Niềm tin Việt Nam: Lễ Tạ ơn, Lời Cám ơn

Niềm tin Việt Nam minh họa trong dạng truyện ngắn về những đời sống Việt Nam và cách thức họ sống với niềm tin, không phải trong quá khứ, cũng không phải trong tương lai, nhưng ngay trong ngày hôm nay và ngay bây giờ. Đọc Niềm tin Việt Nam, có thể bạn sẽ nhận ra những nhân vật xuất hiện trong Niềm tin Việt Nam chính là bạn, hoặc những người thân trong gia đình, hoặc những người hàng xóm, hoặc những người tín hữu trong xứ đạo của chính bạn.

Ông Tư tuồng như muốn tâm sự với vợ,

— Hồi nọ lúc về bên Việt Nam thăm lại bà con xóm làng sau gần ba mươi năm không gặp mặt, ta nói cứ yên lặng thì không sao, nhưng cứ hở miệng ra một cái là người ở trên phố trên quận biết mình là từ bên Mỹ mới về.

Dì Tư mỉa mai,

— Thì ông cứ mở miệng ra là tiếng tây tiếng u rổn rảng rộn ràng, làm sao mà người ta không biết là ông từ bên Mỹ mới về.

— Mần chi mà bà phải lên giọng bỉ thử với tui như thế! Tui đâu có phải là hạng người áo gấm về làng rồi huênh hoang tự đắc lên mặt song tàn với bà con chòm xóm. Ta nói là tui cũng cố gắng hết sức không chêm một câu tiếng Anh không bớt một chữ tiếng Việt trong khi nói chuyện với hàng xóm láng giềng. Cho nên nhiều người ngạc nhiên nói, “Lạ hén! Sao chú Tư sống ở Mỹ gần ba chục năm rồi, nhưng giọng nói nghe không có ngọng nghịu lơ lớ như tuồng bị rắn lục mổ cắn ngay bắp chân!”. Tui mới cười hề hề đáp, “Cái mặt tui nhìn là biết dân nhậu thịt rắn Tháp Mười với đế Gò Công, húp nước mắm xùm xụp như húp nước lèo hủ tíu Mỹ Tho, làm sao mà nói tiếng Việt lơ lớ cho được”.

Dì Tư dừng tay cuộn tròn miếng trầu xanh, nhìn chồng,

— Rồi thì ông nói đi, làm sao mà ông mở miệng ra một cái là người ta biết là mình ở bên đây mới về?

— Thì cũng có chi đâu. Cũng tại tui quen tật ghé vào gian hàng mua đôi dép với cái áo thun ba lỗ cũng nói cám ơn, xẹt ngang chợ quận làm tô hủ tíu với ly càfe bạc xỉu cũng lại lập cập mở miệng nói lời cám ơn.

Dì Tư cự nự,

— Ông nói như vậy rồi không sợ người bên Việt Nam họ giận, nói ông lên mặt song tàn coi thường người ở bển.

— Tôi không có ý đó. Tôi chỉ muốn nói là người ở bên Mỹ này quen miệng hay nói cám ơn mà thôi. Bà có thấy ở bên đây vô nhà hàng ăn bữa cơm tối, mình cũng móc bóp trả tiền đàng hoàng cho những dĩa cơm tô cá chứ đâu phải ăn chùa hay là gặp ngày rằm hương thôn nấu đồ cúng phát chẩn. Nhưng khi người ta bưng cơm đưa ra bàn, mình cũng mở miệng nói lời cám ơn đàng hoàng tử tế. Rồi khi đứng dậy ra quầy, tay mình móc bóc trả tiền, miệng mình cũng lại nói lời cám ơn. Khỏi nói thì bà cũng rành sáu câu vọng cổ rồi, ở bên đây, khi người khác làm một cái chi cho mình dù chỉ là một hành động nhỏ nhoi hay là ngay cả trong những dịch vụ thương mại, người người đều mở miệng nói lời cám ơn để tỏ lòng tri ân. Mình ở bên đây lâu rồi, cho nên lời cám ơn nhập vào trong bụng lúc nào không hay.

