5. BIẾT THINH LẶNG
Người linh mục khôn ngoan là người biết thinh lặng đúng lúc, dù đang tranh cải gay cấn, dù đang bực tức, dù sự ấm ức lâu ngày dồn nén trong lòng, thì cũng phải biết thinh lặng đúng chỗ, đó chính là một ơn lành mà Thiên Chúa ban cho các linh mục của Ngài. Trong cuộc sống đời thường, sự thinh lặng đúng lúc luôn là liều thuốc giải độc cho các trường hợp, bởi vì sự thinh lặng này không phải là đồng lõa nhưng là sự nghỉ ngơi của khôn ngoan.
Em có biết không, anh đã từng thấy những vị linh mục thinh lặng trước những hỉ nộ sân si của các anh em linh mục của mình; anh cũng thấy (ít nữa là một lần) có một cha sở thinh lặng trước công kích của một vài giáo dân vì cha sở không làm theo ý họ, kết quả của sự thinh lặng ấy là gì, là chính những giáo dân ấy đến xin lỗi cha sở vì tính quá nóng nảy mà mình đã vượt qua quyền hạn của cha sở mình.
Linh mục, có thể nói là người của thinh lặng, vì Thiên Chúa thích hiện diện trong thinh lặng, và chỉ trong thinh lặng mà thôi thì linh mục mới thấy rõ ơn của Thiên Chúa ban xuống trên mình và trên giáo xứ của mình.
- Khi giáo dân tranh cải thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
- Khi giáo dân trách móc linh mục thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
- Khi giáo dân góp ý thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
- Khi các anh em linh mục hỉ nộ sân si chỉ trích thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
Thinh lặng lắng nghe khi người khác công kích mình thì khó lắm, nhưng Chúa Giê-su đã làm được và có rất nhiều vị linh mục đã làm như thế và đã thành công. Em thử hình dung ra một linh mục mà đối chất tay đôi với một giáo dân thì như thế nào, nói về hành vi và hình dung thì cả hai người mặt mày đều đỏ kè, nhăn nhó xấu xí khó coi; nói về ngôn ngữ thì lại càng khó nghe vì dùng những chữ dao to búa lớn để choảng nhau. Cho nên nếu không giữ được thinh lặng thì không những linh mục sẽ trở nên gương xấu cho người khác, và nhất định là giáo dân sẽ hoảng sợ ngài khi muốn góp ý xây dựng với ngài trong công việc của giáo xứ.
Thinh lặng cũng bày tỏ công phu tu dưỡng nhân đức của linh mục, một linh mục biết giữ được trạng thái thinh lặng thì khuôn mặt luôn bày tỏ nét vui tươi và hoạt bát, bởi vì tâm hồn của các ngày đã tĩnh trong một thế giới động là những việc phải lo toan của giáo xứ, cũng như những lời công kích của người khác.
Anh nghĩ rằng trong đời em cũng đã nhiều lần chứng kiến hai người chửi nhau, công kích nhau, thậm chí còn thượng cẳng tay hạ cẳng chân nữa là khác, những lúc em thấy như thế thì nên rút ra cho mình một bài học, để sau này khi đối diện với công việc của một linh mục, thì em có một cách suy tư hơn về việc thinh lặng trong đời sống tu trì, chính Chúa Giê-su cũng đã thinh lặng trước quan tổng trấn Phi-la-tô. Em đọc lại đoạn Tin Mừng của thánh Mac-cô nơi đoạn Chúa Giê-su đứng trước ông quan Phi-la-tô xem sao:
“Các thượng tế tố cáo Người nhiều tội, nên ông Phi-la-tô hỏi Người:
- Ông không trả lời gì sao ? Nghe kìa, họ tố cáo ông biết bao nhiêu tội !”
Nhưng Chúa Giê-su không trả lời gì nữa, khiến ông Phi-la-tô phải ngạc nhiên” (Mc 15, 3-5).
Đúng là Chúa Giê-su không trả lời, Ngài đang thinh lặng, cái thinh lặng của người hiểu biết trước cái không hiểu biết của kẻ khác, cái thinh lặng của người chiến thắng trước một kẻ kiêu ngạo hiếu chiến của người đối thoại, cái thinh lặng của người khôn ngoan và thông minh trước mặt người chỉ ỷ vào quyền chức nhưng nhu nhược của mình.
