GIA ĐÌNH: CHIẾC NÔI TÌNH YÊU
DẪN NHẬP
“Tình yêu là passport đưa bạn đi vào niềm vui, bình an và tự do.”(Anthony de Melo). Vậy nếu gia đình muốn trở thành chiếc nôi tình yêu thì trong gia đình phải có bầu khí tràn đầy niềm vui bình an và tự do.
Trong thực tế có nhiều bạn trẻ tâm sự: “Chúng em tiến tới hôn nhân với nhau trong một tình yêu thực sự tốt đẹp, yêu nhau chân thành và chẳng tiếc nhau điều gì. Nhưng hiện nay sao anh ấy thay đổi quá, anh ấy tồi tệ quá, cộc cằn, thô lỗ quá và cứ bỏ nhà đi hoài”; hay “Cô ấy khó tính quá, ích kỷ quá hoặc lười biếng quá”. Những lời than phiền như thế tôi thường xuyên được nghe trong công tác tư vấn của mình.
Chúng ta thử tìm hiểu và phân tích xem: Tại sao người yêu của bạn lại thay đổi? Tại sao các bạn không cảm nhận được hạnh phúc trong tình yêu và niềm vui trong gia đình? Phải chăng vì chúng ta chưa ý thức được rằng: Tình yêu là một tiến trình sống, là cây hạnh phúc cần được chăm sóc mỗi ngày, trong đó mỗi người cần phải thực sự làm một việc gì cụ thể để trao tình yêu cho nhau.
Theo tôi để gia đình có được bầu khí vui tươi an bình và tự do hạnh phúc cần có 4 yếu tố sau đây:
- Bầu khí truyền thông
- Tổ chức đời sống gia đình
- Giải quyết mâu thuẫn
- Tha thứ thắp sáng tình yêu
I. BẦU KHÍ TRUYỀN THÔNG
Một phụ nữ kể truyện: “Lần đầu tiên khi tôi gặp anh ấy, tôi chỉ nghĩ về anh ấy như một người bạn, thậm chí không tưởng tượng được rằng, một ngày nào đó, anh sẽ là chồng tôi. Tôi còn nhớ, điều làm cho tôi chú ý đến anh, là anh khác với những người đàn ông mà tôi từng biết: anh dễ thương hơn, cởi mở hơn những người khác, và tôi không biết tại sao. Cho dù có một vài sự khác nhau trong tính cách của hai chúng tôi cần phải điều chỉnh, tôi vẫn có được một cảm giác an bình sâu xa. Dần dần, ở bên anh, tôi cảm nghiệm chính con người tôi như tôi là mà không bị xét đoán. Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã có được yếu tố truyền thông trong tình yêu. Chúng tôi trung thực chia sẻ cho nhau và tôn trọng nhau. Và rồi, qua một thời gian chúng tôi ở bên nhau, tôi tin chắc trong lòng rằng “anh ấy” là người duy nhất, là một nửa của tôi. Tôi tin rằng tôi có thể xây dựng gia đình với anh ấy. Và tôi đã không lầm cho đến hôm nay tôi có thể chia sẻ một cảm nghiệm rất thật rằng khi bạn tìm được “một nửa kia” của bạn, bạn sẽ có một cảm giác an toàn chảy âm thầm trong nội tâm bạn.”
Như thế, chính yếu tố truyền thông đã dẫn đôi bạn đến tình yêu và nuôi dưỡng tình yêu trong an bình và hạnh phúc. Nhưng làm sao để có được truyền thông yêu thương ấy? Chúng ta cùng tìm hiểu về truyền thông qua ngôn ngữ và truyền thông phi ngôn ngữ.
1.Truyền thông bằng ngôn ngữ:
v Trong tình yêu chúng ta cần tạo bầu khí truyền thông vui vẻ qua những lời chào và hỏi thăm nhau hằng ngày, nên kể cho nhau nghe chương trình, kế hoạch trong công việc của mình; chia sẻ những thành công, thất bại; tâm sự về niềm vui nỗi buồn của mình. Cũng nên trao đổi với nhau về quan điểm về đời sống gia đình, về cách tổ chức đời sống gia đình, quan điểm về giáo dục con cái về kinh tế tài chánh chi thu, quản lý… Khi đó, mỗi người sẽ thấy mình được tin tưởng hơn, được yêu thương hơn.
v Chúng ta cũng không nên bỏ lỡ cơ hội nói lời cám ơn khi nhận được sự quan tâm giúp đỡ của người yêu. Lời cám ơn là trái cây ngon ngọt nhất trần gian sẽ làm cho truyền thông thân thương và tự nhiên hơn. Nó giúp chúng ta trân trọng nhau hơn, làm hài lòng nhau và tránh được nhiều hiểu lầm đáng tiếc.
v Đặc biệt là lời xin lỗi khi truyền thông bị ách tắc. Khi chúng ta làm phiền lòng nhau vô tình hay hữu ý, đừng ngại nói lời xin lỗi vì nó sẽ nối lại truyền thông đã mất, nó sẽ trả lại giá trị mà chúng ta đã mất sau mỗi lầm lỗi. Lời xin lỗi sẽ xoa dịu nỗi đau của đối tượng và mở ra một gương mẫu để đối tượng cũng khiêm tốn nhận ra điều sai lỗi của họ về vấn đề ấy. Trên thực tế ai cũng yêu quí người sống trung thực và khiêm tốn.
v Ngoài ra chúng ta còn có truyền thông bằng ngôn ngữ viết khi không thể truyền thông bằng lời nói. Ví dụ khi hai vợ chồng có điều mâu thuẫn, hễ trao đổi là lại bùng nổ chiến tranh, lúc đó các bạn có thể đề nghị nhau viết ra những điều khó chịu mình đang nghĩ về nhau.
2.Truyền thông phi ngôn ngữ
§ Ngoài ngôn ngữ, chúng ta còn rất nhiều kênh để truyền thông với nhau. Có thể qua thái độ tôn trọng lắng nghe chân thành, qua ánh mắt, gương mặt cảm thông, và thái độ bình tĩnh từ tốn khi không đồng quan điểm với nhau.
§ Đặc biệt là qua nụ cười tạo niềm vui và khích lệ nhau, qua cách cư xử tốt: quan tâm săn sóc, hy sinh quảng đại giúp đỡ nhau, qua việc nhẫn nại chu toàn trách nhiệm hằng ngày một cách hiệu quả.
§ Khi xa nhau chúng ta cũng có thể gởi gắm tình yêu của chúng ta cho nhau qua một tấm bưu thiếp hay một món quà nhỏ gởi về…
§ Trong đời sống gia đình thực sự chúng ta truyền thông với nhau bằng thái độ sống nhiều hơn bằng ngôn ngữ. Chính thái độ phản ảnh tâm hồn, tình yêu của chúng ta đang có về nhau một cách rõ ràng hơn cả.
