Quan điểm của các GH Kitô giáo về Phép Thánh Thể

Nhân dịp Ðức Thánh Cha Bênêđíctô XVI vừa ban hành Tông Huấn về Bí tích Thánh Thể « Sacramentum Caritatis » (Bí tích Tình Yêu) hôm 13.03.2007 và nhất là ngày Thứ Năm Tuần Thánh, ngày kỷ niệm Chúa lập Phép Thánh Thể sắp tới, chúng ta thử nhìn lại cách tổng quát quan điểm của các Giáo Hội Kitô giáo – Công Giáo và các GH Tin Lành - về Phép Thánh Thể, Bí tích Tình Yêu trọng đại.

Sự hiện diện thực tiễn của Chúa dưới hai hình bánh-rượu :

Sự xác tín về sự hiện diện thực tiễn (présence réelle) của Chúa trong Phép Thánh Thể dưới hai hình bánh và rượu, thì giữa GH Công Giáo và Martin Luther chưa hề có tranh cãi gay gắt, mặc dù mỗi bên cắt nghĩa về sự hiện diện đó hơi khác nhau. Nhưng điểm xung khắc cơ bản giữa Công Giáo và Luther là việc kéo dài sự hiện diện thực tiễn đó sau Thánh Lễ.

Martin Luther (1483-1546), một thầy Dòng Augustinô người Ðức, hoàn toàn chống lại việc chầu kính Mình Thánh Chúa của GH Công Giáo, vì ông cho rằng Ðức Giêsu Kitô chỉ hiện diện thực sự trong bánh và rượu trong khi cử hành Thánh Thể mà thôi; còn sau khi cử hành Thánh Thể, thì bánh và rượu lại trở về tình trạng nguyên thủy của chúng; nghĩa là bánh và rượu bình thường. Cũng vì thế trong các nhà thờ Tin Lành Luther không có Nhà Tạm. Trái lại, đức tin Công Giáo dạy rằng một khi bánh và rượu đã được truyền phép và trở thành Mình và Máu Chúa thì vẫn giữ mãi tình trạng đó; nghĩa là sau khi Thánh Lễ kết thúc bánh và rượu đã được truyền phép vẫn luôn là Mình và Máu Thánh Chúa, nên được cất giữ trong Nhà Tạm và luôn được tôn thờ như trong lúc cử hành Thánh Lễ vậy.

Sự việc càng khó khăn và phức tạp hơn đối với các GH Cải Cách khác. Ulrich Zwingli (1484-1531), người Thụy Sỹ, cho rằng Bữa Tiệc Ly chỉ là một cử hành tưởng niệm cuộc khổ nạn thập giá của Ðức Kitô, chứ không phải là sự hiện diện thực tiễn của Người trong khi cử hành. Còn Johann Calvin (1500-1564), người Thụy Sỹ, cũng bác bỏ hoàn toàn sự hiện diện cụ thể của Mình và Máu Thánh Chúa, tức sự hiện diện thực tiễn và toàn diện của Ðức Kitô. Ông chỉ nhận sự hiện diện của Ðức Kitô một cách thiêng liêng qua sự tác động của Chúa Thánh Thần mà thôi.

Suốt dòng lịch sử Giáo Hội, người ta đã phải nhìn nhận là những quan điểm sai lạc về Phép Thánh Thể của các giáo phái Tin Lành đã gây ra những tác động tai hại không nhỏ trên đức tin vào Phép Mình Thánh Chúa của người tín hữu Công Giáo. Bởi vậy, Ðức thánh Cha Gioan Phaolô II đã khởi động Năm Thánh Thể 2004-2005, không ngoài mục đích là cốt làm sống động lại lòng tôn sùng Phép Thánh Thể và đền tạ các xúc phạm và sự vô ơn bội bạc của nhân loại đối với Phép Thánh Thể.

Phong trào chống lại quan điểm Công Giáo coi Thánh Lễ như hy tế :

Những sự chống đối gay gắt của các Nhà Cải Cách vào thế kỷ XVI đối với quan điểm của GH Công Giáo coi Thánh Lễ như là của lễ hy tế thập giá. Nhưng mãi cho tới ngày nay quan điểm đúng đắn của GH Công Giáo vẫn đứng vựng qua các lễ nghi và các bản kinh phụng vụ Thánh Lễ.