Trong đêm vắng giữ được thinh lặng thì rất dễ, nhưng thinh lặng giữa cuộc sống xô bồ mới khó và có giá trị; thinh lặng giữa cảnh thuận hòa của anh em thì rất dễ, nhưng thinh lặng khi anh em chia bè lập cánh để đấu đá nhau thì rất khó, bởi vì không ai muốn mình bị “lãng quên” trên “cuộc chiến” đấu bằng nước miếng này...
Em thân mến,
Cũng có những lúc em thinh lặng thì người ta sẽ nghĩ rằng em sợ hoặc thua cuộc, nhưng em đừng sợ, bởi vì những người có tính hiếu thắng mới nghĩ như thế mà thôi, cho nên bây giờ dù em chưa phải là linh mục, chưa phải là tu sĩ, nhưng anh nghĩ rằng em cũng cần phải biết thinh lặng đúng nơi đúng chỗ giữa những bạn bè của em, giữa những người mà em tiếp xúc hoặc khi họ hiếu thắng muốn em về phe họ để lớn tiếng chửi rủa nhục mạ người khác.
Một linh mục không biết thinh lặng đúng nơi đúng chỗ, thì chẳng khác gì đem hạt lúa giống gieo vào trong vườn hoa sặc sỡ, lúa giống sẽ biến thành cỏ và nhọc công cho người làm vườn phải nhổ bỏ mà thôi...
6. BIẾT TẾ NHỊ
Em có biết không, người khôn ngoan họ rất tế nhị trong cách cư xử hằng ngày với người khác, có những việc mà đôi lúc người thông minh không giải quyết được, nhưng người biết tế nhị thì giải quyết được ngay mà làm vừa lòng mọi người...
Vậy tế nhị là gì ? Tế nhị có nghĩa là khéo léo, tinh tế nhã nhặn trong đối xử hoặc có những tình tiết rất nhỏ, sâu kín, khó nói hoặc không thể nói ra được (1) .
Linh mục là người thường tiếp xúc với giáo dân, mà giáo dân thì có đủ nhiều thành phần học thức và không học thức, nghề nghiệp khác nhau và sự giáo dục cũng khác nhau, cho nên việc tế nhị đối với các linh mục rất là cần thiết, mà nơi cần phải tế nhị nhất là tòa giảng và khi giao tiếp với giáo dân.
Giảng dạy là một công việc quan trọng của linh mục, là quyền ưu tiên của linh mục, quyền này gắn liền với chức linh mục, cho nên khi làm linh mục thì cũng đồng thời có bổn phận giảng dạy Lời Chúa cho mọi người, quyền này chỉ mất đi khi với lý do chính đáng và chỉ có đức giám mục địa phận mới có quyền mà thôi. Vì quyền giảng dạy là độc quyền của linh mục, cho nên có một vài linh mục khi giảng dạy thì có những lời lẽ không tế nhị với giáo dân, các ngài dùng những lời nói rất thật, thật quá đến nổi giáo dân phải đỏ mặt tía tai, đôi lúc các ngài trình bày một vấn đề mà không tìm hiểu coi có đụng chạm đến giáo dân nào không ? Tế nhị là trình bày Lời Chúa và chỉ trong phạm vi Lời Chúa mà thôi, khi muốn dùng hình ảnh của câu chuyện để làm bối cảnh thì nên tế nhị kẻo làm tổn thương giáo dân của mình.
Con người thời nay rất nhạy cảm và hình như rất dễ bị tổn thương, nếu có một lời nói hay một cử chỉ không tế nhị nào đó của người khác, nhất là của bạn bè và người thân, mà linh mục không phải là người thân của họ sao ? Em thân mến, đôi lúc một lời nói hay một cử chỉ không tế nhị của một linh mục mà làm tổn thương rất lớn cho giáo dân, và đôi lúc chúng ta không lạ gì thỉnh thoảng gặp một vài trường hợp giáo dân không muốn đến nhà thờ, mà hỏi lý do họ cũng không trả lời, những lúc như thế -theo kinh nghiệm của anh dò hỏi- thì phải biết họ đang có ấn tượng không tốt vì thái độ và lời nói không tế nhị của cha sở, mặc dù cha sở rất vô tư không để ý.
