Luân Lý Công Giáo trước vấn đề ma túy
1. Cha mẹ đối với con cái
Gia đình là Hội Thánh tại gia, cha mẹ là đại diện Thiên Chúa trong gia đình của mình. Con cái là hồng ân, là quà tặng của Thiên Chúa cho cha mẹ, cho gia đình. Sinh con và nuôi con nên người nên người con của Thiên Chúa là thiên chức Chúa trao cho cha mẹ.
Sinh một người con rồi, cha mẹ có kinh nghiệm nuôi đứa thứ hai v.v…, nhưng kinh nghiệm thâu được để dạy con thì phải biết :
- Những nét chung của mấy đứa con.
- Và mỗi đứa con có tính nết riêng, có tài riêng, sở thích riêng và những nết xấu riêng.
Biết con mới dạy con được. Biết từng đứa một để dạy từng đứa một.
a. Trẻ 8 tuổi đến 11 tuổi
Tuổi này các em bắt đầu phân biệt được điều tốt điều xấu với một mức độ càng ngày càng biết, càng ngày càng ý thức. Các em vẫn tin tưởng vào cha mẹ, nhưng có thể mang những tật xấu : nói dối, ăn cắp vặt, dại dột theo chúng bạn đi ăn cắp, hút thuốc lá v.v… Một vài tiệm thuốc tây cho biết một số em tuổi này đến mua thuốc Séduxène để uống. Với tuổi như các em, một hai viên thuốc Séduxène sẽ cho các em cảm giác sảng khoái v.v…, nhưng dùng lâu các em sẽ nghiện thuốc này. Con đường ma túy sẽ đến với các em từ những thứ thuốc này.
Giáo dục các em, cha mẹ phải bỏ hẳn “thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho ngào”. Đánh các em là bắt các em nói dối vì nói dối tránh được bị đánh. Phản ứng chống lại cha mẹ hay đánh con cái là chúng ăn trộm, ăn cắp, nói dối nhiều hơn. Tình thương của cha mẹ phải biểu lộ ra như năng nói chuyện với con, dạy con, tha thứ cho con sẽ giúp con tin vào cha mẹ, giúp con tiến bộ v.v…
b. Tuổi 13 đến 17 tuổi
Trong tuổi nầy, con cái đã biết rõ khuyết điểm của cha mẹ, cha mẹ không còn là thần tượng nơi các em tin tưởng trăm phần trăm nữa. Tâm lý các em phát triển phức tạp : khẳng định sự hiện hữu của mình nghĩa là bắt cha mẹ phải nhìn nhận giá trị của mình, con người của mình bằng chống đối cha mẹ, tỏ ra ương ngạnh trước lời răn đe của cha mẹ. Trẻ thích thụ họp với chúng bạn đồng lứa tuổi và cảm thấy thích thú khi hút thuốc, khi uống Séduxène, từ đó đưa tới hút héroine.
Tuổi nầy trẻ chưa thành người lớn, nhưng không còn là đứa con nít nữa vì thế mà có một khủng hoảng về thể chất và tâm lý. Tuổi vô duyên vì hay đánh vỡ chén bát, bình bông. Tuổi dễ bực mình vì giọng nói “bể”. Tuổi có khi rơi vào trạng thái buồn vì cha mẹ chỉ biết la mắng. Liều thuốc sảng khoái, quên đi cái buồn (ma túy) có sức thu hút tuổi nầy. Trong mười lăm năm hướng dẫn lớp tuổi nầy, chúng tôi thấy phải gần gũi với các em, giúp các em vượt qua được khoảng 3 năm, tới 17 tuổi, các em tránh được hư hỏng. Xin các bậc phụ huynh hãy thông cảm, trò chuyện nhiều, đi giải trí với con cái mình trong lớp tuổi nầy nhiều hơn. Chỉ biết cho con cái tiền, sắm quần áo mới luôn vì thân thể các em phát triển nhanh, áo quần mặc được mấy tháng đã chật v.v… tức là bỏ con mình theo sự cuốn hút của đời đầy thứ cám dỗ.