3. Áp dụng trong gia đình
- Dẫn chứng: Bí quyết của những người vẫn còn yêu nhau cho đến 90 tuổi
Marcel: Chúng tôi cưới nhau năm 1925 và bây giờ chúng tôi đã hơn 90 tuổi rồi. Chúng tôi luôn luôn yêu nhau! Làm sao mà điều đó có thể được ư? Tôi sẽ kể cho các bạn nghe, nó đơn giản hơn các bạn nghĩ nhiều: mọi sự đều phụ thuộc vào quan niệm tình yêu của mỗi người. “Yêu là hạnh phúc khi làm cho người khác hạnh phúc.” Bất cứ sự mong muốn nào ngăn cản hạnh phúc của người kia đều trở thành thứ yếu. và nếu bạn làm tất cả vì hạnh phúc của người ấy thì không có lý do nào để cho mối quan hệ này không bền vững. Các bạn có thể hỏi tôi rằng: làm thế nào mà tôi có thể luôn làm cho người ấy hạnh phúc? Điều này cũng rất đơn giản. Các bạn hãy quan tâm, hãy để ý đến người ấy mọi lúc; và phải tôn trọng người ấy một cách sâu xa, vì sự lịch sự là một nguyên tắc cơ bản. Và nếu các bạn thêm một ít hài hước vào, thế là các bạn đã có một công thức vô cùng hiệu quả!
Georgette: Tất nhiên, điều này đòi hỏi một sự quên mình nào đó, nó không dễ dàng chút nào. Vài vấn đề nào đó cũng sẽ là những nguồn gốc của sự mâu thuẫn. về phần chúng tôi, chúng tôi hiểu rằng, trong cuộc hôn nhân của chúng tôi, chúng tôi phải thỏa thuận những vấn đề chủ yếu: tôn giáo, quan niệm về gia đình, tổ chức đời sống gia đình, sự giáo dục con cái, bạn bè…Điều này thật lạ lùng, tự nhiên chúng tôi tránh được phần lớn những khó khăn. Tuy thế, vẫn còn những trở ngại nhỏ trong cuộc sống hằng ngày, nhưng chúng tôi luôn luôn có thể giải quyết được nếu chúng tôi muốn. Trong lãnh vực này, sự trung thực là điều chủ yếu: chúng tôi phải nói tất cả mọi chuyẹn cho nhau nghe, thông báo rõ ràng, không trì hoãn, bất cứ điều gì bất thường, để cùng nhau tìm giải đáp thỏa mãn cả hai chúng tôi. Sự im lặng không bao giờ là cách giải quyết cả.
Sau 70 năm chung sống, tình yêu của chúng tôi tiến triển dần, tất nhiên rồi. điều chúng tôi cùng cảm thấy bây giờ khác với sự say mê của lần gặp đầu tiên, hoặc nó khác với thứ tình yêu mãnh liệt trong giai đoạn đầu của cuộc hôn nhân. Nhưng dù vậy, nó không giảm sút. Ngược lại tôi có thể nói rằng, ngày qua ngày, nó càng phong phú hơn bởi tất cả những điều chúng tôi đã sống, bởi tất cả những kỷ niệm mà chúng tôi đã sẻ chia và bởi kiến thức rất uyên thâm mà chúng tôi đã cùng có với nhau. Tôi tin chắc rằng chúng tôi được sinh ra là để cho nhau. Càng ngày chúng tôi càng sát cánh bên nhau. Cả hai chúng tôi có sự may mắn là vẫn còn sinh động và không đau khổ vì những điểm yếu của bản thân. Mắt tôi không thấy rõ lắm, tai chồng tôi thì không còn nghe rõ, nhưng như một người bạn vừa mới tới thăm nói với chúng tôi: “Các bạn hợp nhất với nhau như thế, các bạn không cần nhiều hơn một đôi mắt và hai lỗ tai đâu!
Thực ra, một tình yêu đẹp luôn cần được nuôi dưỡng từ hai phía. Ngày cưới không phải là đỉnh cao của tình yêu nhưng chỉ là khởi điểm để tình yêu được phát triển và hạnh phúc hơn theo thời gian. Tình yêu giữa hai người là một tiến trình sống chung, tương tác lẫn nhau, luôn mãi khám phá, luôn mãi ngạc nhiên trong đó mỗi người luôn phấn khởi thể hiện tình yêu chân thực của mình và hạnh phúc nhận được tình yêu của người kia dành cho mình.
II. TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH
Tổ chức đời sống gia đình là một trong những yếu tố rất cần thiết để nuôi dưỡng hạnh phúc gia đình. Cô Lý Thị Mai Phó Giám Đốc Trung tâm tư vấn tấm lý giáo dục và tình yêu hôn nhân gia đình trình bày như sau:
1. Mục đích và ý nghĩa của việc tổ chức cuộc sống gia đình
- Trong đời sống xã hội hiện nay, phần lớn cả hai vợ chồng đều là người lao động chính của gia đình. Quỹ thời gian có hạn, làm sao để có thể tạo được một cuộc sống ấm êm hài hòa là điều quan tâm chung của tất cả mọi người.
- Biết cách tổ chức cuộc sống gia đình để mọi thành viên trong gia đình đều có điều kiện để tham gia vào công việc gia đình và đều có điều kiện nghỉ ngơi thư giãn để vừa có sức khỏe vừa có niềm vui để tiếp tục công việc của mình một cách tốt hơn.
- Thời gian trong một ngày, ai cũng giống ai nhưng nếu biết tổ chức tốt cuộc sống sẽ góp phần không nhỏ vào việc xây dựng tổ ấm gia đình ngày càng hạnh phúc và nồng nàn hơn.
2. Điều kiện để tổ chức cuộc sống gia đình
- Có một gia đình đúng nghĩa.
- Có một nơi ở cụ thể.
- Có công ăn việc làm được sắp xếp hợp lý.
- Vợ chồng cùng đồng tâm hiệp ý.
3. Cách tổ chức cuộc sống gia đình
- Tổ chức cuộc sống vất chất:
. Vấn đề việc làm và thu nhập
. Vấn đề chi tiêu, sổ sách và quản lý ngân quỹ
. Vấn đề sức khoẻ và chế độ dinh dưỡng
. Kế hoạch mua sắm: áo quần phương tiện, vật dụng.
. Vấn đề bố trí nhà ở sao cho phù hợp và tiện dụng.
- Tổ chức cuộc sống tinh thần.
. Cần biết trang trí trong gia đình nề nếp, thứ tự hợp lý và đẹp mắt
. Hội ý, sắp xếp, thông báo rõ ràng về thời gian sinh hoạt trong ngày, tuần, tháng, năm khi ở nhà, khi lao động và giải trí.
. Tổ chức những này lễ đặc biệt (sinh nhật, kỷ niệm ngày cưới)
. Thăm viếng bà con, họ hàng, bè bạn.
. Xây dựng quan hệ với xóm giềng, tổ dân phố và những sinh hoạt Giáo xứ.
. Thống nhất trong việc giáo dục con cái.
4. Mối quan hệ mật thiết giữa việc tổ chức cuộc sống của gia đình với hạnh phúc thực sự của gia đình.
- Tổ chức cuộc sống gia đình phù hợp với môi trường xã họi văn minh mới.
- Cần cân đối giữa tổ chức cuộc sống vật chất với tổ chức cuộc sống tinh thần.
