Chúa GIÊSU hiền lành và khiêm nhượng trong lòng,

xin uốn lòng chúng con nên giống Trái tim Chúa


Anh em linh mục, các tu sĩ nam nữ, các chủng sinh

và toàn thể anh chị em giáo dân thân mến,

Trên đây là câu xướng đáp kết thúc kinh cầu Thánh Tâm Chúa Giêsu chúng ta thường đọc, đặc biệt trong tháng này là tháng dành kính Thánh Tâm Chúa. Để hiểu thêm về nền tảng và sự cao quí của việc tôn sùng Thánh Tâm, Đức Thánh Cha Bênêđitô XVI, trong thư gởi cha Peter Hans Kolvenbach, Tổng Quyền Dòng Tên, ngày 15 tháng 5 vừa qua, nhân kỷ niệm 50 năm thông điệp “Haurietis aquas” của Đức Pio XII, đã nêu lên cho chúng ta mấy điểm sau đây:

1. Nền tảng việc tôn thờ Thánh Tâm khơi nguồn từ chính Kitô giáo

Đối tượng chính yếu của việc tôn sùng Thánh Tâm là Tình yêu: Tình yêu của Chúa Giêsu đối với Chúa Cha và với mọi người chúng ta. Tình yêu ấy đã được tỏ ra cho chúng ta cách đặc biệt khi Người để tên lính lấy đòng đâm cạnh sườn Người, thấu tới trái tim, làm nước và máu chảy ra. Truyền thống công giáo nhìn nhận vết thương nơi cạnh sườn Chúa là nguồn phát sinh các bí tích và ân sủng.

Để kỷ niệm bách chu niên ngày nới rộng lễ kính Thánh Tâm Chúa cho toàn thế giới, Đức Pio XII đã ban hành Thông điệp “Haurietis aquas” (Hãy múc nước), thúc giục chúng ta hãy vui mừng đến múc nước tận nguồn suối cứu độ là Thánh Tâm Chúa. Sau 50 năm khi nhắc lại thông điệp lừng danh này, Đức Bênêđitô XVI, trong thư gởi cha Peter Hans Kolvenbach nói trên đã nhắc lại cho chúng ta biết rằng, nền tảng của việc sùng kính Thánh Tâm Chúa cũng chính là nền tảng của mọi linh đạo và mọi lòng sùng kính của Kitô giáo, vì tất cả bắt nguồn từ Tình yêu. Bởi thế, nguồn gốc của lòng sùng kính Thánh Tâm đđã có từ lâu đời như chính Kitô giáo vậy. Đó là điều Ngài cũng khẳng định trong Thông điệp đầu tay của Ngài “Thiên Chúa là Tình yêu” khi Ngài viết: “Khởi đầu cho cuộc sống Kitô hữu không phải là một quyết định đạo đức hay một tư tưởng vĩ đại, nhưng là sự gặp gỡ với một biến cố, với một Con Người, Đấng đem lại cho đời sống chúng ta một chân trời mới và từ đó một định hướng dứt khoát” (số 1).

2. Nhận ra tình yêu của Thiên Chúa nơi Chúa Giêsu Kitô

Nhắc lại việc thông điệp “Haurietis aquas” kêu mời các tín hữu mở rộng tâm hồn đón nhận các mầu nhiệm và tình yêu của Chúa Giêsu, để Người uốn nắn trái tim chúng ta nên giống Trái Tim Chúa, Đức Bênêđitô nhấn mạnh rằng, sau 50 năm lời kêu mời này vẫn giữ nguyên vẹn tính thời sự của nó, vì mọi tín hữu luôn phải tiếp tục đào sâu mối quan hệ của mình với Trái Tim Chúa Giêsu, làm cho niềm tin vào tình yêu cứu độ của Thiên Chúa luôn sống động nơi chính mình trong cuộc sống hằng ngày.

Chiêm ngắm cạnh sườn bị đâm thâu của Đấng Cứu Thế chúng ta sẽ hiểu biết Người cách sâu rộng hơn, kinh nghiệm về tình yêu của Người cách đầy đủ hơn, khiến chúng ta có thể sống chan hòa với tình yêu của Người và sẵn sàng làm chứng về tình yêu ấy cho những người khác. Đức Gioan Phaolô II đã quả quyết: “Kề bên Trái Tim Chúa Kitô, trái tim chúng ta sẽ biết được ý nghĩa chân thực và duy nhất của đời người cũng như định mệnh của nó, sẽ hiểu được giá trị của cuộc sống chính thống Kitô giáo, sẽ giữ mình thoát khỏi một số những đồi trụy của con tim để luôn liên kết tình yêu thảo hiếu của chúng ta dành cho Thiên Chúa lại với tình yêu tha nhân. Và như vậy, chúng ta sẽ thực hiện được sự phạt tạ Chúa đòi hỏi, bù lại những đổ vỡ do ghét ghen và bạo lực gây nên, để xây dựng một nền văn minh xứng với Trái Tim Chúa Kitô” (Insegnamenti, vol. IX/2, 1986, p. 843).

