Giáo Hội của những người lành và kẻ dữ!
(Ga 17,11-19)
Trong Giáo Hội người ta thường nói đến tiếng « thánh thiện », như : Các thánh nhân, các nơi thánh địa, các đồ dùng thánh, các dấu hiệu thánh. Trong nhiều sách vở và kinh nguyện chính Giáo Hội được gọi là Hội Thánh. Nhiều người không đồng ý với kiểu xưng hô đó. Họ cho rằng trong lòng Giáo Hội còn tồn đọng và xảy ra bao điều chẳng thánh thiện chút nào cả. Vì thế, theo họ người ta nên cẩn thận khi dùng kiểu nói đó.
Sự bất đồng ý kiến về ý nghĩa của danh từ đó là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, chữ « Hội Thánh » ở đây không muốn nói là một Giáo Hội của toàn những người trọn lành thánh thiện, không còn vấn vương lỗi lầm thiếu sót nữa. Chữ « Hội Thánh » ở đây chỉ muốn nói là một Giáo Hội đã được « thánh hóa », đã được tinh luyện nhờ vào giá máu của Ðức Kitô đã đổ ra trên thập giá. Ðó cũng chính là điều mà Thiên Chúa đã thực hiện nơi những kẻ - đã nhờ Ðức Kitô và qua Ðức Kitô - đã tin tưởng vào Người : Người đã « thánh hóa » họ. Người đã lôi kéo họ vào trong cuộc sống thần linh của Người. Qua Ðức Giêsu Người đã cho họ được tham dự vào cuộc sống thần thiêng của Người. Vì thế, trong các thư gửi cho các giáo đoàn thuộc Giáo Hội tiên khởi xưa kia, thánh Phaolô thường đề đầu thư : Gửi “ các Thánh “ tại Cô-rin-tô (2Cr 1,1), gửi “các Thánh “ tại Ê-phê-sô (Ep 1,1) hay : gửi “ các Thánh “ tại Phi-líp-phê (Pl 1,1), v.v… Dĩ nhiên thánh Phaolô vẫn biết rằng nhiều người trong các cộng đoàn đó có một cuộc sống thiếu thánh thiện, không đúng theo giới răn của Thiên Chúa. Và thánh nhân cũng đã nhiều lần cảnh cáo, nhắc nhỡ họ. Do đó khi ngài gọi họ là « các thánh », thánh nhân chỉ muốn nói đến những gì Thiên Chúa đã làm nơi họ, chứ không phải những gì chính họ đã làm. Thánh nhân đã luôn nhắc nhủ các tín hữu phải sống tương xứng với bậc sống mới mà Thiên Chúa đã ban cho, tức là phải sống xứng đáng với ơn Chúa, phải sống như những người « đã được thánh hóa » trong Ðức Kitô, bởi vì họ “đã được kêu gọi nên thánh “.
Tương tự, người ta cũng hiểu tiếng « Hội Thánh » theo nghĩa đó. Giáo Hội là một Giáo Hội « đã được thánh hóa », bởi vì chính Ðức Giêsu đã thành lập nên Giáo Hội, và bởi vì Người vẫn luôn sống và hoạt động trong Giáo Hội qua Chúa Thánh Thần. Giáo Hội là Hội Thánh, bởi vì Giáo Hội là thân mình mầu nhiệm của Ðức Kitô, được lưu thông trong mình sự sống thần linh của Người (x. 1Cr 12,12-27), và bởi vì Giáo Hội luôn luôn được tinh luyện và đổi mới qua các Bí Tích, nhất là qua việc cử hành bàn tiệc Thánh Thể. Giáo Hội là Hội Thánh, bởi vì qua các Bí tích Giáo Hội làm trung gian môi giới cho việc gặp gỡ mang lại ơn cứu rỗi với Ðức Kitô. Do đó, tất cả những dấu chỉ, những đồ vật và những nơi chốn có liên quan đến sự gặp gỡ đó cũng được gọi là « thánh » !
Từ chổ đó, người ta có thể nói rằng sự thánh thiện mà Giáo Hội có được, là một sự thánh thiện được lãnh nhận, là một sự thánh thiện « khách quan ». Trong nghĩa này, tất cả các Kitô hữu chúng ta đều thuộc về hàng ngũ « các thánh ». Nếu còn sống trong thời đại hôm nay, chắc chắn thánh Phaolô sẽ ghi thư và đề gửi cho chúng ta là « các thánh thuộc giáo xứ ở … », mặc dầu không có ai trong chúng ta có thể được gọi là vị thánh sống cả. Vâng, Giáo Hội còn có một mặt khác nữa. Giáo Hội cũng là Giáo Hội của những người tội lỗi nữa. Bởi vì Giáo Hội bao gồm những con người như bạn và tôi, những con người còn mang trong mình tính chất nhân loại yếu hèn và ngã sa. Ðúng vậy, trong lòng Giáo Hội đã và đang xảy ra những điều không đẹp. Giáo Hội không phải chỉ chịu đựng sức nặng của những chèn ép công kích của thế gian, của những kẻ thù ở ngoài Giáo Hội. Giáo Hội còn phải chịu đựng gánh nặng còn nặng nề hơn bội phần do tội lỗi và thiếu sót của các con cái của Giáo Hội gây ra. Giáo Hội chịu đau khổ vì cuộc sống của các tín hữu đi ngược lại tinh thần Phúc Âm, vì sự ích kỷ, sự thờ ơ và sự chia rẽ của họ. Những yếu đuối của Giáo Hội, hay nói đúng hơn, những yếu đuối của những thành phần của Giáo Hội, đã đưa đẩy lịch sử của Dân Chúa rơi vào những hướng đi không đúng với ý muốn của Người. Thiên Chúa để mặc cho sự dữ xảy ra trong Giáo Hội, như Người đã để mặc cho tội lỗi của từng cá nhân xảy ra, bởi vì Người luôn tôn trọng sự tự do của con người.
