Niềm tin Việt Nam: Thay đổi mùa chay

Niềm tin Việt Nam minh họa trong dạng truyện ngắn về những đời sống niềm tin của người Việt Nam, không phải trong quá khứ, cũng không phải trong tương lai, nhưng ngay trong ngày hôm nay và ngay bây giờ. Đọc Niềm tin Việt Nam, có thể bạn sẽ nhận ra những nhân vật xuất hiện trong Niềm tin Việt Nam chính là bạn, hoặc những người thân trong gia đình, hoặc những người hàng xóm, hoặc những người tín hữu trong xứ đạo của chính bạn.

Thay đổi mùa Chay, Nguyễn Trung Tây

Trời tháng Ba, Mùa Chay, Chicago chuẩn bị vào Xuân. Trong căn nhà nho nhỏ, hai mẹ con bà Miêng đang ngồi tâm sự với nhau. Cậu Ba Hưởng nói,

— Con nhớ hồi xưa lúc mới tới Mỹ, con buồn thối ruột luôn. Mới sống ở Mỹ được gần một tuần, con với anh Hai đã phải đón xe bus tới trường ghi danh học nghề. Lúc đó con với anh Hai đâu có biết tiếng Anh tiếng u chi đâu, ngoại trừ mấy câu, “Hello! How are you?”. Rồi giống như mẹ hay nói đó, mạnh ai nấy nói, mạnh ai nấy nghe. Con nhớ lần đầu tiên con với anh Hai đón xe bus tới trường huấn nghệ, ông tài xế xe bus nói hai đứa bỏ tiền vào cái thùng sắt đựng tiền. Có thế thôi mà hai anh em cứ ngơ ngơ ngác ngác đứng nhìn, không hiểu là bác tài đang nói cái chi. Cuối cùng anh Hai mới móc ra tờ giấy 10 đô la đưa đại cho ông tài xế. Con thì lúc ấy mặt tái xanh, run gần chết, móc mãi trong túi quần mới kiếm ra tờ giấy có ghi địa chỉ của trường dạy nghề đưa cho bác tài. Thấy hai đứa lúng ta lúng túng, bác tài biết ngay là đụng phải dân hai lúa rồi, cho nên ông ấy không nói gì nữa, nhưng cầm tờ giấy liếc sơ qua cái địa chỉ, rồi chỉ ngón tay vào băng ghế ở ngay phía sau tài xế dành riêng cho người già, ý muốn nói tụi con ngồi xuống đó đi. Xe bus chạy được một hồi, khoảng hơn nửa tiếng, rồi dừng lại tại một trạm xe bus. Ông ấy quay lại nhìn tụi con, tay chỉ chỉ vào những tòa nhà thấp thoáng sau những lùm cây cây thông, miệng nói lớn mấy câu chi đó… Thấy mặt hai anh em vẫn ngơ ngơ ngác ngác không hiểu chi, ông ấy viết xuống tờ giấy mấy chữ trong tiếng Anh, “Trường huấn nghệ đây nè”. Lúc đó tụi con mới hiểu. Hai anh em mở miệng cám ơn bác tài rối rít, rồi vội vàng đứng lên bước xuống xe…

— Ủa, mà hai đứa học cái gì ở trường huấn nghệ?

— Con học nghề in. Anh Hai học technician điện tử. Sáng học nghề. Mười hai giờ thì ăn trưa. Đúng một giờ, tụi con học tiếng Anh cho tới ba giờ chiều. Rồi lại đón xe bus về lại nhà. Về tới nhà, con phụ anh Hai nấu cơm. Ăn xong, con với anh Hai dọn dẹp, rửa chén, rồi lại phóng ra trạm xe bus, đón xe tới trường Đại Học Cộng đồng ở gần nhà học lớp tối. Mãi tới gần mười một giờ khuya mới về tới nhà.

Bà Miêng nhìn cậu Ba Hưởng,

— Vất vả quá hả con…

Cậu Ba tiếp tục,

— Mẹ biết chi không, hồi con mới tới, phần lạ nhà lạ cửa, không biết lái xe, phần không biết nói tiếng Anh, không bạn bè, con rầu muốn chết. Tối tối cứ trằn trọc trên giường ngủ không được. Trời mùa đông Chicago mẹ biết rồi đó, nhìn qua khung cửa sổ căn phòng, thấy trời tuyết đổ trắng xóa, con buồn muốn khóc, rồi khóc lúc nào cũng không hay. Thật tình lúc đó con chỉ muốn quay về trại tỵ nạn, không ở Mỹ nữa. Liếc qua bên giường anh Hai, con thấy anh ấy cũng đang lục đục lăn qua lăn lại trên giường cả đêm. Dám cũng khóc như ai…

Bà Miêng lắc đầu,

— Thằng Hai nó lì đòn lắm, giống y như bố con, cả đời chẳng biết khóc là chi. Mày giống tính mẹ, ưa mủi lòng, dễ xúc động.

