CHÚA NHẬT 6 THƯỜNG NIÊN C

HÃY TRỞ NÊN NHỮNG NGƯƠI ĐƯỢC CHÚA CHÚC PHÚC

(Lc 6, 20 – 26)


Thưa quý vị,

Khi nghe ngôn sứ tuyên sấm, chẳng hạn như Giêrêmia hôm nay: “Đức Chúa phán thế này”. Xin chớ bồn chồn lo lắng quá đáng. Nhưng hãy đón chờ, có thể là tin vui, cũng có thể là tin buồn, lời an ủi và cũng có khi lời nguyền rủa. Chúng ta từng quen với sự nổi nóng của các vị ngôn sứ cho nên liên tưởng ngay đến sự cảnh báo hơn ủi an, hứa hẹn. Sở dĩ những vị ngôn sứ nổi nóng là vì họ trông thấy những lạm dụng trong xã hội, họ bực tức và buộc phải lên tiếng. Có những ngôn sứ xé áo, cắt râu, dấu dây lưng vào vách núi, giả vờ đóng kịch để cảnh cáo tuyển dân bỏ đàng tội lỗi, chỉnh đốn nếp sống mà quay về với giao ước cha ông đã ký kết cùng Giavê. Họ phùng má, trợn mắt, khua chân, múa tay là chuyện thường tình để gây ấn tượng mạnh cho tuyển dân. Bây giờ thiên hạ thường “clicher”(đúc khuôn) các ngôn sứ theo ấn tượng ấy và gán cho họ hình ảnh của các nhà hoạt động xã hội cấp tiến, vác bảng hiệu to tổ bố đi rêu rao khắp nơi: “Tận thế đã gần kề, trầm luân đời đời đang rình chờ kẻ có tội” để trấn an hướng tâm. Sự thực không luôn là như vậy. Các ngôn sứ cũng thường có lời an ủi, khích lệ người ta quay về với Thiên Chúa để được tha thứ, cứu vớt và tự do.

Bài đọc 1 hôm nay, tiên tri Giêrêmia dùng chiến thuật khác. Thay vì doạ dẫm thách thức thì tiên tri lại đặt họ trước một lựa chọn sinh tử, giống Chúa Giêsu trong bài Phúc Am. Tuyển dân phải quyết định lấy, hoặc là cậy dựa vào quyền lực thế gian hoặc là Thiên Chúa cứu vớt. Nếu họ lựa chọn thế gian, họ phải chịu hậu quả cay đắng là làm nô lệ ngoại bang (Ai Cập). Hoặc chọn Thiên Chúa, họ sẽ được giải thoát khỏi mối đe doạ Babylon, nhưng phải cải thiện nếp sống: “Đáng nguyền rủa thay kẻ tin ở người đời, lấy sức phàm nhân làm nơi nương tựa và lòng dạ xa rời Thiên Chúa… Phúc thay kẻ đặt niềm tin cậy vào Chúa, và có Đức Chúa làm chỗ nương thân.” Bài đọc không hoàn toàn là doạ dẫm, nguyền rủa.

Trước đoạn trích Phúc Am hôm nay, Chúa Giêsu lên núi cầu nguyện một mình. Cứ theo Luca, thì việc Ngài cầu nguyện báo hiệu một biến cố hết sức quan trọng. Mỗi khi làm một quyết định lớn, Chúa Giêsu thường cầu nguyện trước đã. Hôm nay, sau những giây phút tiếp xúc với Chúa Cha, Đức Giêsu xuống núi và rao giảng nước trời cho các môn đệ. “Thấy vậy, Đức Giêsu ngước mắt nhìn các môn đệ mà nói: Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó, vì nước Thiên Chúa là của anh em. Phúc cho anh em là kẻ bây giờ đang phải đói, vì Thiên Chúa sẽ cho anh em được no lòng… “. Ngài phác hoạ nền móng nước trời cho các môn đệ. Thánh Mathêu cũng có bài tường thuật bát phúc tương tự. Nhưng được gọi là “Bài giảng trên núi”. Còn tường thuật của Luca, người ta đặt tên là “Bài giảng trên bãi cỏ”. Vì Chúa giảng trên bãi đất bằng. Có thể đây cũng là dụng ý của Luca, vì ông mô tả Chúa Giêsu đứng giữa đám đông, là một người trong họ. Ngài sẽ sống theo tinh thần các mối phúc triệt để thì mỗi người chúng ta cũng phải noi gương Ngài mà sống như vậy.