Có những chuyện rất tế nhị trong cuộc sống mà đôi lúc không nên nói ra cho người khác nghe, hoặc không nên nhắc lại giữa một tập thể khi có người trong cuộc đang hiện diện ở đó, anh tin chắc em cũng đã thấy nhiều lần bạn bè em hay một người thân nào đó muốn “độn thổ”, vì người ta cứ nhắc lại chuyện cũ của họ ra mà làm đề tài trò chuyện. Linh mục là người cẩn trọng nhất trong lời nói và nghiêm túc nhất trong hành vi của mình, dù đang lúc giảng dạy hoặc là trong lúc thể thao giải trí, tất cả đều được ngài “trình bày” một cách tế nhị, và do đó ngài trở thành người khôn ngoan trong giao tiếp, dễ dàng thân cận và là người biết cách lãnh đạo cộng đoàn.
Em biết không, anh trước khi làm linh mục thì đã có một thời gian rất dài mười ba năm liên tục giúp xứ, vừa đi làm, vừa học hành, vừa chăm lo mọi việc trong ngoài nhà thờ, giáo xứ của anh giúp tuy nhỏ nhưng rất phức tạp, vì giáo dân gồm cả ba miền nam bắc trung đều có, là nơi mà thành phần bất hảo của Saigòn đa phần tập trung ở đó, em không thể hình dung ra được sự phức tạp của nó đâu: ma cô, đỉ điếm, trộm cắp, tù hình sự.v.v...đều có cả. Cha sở của anh phải khôn khéo tế nhị hết sức với xã hội, với giáo dân, với những thành phần bất hảo ấy để rồi nhà thờ ngày càng khang trang hơn, giáo dân đông hơn và thành phần bất hảo ít hơn, ngài rất tế nhị với mọi người, lời nói cử chỉ nhất nhất đều làm cho giáo dân tin tưởng, cộng tác và giúp đỡ giáo xứ. Anh học được nơi ngài rất nhiều điều trong cách phục vụ và trong cách hành xử của một mục tử, cho nên, nếu em muốn đi tu để trở thành một linh mục, một mục tử thì ngay bây giờ em nên tập tành những đức tính nhân bản ấy đi, vì anh nghĩ rằng, có tài uyên bác mà cuộc sống không có nhân bản thì uổng lắm, nhất là đối với một linh mục.
(còn tiếp)
-------------------------
(1) Từ điển tiếng Việt.
http://www.vietcatholic.net/nhantai
jmtaiby@yahoo.com taibytw@hotmail.com
Người linh mục khôn ngoan là người biết thinh lặng đúng lúc, dù đang tranh cải gay cấn, dù đang bực tức, dù sự ấm ức lâu ngày dồn nén trong lòng, thì cũng phải biết thinh lặng đúng chỗ, đó chính là một ơn lành mà Thiên Chúa ban cho các linh mục của Ngài. Trong cuộc sống đời thường, sự thinh lặng đúng lúc luôn là liều thuốc giải độc cho các trường hợp, bởi vì sự thinh lặng này không phải là đồng lõa nhưng là sự nghỉ ngơi của khôn ngoan.
Em có biết không, anh đã từng thấy những vị linh mục thinh lặng trước những hỉ nộ sân si của các anh em linh mục của mình; anh cũng thấy (ít nữa là một lần) có một cha sở thinh lặng trước công kích của một vài giáo dân vì cha sở không làm theo ý họ, kết quả của sự thinh lặng ấy là gì, là chính những giáo dân ấy đến xin lỗi cha sở vì tính quá nóng nảy mà mình đã vượt qua quyền hạn của cha sở mình.
Linh mục, có thể nói là người của thinh lặng, vì Thiên Chúa thích hiện diện trong thinh lặng, và chỉ trong thinh lặng mà thôi thì linh mục mới thấy rõ ơn của Thiên Chúa ban xuống trên mình và trên giáo xứ của mình.
- Khi giáo dân tranh cải thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
- Khi giáo dân trách móc linh mục thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
- Khi giáo dân góp ý thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
- Khi các anh em linh mục hỉ nộ sân si chỉ trích thì linh mục thinh lặng lắng nghe.
Thinh lặng lắng nghe khi người khác công kích mình thì khó lắm, nhưng Chúa Giê-su đã làm được và có rất nhiều vị linh mục đã làm như thế và đã thành công. Em thử hình dung ra một linh mục mà đối chất tay đôi với một giáo dân thì như thế nào, nói về hành vi và hình dung thì cả hai người mặt mày đều đỏ kè, nhăn nhó xấu xí khó coi; nói về ngôn ngữ thì lại càng khó nghe vì dùng những chữ dao to búa lớn để choảng nhau. Cho nên nếu không giữ được thinh lặng thì không những linh mục sẽ trở nên gương xấu cho người khác, và nhất định là giáo dân sẽ hoảng sợ ngài khi muốn góp ý xây dựng với ngài trong công việc của giáo xứ.