2. Thanh niên
Cuộc sống ngày nay làm cho con người căng thẳng, quay cuồng :
a. Những kích thích : Ánh sáng của đèn điện, thức ăn còn chứa nhiều hóa chất kích thích trong rau, trong thịt được đưa vào con người, thuốc uống trị bệnh vẫn có bộ mặt tác hại của nó, nhạc kích động, rượu v.v… kích thích con người, làm cho thần kinh con người bị căng thẳng.
b. Hoàn cảnh đời sống : làm việc như một cái máy suốt tám tiếng, mười hai tiếng, bầu khí bị ô nhiễm, cạnh tranh ráo riết, phải cố lên, vươn lên không ngừng về mọi phương diện; Áp lực của nghèo đói; áp lực của cấp trên; Áp lực của gia đình và xã hội; Thất bãi, chán chường, thất nghiệp. Bạn bè rũ rê v.v…
Trở về với thiên nhiên trong mấy ngày nghỉ, người ta thấy thoải mái, nhẹ nhõm, nhưng rồi phải quay về với công việc, với máy móc. Có người tìm đến chất ma túy để quên đời được một vài giờ, nhưng rồi ma túy trở thành thần chết của con người nghiện. Vì thế, giải trí lành mạnh là một nhu cầu quan trọng.
c. Sống hưởng thụ : Cuộc sống càng ngày càng đòi hỏi nhiều tiện nghi từ quần áo, giày dép, xe cộ, nhà cửa, bữa ăn, bữa tiệc v.v… đi tới thái quá và có thể rơi vào đam mê tình dục, gia đình ly tán, con cái thiếu tình thương của cha mẹ. Gia đình mất hạnh phúc, ly tán, khó khăn gây cho con cái tâm trạng buồn chán là một nguyên nhân đưa con cái tới ma túy, hư hỏng.
3. Luân lý Công giáo
a. Trong bốn nhân đức căn bản (bản đức) : Khôn sáng (Khôn ngoan), công bình, mạnh bạo và tiết độ, ta thấy đức tiết độ (la vertu de tempérance) trực tiếp tới vấn đề chúng ta đang bàn, nhưng thật ra khi thực hiện nhân đức tiết độ tức là tiết chế và điều hòa những khoái cảm ăn uống trong giới hạn chừng mực và thú vui nhục thể trong trật tự của luân thường đạo lý, người ta phải :
- Khôn sáng nghĩa là hoàn thiện hóa lý trí thực tiễn tức là giúp lý trí quan sát, suy luận và phê phán mọi hành vi của con người, của chính bản thân mình trong hoàn cảnh cụ thể dựa trên nguyên lý tự nhiên và siêu nhiên của Chân, Thiện, Mỹ.
Thí dụ : dùng lý trí người ta cân nhắc tai hại của việc hút ma túy, chích héroine; dựa vào những trường hợp người nghiện ma túy, héroine v.v… để thấy rõ cái tai hại lớn lao của con đường ma túy, để thấy rõ tương lai đen tối của người nghiện ma túy cũng chính là tương lai của tôi nếu tôi mắc phải. Người khôn ngoan, khôn sáng là người biết phục thiện, biết nghe, biết bàn hỏi, biết chấp nhận lẽ phải, biết chịu trách nhiệm để sửa sai.
- Công bình (công bằng, công chính) : nghĩa là biết tôn trọng và thực hiện công lý tức là những nguyên tắc hướng dẫn người ta tôn trọng quyền lợi và nghĩa vụ của mình, của gia đình, của xã hội.
Thí dụ : phải tôn trọng bản thân mình và con người của người khác. Vì thế, tôi phải phát triển các tiềm năng nơi tôi (học tập, trau giồi các khoa học, học nghề v.v…) và phải cố tránh tính ích kỷ, tính lười biếng, tính hưởng thụ thái quá, nhất là tránh đi những cái có hại cho mình. Con người là một khả năng tiềm ẩn, có thể trở nên người tốt hoặc người xấu. Thí dụ : tại vỏ não có những tế bào thần kinh “rất thích” hấp thụ ma túy, thuốc phiện, héroine. Chỉ cần hút mấy lần, loại tế bào thần kinh đó “nghiện” ma túy, người nghiện rất khó bỏ.