Đức Benêđitô XVI giải thích thêm: “Biểu chứng rõ ràng nhất của tình yêu Thiên Chúa được tỏ lộ trong việc Chúa Kitô dâng hiến mạng sống cho chúng ta trên cây thập giá, đặc biệt khi chiêm ngắm cuộc khổ nạn và cái chết của Người chúng ta có thể hiểu biết cách rõ ràng hơn mối tình vô biên mà Thiên Chúa dành cho chúng ta: ‘Quả thật, Thiên Chúa đã yêu thương nhân loại dường ấy đến nỗi ban Con Một mình, để bất cứ ai tin vào người Con Một ấy thì sẽ không phải chết nhưng được sống muôn đời’ (Ga 3.16).

3. Chiêm ngắm Thánh Tâm Chúa Giêsu

để cảm nghiệm được tình yêu của Thiên Chúa

Lặp lại tư tưởng của Đức Piô XII trong Thông điệp “Haurietis aquas” (x. số 62), Đức Bêneđitô XVI khẳng định rằng ý nghĩa thâm sâu nhất của việc tôn sùng Thánh Tâm chỉ lộ ra khi người ta chăm chú theo dõi sự hỗ trợ giúp hiểu biết tình yêu Thiên Chúa, nhất là giúp cảm nghiệm được tình yêu đó trong lúc hiến thân phục vụ tình yêu đó. Rõ ràng là việc cảm nghiệm và sự hiểu biết không bao giờ tách rời nhau: hai việc đó luôn liên hệ với nhau. Nhưng cần phải nhấn mạnh rằng người ta chỉ có thể thực sự hiểu biết tình yêu Thiên Chúa khi khiêm nhường cầu nguyện và quảng đại dấn thân. Nhờ thái độ nội tâm này, việc chiêm ngắm cạnh sườn bị đâm thâu của Chúa sẽ trở thành việc tôn thờ trong thinh lặng. Chính việc chiêm ngắm cạnh sườn bị đâm thâu có “nước và máu chảy ra”

(x. Ga 19,37) sẽ giúp ta nhận thấy muôn vàn hồng ân từ đó tuôn trào ra, và sẽ cho ta khám phá ra tất cả những việc tôn sùng khác vốn hàm chứa sẵn trong việc tôn sùng này.

Đức tin, như là hiệu quả cảm nghiệm được của tình yêu Thiên Chúa, là một ân sủng, một quà tặng của Thiên Chúa. Nhưng người ta chỉ có thể cảm nghiệm được đức tin như là một ân sủng theo mức độ người ta đón nhận nó vào lòng, coi đó là một quà tặng và tìm cách khuôn đúc đời sống mình theo quà tặng ấy. Việc tôn thờ tình yêu Thiên Chúa mà Thông điệp “Haurietis aquas” kêu mời các tín hữu thực hành phải giúp ta luôn nhớ rằng chính Chúa đã tự nguyện nhận lấy những khổ hình vì “chúng ta”, vì “tôi”. Khi ta thực hành lòng tôn sùng này không những ta phải nhìn nhận tình yêu của Thiên Chúa với lòng biết ơn, nhưng còn phải sẵn sàng mở rộng tâm hồn đón nhận tình yêu ấy ngõ hầu cuộc sống của chúng ta ngày càng được khuôn đúc theo tình yêu ấy hơn. Thiên Chúa, Đấng đã tràn đổ tình yêu của Ngài “vào tâm hồn chúng ta nhờ Chúa Thánh Thần đã được ban cho chúng ta”

(x. Rm 5,5), không ngừng kêu mời chúng ta đón nhận tình yêu của Ngài. Vì thế, việc kêu mời ta tận hiến hoàn toàn cho tình yêu Chúa là mục tiêu thứ nhất của lòng tôn sùng này. Đó là lý do tại sao lòng tôn sùng này hoàn toàn hướng về tình yêu Thiên Chúa, Đấng đã hiến mình vì ta, và vì thế nó hết sức quan trọng cho đức tin và cho toàn thể cuộc sống của ta trong tình yêu.