- Tổ chức cuộc sống gia đình cần được tiến hành thường xuyên và lâu dài
III. GIẢI QUYẾT MÂU THUẪN
Tâm sinh lý nam nữ hoàn toàn khác biệt nhau. Chính sự khác biệt này mà người nam và người nữ thu hút nhau theo quy luật hài hòa âm dương của vụ trụ; và cũng chính những khác biệt không được tôn trọng cảm thông và bổ xung này mà nhiều đôi bạn đã đánh mất hạnh phúc trong tầm tay của mình. Thực ra mâu thuẫn là chuyện thường tình trong đời sống gia đình, tùy theo cách ứng xử mà đời sống vợ chồng hạnh phúc hay đau khổ. Các nhà tâm lý khuyên bạn rằng: khi mâu thuẫn dẫn tới cơn giận, bạn cần phải bộc lộ tình cảm của mình nhưng làm sao để có thể diễn tả tình cảm tiêu cực của mình một cách trung thực mà vẫn tôn trọng người nghe? Đó là một nghệ thuật. Trước một mâu thuẫn giữa hai người, làm thinh bất mãn hay nổi giận trách móc đều là hai thái độ lệch chuẩn: thái quá, bất cập. Quy luật chung để vệ sinh tinh thần là phải bộc lộ, nhưng hãy biết chuyển cơn giận thành lời phát biểu rõ ràng về chính mình một cách quyết tâm nhưng dịu hòa, chỉ nói lên tình cảm của mình và dừng lại ở đó, tuyệt đối không đánh giá bạn bằng cách phê bình về cá tính hay ý định của người kia. Muốn thế, đề nghị bạn:
- Hãy biết suy nghĩ thay vì phản ứng ngay trước hoàn cảnh vì chẳng khôn ngoan chút nào nếu bạn chọn một quyết định, hay cố gắng làm thay đổi mối liên hệ vào lúc bạn đang nổi giận và căng thẳng.
- Hãy ngừng trách móc, ngừng chẩn đoán. Hãy từ từ. Hãy chờ suy nghĩ sáng suốt hơn vì trong cơn giận bạn khó suy nghĩ đúng. Khi đó bạn có thể hỏi mình: “Tại sao sự góp ý của bạn tôi làm cho tôi khó chịu? Vấn đề của tôi là gì? Liên hệ giữa chúng tôi đang kẹt ở mô hình cư xử nào? Và tôi giữa vai trò nào trong mô hình cư xử đó?” Chỉ sau khi ngẫm nghĩ những câu hỏi đó bạn mới có khả năng nói với bạn mình những gì đã làm bạn bực mình mà không phê bình cá tính và lối cư xử của bạn mình.
Câu chuyện mình họa: Không thuận vợ thuận chồng.
“Chúng em tiến đến hôn nhân với nhau bằng tình yêu thực sự và đã có một con 2 tuổi. Trong 3 năm sống chung, lúc vui chúng em vui vô hạn, nhưng lúc giận thì không còn thiết gì nữa. Khi có vấn đề mâu thuẫn hai đứa đều giành phần đúng về mình nên đã xảy ra tranh cãi lớn tiếng, thậm chí có nhiều lần đã đánh nhau. Hiện nay vì hoàn cảnh kinh tế em phải đi làm xa, hai vợ chồng em cảm thấy nhớ nhau rất nhiều, thường xuyên viết thư cho nhau, mong đợi nhau và nhận ra rằng yêu nhau nhất trên đời. Chúng em cùng quan tâm xây dựng hạnh phúc gia đình và tương lai cho con. Nhưng khi nghĩ lại những lúc va chạm, em thật ân hận, nuối tiếc và tự hỏi tại sao hai đứa không biết kiềm chế để có những hành vi đánh mất hết giá trị của nghĩa vợ chồng. Em vẫn lo sợ khi gần nhau tình trạng đó lại có thể tái diễn. Xin chị giúp chúng em sống đúng vai trò người chồng tốt và người vợ hiền, chúng em cần xử sự thế nào khi có vấn đề không đồng quan điểm với nhau.”
Trước tiên tôi xác nhận rằng các em có tình yêu với nhau thực sự, cảm thấy yêu nhau nhất trên đời khi xa nhau sau những mối bất hòa đã qua là biểu hiện của một tình yêu rất chân thành. Tự bản chất em và vợ em đều là người tốt, biết ân hận vì những thương tổn mình đã vì nóng giận mà gây nên cho nhau, biết nhìn lại những sai lầm quá khứ để rút ra những kinh nghiệm cho cuộc sống hiện tại với mục đích xây dựng hạnh phúc gia đình, đặc biệt là cho cháu bé.
Vấn đề hiện nay của các em là cả hai đều có cá tính mạnh, cả hai đều tự ái, và chưa học được nghệ thuật lắng nghe nhau, trao đổi với nhau để hiểu nhau hơn. Đây là một tình huống rất phổ biến trong nhiều gia đình trẻ hiện nay. Tôi đề nghị với các em là, để tránh những va vấp trong quá khứ, mỗi khi có chuyện cơm không lành canh không ngọt, các em hãy chuyển cơn giận thành lời phát biểu rõ ràng một cách quyết tâm nhưng dịu hòa. Hãy đặt mình ở vai trò người kia và từ từ suy nghĩ để có thể nói trung thực về tình cảm khó chịu của mình mà vẫn tôn trọng người nghe. Như thế nghĩa là khi không hài lòng nhau về điều gì, hai em không nên vội vàng trách móc, phê bình, kết án nhau để rồi chiến tranh bùng nổ như trước, vì khi tức giận chúng ta thường nói lỡ lời với nhau, nói nhưng câu mà khi bình tĩnh mình không muốn. Trái lại, nên nhẹ nhàng thẳng thắn ngắn gọn nói những gì mình đang bị tổn thương hay đau buồn trước vấn đề đó, để người kia có cơ hội giải thích rõ ràng hơn, nhờ đó hai bên cùng hiểu ngọn nguồn của vấn đề và rút ra giải pháp khắc phục. Đến đây chắc các em đã hiểu rằng muốn người khác thay đổi những điểm tiêu cực của họ và muốn có bầu khí gia đình an vui hòa thuận, thì trước tiên mình hãy thay đổi cách ứng xử của mình. Bà Harriet một nhà tâm lý trị liệu nổi tiếng ở Mỹ đã viết cuốn “Vũ khúc của cơn giận” đã nói: Đời sống lứa đôi là một bản khiêu vũ, bạn hãy thay đổi bước nhảy của mình thì điệu vũ sẽ không lặp lại bước cũ nữa.
Một thói quen xấu đã thành nếp thì khó sửa, nhưng hai em hãy tin ở thiện chí của mình. Tình yêu sẽ là sức mạnh để các em quan tâm đến nhu cầu của nhau, nhẫn nại cảm thông tha thứ những yếu đuối bất toàn của mình và của nhau. Hy vọng lúc đó hai em sẽ cảm nghiệm rằng mình là chồng tốt và vợ hiền của nhau.”
IV. THA THỨ THẮP SÁNG TÌNH YÊU
Trong tư vấn tôi thường nghe những chuyện gia đình bất hòa tan vỡ chỉ vì những sự việc rất nhỏ mà vợ chồng không biết tha thứ cho nhau:
- Em rất tức giận với vợ em chỉ vì cô ấy với em không thống nhất trong việc giáo dục con cái. Vấn đề là bao giờ cô ấy cũng cho là mình đúng và không bao giờ làm theo đề nghị của em. Nhiều lần tức quá em đã đánh cô ta, em tuyên bố li dị. Cô ta và em không thể tha thứ cho nhau được và không muốn nhìn mặt nhau nữa nhưng thực ra hai đứa vẫn còn yêu nhau.
