Chúa Nhật VI Phục Sinh (B): "Làm sao cắt nghĩa được tình yêu"
Dẫn nhập đầu thánh lễ :
Kính thưa ông bà và anh chị em,
Sứ điệp phụng vụ hôm nay mời gọi chúng ta đem vào hiện thực cuộc sống lời dạy căn bản của Tin Mừng, cũng là di chúc của chính Chúa Kitô trước khi lìa cõi thế để về với Chúa Cha : “Hãy ở lại trong tình thương của Thầy”.
Đây không phải là một lời mời gọi đầy tính lãng mạn của một người đang yêu, cũng chẳng phải là một qui luật cao siêu dành cho các nhà thần bí. Đơn giản, đây chính là nhịp sống đức tin hằng ngày của chúng ta, việc thực hành giới răn của mỗi người kitô hữu. Bởi vì, như chính Đức Kitô dạy bảo : “Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình thương của Người” (TM). Sống đức tin, sống Đạo chẳng phải là cố gắng chu tất hai giới răn căn bản “mến Chúa, yêu người” đó sao !
Giờ đây, để xứng đáng cử hành mầu nhiệm thánh và đón nhận dồi dào hồng ân Thánh Thần để có thể “ở lại trong tình yêu của Chúa Kitô”, chúng ta hãy khiêm hạ đón nhận Nước Thánh với tâm tình thống hối chân thật.
Giảng Lời Chúa :
Nếu có lời chứng nào đẹp nhất về “Đức Ái của người kitô hữu” trong thế kỷ 20 vừa qua, thì theo tôi, đó là cái chết tình nguyện của cha Maximilien Kolbe để thay thế cho một người tù xa lạ tại trại giam khét tiếng thời Đức Quuốc Xã Auschwitz : “Tôi là một linh mục Công Giáo Ba Lan, tôi đã già, tôi muốn chết thay cho ông nầy, vì ông có vợ con”.
Đó là câu chuyện xảy ra vào buổi chiều tháng 8 năm 1941 về hai người tù M.Kolbe và Gajowniczek… (Lược tóm câu chuyện tử đạo của Cha M.Kolbe)
Sứ điệp Lời Chúa hôm nay đang mời gọi chúng ta tiếp nối những lời chứng như thế qua chính lời “trăn trối” của Chúa Kitô : “Anh em hãy ở lại trong tình yêu của Thầy…Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình”.
Tuy nhiên, "làm sao cắt nghĩa được tình yêu" (Xuân diệu), nhất là làm sao thể hiện trọn vẹn hai giới răn căn bản của Đạo : Mến Chúa- Yêu người ? Để chia sẻ cho nhau "đáp án" nầy, chúng ta hãy cùng nhau chiêm ngưỡng Đức Kitô đã “ở lại trong tình yêu Thiên Chúa” thế nào ? Hay nói cách khác, Chúa Giêsu đã yêu thương và đã dạy cách yêu thương làm sao.
I. Đức Ki-tô “ở lại trong tình yêu của Thiên Chúa”.
Với Đức Kitô, “ở lại trong tình yêu của Thiên Chúa” đó chính là một tình yêu "trọn vẹn cho Thiên Chúa" và "hết tình cho con người". Đó cũng chính là sự thể hiện cụ thể đến nơi đến chốn hai điều răn căn bản : "Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi" (Đnl 6, 5; Mt 22, 37); và "ngươi phải yêu người thân cận như chính mình" (Lv 19, 18; Mt 22, 38). Chúng ta có thể tìm thấy những chứng từ của Phúc Âm trình bày nội dung đó :
a/. Đức Ki-tô “ở lại trong tình yêu của Thiên Chúa” cũng có nghĩa là “Yêu mến Chúa” :
v Tất cả vì Cha, cho Cha, tìm vinh quang Cha, lo cho Cha được vinh hiển :
“ Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Đấng đã sai Thầy và hoàn tất công trình của Người" (Ga 4, 34).
"Điều gì Chúa Cha làm thì Người Con cũng làm như vậy" (Ga 5, 19).
"Vì tôi không tìm cách làm theo ý riêng tôi, nhưng làm theo ý Đấng đã sai tôi" (Ga 5, 30; 6, 38).
"Đạo lý tôi dạy không phải là của tôi nhưng là của Đấng đã sai tôi" (Ga 7, 16).
"Lạy Cha, Con đã tôn vinh Cha ở dưới đất khi hoàn tất công trình Cha đã giao cho Con làm" (Ga 17, 4).
"Lạy Cha, xin đừng theo ý Con, một vâng ý Cha" (Lc 22, 42).
v Dành cho Thiên Chúa tất cả mà không đòi một điều kiện nào : Thân xác, linh hồn, đắng cay, đau khổ, cuộc đời…
"Lạy Cha, con xin phó thác linh hồn trong tay Cha" (Lc 23, 46).