4. Sống và làm chứng về tình yêu đã cảm nghiệm

Ai tiếp nhận tình yêu Chúa vào lòng sẽ được tình yêu ấy khuôn đúc. Một khi cảm nghiệm được tình yêu Thiên Chúa ta sẽ nhận ra đó là một “ơn gọi” đòi phải đáp trả. Hướng nhìn về Đấng “đã nhận lấy những yếu hèn, tật bệnh của chúng ta” (Mt 8, 17) sẽ giúp ta chú ý nhiều hơn tới những khổ đau, những nhu cầu của người khác. Chiêm ngắm cạnh sườn bị lưỡi giáo đâm thâu với tâm tình thờ phượng sẽ làm ta nên bén nhậy với ý muốn cứu độ của Thiên Chúa, cho ta khả năng tín thác vào tình yêu cứu độ và đầy tình thương xót của Ngài, đồng thời củng cố thêm lòng ước muốn của ta tham dự vào công trình cứu độ của Ngài bằng cách trở nên dụng cụ cho tình yêu của Ngài. Những hồng ân nhận được từ cạnh sườn mở rộng có “nước và máu” chảy ra (x. Ga 19, 34) sẽ tác động làm cho đời chúng ta thành nguồn suối phát sinh ra những “dòng sông chứa nước hằng sống” (Ga 7, 38; x. Tđ. Deus caristas est, 17) cho những người khác. Cảm nghiệm về tình yêu do việc tôn kính cạnh sườn bị đâm thâu của Chúa Cứu Thế sẽ gìn giữ ta khỏi nguy cơ khép kín nơi bản thân để thích ứng chúng ta với cuộc sống hướng về tha nhân. “Căn cứ vào điều này, chúng ta biết được tình yêu là gì: đó là Đức Kitô đã thí mạng vì chúng ta. Như vậy, cả chúng ta nữa, chúng ta cũng phải thí mạng vì anh em” (1Ga 3, 16; x. Tđ Haurietis aquas, 38).

Chúng ta chỉ có thể đáp lại luật yêu mến của Thiên Chúa khi cảm nghiệm được rằng tình yêu này đã được Chúa ban cho chúng ta trước (x. Tđ Deus caritas est, số 14). Vì thế, việc tôn thờ Tình yêu đã trở nên hữu hình nơi mầu nhiệm Thập giá, mầu nhiệm còn được diễn ra trong mỗi cử hành Thánh Thể, phải là nền tảng làm cho chúng ta trở nên những người có khả năng yêu mến và tự hiến (x. Tđ Haurietis aquas, số 69), khi nó làm cho chúng ta thành những dụng cụ trong bàn tay của Chúa Kitô: chỉ như vậy, chúng ta mới có thể trở nên những người loan báo đáng tin tưởng cho Tình yêu của Người. Tuy nhiên, việc mở rộng lòng đón nhận ý muốn cứu độ của Thiên Chúa cần phải được lặp lại từng giây phút, vì “Tình yêu không bao giờ kết thúc và trọn vẹn được” (Tđ. Deus caritas est, số 17). Bởi vậy, việc chiêm ngắm “cạnh sườn bị lưỡi giáo đâm thâu”, nơi biểu lộ ý muốn cứu độ của Thiên Chúa, không thể được coi như là hình thức mau qua của việc sùng kính này, trái lại, việc tôn thờ tình yêu Thiên Chúa được biểu thị nơi “trái tim bị thương tích” như một biểu tượng vừa có tính lịch sử vừa diễn tả lòng sùng kính, phải là hình thức không thể tách rời nói lên sự liên hệ sống đống với Thiên Chúa (x. Tđ. Haurietis aquas, số 62).

Anh chị em thân mến,

Trên đây là những suy sư rất thâm sâu về việc tôn thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu. Ước chi những tư tưởng này sẽ giúp chúng ta năng làm việc tôn thờ Thánh Tâm Chúa hơn, và qua đó chúng ta cũng sẽ được nên đồng hình đồng dạng với Chúa mỗi ngày mỗi hơn.

Xin Thánh Tâm Chúa, bổn mạng của giáo phận, qua lời chuyển cầu của Trái Tim Đức Mẹ, ban cho mọi thành phần trong giáo phận, từ mục tử tới đoàn chiên, từ bậc lão thành tới các ấu nhi, luôn cảm nghiệm được tình thương của Chúa để sãn sàng dấn thân phục vụ cho chương trình cứu độ của Ngài.

Thân ái chào toàn thể anh chị em.

+ Phêrô Trần Đình Tư

Giám Mục Giáo phận Phú Cường