Theo quan điểm Tin Lành, tiếng « hy lễ » chỉ có nghĩa là « hành động của con người ». Vì thế, họ cho rằng hy lễ đó không có tác động gì trên sự thánh hóa và sự cứu rỗi con người cả. Sự công chính hóa người có tội chỉ do ơn thánh của Thiên Chúa tác động mà thôi.

Trong khi đó công đồng Trientô (1545-1563) lại cho rằng tính cách hy lễ của Thánh Lễ được hoàn toàn nối kết chặt chẽ với sự hiện diện bí tích của hiến tế trên thập giá của Ðức Kitô một cách đặc biệt. Nhất là vào thế kỷ XX, đã có những khám phá mới ý nghĩa toàn diện của kinh nguyện thánh Lễ về ý niệm của việc cử hành sự tưởng niệm thập giá. Ðiểm tích cực ở đây là điều này đã tạo ra được sự đồng thuận đại kết về Thánh Thể như hy lễ. Bởi vì, ngày nay người ta đã nhận định rằng việc cử hành Thánh Thể không thể là một sự nhắc lại hay việc bổ túc thay thế cho hy lễ của Ðức Kitô, nhưng là sự hiện diện mầu nhiệm thực sự của Ðức Kitô, một sự hiện diện đã đem con người chúng ta vào trong thực tại cứu độ, tại đây và trong lúc này (hic et nunc). Như thế, các tranh cãi và các va chạm trong thế kỷ XVI đã mất đi nhiều tính cách căng thẳng của nó.

Tuy nhiên, những dị biệt quan trọng giữa GH Công Giáo và các GH Tin Lành vẫn tồn tại về vấn nạn, là liệu Thánh Lễ, hy lễ của Giáo Hội, nghĩa là sự mô phỏng theo sự hy sinh thập giá của Ðức Kitô, có thực sự là chính sự hy sinh đó, như GH Công Giáo vẫn xác tín không ?

Trong trường hợp này, tức bao lâu chưa có được sự hiệp nhất và đồng thuận trọn vẹn của các GH Cải Cách hay Tin Lành với GH Công Giáo về đức tin vào Phép Thánh Thể, thì việc cấm cử hành Thánh Thể chung với người Tin Lành và mời những người không phải là tín hữu Công Giáo rước lễ, là một điều hoàn toàn hợp lý. Bởi vậy, cách đây hai năm, Linh mục giáo sư thần học Gottthold Hasenhüttl đã bị Ðức Giám mục giáo phân Trier, Dr. Reinhard Marx, truất quyền dạy tại phân khoa thần học, đại học Saarbrücken/Ðức, vì trong kỳ Ðại Hội Ðại Kết tại Berlin năm 2003, ông đã tự ý cử hành Thánh Lễ với người Tin Lành và mời họ rước lễ. Dĩ nhiên, Linh muc G. Hasenhüttl bị cách chức không chỉ vì hành động sai lạc đó mà thôi, nhưng còn vì lý do ông cố chấp không nhìn nhận sự sai lỗi của mình, bất phục tùng quyền bính của Giáo Hội và bướng bỉnh tiếp tục lặp lại lỗi lầm trên tại Berlin.

Vâng, không ai được phép dùng Mình Máu Thánh Chúa như phương tiện xã giao nhân loại, cốt để mua chuộc hay làm vừa lòng người đời. Việc hiệp nhất với đức tin Công Giáo về Phép Thánh Thể là một điều kiện tiên quyết để được rước lễ, tức để được rước Mình và Máu Thánh Chúa, chứ không phải dùng việc rước Mình và Máu Thánh Chúa như một phương tiện cho sự hiệp nhất đó.

Lạy Chúa Giêsu, chúng con thờ lạy và cảm tạ Chúa đang ngự thật trong Phép Thanh Thể nhiệm mầu, chỉ vì yêu thương chúng con ! Amen