Thí dụ : trong não của ta có nhiều miền : ngôn ngữ, các tài năng. Vậy, ta phải biết chọn, biết kẻ nội thù đang ở trong đầu óc ta để tránh đưa những gì vào cơ thể gây nguy hại cho bản thân.
Thí dụ : người con có nghĩa vụ đối với cha mẹ, đối với gia đình nghĩa là mắc nợ công ơn sinh thành và dưỡng dục của cha mẹ, mắc nợ gia đình : nơi đùm bọc mình, nơi mình phát triển, nơi mình hình thành con người và nơi mình làm đầu (trường hợp đã lập gia đình) v.v… mắc nợ xã hội. Quên các món nợ nầy, không chịu trả các món nợ nầy, người ta trở thành đứa con bất hiếu, người chủ gia đình thiếu trách nhiệm, người dân thiếu nghĩa vụ đối với xã hội. Người nghiện ma túy, héroine chẳng những không giúp ích gì cho chính mình, cho gia đình, cho xã hội mà còn là gánh nặng cho tất cả.
- Can đảm (mạnh bạo) nghĩa là chế ngự được những chướng ngại do những khó khăn nội ngoại làm lung lạc ý chí của ta.
Khi ta quyết định làm một việc gì ta có thể bị lôi cuốn của nhiều động lực do các ước muốn hay là do tình dục, đam mê. Lý do và động lực chiến đấu với nhau, cái nào mạnh tất sẽ thắng và đưa người ta đến một quyết định. Một người nghiện rượu, một người nghiện ma túy, héroine, thấy rượu muốn uống hoặc lên cơn nghiện muốn đi chích (tiêm) đồng thời cũng biết lý do không nên uống rượu, không nên đi chích ma túy. Nếu họ đi uống rượu, hoặc đi chích ma túy là họ theo một thứ động lực, một thứ bản năng hèn kém trong con người, ngược lại họ không đi uống rượu, không đi chích ma túy là họ đã tự do lựa chọn một điều tốt, một điều hợp lý, tức là hành động của ý chí, nghĩa là một sự tự do lựa chọn có ý thức. Người đam mê rượu chè, chích ma túy không còn hành động theo ý thức nữa, không còn hành động tự do nữa nghĩa là không còn làm chủ mình nữa, trái lại hành động lệ thuộc vào rượu, vào ma túy. Người nghiện ngập không còn can đảm để đương đầu với cuộc sống. Cơn nghiện đòi bữa hoặc say sưa trong khi no thuốc, người nghiện không còn ý chí để làm việc trong ý thức và tự do nữa.
Ngoài các đức tính tốt Khôn sáng, Công bình, Can đảm đan kết với đức Tiết độ, còn cần tới tính hổ thẹn và tính Liêm chính. Hổ thẹn tự phát (mặt đỏ…) biểu lộ bản năng tự vệ của con người, hổ thẹn phản tỉnh khi nghĩ về hành động xấu của mình giúp ích ta như một phương thế làm lành, lánh dữ, biết kiềm hãm những gì quá độ. Một người cha say sưa không biết hổ thẹn với bổn phận làm cha mẹ của mình, không biết hổ thẹn với vợ con, một thanh niên nghiện ma túy không biết nhục trước hành vi xấu xa của mình (trộm cắp, đam mê…) thì phải xét lại : con thú không biết hổ thẹn, con người mới biết hổ thẹn. Liêm chính biết xa lánh những việc gian tà và sống cách chính trực. Khi say sưa, người ta không biết hổ thẹn, dễ dàng làm những việc sai trái (chửi, đánh, giết nhau).
a. Xét về mặt tội phạm
Giới răn thứ năm dạy : Chớ giết người, nghĩa là phải tôn trọng mạng người phải phát triển con người, tránh đi những tai hại về nhân mạng về sức khỏe, về tâm lý và về tinh thần cho bạn thân mình và tất cả mọi người.