- Em đau khổ quá, chỉ muốn li dị thôi vì chiều hôm qua em đang bế con, chồng em đi làm về nghe thấy tiếng con khóc, anh ấy lại bế con và la mắng em không biết nuôi con. Nhưng cháu lại càng khóc to hơn nên em lại giằng lấy cháu, vô tình bàn tay em chạm mạnh vào trán anh ấy. Anh ấy rất tức giận cho là em đánh anh ấy. Hiện nay vợ chồng em đều thấy mình bị tổn thương, bị xúc phạm nặng nề không thể tha thứ cho nhau được.
Chúng ta đừng chỉ dừng lại một câu nói hay chỉ nhìn một sự kiện mà để lòng khó chịu với người khác. Hãy nhìn trọn vẹn con người của họ để nhận ra những điều tốt nơi họ và cảm thông với những điều còn thiếu xót của họ. Chúng ta hãy nhìn ra tình yêu chân thành của nhau trong đời sống vợ chồng theo năm tháng, đừng quá phân tích một vài câu nói trong lúc họ không bình tĩnh. Chúng ta cũng phải xét đến động cơ và mục tiêu tốt đẹp mà chồng hay vợ mình đã làm điều đó cho mình có thể là nó không phù hợp với mình nhưng cũng không nên nóng giận mà xúc phạm nhau, hãy bình tĩnh và ôn hòa nói lên cảm nghĩ của mình và lắng nghe lời giải thích.
Trong khi khó chịu nếu chúng ta biết nhìn lại mình, hay đặt mình ở vai trò của người đang làm cho mình khó chịu, chúng ta sẽ có được thái độ cảm thông và dễ dàng tha thứ. Qua sự tha thứ cho nhau chúng ta có thể tránh được việc giết chết tình yêu vì sự khác biệt của chúng ta, nhưng làm cho tình yêu lớn lên nhờ những khác biệt đó.
Một bà mẹ đã kể lại câu chuyện sau:
“Trong những ngày nghỉ tôi và chồng tôi quyết định về thăm ông bà nội cách nơi chúng tôi ở 90 dặm, rồi gởi các con tại đó và đi hưởng vài ngày ở bên nhau. Sáng hôm đó chúng tôi thức trễ, nên chồng tôi bắt đầu hối thúc chúng tôi đi, vali, áo khoác được đóng gói và bỏ vào xe hơi trong nháy mắt và tôi không có thời gian để xem mình đã quên mang theo thứ gì. Suốt buổi trưa, bọn trẻ muốn chơi ngoài trời. Bên ngoài đây tuyết và rất lạnh, tôi muốn đội mũ và đeo găng cho chúng nhưng không thấy những thứ ấy đâu cả. Vì thế tôi đuổi chúng ra để hỏi cha chúng. Anh ấy trả lời rằng anh ấy không thấy nón và găng tay trong nhà khi mang đồ ra xe hơi. Tôi không tin anh ấy và rất tức giận: dĩ nhiên rồi, tôi nghĩ, đãng trí như anh ta mà…; hẳn anh ấy đã bỏ quên chúng khi anh ấy vội vã mang đồ ra xe và hấp tấp ra đi như thế! Một cuộc cãi vã bắt đầu trước mặt gia đình anh ấy và anh ấy đã đi ra, đóng sầm cửa lại sau lưng anh!
Tôi tự phàn nàn với chính mình: anh ấy luôn luôn là như thế, không để ý đến điều gì cả, anh ấy không nghĩ đến người khác, và bây giờ, những đứa trẻ tôi nghiệp hẳn đã lãnh cóng đôi tay. Nhưng tôi lại chợt nghĩ và tự vấn mình: Có thể anh ấy không nhìn thấy được cái gì cả…có thể nón và găng tay ở đâu đó…có thể tôi đã đặt chúng vào vali…Tôi chạy đến một trong những cái vali, từ cái này sang cái khác,và cuối cùng, tôi tìm ra các thứ đó đã gói cận thận! Tôi đã gói chúng? Tôi không thể chối bỏ điều này, tôi đã sai! Cảm giác hối hận dày vò tôi! Tôi muốn xin anh ấy tha thứ nhưng tôi sợ. Nếu Jim giữ sự bực tức thì sao? Đang lo lắng như thế, tôi thấy anh ấy trở lại. Khi anh ấy đi vào, tôi đến bên anh và nói: “Xin tha thứ cho em…” Tôi không nói gì thêm. Jim nhìn tôi và nói: “Anh tha thứ cho em rồi.” Cả hai chúng tôi đã vượt qua bằng niềm vui, chúng tôi giống như hai đứa trẻ mới lớn đang yêu. Những người bà con của chúng tôi không hiểu gì cả nhưng chúng tôi đúng là đã sống lại cảm xúc mãnh liệt như thể chúng tôi mới kết hôn một lần nữa. Một lần nữa chúng tôi tìm thấy cuộc sống.”
Câu chuyện kết thúc quá đẹp! Nhưng chúng ta tự nghĩ nếu anh chồng không tha thứ thì sao? Họ có được những tình cảm nồng ấm và những ngày nghỉ hạnh phúc bên nhau không? Điểm tuyệt diệu của câu chuyện gia đình này là họ biết nghĩ lại và biết tha thứ cho nhau chỉ vì họ đã thực sự hiểu nhau.
Những chuyện buồn phiền do những người thân trong gia đình làm tổn thương lẫn nhau thì rất nhiều. Dù chúng ta có áp dụng những nghệ thuật tâm lý để đối thoại, lắng nghe, hiểu biết và cảm thông với nhau thì cũng vẫn còn nhiều bế tắc và đau khổ. Chúng ta thường bi qui luật về sự công bình để tính toán lý luận và kết án nhau hơn là sống theo mối phúc của lòng thương xót để tha thứ cho nhau và hưởng được hiệu quả của nó là sự bình an và niềm vui trong tâm hồn.
KẾT LUẬN
Gia đình là chiếc nôi tình yêu. Tình yêu có phôi pha theo thời gian hay không, câu trả lời tùy thuộc vào thái độ sống của mỗi người. Đối với những ai quan niệm rằng: Quyết định yêu có nghĩa là làm mới lại sự chọn lựa đó mỗi ngày thì tình yêu sẽ luôn tồn tại và đem lại hạnh phúc trong mọi lúc.
Niềm vui, bình an và sự tự do trong chiến nôi tình yêu gia đình là hệ quả của những cố gắng sống trung thục và tôn trọng nhau hơn trong:
- bầu khí truyền thông trong gia đình: bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ.
- cuộc sống được tổ chức có văn hóa để hiểu nhau hơn.
- lắng nghe thông cảm với nhau để giải quyết những mâu thuẫn.
- sự tha thứ không điều kiện cho nhau để được hưởng lòng thương xót của Chúa.
Tóm lại, cần phải giáo dục truyền thông trong gia đình, giáo dục cách ứng xử giữa các thành viên với nhau để mọi người đều cảm nhận mình là người được yêu và biết hy sinh cho tình yêu. Khi đó, nếp sống gia đình vừa có thể thích nghi với sự phát triển của xã hội hiện đại vừa giữ lại được nét đẹp đạo hiếu của gia đình truyền thống. Như thế, nếu chúng ta biết nuôi dưỡng tình yêu thì tình yêu sẽ không bao giờ phôi pha theo thời gian vì “Tình yêu mạnh như sự chết, những tia sáng của nó là những ánh lửa. một ngọn lửa dữ dội nhất. Bao nhiêu nước cũng không thể làm tình yêu nguội lạnh và lũ lụt chẳng thể nào dập tắt được nó” (Bài ca của Salomon 8.6)
Nt. Têrêsa Phạm Thị Oanh, OP
DẪN NHẬP
“Tình yêu là passport đưa bạn đi vào niềm vui, bình an và tự do.”(Anthony de Melo). Vậy nếu gia đình muốn trở thành chiếc nôi tình yêu thì trong gia đình phải có bầu khí tràn đầy niềm vui bình an và tự do.