— Mẹ biết không, hồi tụi con mới qua, khi đó mới là đầu năm 80, bên đây đâu có đông người Việt như bây giờ. Lúc đó Uptown của Chicago vắng hoe. Nhìn chung quanh, toàn là người Mỹ. Nhìn về biển Đông và trại tỵ nạn, thấy người ta ào ào vượt biên vừa đường biển đường bộ, toàn là chuyện kinh hoàng, nào là hải tặc hãm hiếp, giết người bỏ trôi xác trên đại dương, nào là lênh đênh trên biển phải ăn thịt lẫn nhau, rồi nhận được điện tín báo là bố mẹ vượt biên bị bắt giam… Trong tù, bố bị gửi đi trại cải tạo lao động, mẹ được thả về sau một tháng, nhưng lại một lần nữa xách giỏ đi thăm nuôi bố hằng tháng.

Bà Miêng thở dài,

— Thiệt là một thời sao mà cực khổ! Ông bà mình nói một lần dọn nhà bằng ba lần cháy nhà. Ngẫm nghĩ lại mẹ thấy các cụ nói đúng ghê, bởi vì không dễ gì mà sống với những cái thay đổi. Lúc lên phi cơ bay qua Mỹ, mẹ hăm hở bước lên cầu thang. Nhưng sau khi qua đây rồi, mẹ lại nhớ nhà gần chết, chỉ muốn quay về Việt Nam. Phần nhớ bố con giấy tờ trục trặc bị bỏ rớt lại. Phần nhớ Việt Nam, nhớ họ hàng, nhớ hàng xóm chạy qua chạy lại ngày ba bốn lần, nhớ gánh hàng bún riêu sáng sớm, nhớ đường xá tấp nập xe gắn máy, khói xăng phun mờ trời… Tối tối, mẹ nằm trong phòng, cũng khóc gần chết. Hai mẹ con mình thiệt là giống nhau.

Bà Miêng chép miệng,

— Mẹ nhớ hôm thứ Tư Lễ Tro đầu Mùa Chay. Đang bình thường ngày nào cũng ăn uống ba bữa ngon lành. Tự nhiên bụp một cái, hôm thứ Tư đi lễ sáng nhận tro trên đầu, ngày chỉ được ăn hai bữa, bữa sương sương bữa bình thường, rồi nguyên một ngày không được ăn uống lặt vặt. Ngày thứ Tư hôm đó mẹ với dì Minh ở trong hãng mà không biết bao nhiêu lần bị ma quỷ cám dỗ. Mọi bữa cứ kẹo chuối, bánh trái, ô mai, me chua để đầy trong ngăn bàn mà có thèm ăn đâu. Tới bữa ăn chay hôm thứ Tư vừa rồi, tự nhiên đổ chứng thèm đồ chua, ưa đồ ngọt cứ y như bà đẻ. Nhưng nhớ là thứ Tư ăn chay kiêng thịt, mẹ sợ quá, khóa chặt lại cái ngăn bàn đựng đồ hàn chì. Thế mà tới giờ nghỉ giải lao 15 phút, có người bạn chung ca đưa cho mẹ mấy cái kẹo me. Mẹ quên mất là mình đang ăn chay, tỉnh bơ bóc vỏ ra, tính đưa vào miệng. Dì Minh đứng bên cạnh hét lên, “Má nội ơi! Hôm nay ăn chay!” Thế là mẹ vội vàng quẳng xuống đất cục kẹo. Chưa hết đâu, tới giờ ăn trưa, mẹ tỉnh bơ như ruồi đi ra xe bán thức ăn mua nguyên một dĩa cơm tấm sườn thịt nướng. Trả tiền xong xuôi rồi mẹ mới chợt nhớ là hôm nay thứ Tư ăn chay. Thế là phải vội vàng quay lại xe lunch, xin đổi dĩa cơm trắng ăn với rau xào. Đấy là chỉ mới có thay đổi trong vòng một ngày mà thôi đó nhé, mà đã lúng ta lúng túng như gà mắc đẻ!