Thinh lặng cũng bày tỏ công phu tu dưỡng nhân đức của linh mục, một linh mục biết giữ được trạng thái thinh lặng thì khuôn mặt luôn bày tỏ nét vui tươi và hoạt bát, bởi vì tâm hồn của các ngày đã tĩnh trong một thế giới động là những việc phải lo toan của giáo xứ, cũng như những lời công kích của người khác.
Anh nghĩ rằng trong đời em cũng đã nhiều lần chứng kiến hai người chửi nhau, công kích nhau, thậm chí còn thượng cẳng tay hạ cẳng chân nữa là khác, những lúc em thấy như thế thì nên rút ra cho mình một bài học, để sau này khi đối diện với công việc của một linh mục, thì em có một cách suy tư hơn về việc thinh lặng trong đời sống tu trì, chính Chúa Giê-su cũng đã thinh lặng trước quan tổng trấn Phi-la-tô. Em đọc lại đoạn Tin Mừng của thánh Mac-cô nơi đoạn Chúa Giê-su đứng trước ông quan Phi-la-tô xem sao:
“Các thượng tế tố cáo Người nhiều tội, nên ông Phi-la-tô hỏi Người:
- Ông không trả lời gì sao ? Nghe kìa, họ tố cáo ông biết bao nhiêu tội !”
Nhưng Chúa Giê-su không trả lời gì nữa, khiến ông Phi-la-tô phải ngạc nhiên” (Mc 15, 3-5).
Đúng là Chúa Giê-su không trả lời, Ngài đang thinh lặng, cái thinh lặng của người hiểu biết trước cái không hiểu biết của kẻ khác, cái thinh lặng của người chiến thắng trước một kẻ kiêu ngạo hiếu chiến của người đối thoại, cái thinh lặng của người khôn ngoan và thông minh trước mặt người chỉ ỷ vào quyền chức nhưng nhu nhược của mình.
Trong đêm vắng giữ được thinh lặng thì rất dễ, nhưng thinh lặng giữa cuộc sống xô bồ mới khó và có giá trị; thinh lặng giữa cảnh thuận hòa của anh em thì rất dễ, nhưng thinh lặng khi anh em chia bè lập cánh để đấu đá nhau thì rất khó, bởi vì không ai muốn mình bị “lãng quên” trên “cuộc chiến” đấu bằng nước miếng này...
Em thân mến,
Cũng có những lúc em thinh lặng thì người ta sẽ nghĩ rằng em sợ hoặc thua cuộc, nhưng em đừng sợ, bởi vì những người có tính hiếu thắng mới nghĩ như thế mà thôi, cho nên bây giờ dù em chưa phải là linh mục, chưa phải là tu sĩ, nhưng anh nghĩ rằng em cũng cần phải biết thinh lặng đúng nơi đúng chỗ giữa những bạn bè của em, giữa những người mà em tiếp xúc hoặc khi họ hiếu thắng muốn em về phe họ để lớn tiếng chửi rủa nhục mạ người khác.
Một linh mục không biết thinh lặng đúng nơi đúng chỗ, thì chẳng khác gì đem hạt lúa giống gieo vào trong vườn hoa sặc sỡ, lúa giống sẽ biến thành cỏ và nhọc công cho người làm vườn phải nhổ bỏ mà thôi...
6. BIẾT TẾ NHỊ
Em có biết không, người khôn ngoan họ rất tế nhị trong cách cư xử hằng ngày với người khác, có những việc mà đôi lúc người thông minh không giải quyết được, nhưng người biết tế nhị thì giải quyết được ngay mà làm vừa lòng mọi người...
Vậy tế nhị là gì ? Tế nhị có nghĩa là khéo léo, tinh tế nhã nhặn trong đối xử hoặc có những tình tiết rất nhỏ, sâu kín, khó nói hoặc không thể nói ra được (1) .
Linh mục là người thường tiếp xúc với giáo dân, mà giáo dân thì có đủ nhiều thành phần học thức và không học thức, nghề nghiệp khác nhau và sự giáo dục cũng khác nhau, cho nên việc tế nhị đối với các linh mục rất là cần thiết, mà nơi cần phải tế nhị nhất là tòa giảng và khi giao tiếp với giáo dân.