Tác giả Luca chỉ có 4 mối phúc, còn bốn mối khác là “khốn”: “Khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có, vì các ngươi đã được phần an ủi của mình rồi. Khốn cho các ngươi hỡi những kẻ bây giờ đang no nê, vì các ngươi sẽ phải đói khát…”. An tượng đầu tiên chúng ta có được là Chúa Giêsu, giống như Giêrêmia, đặt trước người nghe một lựa chọn. Lựa chọn lý tưởng của nước trời hay các giá trị của thế gian? Liệu chúng ta dám sống các mối phúc hay chuốc lấy các mối “khốn”? Nếu chọn lựa các mối phúc thì phải noi gương Ngài cho kẻ đói ăn, khát uống, rách rưới có tấm áo che thân. Lúc ấy thế giới sẽ đổi khác và những kẻ nghe Ngài có được một sứ điệp mới mẻ để thi hành. Dầu thế nào đi nữa, Thiên Chúa vẫn ưu ái kẻ khó nghèo, thương xót và chúc phúc cho họ. Ngược lại, Chúa tuyên bố “khốn” cho những ai sống ích kỷ, ăn uống thoả thuê, hưởng đời sống no đầy dư dật, lãng quên kẻ nghèo khổ. Vì những kẻ ấy sẽ phải sầu khổ, khóc than. Ơ đây, Chúa tiên báo một sự đảo lộn giá trị trong nước trời. Tại sao? Bởi vì những người giàu có thường sống dễ dãi, bị lôi cuốn vào bê tha vô độ mà xa lánh Thiên Chúa. Ngược lại kẻ nghèo khổ chẳng thể bám víu vào đâu ngoài Thiên Chúa và Thiên Chúa đoái nhìn đến họ. Đó là một phúc lành lớn không chi sánh kịp. Đức khôn ngoan lâu đời trong Công giáo nói rằng từ chối chia sẻ của cải vật chất với người nghèo đói là chủ tâm giết họ. Ơ trường hợp này, câu nói rất đúng. Một lời nói khác của Giáo Hội Ai Nhĩ Lan cũng khiến chúng ta suy nghĩ: “Giáo Hội này có quá nhiều tín đồ công giáo, nhưng rất ít môn đệ Chúa Kitô.” Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nhận xét: “Khi người ta yêu thích giàu sang, người ta sẽ chẳng bao giờ biết được thế nào là nhân bản. Khi người ta quá nghèo nàn, người ta sẽ chẳng có mấy cơ hội sống cho thành người.” Thực ra giàu sang, đời sống sung túc là cái giá người khác phải trả, cho nên lẽ công bình là phải có cuộc đảo lộn giá trị trong nước trời. Đó là ý nghĩa câu nói: Tôn giáo là một hình thức của công lý và bác ái. Ngay từ bây giờ, chúng ta phải sống ý nghĩa đó. Y nghĩa của sự đảo lộn giá trị trong nước trời… Những kẻ nghèo khó, đói khát, những kẻ sầu khổ, khóc than ở đời này sẽ được Thiên Chúa chúc phúc và Chúa Giêsu hứa sự viên mãn của nước trời cho họ.

Vậy thì khôn ngoan nhất là chúng ta tích trữ chúc lành của Thiên Chúa. Tức trở nên những kẻ mà Đức Kitô gọi là “có phước”. Phước cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải khóc lóc, bị loại trừ, bị xỉ vả và bị xoá tên như đồ xấu xa… Sống cuộc đời đáp ứng những đòi hỏi của Chúa Kitô, dấn thân phục vụ Ngài trong những kẻ bé mọn, hèn yếu của xã hội. Và vì thế sẽ phải chịu đựng số phận ghê gớm của người môn đệ bởi tay thế gian. Lúc ấy, chúng ta mới được bảo đảm vào số những kẻ Chúa Giêsu kêu là “có phúc”. Thực vậy nếu chúng ta can đảm bênh vực những kẻ bất hạnh, chúng ta sẽ trở nên bất hạnh, bị ghét bỏ, loại trừ, kể ngoài lề như họ. Đó là định mệnh của những ai sống cuộc đời mới nhận được từ Đức Kitô.

