã từng nghe lý luận kiểu “tu đức” như vậy nhiều lần : tôi yêu người đó, mặc dù người đó không đáng yêu hay không dễ yêu nhưng vì tôi thấy Chúa Giêsu nơi người đó.

Thật dễ hiểu cho cái tâm tình này. Phía người yêu thì nhớ chuyện kể của Chúa Giêsu trong Mt 25,31-46 hoặc nhớ chuyện Saolê bị ngã ngựa khi đi bắt bớ các tín hữu Chúa (x.Cvtđ 9,1-9 ). Nhưng còn phía người được yêu thì sao ? Có khi nào bạn hài lòng khi được người ta yêu vì thấy một ai đó qua bạn ? quả thật, đã có đó nhiều mối tình tan vỡ khi một bên chợt nhận ra người yêu mình đang “đồng sàng mà dị mộng”. Làm nghĩa cử yêu thương với một người trong khi thuơng nhớ đến một người khác thì người nhận được những nghĩa cử ấy làm sao chịu nổi đây !

CÁC CON HÃY YÊU THƯƠNG NHAU NHƯ THẦY YÊU THƯƠNG CÁC CON ( GA 15,12 )

Đọc Tin Mừng ta phải chân nhận điều này : Chúa Giêsu yêu thương ai là chính vì người ấy mà thôi. Không phải các con đã chọn Thầy nhưng chính Thầy đã chọn các con. Ngài yêu Phêrô ngay chính nơi con người nóng nảy mà nhiệt thành ấy. Ngài yêu hai anh em nhà Dêbêđê với cái bản tính như là “thiên lôi con” của họ. Ngài yêu Maria, em của Matta nơi cái tình thiết tha của cô và với cả một chút nhõng nhẽo của cô ta…

Trở lại dụ ngôn Chúa kể trong Mt 25,31-46. Những người được xếp bên phải Đức Vua, họ yêu thương và thực thi điều tốt lành cho những kẻ bé mọn là vì chính những người bé mọn ấy chứ họ “nào có biết Chúa đâu”. Người Samaritanô nhân hậu chăm sóc cho người bị nạn hết lòng cũng chỉ vì người ấy đang cần lòng thương xót. Thế thì chúng ta giải thích thế nào lời của Đấng Phục Sinh nói với Saolê trên đường Damas ? Sao ngươi bắt bớ Ta ? Đấng Phục Sinh đã tự nhận những gì mà Saolê làm với các tín hữu là làm với Người. Chẳng lạ gì tình mẹ tình cha mà ta thường thấy trong đời thường. Khi đã thương con thì ai đó làm một điều gì tốt xấu với đứa con là họ xét như là đang làm cho mình. Khi anh chị em trong gia đình yêu thương đùm bọc lẫn nhau thì bố mẹ nhận đó như là cách thế hiếu thảo với bố mẹ tốt nhất. Cũng thế Chúa nhận việc chúng ta yêu thương nhau là một cách thế mến Chúa đẹp lòng Chúa vậy ( x. Mt 25,40; 1 Ga 4,7-21 ).

Nại đến Chúa để yêu thương nhau, nhất là yêu thương những người không mấy dễ thương là lời khuyên tu đức vốn quen thuộc với Kitô hữu. Tuy nhiên lắm khi ta có thể đã thực hiện những nghĩa cử yêu thương nhưng tình yêu thì không có thực. Vẫn có đó luận lý cho rằng ta yêu thương không hệ tại ở tình cảm nhưng ở việc làm, ở ý chí. Điều này quả không sai. Tuy nhiên điều tai hại là ở chổ lắm khi ta chủ ý thực thi nghĩa cử bác ái cho tha nhân với lý do là mến Chúa hay thấy Chúa Giêsu bị bỏ rơi nơi họ, nhưng thực ra là vì chính bản thân mình. Làm công quả, lập công phúc để đền bù tội lỗi hay để mưu cầu gia tài vĩnh cữu trên trời là những việc làm tốt đẹp. Nhưng xét cho cùng ý huớng ích kỷ vẫn có đó. Nếu chỉ vì mình thì ta chưa thực sự yêu ai. Và chắc gì là đã yêu Chúa !

Vấn nạn thực tiễn mà rất nhiều người đến với tôi băn khoăn : thưa cha, làm sao con có thể yêu thương cái người đã làm cho gia đình con tan gia bại sản ? Làm sao con có thể yêu một người hết năm này qua tháng khác cứ vu oan giá họa cho con ? Và những trường hợp tương tự… Phải dùng ý chí thôi. Nếu ta thương những người dễ thương, yêu những người yêu ta và làm ơn cho những người làm ơn cho ta thì chẳng phải bàn vì ai cũng làm như vậy, cả những người bê bối, tội lỗi cũng làm như thế ( x. Mt 5,43-48 ). Phải nên trọn lành như Cha trên trời. Phải yêu cả những người không dễ yêu. Làm sao để vượt qua cái tâm lý nhân loại. Không kể một vài vị thánh quả là anh hùng nhờ ân sủng Chúa. Còn đại đa số chúng ta trong phận người lắm “ tham - sân – si” này thì làm sao đây ?