Trong thực tế có nhiều bạn trẻ tâm sự: “Chúng em tiến tới hôn nhân với nhau trong một tình yêu thực sự tốt đẹp, yêu nhau chân thành và chẳng tiếc nhau điều gì. Nhưng hiện nay sao anh ấy thay đổi quá, anh ấy tồi tệ quá, cộc cằn, thô lỗ quá và cứ bỏ nhà đi hoài”; hay “Cô ấy khó tính quá, ích kỷ quá hoặc lười biếng quá”. Những lời than phiền như thế tôi thường xuyên được nghe trong công tác tư vấn của mình.
Chúng ta thử tìm hiểu và phân tích xem: Tại sao người yêu của bạn lại thay đổi? Tại sao các bạn không cảm nhận được hạnh phúc trong tình yêu và niềm vui trong gia đình? Phải chăng vì chúng ta chưa ý thức được rằng: Tình yêu là một tiến trình sống, là cây hạnh phúc cần được chăm sóc mỗi ngày, trong đó mỗi người cần phải thực sự làm một việc gì cụ thể để trao tình yêu cho nhau.
Theo tôi để gia đình có được bầu khí vui tươi an bình và tự do hạnh phúc cần có 4 yếu tố sau đây:
- Bầu khí truyền thông
- Tổ chức đời sống gia đình
- Giải quyết mâu thuẫn
- Tha thứ thắp sáng tình yêu
I. BẦU KHÍ TRUYỀN THÔNG
Một phụ nữ kể truyện: “Lần đầu tiên khi tôi gặp anh ấy, tôi chỉ nghĩ về anh ấy như một người bạn, thậm chí không tưởng tượng được rằng, một ngày nào đó, anh sẽ là chồng tôi. Tôi còn nhớ, điều làm cho tôi chú ý đến anh, là anh khác với những người đàn ông mà tôi từng biết: anh dễ thương hơn, cởi mở hơn những người khác, và tôi không biết tại sao. Cho dù có một vài sự khác nhau trong tính cách của hai chúng tôi cần phải điều chỉnh, tôi vẫn có được một cảm giác an bình sâu xa. Dần dần, ở bên anh, tôi cảm nghiệm chính con người tôi như tôi là mà không bị xét đoán. Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã có được yếu tố truyền thông trong tình yêu. Chúng tôi trung thực chia sẻ cho nhau và tôn trọng nhau. Và rồi, qua một thời gian chúng tôi ở bên nhau, tôi tin chắc trong lòng rằng “anh ấy” là người duy nhất, là một nửa của tôi. Tôi tin rằng tôi có thể xây dựng gia đình với anh ấy. Và tôi đã không lầm cho đến hôm nay tôi có thể chia sẻ một cảm nghiệm rất thật rằng khi bạn tìm được “một nửa kia” của bạn, bạn sẽ có một cảm giác an toàn chảy âm thầm trong nội tâm bạn.”
Như thế, chính yếu tố truyền thông đã dẫn đôi bạn đến tình yêu và nuôi dưỡng tình yêu trong an bình và hạnh phúc. Nhưng làm sao để có được truyền thông yêu thương ấy? Chúng ta cùng tìm hiểu về truyền thông qua ngôn ngữ và truyền thông phi ngôn ngữ.
1.Truyền thông bằng ngôn ngữ:
v Trong tình yêu chúng ta cần tạo bầu khí truyền thông vui vẻ qua những lời chào và hỏi thăm nhau hằng ngày, nên kể cho nhau nghe chương trình, kế hoạch trong công việc của mình; chia sẻ những thành công, thất bại; tâm sự về niềm vui nỗi buồn của mình. Cũng nên trao đổi với nhau về quan điểm về đời sống gia đình, về cách tổ chức đời sống gia đình, quan điểm về giáo dục con cái về kinh tế tài chánh chi thu, quản lý… Khi đó, mỗi người sẽ thấy mình được tin tưởng hơn, được yêu thương hơn.
v Chúng ta cũng không nên bỏ lỡ cơ hội nói lời cám ơn khi nhận được sự quan tâm giúp đỡ của người yêu. Lời cám ơn là trái cây ngon ngọt nhất trần gian sẽ làm cho truyền thông thân thương và tự nhiên hơn. Nó giúp chúng ta trân trọng nhau hơn, làm hài lòng nhau và tránh được nhiều hiểu lầm đáng tiếc.
v Đặc biệt là lời xin lỗi khi truyền thông bị ách tắc. Khi chúng ta làm phiền lòng nhau vô tình hay hữu ý, đừng ngại nói lời xin lỗi vì nó sẽ nối lại truyền thông đã mất, nó sẽ trả lại giá trị mà chúng ta đã mất sau mỗi lầm lỗi. Lời xin lỗi sẽ xoa dịu nỗi đau của đối tượng và mở ra một gương mẫu để đối tượng cũng khiêm tốn nhận ra điều sai lỗi của họ về vấn đề ấy. Trên thực tế ai cũng yêu quí người sống trung thực và khiêm tốn.
v Ngoài ra chúng ta còn có truyền thông bằng ngôn ngữ viết khi không thể truyền thông bằng lời nói. Ví dụ khi hai vợ chồng có điều mâu thuẫn, hễ trao đổi là lại bùng nổ chiến tranh, lúc đó các bạn có thể đề nghị nhau viết ra những điều khó chịu mình đang nghĩ về nhau.
2.Truyền thông phi ngôn ngữ
§ Ngoài ngôn ngữ, chúng ta còn rất nhiều kênh để truyền thông với nhau. Có thể qua thái độ tôn trọng lắng nghe chân thành, qua ánh mắt, gương mặt cảm thông, và thái độ bình tĩnh từ tốn khi không đồng quan điểm với nhau.
§ Đặc biệt là qua nụ cười tạo niềm vui và khích lệ nhau, qua cách cư xử tốt: quan tâm săn sóc, hy sinh quảng đại giúp đỡ nhau, qua việc nhẫn nại chu toàn trách nhiệm hằng ngày một cách hiệu quả.
§ Khi xa nhau chúng ta cũng có thể gởi gắm tình yêu của chúng ta cho nhau qua một tấm bưu thiếp hay một món quà nhỏ gởi về…
§ Trong đời sống gia đình thực sự chúng ta truyền thông với nhau bằng thái độ sống nhiều hơn bằng ngôn ngữ. Chính thái độ phản ảnh tâm hồn, tình yêu của chúng ta đang có về nhau một cách rõ ràng hơn cả.