Giáo Hội có thể, đúng hơn, buộc phải là khí cụ hữu hiệu của tinh thần các mối phúc cho xã hội hôm nay, như Công đồng Vaticanô II đã chỉ ra: Chúng ta không thể im lặng trước các quốc gia giàu có, trước các thế lực kinh tế từ chối giúp đỡ các nước nghèo khó, các gia đình, làng mạc thiếu ăn. Người ta ước tính ngày nay trên toàn cầu 10 trong 100 em bé chết trước khi tròn một tuổi vì bệnh tật, thiếu thốn, trong khi người ta đổ hàng tỷ đôla vào võ khí, chiến tranh, dạ hội, vui chơi. Chúng ta có thể được ca tụng vì những hoạt động xã hội đó và cảm thấy hãnh diện. Tuy nhiên nên tránh tìm chỗ nhất trong cộng đoàn nhân loại và mâm cao, cỗ đầy trong xã hội. Làm như vậy, chúng ta lại rơi vào tình trạng của các mối “khốn”. “Khốn cho các ngươi hỡi những kẻ bây giờ đang no nê, vì các ngươi sẽ phải đói.” Giống như Giêrêmia, Chúa Giêsu cũng đặt trước mặt từng cá nhân, từng cộng đoàn sự chọn lựa căn bản, hoặc là theo lý tưởng của Ngài, hoặc bám vào các giá trị trần thế. Ngài đã đảo lộn tiêu chuẩn “đời sống hạnh phúc” bằng cuộc sống, cái chết và cuộc phục sinh của mình. Liệu chúng ta có nhìn ra? Liệu chúng ta sẵn sàng chấp nhận lời Ngài mời gọi? Chúa ban cho một lối sống khác với đòi hỏi của xác thịt, thế gian và hoả ngục. Như Phêrô tuần trước, chúng ta gọi Chúa là thầy, ông thầy khôn ngoan và vĩ đại, ông thầy dạy cho mọi người biết phải tìm kiếm hạnh phúc đích thực ở đâu? Liệu chúng ta có biết lắng nghe và tuân theo, chứ không như lời nhận xét trên kia: Có quá nhiêu người công giáo, nhưng rất ít môn đệ Chúa Giêsu.

Bài đọc 2, thánh Phaolô dạy rằng Chúa Giêsu không chỉ là thầy dạy luân lý. Ngài thực sự là thầy dạy sự thật hằng sống, để chúng ta tuân theo mà bước vào cuộc sống muôn đời. Ngài không dạy chúng ta phép lịch sự giao tiếp để đối xử với nhau, mà để sống cuộc đời công chính đích thật. “Nếu chúng ta đặt hy vọng vào Đức Kitô chỉ vì đời này mà thôi, thì chúng ta là những kẻ đáng thương hơn hết mọi người. Nhưng không phải thế, Đức Kitô đã trỗi dậy từ cõi chết, mở đường cho những ai an giấc ngàn thu.” Như vậy sự phục sinh của mỗi tín hữu đã khởi sự ở đời này trong tinh thần của các mối phúc thật. Thực ra nếu nhìn theo quan điểm của Chúa Giêsu, thế gian này mới đặt lộn ngược các giá trị của hạnh phúc và chính Ngài mới là kẻ sửa cho ngay ngắn. Cuộc sống theo đường lối Ngài chỉ vẽ mới dẫn đưa người ta tới hạnh phúc thật và lâu bền. Hạnh phúc của thế gian ngắn ngủi và giả dối.

Xin nhớ lại trình thuật tại hội trường Nazareth của Luca, thánh nhân mô tả chương trình của Chúa Giêsu trên thế gian: kẻ nghèo, người bị áp bức sẽ được nghe Tin Mừng, người bệnh tật được chữa lành, kẻ bị cầm tù được trả tự do. Vậy thì trong sứ mệnh đó, tiến trình đảo lộn đã khởi sự, câu truyện hôm nay chỉ là nối tiếp. Ngài hoạch định chi tiết hơn những gì đã phác hoạ tại Nazareth, và thêm mối “khốn” cho những kẻ không tuân theo. Vậy những ai đang hưởng đời sống êm ái, dư thừa hãy coi lại vấn đề. Liệu chúng ta noi gương Chúa mà sử dụng của cải vật chất cách khôn ngoan, tức chia sẻ, giúp đỡ những người kém may mắn trong xã hội? Thông cảm với những ai yếu đau, khóc than, về phe với những linh hồn Chúa gọi là “có phúc”. Chúa không chỉ ra đường lối chúng ta phải thi hành ra sao. Ngài muốn chúng ta tìm ra phương hướng để làm việc đó, tức tháo gỡ gánh nặng cho tha nhân đang gặp rủi ro. Sự lựa chọn là phần chúng ta. Tuy nhiên cuộc sống mới Chúa ban cho qua bí tích Rửa tội giúp đỡ mỗi linh hồn có thể làm cuộc lựa chọn dễ dàng và chính xác. Amen.