BÀI GIẢNG TRÊN NÚI

Còn có tên là Tám Mối Phúc thật. Phúc cho người nghèo khó, đói khát, khóc lóc, bị oán ghét, khai trừ, xỉ vả, bị xóa tên vì các ngôn sứ đã bị như vậy.

NGHÈO ĐÓI

Người ta không thích nghèo, sợ cái nghèo, than kiếp nghèo. Trái lại mong giầu có, ước ao được giầu có và cố gắng thoát khỏi cảnh nghèo tiến đến mức giầu sang. Sống cảnh giầu vẫn thấy thiếu. Đi tìm cái đang thiếu. Cái mà trước đây họ chê, muốn thoát ra. Nghèo đói có đời sống an vui.

Lo sợ là điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống. Ai cũng phải lo và ai cũng có lúc sợ. Khác nhau ở chỗ giầu lo nhiều; nghèo lo ít. Giầu sợ triền miên; nghèo sợ nhất thời. Càng giầu càng lo nhiều và điều lo càng thực tiễn. Mỗi ngày đều có mối lo riêng. Lo sức khoẻ cho mình đã vậy; lo cho công ăn việc làm ‘khoẻ’còn khó hơn và lo sốt vó khi nghe tin công nhân đau bệnh. Không phải thương công nhân nhưng họ bệnh chủ trả tiền; họ gặp nạn chủ bồi thường. Kẻ nghèo có phúc hơn vì không phải lo những điều đó.

Giữ mình mạnh khoẻ cần cẩn trọng khi ăn uống, hút sách, tập thể dục, giờ giấc ngủ nghỉ. Giữ cho thương nghiệp ‘mạnh’ tùy thuộc nhiều yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội, chủ không có quyền chọn lựa nhưng dựa vào hoàn cảnh.

Thiếu của, ăn đói khác với đói nhịn ăn vì sợ mập. Cả hai cùng đói một được chúc phúc, một không. Khi khát uống nước thấy ngon hơn. Thực sự đói ăn thức gì cũng ngon. Nghèo ít khi ăn cao lương khi có họ ăn ngon miệng hơn. Nghèo mà có của ăn quá kí chưa phải là nghèo, chưa hưởng được hạnh phúc của kẻ nghèo. Hưởng phúc lộc nhiều nhất là ‘ăn’ Lời Chúa. Thiên Chúa sẽ cho họ vui thoả, no đầy bình an và ân sủng. Đói sự công chính được chúc phúc trong khi no thoả những gian tà, dối trá, gạt được thiên hạ nhưng không thể dối lòng, luôn sống trong lo âu, sợ sệt và tâm thần bất an. Nhanh miệng, giảo hoạt lấp liếm việc sai trái lấy lòng tin của người khác còn tâm họ biết rõ việc làm, lời nói, âm mưu thực hiện. Sống dối được người, không dối được lòng, át tiếng lương tâm, không đè bẹp tiếng công chính trong lòng, không dối được Chúa.

KHÓC THAN

Có kẻ khóc mà không than; có kẻ than mà không khóc; lại cũng có kẻ vừa than vừa khóc. Khóc than luôn đi chung với bất hạnh. Khóc mà không than lại gắn liền với niềm vui tiếp theo.

Than khóc đi chung với mất mát. Kẻ khóc vì mất của, cháy rừng cháy cả nhà; kẻ khác khóc vì mất con. Có người khóc vì con cháu bỏ đàng lành. Kẻ khác nữa khóc vì con cháu tệ bạc.

Đức Kitô nói khóc than đến trước hạnh phúc theo sau. Mừng vì tìm gặp vật đã mất, gặp tin vui. Khóc than vật vã trên biển cả; vui chảy nước mắt khi thấy bờ từ xa. Ngày đầu đi học mấy em bé khóc đòi về; đi quen bắt ở nhà khóc đòi đi học. Các bà thành Ramah than khóc con và không muốn cho ai an ủi, vì Hêrôđê tìm giết con trẻ Giêsu không được ông đổ cơn giận lên đầu các em nhỏ từ hai tuổi trở xuống. Vì thế ngày nay Giáo Hội có ngày lễ các thánh anh hài.

OÁN GHÉT, KHAI TRỪ, XỈ VẢ, XOÁ TÊN

Bị khai trừ, xỉ vả xoá tên gây nên bởi có ý kiến trái ngược, bởi bất đồng với những gì tập thể được dậy, tẩy não tin theo. Tin trái điều được tẩy não là phản bội, nhẹ thì bị oán ghét, mất tin tưởng, xỉ vả, sửa sai; nặng thì thanh trừng, xóa tên trong sổ ‘bụi đời’.

Đức Kitô nhắm đến những người tự giác, nhìn biết sự thật, bị sự thật dầy vò họ từ bỏ đường cũ bước theo đường Chúa đi. Con đường mới dậy sống yêu thương, hy sinh và tha thứ. Con đường cũ dậy xỉ vả, oán ghét, sửa sai, thanh trừng, xoá tên trong số những ai nghĩ ngược lại.

OÁN GHÉT, XỈ VẢ

Oán ghét và xỉ vả xảy ra vì kẻ muốn làm hại người khác thiếu quyền sinh sát trong tay. Muốn làm hại đến thân thể kẻ khác, mong giết chết kẻ khác nhưng không đủ khả năng, luật pháp ngăn cấm hại mạng người. Bất lực không thực hiện được điều mong ước đành theo cách ‘sát nhân vô kiếm’. Dùng ngôn từ hăm doạ, ghét, nói xấu, đổ thừa, vu vạ, làm chứng gian, đặt điều, bịa chuyện. Vừa ăn cướp vừa la làng. Giết thân xác người không được, mưu mô nhiều cách làm khổ tinh thần người không ưa. Thời nay bêu xấu nhau trên báo chí, truyền hình. Nhục mạ bằng hình ảnh, mạt sát người nhờ kĩ thuật máy chụp tự động và mạng lưới thông tin hoàn cầu.

KHAI TRỪ, XOÁ TÊN

Những người có quyền hành trong tay, nắm vận mạng kẻ khác, có khả năng lên án, giết chết, xoá tên người cho là thù địch. Họ có hàng lũ đệ tử, trung thành, dễ sai, dễ khiến. Thế lực có sẵn trong tay họ tạo ra luật lệ giải thích việc giết người. Khai trừ, xoá tên kẻ thù trên đời là đúng là yêu nước, thương nòi, trung thành. Kinh nghiệm của lịch sử truyền giáo, của các thánh tử đạo, của các Kitô hữu sống ở các nơi hà khắc với Kitô giáo. Nhân danh một tôn giáo khác, chủ nghĩa, dân tộc, truyền thống để khai trừ, để giết người.

Lời chúc phúc trong bài giảng trên núi là niềm vui, hy vọng chứa chan cho những ai đói khát lẽ công chính; cho những ai chịu đau khổ vì chính đạo, nước trời và vì yêu Chúa Kitô và tha nhân. Ngược lại những điều này đều hưởng câu chúc dữ ‘khốn cho các ngươi’.