— Vậy là con cũng giống mẹ, hôm thứ Tư Lễ Tro con cũng bị cám dỗ te tua. Bình thường thì không sao. Tự nhiên tới ngày ăn chay, con lại thèm ăn thèm uống, ngồi làm ở trong hãng mà đầu óc lúc nào cũng nghĩ tới Hambuger, French fries chấm với ketchup, cứ y như người chết đói. Thứ Sáu vừa qua, vào giờ ăn trưa, con với mấy người bạn kéo nhau vào tiệm Bún Bò Huế ở Uptown ăn tỉnh bơ. Con gọi một tô xe lửa Bún Bò Huế, tô lớn. Ăn xong rồi mới chợt nhớ là chết rồi hôm nay thứ Sáu Mùa Chay, kiêng thịt. Nhưng lỡ rồi. Thịt bò, giò heo, huyết dê đã nằm sâu trong bao tử rồi. Vậy là có tội…

Bà Miên an ủi con trai,

— Mấy cha giải tội nói với mẹ, nếu mình không nhớ, không biết thì không có lỗi. Nhưng nên lấy một ngày khác ăn chay kiêng thịt để bù lại cho ngày thứ Tư mà mình lỡ quên ăn thịt. Nhưng nói đi nói lại mẹ thấy không dễ gì mà thay đổi con đường mà mình đang quen đi. Con nghĩ thử coi đang ăn cơm chấm với mắm tôm gần sáu chục năm nay rồi, tự nhiên bắt mẹ ăn hambuger chấm với ketchup, ai chịu cho thấu? Chỉ có Chúa ban ơn phù hộ thì may ra mới có thể thay đổi để bước đi những bước đi mới trong Mùa Chay.

Bà Miêng xuống giọng,

— Mẹ nhớ có mấy lần trong giờ ăn trưa, đang ngồi ăn chung một nhóm với nhau, mẹ đã mở miệng ra mấy lần rồi, tính nói, nhưng lại kịp thời ngậm miệng lại. Rồi lại mở miệng ra, tính nói, rồi lại ngậm miệng lại kịp thời. Bà bạn ngồi bên cạnh thắc mắc, “Chị làm sao mà miệng cứ mở mở úp úp rồi lại ngáp ngáp như con cá bị mắc cạn trên bờ cát vậy?”.

Con nhìn mẹ,

— Sao vậy hả mẹ?

Bà Miêng hít sâu vào trong buồng ngực,

— Mẹ ghét cái ông Năm xếp cai trong hãng điện tử chỗ mẹ làm. Thằng cha này dê tàn canh, dê không chừa chỗ cho người khác dê hộ. Thấy đàn bà con gái đi ngang qua, mắt cứ chớp chớp đảo ngang đảo dọc. Có mấy lần đi ngang qua bàn chỗ mẹ làm việc, ông ấy đâu phải là xếp cai của mẹ, thế mà không ai mời chẳng ai gọi, cứ bang bang đi tới chỗ mẹ đang ngồi hàn chì những cái board điện tử hỏi han đủ điều. Nào là, “Người đẹp mới vô hãng, có cần tui giúp đỡ chi hay không? Cần thì hú một tiếng, tui chạy qua phụ cho một tay”. Thiệt là hết nước nói. Bởi Cai Năm dê lộ đạo như vậy cho nên vào giờ ăn trưa, tụi mẹ hay lôi ông ấy ra lấy, lấy phi tiêu phóng vào người.

Bà Miêng cười,

— Nhưng Mùa Chay này, mẹ hứa với Chúa là mẹ sẽ dâng lên Chúa một việc hy sinh nho nhỏ là sẽ không nói những lời làm mất danh dự của người khác, dù là người đó đúng hay sai.

Bà Miêng nhận xét,

— Cho nên mẹ mới nói với con thay đổi là một điều khó vô cùng. Gần một tuần nay, tới giờ ăn trưa, bởi vì nhớ tới lời hứa với Chúa, mẹ cứ giống y như con cá mắc cạn trên bờ, mở miệng ra rồi lại đóng lại ngay. Cứ như vậy liên tục suốt gần 30 phút giờ ăn trưa.

Bà Miêng chép miệng,

— Ông bà mình có nói, “Ở trong chăn mới biết chăn có rận”. Mẹ phục cho những người dân Ninêvê. Tiên tri Giôna mới đi được một phần ba chiều dài của thành thông báo tin dữ, thế mà mọi người trong thành từ vua quan trong triều đình cho tới dân chúng trong kinh thành đã thay đổi từ bỏ con đường cũ, ăn chay đền tội hãm mình cho những lỗi lầm của mình.



Lời Nguyện

Lạy Chúa, trong Mùa Chay thánh, xin ban thêm ơn trời để chúng con can đảm thay đổi những thói hư tật xấu của chúng con.

www.nguyentrungtay.com