"Chúa đã không ưa hy lễ và hiến tế, nhưng đã tạo cho con một thân thể. Chúa đã chẳng thích lễ toàn thiêu và lễ xá tội. Bấy giờ con mới thưa : Lạy Thiên Chúa, nầy con đây, con đến để thực thi ý Ngài" (Dt.10, 5-7).
b/. Đức Ki-tô “ở lại trong tình yêu của thiên Chúa” cũng có nghĩa là : yêu thương con người :
Đức Hồng Y F.X Nguyễn Văn Thuận đã cho thấy "nghệ thuật yêu thương con người" của Chúa Giê-su mang các chiều kích sau :
v Yêu thương trước : "Người đã yêu chúng ta trước" (1Ga 4, 19; Rm 5, 8).
v Yêu thương tất cả mọi người :"Các con hãy là con của Thiên Chúa Cha trên trời, là Đấng làm cho mặt trời mọc lên cho người lành và kẻ dữ…" (Mt 5, 45).
v Yêu thương kẻ thù :"Nếu các con yêu những người yêu các con…nếu các con chỉ chào hỏi anh em mình thôi…ngay cả người ngoại cũng chẳng làm như thế sao?…Nhưng Thầy bảo các con : hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ bách hại các con" (Mt 5, 46-47.44).
v Yêu thương bằng cách hiến chính mạng sống mình :"Không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu nầy la : hiến chính mạng sống cho các bạn hữu mình" (Ga 15, 13).
v Yêu thương bằng cách phục vụ :"Các con cũng làm như Thầy đã làm" (Ga 13, 15).
(x. Chứng nhân hy vọng, trang 116-121).
Chúng ta có thể tóm kết “sự mạc khải tình yêu và lời dạy sống tình yêu của Đức Kitô qua lời giáo huấn của Đức Thánh Cha Bênêđictô trong thông điệp đầu tiên của Ngài gởi cho toàn thể Dân Chúa, thông điệp “Thiên Chúa là Tình Yêu”
“Trong câu chuyện tình được Thánh Kinh tường thuật, Ngài đến với chúng ta, Ngài tìm cách chinh phục chúng ta, đến tận cùng bữa tiệc ly, đến cạnh sườn bị lưỡi đòng đâm thâu qua, đến những lần hiện ra sau phục sinh và đến những kỳ công cao cả, thông qua hoạt động của các Tông đồ, Ngài hướng dẫn Giáo Hội sơ khai trên những nẻo đường. Chúa đã không vắng mặt trong lịch sử tiếp theo của Giáo Hội : Ngài gặp gỡ chúng ta luôn mãi nơi những người nam nữ chiêm ngắm sự hiện diện của Ngài trong Lời Ngài, trong các phép bí tích, và đặc biệt trong bí tích Thánh Thể. Trong Phụng vụ của Giáo Hội, trong lời kinh của Giáo Hội, trong những cộng đoàn tín hữu sống động, chúng ta cảm nghiệm tình yêu của Thiên Chúa, chúng ta cảm nhận được sự hiện diện của Ngài…Ngài đã yêu thương chúng ta trước và Ngài còn tiếp tục yêu thương chúng ta…”. (Thông điệp TCLTY số 17)
Và cũng chính trong Đức Kitô, nhân loại mới tìm được một tình yêu đích thực và một cách thể hiện tình yêu trọn vẹn, đúng nghĩa. Đó là tình yêu phải được bắt nguồn từ Thiên Chúa và phải hiện thực nơi con người. Đức Giáo Hoàng Bênêđictô trong thông điệp Deus Caritas est đã xác quyết :
“Yêu người là con đường dẫn đến sự gặp gỡ với Chúa, và ngoảnh mặt với anh em là ngoảnh mặt đi với Thiên Chúa” (SĐD số 16)
Và cũng chính trong ý nghĩa đó chúng ta mới hiểu được dụng ý của Chúa Kitô khi quảng diễn ý nghĩa về “tình yêu Thiên Chúa và con người” qua một loạt những dụ ngôn : “Người mục tử tốt lành đi tìm con chiên lạc”(Lc 15,4-7), “người cha già ôm vào lòng đứa con hoang đàng” (Lc 15, 11-32), “Ông phú hộ và kẻ ăn mày Lagiarô” (Lc 16,19-31), “Người Samaritanô nhân hậu” (Lc 10,25-37); và hôm nay, một lần nữa chúng ta được dịp nhận ra ý nghĩa thâm thúy của định nghĩa “Thiên Chúa là Tình Yêu” mà Thánh Gioan đã nhắn gởi trong tâm thư của Ngài (BĐ 2)
II. Yêu thương : công trình của Chúa Thánh Thần :
Qua những chỉ dẫn trên, chúng ta hiểu và tin rằng : Qui luật tối thượng của người Kitô hữu, luân lý căn bản để soi đường dẫn lối cho mọi ứng xử của người kitô hữu đó chính là giới răn Yêu thương, là Đức Ái. Tuy nhiên, chắc chắn không ít lần chúng ta lại phân vân : Làm sao với trái tim nhân loại, với con người mỏng dòn, yếu đuối luôn nghiêng chiều về xác thịt, ích kỷ, đam mê… lại có thể yêu Chúa hết mình và yêu thương anh em trọn vẹn được ? Xin hãy an tâm. Vì, quả thật, tự sức chúng ta, chúng ta không thể có khả năng để yêu thương với kích thước và đòi hỏi của Đức Ki-tô. Nhưng đây là công trình của Chúa Thánh Thần, Đấng được mệnh danh là "Tình yêu của Thiên Chúa", như lời khẳng định của Thánh Phao-lô Tông đồ :
"Thiên Chúa đã đổ tràn tình yêu của Ngài vào lòng chúng ta, nhờ Thánh Thần mà Người ban cho chúng ta" (Rm 5, 5).