3. Áp dụng trong gia đình
- Dẫn chứng: Bí quyết của những người vẫn còn yêu nhau cho đến 90 tuổi
Marcel: Chúng tôi cưới nhau năm 1925 và bây giờ chúng tôi đã hơn 90 tuổi rồi. Chúng tôi luôn luôn yêu nhau! Làm sao mà điều đó có thể được ư? Tôi sẽ kể cho các bạn nghe, nó đơn giản hơn các bạn nghĩ nhiều: mọi sự đều phụ thuộc vào quan niệm tình yêu của mỗi người. “Yêu là hạnh phúc khi làm cho người khác hạnh phúc.” Bất cứ sự mong muốn nào ngăn cản hạnh phúc của người kia đều trở thành thứ yếu. và nếu bạn làm tất cả vì hạnh phúc của người ấy thì không có lý do nào để cho mối quan hệ này không bền vững. Các bạn có thể hỏi tôi rằng: làm thế nào mà tôi có thể luôn làm cho người ấy hạnh phúc? Điều này cũng rất đơn giản. Các bạn hãy quan tâm, hãy để ý đến người ấy mọi lúc; và phải tôn trọng người ấy một cách sâu xa, vì sự lịch sự là một nguyên tắc cơ bản. Và nếu các bạn thêm một ít hài hước vào, thế là các bạn đã có một công thức vô cùng hiệu quả!
Georgette: Tất nhiên, điều này đòi hỏi một sự quên mình nào đó, nó không dễ dàng chút nào. Vài vấn đề nào đó cũng sẽ là những nguồn gốc của sự mâu thuẫn. về phần chúng tôi, chúng tôi hiểu rằng, trong cuộc hôn nhân của chúng tôi, chúng tôi phải thỏa thuận những vấn đề chủ yếu: tôn giáo, quan niệm về gia đình, tổ chức đời sống gia đình, sự giáo dục con cái, bạn bè…Điều này thật lạ lùng, tự nhiên chúng tôi tránh được phần lớn những khó khăn. Tuy thế, vẫn còn những trở ngại nhỏ trong cuộc sống hằng ngày, nhưng chúng tôi luôn luôn có thể giải quyết được nếu chúng tôi muốn. Trong lãnh vực này, sự trung thực là điều chủ yếu: chúng tôi phải nói tất cả mọi chuyẹn cho nhau nghe, thông báo rõ ràng, không trì hoãn, bất cứ điều gì bất thường, để cùng nhau tìm giải đáp thỏa mãn cả hai chúng tôi. Sự im lặng không bao giờ là cách giải quyết cả.
Sau 70 năm chung sống, tình yêu của chúng tôi tiến triển dần, tất nhiên rồi. điều chúng tôi cùng cảm thấy bây giờ khác với sự say mê của lần gặp đầu tiên, hoặc nó khác với thứ tình yêu mãnh liệt trong giai đoạn đầu của cuộc hôn nhân. Nhưng dù vậy, nó không giảm sút. Ngược lại tôi có thể nói rằng, ngày qua ngày, nó càng phong phú hơn bởi tất cả những điều chúng tôi đã sống, bởi tất cả những kỷ niệm mà chúng tôi đã sẻ chia và bởi kiến thức rất uyên thâm mà chúng tôi đã cùng có với nhau. Tôi tin chắc rằng chúng tôi được sinh ra là để cho nhau. Càng ngày chúng tôi càng sát cánh bên nhau. Cả hai chúng tôi có sự may mắn là vẫn còn sinh động và không đau khổ vì những điểm yếu của bản thân. Mắt tôi không thấy rõ lắm, tai chồng tôi thì không còn nghe rõ, nhưng như một người bạn vừa mới tới thăm nói với chúng tôi: “Các bạn hợp nhất với nhau như thế, các bạn không cần nhiều hơn một đôi mắt và hai lỗ tai đâu!
Thực ra, một tình yêu đẹp luôn cần được nuôi dưỡng từ hai phía. Ngày cưới không phải là đỉnh cao của tình yêu nhưng chỉ là khởi điểm để tình yêu được phát triển và hạnh phúc hơn theo thời gian. Tình yêu giữa hai người là một tiến trình sống chung, tương tác lẫn nhau, luôn mãi khám phá, luôn mãi ngạc nhiên trong đó mỗi người luôn phấn khởi thể hiện tình yêu chân thực của mình và hạnh phúc nhận được tình yêu của người kia dành cho mình.
II. TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG GIA ĐÌNH
Tổ chức đời sống gia đình là một trong những yếu tố rất cần thiết để nuôi dưỡng hạnh phúc gia đình. Cô Lý Thị Mai Phó Giám Đốc Trung tâm tư vấn tấm lý giáo dục và tình yêu hôn nhân gia đình trình bày như sau:
1. Mục đích và ý nghĩa của việc tổ chức cuộc sống gia đình
- Trong đời sống xã hội hiện nay, phần lớn cả hai vợ chồng đều là người lao động chính của gia đình. Quỹ thời gian có hạn, làm sao để có thể tạo được một cuộc sống ấm êm hài hòa là điều quan tâm chung của tất cả mọi người.
- Biết cách tổ chức cuộc sống gia đình để mọi thành viên trong gia đình đều có điều kiện để tham gia vào công việc gia đình và đều có điều kiện nghỉ ngơi thư giãn để vừa có sức khỏe vừa có niềm vui để tiếp tục công việc của mình một cách tốt hơn.
- Thời gian trong một ngày, ai cũng giống ai nhưng nếu biết tổ chức tốt cuộc sống sẽ góp phần không nhỏ vào việc xây dựng tổ ấm gia đình ngày càng hạnh phúc và nồng nàn hơn.
2. Điều kiện để tổ chức cuộc sống gia đình
- Có một gia đình đúng nghĩa.
- Có một nơi ở cụ thể.
- Có công ăn việc làm được sắp xếp hợp lý.
- Vợ chồng cùng đồng tâm hiệp ý.
3. Cách tổ chức cuộc sống gia đình
- Tổ chức cuộc sống vất chất:
. Vấn đề việc làm và thu nhập
. Vấn đề chi tiêu, sổ sách và quản lý ngân quỹ
. Vấn đề sức khoẻ và chế độ dinh dưỡng
. Kế hoạch mua sắm: áo quần phương tiện, vật dụng.
. Vấn đề bố trí nhà ở sao cho phù hợp và tiện dụng.
- Tổ chức cuộc sống tinh thần.
. Cần biết trang trí trong gia đình nề nếp, thứ tự hợp lý và đẹp mắt
. Hội ý, sắp xếp, thông báo rõ ràng về thời gian sinh hoạt trong ngày, tuần, tháng, năm khi ở nhà, khi lao động và giải trí.
. Tổ chức những này lễ đặc biệt (sinh nhật, kỷ niệm ngày cưới)
. Thăm viếng bà con, họ hàng, bè bạn.
. Xây dựng quan hệ với xóm giềng, tổ dân phố và những sinh hoạt Giáo xứ.
. Thống nhất trong việc giáo dục con cái.
4. Mối quan hệ mật thiết giữa việc tổ chức cuộc sống của gia đình với hạnh phúc thực sự của gia đình.
- Tổ chức cuộc sống gia đình phù hợp với môi trường xã họi văn minh mới.
- Cần cân đối giữa tổ chức cuộc sống vật chất với tổ chức cuộc sống tinh thần.