Giảng dạy là một công việc quan trọng của linh mục, là quyền ưu tiên của linh mục, quyền này gắn liền với chức linh mục, cho nên khi làm linh mục thì cũng đồng thời có bổn phận giảng dạy Lời Chúa cho mọi người, quyền này chỉ mất đi khi với lý do chính đáng và chỉ có đức giám mục địa phận mới có quyền mà thôi. Vì quyền giảng dạy là độc quyền của linh mục, cho nên có một vài linh mục khi giảng dạy thì có những lời lẽ không tế nhị với giáo dân, các ngài dùng những lời nói rất thật, thật quá đến nổi giáo dân phải đỏ mặt tía tai, đôi lúc các ngài trình bày một vấn đề mà không tìm hiểu coi có đụng chạm đến giáo dân nào không ? Tế nhị là trình bày Lời Chúa và chỉ trong phạm vi Lời Chúa mà thôi, khi muốn dùng hình ảnh của câu chuyện để làm bối cảnh thì nên tế nhị kẻo làm tổn thương giáo dân của mình.
Con người thời nay rất nhạy cảm và hình như rất dễ bị tổn thương, nếu có một lời nói hay một cử chỉ không tế nhị nào đó của người khác, nhất là của bạn bè và người thân, mà linh mục không phải là người thân của họ sao ? Em thân mến, đôi lúc một lời nói hay một cử chỉ không tế nhị của một linh mục mà làm tổn thương rất lớn cho giáo dân, và đôi lúc chúng ta không lạ gì thỉnh thoảng gặp một vài trường hợp giáo dân không muốn đến nhà thờ, mà hỏi lý do họ cũng không trả lời, những lúc như thế -theo kinh nghiệm của anh dò hỏi- thì phải biết họ đang có ấn tượng không tốt vì thái độ và lời nói không tế nhị của cha sở, mặc dù cha sở rất vô tư không để ý.
Có những chuyện rất tế nhị trong cuộc sống mà đôi lúc không nên nói ra cho người khác nghe, hoặc không nên nhắc lại giữa một tập thể khi có người trong cuộc đang hiện diện ở đó, anh tin chắc em cũng đã thấy nhiều lần bạn bè em hay một người thân nào đó muốn “độn thổ”, vì người ta cứ nhắc lại chuyện cũ của họ ra mà làm đề tài trò chuyện. Linh mục là người cẩn trọng nhất trong lời nói và nghiêm túc nhất trong hành vi của mình, dù đang lúc giảng dạy hoặc là trong lúc thể thao giải trí, tất cả đều được ngài “trình bày” một cách tế nhị, và do đó ngài trở thành người khôn ngoan trong giao tiếp, dễ dàng thân cận và là người biết cách lãnh đạo cộng đoàn.
Em biết không, anh trước khi làm linh mục thì đã có một thời gian rất dài mười ba năm liên tục giúp xứ, vừa đi làm, vừa học hành, vừa chăm lo mọi việc trong ngoài nhà thờ, giáo xứ của anh giúp tuy nhỏ nhưng rất phức tạp, vì giáo dân gồm cả ba miền nam bắc trung đều có, là nơi mà thành phần bất hảo của Saigòn đa phần tập trung ở đó, em không thể hình dung ra được sự phức tạp của nó đâu: ma cô, đỉ điếm, trộm cắp, tù hình sự.v.v...đều có cả. Cha sở của anh phải khôn khéo tế nhị hết sức với xã hội, với giáo dân, với những thành phần bất hảo ấy để rồi nhà thờ ngày càng khang trang hơn, giáo dân đông hơn và thành phần bất hảo ít hơn, ngài rất tế nhị với mọi người, lời nói cử chỉ nhất nhất đều làm cho giáo dân tin tưởng, cộng tác và giúp đỡ giáo xứ. Anh học được nơi ngài rất nhiều điều trong cách phục vụ và trong cách hành xử của một mục tử, cho nên, nếu em muốn đi tu để trở thành một linh mục, một mục tử thì ngay bây giờ em nên tập tành những đức tính nhân bản ấy đi, vì anh nghĩ rằng, có tài uyên bác mà cuộc sống không có nhân bản thì uổng lắm, nhất là đối với một linh mục.
(còn tiếp)
-------------------------
(1) Từ điển tiếng Việt.
http://www.vietcatholic.net/nhantai
jmtaiby@yahoo.com taibytw@hotmail.com