Tâm tình chia sẻ : Về Lời Chúa trên Internet
Trong thời đại ngày nay, cứ ngồi nhà mà được đọc Lời Chúa trên mạng điện toán toàn cầu thì còn gì thú vị cho bằng! Khỏi phải mất công tìm mua báo chí công giáo, mà thực ra cũng không phải dễ tìm mua nơi vùng sâu vùng xa như chỗ tôi đang ở. Hơn nữa, những bài chia sẻ Lời Chúa như thế thường lại được các nhà chuyên môn viết vừa sâu sắc, vừa dễ hiểu, vừa có thì giờ ngẫm nghĩ nữa, thì làm sao không thú vị cho được?
Tôi có cái hạnh phúc được như thế vì đã có tạm đủ những thứ cần dùng tối thiểu: có máy vi tính và có nối mạng. Hiện nay, máy vi tính ngày càng rẻ đi, cước phí dành cho nối mạng cũng dễ thở hơn trước đây nên ngày càng có nhiều người dùng. Bởi thế, Lời Chúa, nhờ công nghệ mới, ngày càng được nhân rộng thêm. Như vậy, hy vọng ngày càng có nhiều người đọc hơn.
Tuy nhiên, chất lượng của những bài viết có “hợp khẩu vị” của người từng đọc không thì lại là chuyện khác. Thật ra, vấn đề này đã được nhiều người bàn đến song vẫn còn nguyên tính chất đa dạng và phức tạp của nó vì “ở sao cho vừa lòng người”? Tôi sẽ xin được phép trở lại vấn đề này vào một dịp khác. Cái mà hôm nay tôi muốn chia sẻ nơi đây là hình thức của trang web Công giáo mà tôi được đọc, khoan bàn đến nội dung chứa trong đó.
Hiện nay nhiều tờ báo điện tử và trang web Công giáo trong và ngoài nước đã xuất hiện trên mạng internet và chắc là còn xuất hiện thêm nhiều sau này nữa. Có một số địa phận đã làm trang web riêng. Nhiều dòng tu, nhiều giáo xứ cũng cũng tiến lên làm web. Đó là điều rất đáng mừng. Thế nhưng hình như không có ( hoặc là tôi chưa thấy) trang web chính thức (mà tôi rất ước ao) của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam. Khỏi phải nói, trang web của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam (nếu có) sẽ có tầm quan trọng cho giáo dân Việt Nam như thế nào rồi. Tuy nhiên cũng rất mừng là tờ Hiệp Thông đã xuất hiện lần đầu tiên trên một tờ báo điện tử khác.
Cũng vì có “phong trào” làm web nên tôi cũng thấy có mấy vấn đề cần chia sẻ với những người có trách nhiệm đang thực hiện những trang web đó. Trước hết, có một số trang web chỉ cập nhật được một thời gian rồi … mồ côi! Tôi có vào xem một trang web (của một tờ báo có uy tín và có bề dày lịch sử những mấy mươi năm ở trong nước, sau được tái bản ở nước ngoài) thì vừa thất vọng,vừa bực mình vì còn hiển thị rõ ràng số báo mới nhất vào năm 2004! Ấy thế mà nó vẫn tồn tại cho đến nay dù không còn được ai ngó ngàng gì nữa! Vậy nên chăng, cứ sau vài tháng mà không được cập nhật gì, thì xin quý vị có trách nhiệm gỡ trang web đó xuống cho bàn dân thiên hạ khỏi mất công toi! Hay là người ta cứ muốn giữ lại đó để làm “kỷ niệm” chăng? Tôi không rõ.
Thứ đến là có trang web đấy nhưng không có người viết riêng cho trang web của mình mà phần lớn bài viết chỉ là … sao chép của những trang web hoặc những tờ báo điện tử khác! Những bài giới thiệu, mục đích, tôn chỉ của riêng mình thì cứ “tồn tại” hết tháng này qua năm khác. Hoá ra nó chỉ là cái “khung” để qua đó nhét những bài sao chép vào! Cả xã hội Việt Nam ngày nay đang chống sao chép, học vẹt… mà người có trách nhiệm của trang web đó cứ ung dung “sưu tầm” thì khó coi quá. Mà có ai quy định cái tỷ lệ cho bài viết riêng của mình và bài đăng lại trên trang web không nhỉ? Chắc là không. Tuy nhiên theo ý tôi, nên cố gắng có bài viết của riêng mình tối thiểu khoảng 40 - 50% mới tạm gọi là được. Bởi lẽ thực hiện trang web mà chỉ bỏ công đi sao chép rồi lên khuôn, thì trang web đấy có giá trị gì?