Bởi vậy, Giáo Hội, tức tất cả các Kitô hữu chúng ta, luôn luôn cần được canh tân. Giáo Hội luôn luôn phải cải thiện và ăn năn. Vâng, trong Giáo Hội luôn luôn phải có sự đổi mới như chính Ðức Giêsu đã đòi hỏi. « Nước Thiên Chúa đã gần đến, các ngươi hãy hối cải ăn năn và tin vào Phúc Âm » (Mc 1,15). Ðó là những lời nhắn nhủ khẩn thiết của Ðức Giêsu đã được truyền lại cho chúng ta. Những lời nhắn nhủ đó có giá trị vượt thời gian. Chúng có giá trị trong mọi giai đoạn của Giáo Hội. Chúng có giá trị đối với các Kitô hữu trong mọi thời đại. Chúng có giá trị cả đối với chúng ta, những Kitô hữu đang sống thời đại tân tiến hôm nay.
Chính các thánh là những chứng nhân cụ thể đã làm nỗi bật được những gì chứa đựng trong chữ « thánh ». Các vị là những mẫu mực chói sáng cho ý nghĩa và mục đích cuộc sống chúng ta. Các ngài đã hiện thực được tính cách nhân bản của mình một cách trọn vẹn, đến nỗi các phạm trù tư tưởng thuần túy nhân loại không thể đạt tới được. Trong một thế giới ngày nay người ta nói đến rất nhiều về nhân phẩm con người, nhưng cuối cùng lại thiếu vắng tính cách nhân bản, bởi vì tư tưởng cầu lợi, ham hố quyền hành và tư tưởng hưởng thụ nắm trọn quyền chủ động trong mọi dự định và sinh hoạt của con người. Trong một thế giới như thế, các vị thánh nhân là những người dẫn lối trên con đường tiến về một tương lai có nhân phẩm hơn. Bởi vì, một mình kỷ thuật, khoa học và sự phồn thịnh vật chất không thể làm cho thế giới có nhân phẩm được. Một thi sĩ người Ðức đã có những vần thơ rất chí lý như sau :
So reich waren wir noch nie wie heute,
So habgierig waren wir nie wie heute.
So satt waren wir nie wie heute,
So unersättlich waren wir nie wie heute.
So versichert waren wir nie wie heute,
So unsicher waren wir nie wie heute.
So viel gesehen haben wir nie wie heute,
So blind waren wir nie wie heute.
So viel Licht hatte wir nie wie heute,
So dunkel aber waren wir nie wie heute.
Tạm dịch:
Chúng ta chưa bao giờ giàu có như ngày nay,
Chúng ta chưa bao giờ tham lam như ngày nay.
Chúng ta chưa bao giờ no đủ như ngày nay,
Chúng ta chưa bao giờ đói khát như ngày nay.
Chúng ta chưa bao giờ được bảo hiểm như ngày nay,
Chúng ta chưa bao giờ bị bất ổn như ngày nay.
Chúng ta đã chưa bao giờ được nhìn thấy nhiều như ngày nay,
Chúng ta chưa bao giờ bị mù lòa như ngày nay.
Chúng ta chưa bao giơ có nhiều ánh sáng như ngày nay,
Nhưng chúng ta chưa bao giờ bị tối tăm như ngày nay.
(W. Willms)
Walter Nigg, một tín hữu Tin Lành, tác giả nổi danh của tiểu sử Các Thánh Ngày Nay, đã viết : « Các thánh là những người duy nhất nhìn thấy được giữa những người mù ». Ông có lý : sự mù quáng không nhìn thấy được những mục đích và những mẫu mực chân thật của cuộc sống là cả một điều tiêu cực nhất của con người. Những cái tầm thường và nguy hại lại được đánh giá cao, trong khi những cái có giá trị chân chính cho cuộc sống lại bị gạt bỏ và bị lảng quên. Ðúng vậy, những chân lý nền tảng của đức tin và của cuộc sống phát xuất từ Thiên Chúa, Ðấng là chân lý tuyệt đối, thường bị gạt bỏ ra ngoai rìa, bị lảng quên và bị làm méo mó.
Các thánh là những người có thể giúp chúng ta hiểu rõ một cách đúng đắn niềm khát vọng hạnh phúc vô biên và giúp chúng ta tìm ra được những con đường dẫn tới hạnh phúc chân thật. Các thánh cũng có thể giúp chúng ta hoàn thành được các bổn phận của mình, để ở bất cứ chổ nào chúng ta có mặt, thì ở đó Giáo Hội được biết đến như là một Giáo Hội đang trên đường hoán cải và nên thánh.