Xin kể câu chuyện tuy là bịa nhưng có thể là thật đâu đó và hy vọng sẽ là thật trong tình yêu Chúa dạy ta. Hai anh bạn lâu ngày gặp nhau tại một vườn cây ăn trái đang vào mùa chín rộ :

- Nè, sao cậu đổi thay lắm thế ? Mới cách đây mấy năm, ngày chia tay giảng đường, cậu quả quyết là một đời không đụng đến cái thứ quả mà cái mùi không thể nào chịu nổi. Cậu còn minh hoạ là nếu bỏ vỏ sầu riêng trong nhà thì đến con rệp cũng phải bỏ chạy. Sao mới có ba năm mà giờ cậu “xực” sầu riêng như dân chuyên nghiệp, như dân ghiền có hạng thế ?

- Chà chà, chỉ tại cô người yêu của mình cả thôi.

- Có bồ rồi hả. Ai vậy ? Sao không trình làng ? Nhưng cô ấy can gì đến chuyện sầu riêng sầu chung này.

- Số là vậy. Muốn làm quen nàng thì phải biết “ga lăng”, thế là khi dịp thuận tiện đến, tớ chớp ngay và mời nàng đi ăn kem. Ai ngờ, ghét của nào trời trao của ấy. Tránh vỏ dưa thì gặp vỏ dừa. Không phải là nàng mà là ở sở thích của nàng. Vào quán, tớ hỏi : em thích dùng kem loại gì ? Cô nàng đáp ngay không chần chừ : em thích nhất là kem sầu riêng. Tá hoả tam tinh. Cái thứ mình không chịu nổi bởi cái mùi gây ấn tượng về sự xú uế. Nhưng biết làm sao giờ. Đành bấm bụng lấy lòng nàng. Mình gọi hai dĩa kem sầu riêng. May quá, cái mùi trong kem hơi thoang thoảng thôi chứ không “din” đặc mùi như thế này. Tớ cố làm ra vẻ thích như nàng mặc dù rất ư là vận dụng ý chí.

- Rồi sao nữa ?

- Có sao đâu. Chuyện gì đến phải đến thôi. Lần nào vào tiệm cũng không thoát được cái mùi này, Nhưng những lần sau thì cái mùi ấy bớt khó chịu dần. Không biết tự lúc nào, mình bỗng đâm thích cái mùi này. Rồi từ thích đến chỗ đâm ghiền ra đấy thôi. Thú thực, những khi không có nàng mình cũng chẳng thể bỏ qua mùi này một khi có thể có được. Không phải một mình cậu quở đâu nghen. Nàng cũng đã từng nhận xét như thế. Mình đã thú thực với nàng chuyện thuở ban đầu ăn kem sầu riêng là bấm bụng vì nàng. Nàng cười lớn tiếng và nói : hình như độ rày anh mê cái mùi sầu riêng này hơn cả em nữa đó. Nói thế nhưng những khi thấy mình “cặm cụi” với những gì có cái mùi này thì nàng lấy làm thích thú lắm, làm như là thích chính nàng vậy.

- À, chuyện là như thế. Thật dễ thương và cũng dễ hiểu.

Phải chăng Chúa Giêsu biết tỏng cái tâm lý người ta. Chúa đã làm người, nên giống chúng ta mọi đàng ngoại trừ tội lỗi. Cám ơn Người đã dạy ta cách khởi đầu trong vấn nạn yêu thương những người thật khó yêu theo cảm tính. “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi các con” ( Mt 5,44 ). Khởi đầu bằng việc cầu nguyện, chắc hẳn ta sẽ dễ thực thi nếu thực lòng muốn làm đẹp lòng Chúa. Biết chịu khó để yêu người khó yêu rồi dần dà ta sẽ bớt khó chịu khi yêu thương. Và rồi sẽ đến một lúc nào đó ta sẽ thấy dịu êm khi yêu mến những người vốn rất khó chịu.

Luôn còn đó những người khó yêu. Luôn có đó những người khác chính kiến với ta, những người quấy rầy ta, những người xem ra làm cho đất nước, xã hội trì trệ hay băng hoại. Vẫn luôn có đó không chỉ là những mảnh đời bất hạnh mà lắm con người bất chính, bất lương, cả ngoài đời lẫn ở trong đạo. Ta phải chịu khó yêu thương. Dĩ nhiên, khi thương thì đâu phải luôn cho bánh cho quà mà cũng có khi cần phải cho đòn cho roi. Bánh quà hay đòn roi, tất thảy đều phải xuất phát từ một ý lòng muốn điều tốt cho người mình yêu. Nơi một người dù xấu xa đi mấy nữa cũng vẫn còn đó điểm đáng yêu. Mong sao thời gian chịu khó yêu không kéo dài nhiều. Và cũng ước gì thời gian bớt khó chịu được rút ngắn để sớm thấy được cái ngày chúng ta yêu thương tha nhân vì chính họ. Thật đáng ước mơ vì Chúa Giêsu đang mỉm cười và nhận đó là tình ta trao dâng cho Ngài.

Lm. Nguyễn Văn Nghĩa.

Thuận Hiếu – Ban Mê Thuột