- Tổ chức cuộc sống gia đình cần được tiến hành thường xuyên và lâu dài
III. GIẢI QUYẾT MÂU THUẪN
Tâm sinh lý nam nữ hoàn toàn khác biệt nhau. Chính sự khác biệt này mà người nam và người nữ thu hút nhau theo quy luật hài hòa âm dương của vụ trụ; và cũng chính những khác biệt không được tôn trọng cảm thông và bổ xung này mà nhiều đôi bạn đã đánh mất hạnh phúc trong tầm tay của mình. Thực ra mâu thuẫn là chuyện thường tình trong đời sống gia đình, tùy theo cách ứng xử mà đời sống vợ chồng hạnh phúc hay đau khổ. Các nhà tâm lý khuyên bạn rằng: khi mâu thuẫn dẫn tới cơn giận, bạn cần phải bộc lộ tình cảm của mình nhưng làm sao để có thể diễn tả tình cảm tiêu cực của mình một cách trung thực mà vẫn tôn trọng người nghe? Đó là một nghệ thuật. Trước một mâu thuẫn giữa hai người, làm thinh bất mãn hay nổi giận trách móc đều là hai thái độ lệch chuẩn: thái quá, bất cập. Quy luật chung để vệ sinh tinh thần là phải bộc lộ, nhưng hãy biết chuyển cơn giận thành lời phát biểu rõ ràng về chính mình một cách quyết tâm nhưng dịu hòa, chỉ nói lên tình cảm của mình và dừng lại ở đó, tuyệt đối không đánh giá bạn bằng cách phê bình về cá tính hay ý định của người kia. Muốn thế, đề nghị bạn:
- Hãy biết suy nghĩ thay vì phản ứng ngay trước hoàn cảnh vì chẳng khôn ngoan chút nào nếu bạn chọn một quyết định, hay cố gắng làm thay đổi mối liên hệ vào lúc bạn đang nổi giận và căng thẳng.
- Hãy ngừng trách móc, ngừng chẩn đoán. Hãy từ từ. Hãy chờ suy nghĩ sáng suốt hơn vì trong cơn giận bạn khó suy nghĩ đúng. Khi đó bạn có thể hỏi mình: “Tại sao sự góp ý của bạn tôi làm cho tôi khó chịu? Vấn đề của tôi là gì? Liên hệ giữa chúng tôi đang kẹt ở mô hình cư xử nào? Và tôi giữa vai trò nào trong mô hình cư xử đó?” Chỉ sau khi ngẫm nghĩ những câu hỏi đó bạn mới có khả năng nói với bạn mình những gì đã làm bạn bực mình mà không phê bình cá tính và lối cư xử của bạn mình.
Câu chuyện mình họa: Không thuận vợ thuận chồng.
“Chúng em tiến đến hôn nhân với nhau bằng tình yêu thực sự và đã có một con 2 tuổi. Trong 3 năm sống chung, lúc vui chúng em vui vô hạn, nhưng lúc giận thì không còn thiết gì nữa. Khi có vấn đề mâu thuẫn hai đứa đều giành phần đúng về mình nên đã xảy ra tranh cãi lớn tiếng, thậm chí có nhiều lần đã đánh nhau. Hiện nay vì hoàn cảnh kinh tế em phải đi làm xa, hai vợ chồng em cảm thấy nhớ nhau rất nhiều, thường xuyên viết thư cho nhau, mong đợi nhau và nhận ra rằng yêu nhau nhất trên đời. Chúng em cùng quan tâm xây dựng hạnh phúc gia đình và tương lai cho con. Nhưng khi nghĩ lại những lúc va chạm, em thật ân hận, nuối tiếc và tự hỏi tại sao hai đứa không biết kiềm chế để có những hành vi đánh mất hết giá trị của nghĩa vợ chồng. Em vẫn lo sợ khi gần nhau tình trạng đó lại có thể tái diễn. Xin chị giúp chúng em sống đúng vai trò người chồng tốt và người vợ hiền, chúng em cần xử sự thế nào khi có vấn đề không đồng quan điểm với nhau.”
Trước tiên tôi xác nhận rằng các em có tình yêu với nhau thực sự, cảm thấy yêu nhau nhất trên đời khi xa nhau sau những mối bất hòa đã qua là biểu hiện của một tình yêu rất chân thành. Tự bản chất em và vợ em đều là người tốt, biết ân hận vì những thương tổn mình đã vì nóng giận mà gây nên cho nhau, biết nhìn lại những sai lầm quá khứ để rút ra những kinh nghiệm cho cuộc sống hiện tại với mục đích xây dựng hạnh phúc gia đình, đặc biệt là cho cháu bé.
Vấn đề hiện nay của các em là cả hai đều có cá tính mạnh, cả hai đều tự ái, và chưa học được nghệ thuật lắng nghe nhau, trao đổi với nhau để hiểu nhau hơn. Đây là một tình huống rất phổ biến trong nhiều gia đình trẻ hiện nay. Tôi đề nghị với các em là, để tránh những va vấp trong quá khứ, mỗi khi có chuyện cơm không lành canh không ngọt, các em hãy chuyển cơn giận thành lời phát biểu rõ ràng một cách quyết tâm nhưng dịu hòa. Hãy đặt mình ở vai trò người kia và từ từ suy nghĩ để có thể nói trung thực về tình cảm khó chịu của mình mà vẫn tôn trọng người nghe. Như thế nghĩa là khi không hài lòng nhau về điều gì, hai em không nên vội vàng trách móc, phê bình, kết án nhau để rồi chiến tranh bùng nổ như trước, vì khi tức giận chúng ta thường nói lỡ lời với nhau, nói nhưng câu mà khi bình tĩnh mình không muốn. Trái lại, nên nhẹ nhàng thẳng thắn ngắn gọn nói những gì mình đang bị tổn thương hay đau buồn trước vấn đề đó, để người kia có cơ hội giải thích rõ ràng hơn, nhờ đó hai bên cùng hiểu ngọn nguồn của vấn đề và rút ra giải pháp khắc phục. Đến đây chắc các em đã hiểu rằng muốn người khác thay đổi những điểm tiêu cực của họ và muốn có bầu khí gia đình an vui hòa thuận, thì trước tiên mình hãy thay đổi cách ứng xử của mình. Bà Harriet một nhà tâm lý trị liệu nổi tiếng ở Mỹ đã viết cuốn “Vũ khúc của cơn giận” đã nói: Đời sống lứa đôi là một bản khiêu vũ, bạn hãy thay đổi bước nhảy của mình thì điệu vũ sẽ không lặp lại bước cũ nữa.
Một thói quen xấu đã thành nếp thì khó sửa, nhưng hai em hãy tin ở thiện chí của mình. Tình yêu sẽ là sức mạnh để các em quan tâm đến nhu cầu của nhau, nhẫn nại cảm thông tha thứ những yếu đuối bất toàn của mình và của nhau. Hy vọng lúc đó hai em sẽ cảm nghiệm rằng mình là chồng tốt và vợ hiền của nhau.”
IV. THA THỨ THẮP SÁNG TÌNH YÊU
Trong tư vấn tôi thường nghe những chuyện gia đình bất hòa tan vỡ chỉ vì những sự việc rất nhỏ mà vợ chồng không biết tha thứ cho nhau:
- Em rất tức giận với vợ em chỉ vì cô ấy với em không thống nhất trong việc giáo dục con cái. Vấn đề là bao giờ cô ấy cũng cho là mình đúng và không bao giờ làm theo đề nghị của em. Nhiều lần tức quá em đã đánh cô ta, em tuyên bố li dị. Cô ta và em không thể tha thứ cho nhau được và không muốn nhìn mặt nhau nữa nhưng thực ra hai đứa vẫn còn yêu nhau.
- Em đau khổ quá, chỉ muốn li dị thôi vì chiều hôm qua em đang bế con, chồng em đi làm về nghe thấy tiếng con khóc, anh ấy lại bế con và la mắng em không biết nuôi con. Nhưng cháu lại càng khóc to hơn nên em lại giằng lấy cháu, vô tình bàn tay em chạm mạnh vào trán anh ấy. Anh ấy rất tức giận cho là em đánh anh ấy. Hiện nay vợ chồng em đều thấy mình bị tổn thương, bị xúc phạm nặng nề không thể tha thứ cho nhau được.