Dì Tư đưa miếng trầu vào miệng,

— Tui thì không nghĩ chỉ có người Mỹ mở miệng mới biết nói cám ơn. Cái người chi đó, tui nhớ đâu in tuồng là người Sa-ma hay là Sa mạc gì đó, họ cũng biết nói lời cám ơn vậy thôi.

— Bà muốn nói tới chuyện người phong hủi Samaria trong Tin Mừng Luca (Lk 17:11-19) chứ gì? Đúng, ta nói thiệt tình cũng không hiểu sao mà ngày hôm đó mười người mắc bệnh phong cùi sau khi được Đức Giêsu hết lòng chữa cho lành bệnh, thì chín người kia te te bỏ đi thẳng một nước, không biết nói lời cám ơn tới người đã ban ơn cho mình. Chỉ có duy nhất một người xứ Samaria thuộc về sắc dân thù nghịch với Đức Giêsu lại biết quay trở lại để dâng lời tạ ơn lên Thiên Chúa mà thôi.

— Ủa, sao lại là sắc dân thù nghịch? Tui tưởng người Samaria cũng là người Do Thái?

— Ừ, thì họ cũng có một chút dòng máu Do Thái trong người. Bởi thế, người Do Thái coi dân Samaria là dân tạp chủng, không phải người Do Thái thuần gốc. Rồi hai bên cãi vả, cự nự, đánh nhau một chập qua mấy thế kỷ, cuối cùng tới thời của Đức Giêsu, cả hai đoạn tuyệt không thèm giao thương với nhau nữa. Nhưng bà thấy đó, trong bài Tin Mừng Luca 17:11-19 của ngày Lễ Tạ Ơn hôm nay, chuyện xảy ra là không ai trong chín người đồng hương với Đức Giêsu biết mở miệng nói lời cám ơn, ngoại trừ người Samaria.

Dì Tư lắc lắc đầu,

— Chín người kia thiệt tình là đáng chê đáng trách!

— Thì bởi vậy bà thấy Chúa cũng không vui khi Ngài nhận ra chín người đồng hương không một người nào biết mở miệng nói lời cám ơn cho phải đạo. Bà cứ nghĩ đi, sau khi giúp đỡ cho mười người trong đó chín người là Việt Nam và một người là dân Campuchia, nhưng chín người kia cứ lầm lũi bỏ đi không nói lời tri ân ngoại trừ người xóm giềng Campuchia, ai thì tôi không biết nhưng gặp tôi thì trong bụng mình cũng không vui rồi đó.

Dì Tư góp ý,

— Trong trường hợp ông vừa mới nói thì tui không muốn bàn thêm. Nhưng tui thấy cũng có một số người họ nói nếu mình cám ơn nhiều quá, chẳng qua đó cũng chỉ là một hình thức khách sáo cải lương hồ quảng mà thôi.