Ngoài ra. một số trang web lại còn có sự nhầm lẫn rất tai hại giữa tin tức và bài viết (hay bài giảng). Phần tin của giáo phận là nói lên sinh hoạt của giáo phận trong một thời gian nào đó là đúng rồi, không ai cãi nhưng rất tiếc trong mục tin tức lại chen vào bài “Thư muc vụ của Giám mục X”. “bài giảng của Linh muc Y”… Thư mục vụ của Giám mục hay bài giảng của linh mục cho dù có hay ho đến thế nào đi nữa, dứt khoát không phải là “tin”. Ấy là chưa kể đến việc có trang web ở nước ngoài trình làng một ban biên tập rất hùng hậu, trong đó có cả vị đã quá cố! Tờ này vẫn còn ghi vào Ban Biên tập một người thày đáng kình của tôi là Sư huynh TVN đã qua đời ở Pháp vào năm 2001!
Cuối cùng là sự bất nhất về cách xưng hô và tên riêng giữa các báo điện tử công giáo và các trang web với nhau. Đây là vấn đề cũng không kém phần phức tạp và đã được nhiều nhà chuyên môn đề cập đến. Nghe đâu vấn đề này đã được đem ra thảo luận và lấy ý kiến cách đây nhiều năm, có cả sự công tác của các chuyên gia có tầm cỡ nhưng cho đến nay vẫn chưa tìm ra được một tiếng nói chung.
Về cách xưng hô, còn nhiều ý kiến khác nhau nhưng theo tôi trước hết là phải đạt được sự kính trọng theo đúng cách xưng hô của người Việt. Không nên nói trống không Đức Kitô, Đức Maria mà nên nói Đức Chúa Kitô, Đức Mẹ Maria. Nếu muốn ngắn gọn thì bỏ chữ “Đức” đi vẫn có thể chấp nhận được. Còn tên riêng, cũng không nên bỏ những tên đã quen gọi trong mấy trăm năm nay đã đi vào tiềm thức và ngôn ngữ của biết bao thế hệ trước đây và còn kéo dài cho đến ngày nay. Có nên gọi Phaolô, Piô, Giuse … là những tên gọi quen thuộc với giáo dân lâu nay rồi để gọi lại Paulus, Pius, Joseph. . theo đúng kiểu la tinh? Chúng ta đã và đang bàn đến cái tính kế thừa trong văn hoá, sao với tên gọi lại thiếu đi cái tính này? Tôi nghĩ đến một ngày nào đó, kinh quan thày của tôi thay vì phải đọc “ Lạy ơn ông thánh Giuse, chúng tôi chạy đến cùng Người …” mà phải đọc lại là “Lạy ơn ông thánh Joseph…” thì quả là có nhiều điều không ổn!
Chính sự bất nhất này đã đẻ ra cách gọi mỗi nơi một kiểu. Chỉ có một Đức Giáo hoàng đương nhiệm chứ không có hai mà Ngài được gọi khi thì Bênêđictô, khi thì Biển Đức! Sao không dùng thống nhất là Bênêđictô như các linh mục đọc trong thánh lễ cho tiện? Bày ra chữ Biển Đức thì thêm rắc rối chứ có ích gì? Bản thân tôi có góp ý cho một tờ báo là nên dùng thống nhất một tên gọi là Bênêđictô như được phần lớn ( nếu không nói là gần hết các giáo xứ) đang dùng thì nhận được lời cám ơn chân thành nhưng vẫn cứ gọi là Biển Đức!
Để kết luận cho bài viết này, tôi mong các vị có trách nhiệm cần đầu tư hơn nữa về chuyên môn nghiệp vụ, về cách viết báo và làm báo. Cái cần thiết nhất trong lãnh vực này là phải đào tạo con người ngay từ bây giờ để người giáo dân chúng tôi hiểu biết được Lời Chúa thì mới Sống Lời Chúa được.
Dù sao đi nữa, tôi cũng nhân dịp qua bài chia sẻ này để nói lên lời cám ơn chân thành của tôi đến tất cả những người cầm bút công giáo ( những nhà văn, nhà báo … ) đang âm thầm làm việc ngày đêm cho việc rao giảng Lời Chúa. Đồng thời cũng mong những vị có trách nhiệm, nếu thấy bài viết này có điều gì không đúng hoặc còn thiếu sót, xin vui lòng bỏ qua cho.
Nguyễn Thụ Nhân
Gia Lai, 18.8.2006