Chúng ta đừng chỉ dừng lại một câu nói hay chỉ nhìn một sự kiện mà để lòng khó chịu với người khác. Hãy nhìn trọn vẹn con người của họ để nhận ra những điều tốt nơi họ và cảm thông với những điều còn thiếu xót của họ. Chúng ta hãy nhìn ra tình yêu chân thành của nhau trong đời sống vợ chồng theo năm tháng, đừng quá phân tích một vài câu nói trong lúc họ không bình tĩnh. Chúng ta cũng phải xét đến động cơ và mục tiêu tốt đẹp mà chồng hay vợ mình đã làm điều đó cho mình có thể là nó không phù hợp với mình nhưng cũng không nên nóng giận mà xúc phạm nhau, hãy bình tĩnh và ôn hòa nói lên cảm nghĩ của mình và lắng nghe lời giải thích.
Trong khi khó chịu nếu chúng ta biết nhìn lại mình, hay đặt mình ở vai trò của người đang làm cho mình khó chịu, chúng ta sẽ có được thái độ cảm thông và dễ dàng tha thứ. Qua sự tha thứ cho nhau chúng ta có thể tránh được việc giết chết tình yêu vì sự khác biệt của chúng ta, nhưng làm cho tình yêu lớn lên nhờ những khác biệt đó.
Một bà mẹ đã kể lại câu chuyện sau:
“Trong những ngày nghỉ tôi và chồng tôi quyết định về thăm ông bà nội cách nơi chúng tôi ở 90 dặm, rồi gởi các con tại đó và đi hưởng vài ngày ở bên nhau. Sáng hôm đó chúng tôi thức trễ, nên chồng tôi bắt đầu hối thúc chúng tôi đi, vali, áo khoác được đóng gói và bỏ vào xe hơi trong nháy mắt và tôi không có thời gian để xem mình đã quên mang theo thứ gì. Suốt buổi trưa, bọn trẻ muốn chơi ngoài trời. Bên ngoài đây tuyết và rất lạnh, tôi muốn đội mũ và đeo găng cho chúng nhưng không thấy những thứ ấy đâu cả. Vì thế tôi đuổi chúng ra để hỏi cha chúng. Anh ấy trả lời rằng anh ấy không thấy nón và găng tay trong nhà khi mang đồ ra xe hơi. Tôi không tin anh ấy và rất tức giận: dĩ nhiên rồi, tôi nghĩ, đãng trí như anh ta mà…; hẳn anh ấy đã bỏ quên chúng khi anh ấy vội vã mang đồ ra xe và hấp tấp ra đi như thế! Một cuộc cãi vã bắt đầu trước mặt gia đình anh ấy và anh ấy đã đi ra, đóng sầm cửa lại sau lưng anh!
Tôi tự phàn nàn với chính mình: anh ấy luôn luôn là như thế, không để ý đến điều gì cả, anh ấy không nghĩ đến người khác, và bây giờ, những đứa trẻ tôi nghiệp hẳn đã lãnh cóng đôi tay. Nhưng tôi lại chợt nghĩ và tự vấn mình: Có thể anh ấy không nhìn thấy được cái gì cả…có thể nón và găng tay ở đâu đó…có thể tôi đã đặt chúng vào vali…Tôi chạy đến một trong những cái vali, từ cái này sang cái khác,và cuối cùng, tôi tìm ra các thứ đó đã gói cận thận! Tôi đã gói chúng? Tôi không thể chối bỏ điều này, tôi đã sai! Cảm giác hối hận dày vò tôi! Tôi muốn xin anh ấy tha thứ nhưng tôi sợ. Nếu Jim giữ sự bực tức thì sao? Đang lo lắng như thế, tôi thấy anh ấy trở lại. Khi anh ấy đi vào, tôi đến bên anh và nói: “Xin tha thứ cho em…” Tôi không nói gì thêm. Jim nhìn tôi và nói: “Anh tha thứ cho em rồi.” Cả hai chúng tôi đã vượt qua bằng niềm vui, chúng tôi giống như hai đứa trẻ mới lớn đang yêu. Những người bà con của chúng tôi không hiểu gì cả nhưng chúng tôi đúng là đã sống lại cảm xúc mãnh liệt như thể chúng tôi mới kết hôn một lần nữa. Một lần nữa chúng tôi tìm thấy cuộc sống.”
Câu chuyện kết thúc quá đẹp! Nhưng chúng ta tự nghĩ nếu anh chồng không tha thứ thì sao? Họ có được những tình cảm nồng ấm và những ngày nghỉ hạnh phúc bên nhau không? Điểm tuyệt diệu của câu chuyện gia đình này là họ biết nghĩ lại và biết tha thứ cho nhau chỉ vì họ đã thực sự hiểu nhau.
Những chuyện buồn phiền do những người thân trong gia đình làm tổn thương lẫn nhau thì rất nhiều. Dù chúng ta có áp dụng những nghệ thuật tâm lý để đối thoại, lắng nghe, hiểu biết và cảm thông với nhau thì cũng vẫn còn nhiều bế tắc và đau khổ. Chúng ta thường bi qui luật về sự công bình để tính toán lý luận và kết án nhau hơn là sống theo mối phúc của lòng thương xót để tha thứ cho nhau và hưởng được hiệu quả của nó là sự bình an và niềm vui trong tâm hồn.
KẾT LUẬN
Gia đình là chiếc nôi tình yêu. Tình yêu có phôi pha theo thời gian hay không, câu trả lời tùy thuộc vào thái độ sống của mỗi người. Đối với những ai quan niệm rằng: Quyết định yêu có nghĩa là làm mới lại sự chọn lựa đó mỗi ngày thì tình yêu sẽ luôn tồn tại và đem lại hạnh phúc trong mọi lúc.
Niềm vui, bình an và sự tự do trong chiến nôi tình yêu gia đình là hệ quả của những cố gắng sống trung thục và tôn trọng nhau hơn trong:
- bầu khí truyền thông trong gia đình: bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ.
- cuộc sống được tổ chức có văn hóa để hiểu nhau hơn.
- lắng nghe thông cảm với nhau để giải quyết những mâu thuẫn.
- sự tha thứ không điều kiện cho nhau để được hưởng lòng thương xót của Chúa.
Tóm lại, cần phải giáo dục truyền thông trong gia đình, giáo dục cách ứng xử giữa các thành viên với nhau để mọi người đều cảm nhận mình là người được yêu và biết hy sinh cho tình yêu. Khi đó, nếp sống gia đình vừa có thể thích nghi với sự phát triển của xã hội hiện đại vừa giữ lại được nét đẹp đạo hiếu của gia đình truyền thống. Như thế, nếu chúng ta biết nuôi dưỡng tình yêu thì tình yêu sẽ không bao giờ phôi pha theo thời gian vì “Tình yêu mạnh như sự chết, những tia sáng của nó là những ánh lửa. một ngọn lửa dữ dội nhất. Bao nhiêu nước cũng không thể làm tình yêu nguội lạnh và lũ lụt chẳng thể nào dập tắt được nó” (Bài ca của Salomon 8.6)
Nt. Têrêsa Phạm Thị Oanh, OP