Ông Tư nhíu mày,

— Sao lại nói là một lời nói khách sáo? Bà thấy ông bà mình có câu, “Con lợn có béo thì lòng mới ngon”, hoặc là tôi nhớ đâu trong đạo Phật cũng có câu, “Tâm Phật, nhìn đâu cũng thấy Phật”. Lòng mình có đầy tràn tâm tình tri ân thì mình mới thốt ra được những lời ngọt ngào để tri ân, để cám ơn cho những hành động, cho những nghĩa cử tử tế của hàng xóm láng giềng chứ. Chứ tui hỏi bà mình có nặng thêm được ký nào nếu mà mình ngỏ lời tri ân? Mà mình có hụt bớt đi một ký nào hay không nếu mình nói lời cám ơn? Ta nói thiệt tình tui thích cái tinh thần của người Hoa Kỳ ở chỗ đó. Chính phủ cám ơn dân chúng. Con cái cám ơn bố mẹ. Hàng xóm ngỏ lời cám ơn hàng xóm cho những nghĩa cử ân cần. Đi vô chợ vào thương xá, mình mua một món hàng, người thâu ngân viên trao món hàng cho mình, họ cũng nói cám ơn bởi mình đã ghé vào mua hàng của người ta. Trong những trường hợp này, người người đang khẳng định với nhau một định đề căn bản mà ít có ai để ý, đó là trong xã hội con người, ai cũng nợ ai ít ra là một món nợ. Nhà nước nợ dân chúng những lời cám ơn, bởi nếu không có những lá phiếu của dân chúng, ắt hẳn đã không có nhà nước. Con cái nợ bố mẹ những lời cám ơn, bởi nếu không có bố mẹ, ắt hẳn đã không có sự xuất hiện của con cái. Hàng xóm nợ nhau những lời cám ơn, bởi nếu không có sự hiện diện của những căn nhà sát bên tối lửa tắt đèn, ắt hẳn đã không có sự xuất hiện của phố phường. Thương gia nợ khách hàng những lời cám ơn, bởi nếu không có khách hàng, cửa hàng của họ đã phải đóng cửa thôi không còn buôn bán. Mà không nói bà cũng biết rồi đó, không có khách hàng tấp nập ghé vào, thì tiệm nào thì tiệm, ngay cả Walmart hay Fry's Electronics thì cũng chỉ có đường tưng bừng khai trương âm thầm dẹp tiệm. Cho nên, tui thích những trung tâm văn nghệ và ca sĩ, khi gặp những người ái mộ tiếng hát của mình, lúc nào họ cũng nhã nhặn nói lời cám ơn tới khán thính giả; bởi thật tình dù hát hay như chim sơn ca hoặc là thổi sáo mê hồn như Trương Chi, nhưng nếu không có khán thính giả, thì làm sao có ca sĩ sân khấu với tài tử màn bạc.

Dì Tư dừng nhai miếng trầu, nửa đùa nửa thật,

— Chà, bữa nay hổng biết ông ăn cái chi hay là tuồng như bà nhập hay sao mà tự dưng ông luận tuồng về hai chữ cám ơn nghe thiệt là lọt lỗ tai.

— Bà nói chuyện! Sáng sớm ngoài chén trà Bảo Lộc, tôi đã có cái chi nhét vào trong bụng đâu. Chưa kể trong nhà có bàn thờ Chúa mà bà thì cứ ưa quen thói nói cậu này nhập xác bà kia nhập hồn… Nhưng mà thôi, bởi hôm nay là ngày Lễ Tạ Ơn cho nên ta nói tôi thích nhất là cái ngày thứ Năm của tháng Mười Một này. Khi đó cả nước Mỹ ngưng, thôi không làm việc nữa, nhưng vợ chồng con cái quây quần xum họp chung quanh bàn ăn Tạ Ơn với con gà tây chiên vàng để dâng lên Thiên Chúa những lời tạ ơn. Trong tâm tình tạ ơn của ngày Lễ Tạ Ơn, người Hoa Kỳ của ngày hôm nay cũng đang bắt chước người Samaria của ngày xưa, bỏ lại sau lưng tất cả, để xin được ngỏ lời tạ ơn cho những ơn trời và phước lộc mà Thiên Chúa đã ban cho mình trong một năm vừa qua.

Ông Tư dừng lại chiêu vào trong miệng một ngụm trà xanh, rồi nho nhỏ giọng lại,

— Nhân ngày Lễ Tạ Ơn năm nay có cái điều này tôi cũng muốn nói với bà.

Đang nhai nhai miếng trầu trong miệng, dì Tư dừng lại cục thuốc rê, nhìn chồng,

— Ông muốn nói cái chi thì cứ nói đi, sao lại tự nhiên xuống giọng thì thào tuồng như kép độc đang chuẩn bị xuống sề hay sao vậy?