Hay như chính lời Thánh Gioan trong BĐ 2 hôm nay xác quyết :
“Tình yêu cốt ở điều nầy : không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng chính Người đã yêu thương chúng ta, và sai Con của Người đén làm của lễ đền tội cho chúng ta.” (BĐ 2)
Đức Thánh Cha Bênêđictô đã minh giải điều đó trong thông điệp “Thiên Chúa là tình yêu” như sau :
"Khi chết trên thập giá – như thánh Gioan đã kể lại – Đức Giêsu đã “trao Thần Khí” (Ga 19,30), báo trước quà tặng là Chúa Thánh Thần mà Người seữ ban sau khi phục sinh (Ga 20,22). Như thế đã ứng nghiệm lời hứa về “những dòng sông mang nước hằng sống” sẽ tuôn chảy từ tâm hồn các tín hữu, qua việc đỗ tràn của Chúa Thánh Thần (Ga 7,33-38). Quả thế, Chúa Thánh Thần là nguồn sức mạnh bên trong làm hòa nhập trái tim của họ với trái tim của Đức Giêsu, và thúc đẩy họ yêu thương anh em mình như Đức Giêsu đã yêu thương họ, khi Người cúi xuống rửa chân cho các môn đệ (Ga 13,1; 15,13) và nhất là, khi Người trao ban mạng sống Người cho chúng ta (Ga 13,1; 15,13)
(SĐD số 19)
Mà nếu Đức Chúa Thánh Thần đã ra tay tác tạo, thì hoa trái của Ngài sẽ là :
"Bác ái, hoan lạc, bình an nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hoà, tiết độ" (Gl 5, 22-23).
Trước lời mời gọi thực hành giới răn yêu thương, Đức Giêsu không bao giờ bỏ chúng ta ở lại trong cảnh mồ côi thiếu thốn. Ngài để lại cho chúng ta những nguồn trợ lực rất hữu hiệu : Phép Thánh Thể mà chúng ta có thể đến hằng ngày, Chúa Thánh Thần vẫn luôn ở bên cạnh để hỗ trợ chúng ta từng giây từng phút, Lời Chúa tiếp tục dưỡng nuôi và dẫn dắt chúng ta. Những gia bảo nầy lại liên quan mật thiết đến một con người mà trong suốt tháng Năm nầy, chúng ta sẽ cùng nhau nhắc nhớ, ca tụng : Đức Mẹ Maria, Người Nữ trinh thánh thiện, Người mang Thánh Thể và bạn của Chúa Thánh Thần, Người được mệnh danh là “có phúc vì đã tin và thực hành Lời Chúa”…Người mà ngay từ hôm nay, chúng ta có thể dâng lên những lời cầu để tin rằng Ngài sẽ sẵn sàng cứu giúp để chúng ta mãi mãi “ở lại trong tình yêu Thiên Chúa” như chính Ngài đã cưu mang Ngôi Lời trong cõi lòng tinh trắng, đã ôm ẳm Lời Chúa để suy nghĩ và cầu nguyện không ngừng, đã đồng hành cùng Con trên nẻo đường thập giá và sát cánh bên các tông đồ để nhận lãnh Thánh Thần, đó cũng là lời kinh kết thúc thông điệp “thiên chúa là Tình Yêu” của Đức Thánh Cha Bênêđictô :
Thánh Maria, mẹ của Thiên Chúa,
Mẹ đã ban cho thế gian ánh sáng thật,
Đức Giêsu, Con của Mẹ - Con của Thiên Chúa.
Mẹ đã phó thác hoàn toàn chính mình
vào lời mời gọi của Thiên Chúa
và vì thế trở nên nguồn suối
của lòng nhân hậu vốn tuôn trào từ Người.
Xin tỏ cho chúng con Đức Giêsu/.
Xin dẫn chúng con đến với Người.
Xin dạy chúng con biết và yêu mến Người,
để chúng con cũng có thể trở nên
những con người có khả năng yêu thương đích thực
và nguồn mạch của nước hằng sống
giữa một thế gian đang khát nước.
LM. Giuse Trương Đình Hiền