Công đồng Vatican II dạy : “Hoàn cảnh biến đổi sâu rộng và nhanh chóng đòi hỏi cấp bách đừng ai chủ trương một thứ luân lý duy cá nhân mà không lưu tâm hoặc không màng chi tới diễn tiến thời cuộc. Bổn phận công bình và bác ái được chu toàn mỗi ngày một hơn do mọi người biết, tùy theo những khả năng của mình và nhu cầu của kẻ khác mà mưu ích chung bằng cách cộng tác và trợ giúp những tổ chức công hoặc tư nhân nhằm cải thiện những điều kiện sống của con người. Lại có những người ngoài miệng thì chủ trương rộng rãi và đại lượng, mà thực tế họ luôn luôn sống như chẳng quan tâm gì tới những nhu cầu của xã hội. Chẳng hạn những luật lệ liên quan tới bảo vệ sức khỏe, hoặc về xe cộ lưu thông, bởi vì họ không nhận thức rằng do bất cẩn như thế sẽ gây nguy hiểm cho tính mạng của họ và của những người khác” (Hiến chế Vui Mừng và Hy Vọng, số 30, bản dịch của Giáo Hoàng Học viện).
Giáo lý của Giáo Hội Công giáo năm 1992 : “Nhân đức Tiết độ bảo phải tránh tất cả những thái quá, sự lạm dụng ăn uống, rượu chè, thuốc lá và các thứ dược phẩm. Kẻ lái xe quá tốc độ cho phép hoặc đang say rượu, say thuốc mà lái phương tiện di chuyển trên đường, trên biển, trên không gây nguy hiểm an toàn cho tha nhân hoặc cho chính bản thân mình là một tội phạm nặng” (số 2290).
+ Vậy người ta coi thường những luật lệ liên quan tới sức khỏe như :
- - Không giữ vệ sinh chung (vứt rác ra ngoài đường, phóng uế ngoài đường v.v...)
- - Làm cho môi trường sinh sống bị ô nhiễm, nhiễm độc (xả chất độc ra sông, ra không khí v.v…)
- - Ngay cả không chích thuốc ngừa để cho mình mắc bệnh dịch rồi truyền bệnh cho người khác v.v…
- - Lái xe trái đường.
- - Lái xe vượt đèn đỏ.
- - Lái xe quá tốc độ, lái xe khi say rượu, say thuốc gây nguy hiểm cho sự an toàn của người khác, của người lái (Luân lý của Hội Thánh đã ghép vào loại tội nặng, trọng tội).
Lại nữa, khi không có nguy cơ gây ra nguy hiểm an toàn thân thể, tính mạng, người ta vẫn phải tuân giữ luật lệ giao thông vì sự hữu ích của luật lệ. Thí dụ : vượt đèn đỏ khi ở đó không có xe nào, tôi vẫn giữ luật vì ích lợi của luật lệ.
- “Dùng ma túy gây hại lớn cho sức khỏe, cho đời sống con người. Ngoài những chỉ định để trị bệnh thì đó là tội nặng. Sản xuất lậu hoặc buôn bán, chuyển vận ma túy là những việc làm ô danh gây gương xấu. Đó là hoạt động công tác trực tiếp vì nó là đường kích thích dẫn người ta đến ma túy là những việc làm trái nghịch cách nặng tới luật luân lý (Giáo lý của Giáo hội Công giáo năm 1992, số 2291).
Như vậy, những người Công giáo sản xuất ma túy, buôn bán ma túy, chuyển vận ma túy có tội với luật pháp Nhà Nước đã đành còn có tội nặng với Thiên Chúa nữa. An ninh nhà nước không bắt được, thoát tù tội, nhưng không thể thoát được Thiên Chúa, họ phạm tội nặng trước mặt Thiên Chúa. Nếu thầy thuốc cho họ dùng ma túy trong việc trị bệnh, thì họ không mắc tội.
Người hút thuốc phiện, hút hoặc chích morphine, héroine đến xưng tội thì sao ?
Họ được linh mục giải tội đón tiếp, giúp họ thống hối, ban ơn giải tội cho họ và bắt họ phải cai nghiện.
Vấn đề họ dùng ma túy để trị bệnh (khỏi bị dằn vặt, khỏi bị lên cơn v.v…) là thuộc quyền hạn của bác sĩ, thầy thuốc trong phương pháp trị liệu, Linh mục hãy khuyên bệnh nhân tới bác sĩ, thiết nghĩ Linh mục đừng “chuẩn” cho người ta trong vấn đề nầy vì vi phạm luật Nhà Nước vừa không đúng luật Hội Thánh trong vấn đề nầy.