Ông Tư nịnh dì Tư,

— Có bà làm đào thương thì họa may chứ tui thì mần chi mà dựng tuồng đóng vai kép độc cho đặng. Nhưng tôi nhớ có lần bà có nói với tôi là thấy con cái của hai vợ chồng mình được Chúa thương ban cho học hành tới nơi tới chốn, rồi trong nhà có thằng Hai làm bác sĩ mở phòng mạch ở dưới phố Việt Nam, con Tư làm dì phước dòng truyền giáo làm việc ở bên Phi Châu cũng được gần mười năm rồi; bởi thế, có nhiều người gặp bà ở phố chợ, nơi thị tứ, hay trong nhà thờ cứ hay lớn miệng gọi bà là bà Cố. Bà thì cứ lúng ta lúng túng không biết phải đối đáp ra sao bởi không hiểu là họ đang tình thật hay là có ý chi đây. Cho nên thôi nhân tiện hôm nay cũng là ngày Lễ Tạ Ơn, tôi đề nghị với bà như thế này, nếu lần sau có ai gọi bà là bà Cố, thì bà không có phải thanh minh thanh nga hay nói chi hết ngoại trừ một câu, “Xin được tạ ơn Chúa”, như người Samaria trong bài Phúc Âm và những người đang sống trên 50 tiểu bang của Hoa Kỳ vào bữa ăn Tạ Ơn tối nay. Mà thiệt tình là như vậy. Nếu không có Thiên Chúa, làm sao người Samaria biến mất những vết ghẻ lở hôi thúi trên thân xác, làm sao bao nhiêu gia đình đang có mặt trên đất Mỹ tính luôn cả nhà mình đặt chân được lên vùng đất mới để mà bắt đầu một cuộc sống mới tinh.

Ông Tư dừng lại, uống thêm một miếng trà Bảo Lộc,

— Lần trước về thăm lại quê hương họ hàng, thấy những người thành công với công ăn việc làm, trong bụng tôi cũng mừng cho họ. Nhưng cũng có những người tôi thấy đời sống còn cực nhọc lắm. Thấy người lại nghĩ tới ta. Hồi năm 75 mình mà không được vớt mang tới đảo Guam, thì bây giờ dám tôi thì đang rao ở chợ quận, “Ai trà đá không?”, còn bà thì đang te te bê cái rổ, “Ai mía ghim hôn?” ở bến xe của huyện. Cứ như vậy thì làm sao trong nhà của mình có nổi một ông Bác Sĩ và một bà dì Phước…

Dì Tư gật đầu,

— Tui hiểu ý ông muốn nói chi rồi. Hèn chi có lần ông nói với tui, “Đừng có nói Lễ Tạ Ơn là ngày lễ của người Mỹ, nhưng đó chính là ngày lễ của tất cả mọi gia đình đang sống trên đất Mỹ, nhất là những gia đình Việt Nam”, có đúng không.

— Thì bà thấy đó, hồi xưa khi Lễ Tạ Ơn đầu tiên được tổ chức ở Plymouth của những năm 1621, khi đó những người di dân đầu tiên dâng lời tạ ơn Chúa đã mang người ta tới đất mới với mùa màng mới và lương thực mới. Thời bây giờ của những năm 2006, mình và mọi người trên 50 tiểu bang Hoa Kỳ cũng chung một hoàn cảnh y như vậy thôi, có chi khác đâu. Cũng lại trời mới, đất mới, lương thực, và cuộc sống mới. Nếu vậy, tại sao mình lại không biết dâng lên Thiên Chúa một lời Tạ Ơn?

Lạy Chúa, chúng con xin được cám ơn Chúa cho những hồng ân Ngài đã ban tặng cho chúng con trong một năm vừa trôi qua.

www.nguyentrungtay.com