Thư Mục vụ tháng Tư của Đức Giám Mục Giáo Phận

Anh em linh mục, các tu sĩ nam nữ, các chủng sinh và toàn thể anh chị em giáo dân thân mến,

Trong chương trình mục vụ “Sống Lời Chúa” năm nay, chúng ta đã nêu lên 4 điểm cần thực hành, và điểm thứ ba là: “Đọc, lắng nghe và suy niệm Lời Chúa”. Đây là việc mà thư mục vụ của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam năm 2005 đã đề ra trong số 8, khi bảo chúng ta phải “siêng năng đọc Lời Chúa trong đời sống và cho đời sống cụ thể của mình”. Có lẽ Hội Đồng Giám Mục đã lấy lại lời khuyên của Công Đồng Vaticanô II, trong Hiến Chế về “Lời Chúa” số 25, như sau: “Vì thế, tất cả các giáo sĩ, trước hết là linh mục của Chúa Kitô và những ai phục vụ Lời Chúa cách chính đáng, như phó tế hoặc giảng viên giáo lý, phải gắn bó với Thánh Kinh nhờ chuyên cần đọc Sách Thánh và học hỏi kỹ càng. ..Cũng vậy, thánh Công Đồng nhiệt liệt và đặc biệt khuyến khích mọi Kitô hữu, nhất là các tu sĩ, học được ‘sự hiểu biết tuyệt vời về Chúa Giêsu Kitô (Pl 3,8) nhờ năng đọc Sách Thánh.

‘Thật vậy, không biết Thánh Kinh là không biết Chúa Kitô’ (T. Giêronimô)”. Ta có thể coi lời khuyên này như là một hệ kết tất yếu của Hiến Chế “Lời Chúa”, vì qua lời mở đầu, Công Đồng đã nói lên đặc tính cốt yếu của Hội Thánh nói chung, và của mọi thành phần của Hội Thánh nói riêng là “thành kính lắng nghe và dạn dĩ công bố Lời Chúa”.

Đức Bênêđitô XVI, trong bài huấn từ cho Đại Hội Kinh Thánh do Hiệp Hội Kinh Thánh Công Giáo và Hội Đồng giáo hoàng cổ võ cho sự hợp nhất Kitô giáo tổ chức tại Roma từ 14-18 tháng 9 năm 2005, đã đưa ra nhận định sau đây về lời mở đầu của Hiến chế: “Cụm từ mở đầu Hiến chế có một ý nghĩa đặc biệt sâu sắc:… Qua những lời này Công Đồng nêu bật một đặc tính của Hội Thánh, coi bản chất của Hội Thánh là một cộng đồng lắng nghe và công bố Lời Chúa. Hội Thánh không khơi nguồn sự sống từ chính mình, nhưng từ Tin Mừng, và cũng chính từ Tin Mừng mà Hội Thánh không ngừng tiến bước trong cuộc lữ hành. Đó là điều định loại cho Hội Thánh.

Mọi kitô hữu phải nhận điều ấy cho chính mình và áp dụng điều ấy vào chình mình. Chỉ những ai thực sự lắng nghe Lời Chúa mới có thể loan báo Lời Chúa. Quả thực chỉ những người như thế mới không rao giảng sự khôn ngoan của riêng mình nhưng là sự khôn ngoan của Thiên Chúa, một sự khôn ngoan thường bị coi là ‘điều điên dại’ trước mắt người đời”. Đây là lối đọc chăm chú, chậm rải để suy nghĩ và cầu nguyện. Vì thế cũng có thể gọi là kiểu “Đọc sách thiêng liêng”(spirituelle), nghĩa là dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần, nhờ Ngài “Tất cả những gì viết trong Kinh Thánh đều do Thiên Chúa linh hứng và có ích để giảng dạy, phi bác, sửa chữa và giáo dục cho nên công chính” (2Tm 3,16).

Chính Chúa Thánh Thần sẽ hướng dẫn người đọc tới “sự thật toàn vẹn” (Ga 16,13), và “hiểu biết được mọi sự, cả những điều sâu thẳm của Thiên Chúa” (1Cr 2,10). Cần phải đọc với Hội Thánh, nghĩa là theo sự hướng dẫn và theo truyền thống của Hội Thánh, hoà hợp với những chân lý đức tin và trong sự hiệp thông với các Mục Tử của Hội Thánh. Đây là lối đọc đơn giản mà một tín hữu thường có thể thực hiện được. Hãy đọc bản văn vời lối giải thích thông thường để tìm ra ý nghĩa căn bản của nó, đặt nó vào trong mạch văn của từng chương từng đoạn và trong bối cảnh của sự việc để có thể hiểu được sứ điệp trong hoàn cảnh của nó.

Hãy xin Chúa Thánh Thần hướng dẫn soi sáng, để từ những nhận thức, những cảm nghĩ có được, ta bắt đầu cầu nguyện. Thực ra, Kinh Thánh không những chỉ cho ta biết những lời dạy bảo, những lệnh truyền, những sự việc, nhưng Kinh Thánh còn đưa chúng ta đến với Đấng đang tìm nói với chúng ta, đang muốn lôi kéo chúng ta vào cuộc đối thoại với Ngài, đang gợi lên cho chúng ta những niềm hy vọng, kêu mời chúng ta sám hối trở về hay bảo chúng ta chuyển cầu cho một ai hoặc dâng hiến đời mình để hàon thành một sứ vụ nào đó. Đó là lối đọc Sách Thánh truyền thống có từ thời các Giáo Phụ và thịnh hành trong thiên niên kỷ đầu. Nó đã bị phần nào phai mờ đi trong thiên niên kỷ thứ hai nơi người Công giáo, đặc biệt từ khi xuất hiện giáo phái Tin Lành. Tuy nhiên vào hậu bán thế kỷ 20 nó đã được phục hồi, và sau Công Đồng, nó đang được phổ biến rộng rãi.

Theo Đức Hồng Y Carlo Maria Martini, trong bài thuyết trình tại Đại Hội Kinh Thánh Roma hồi tháng 9 / 2005, có nhiều kiểu thực hành lối đọc Kinh Thánh này, nhưng theo ngài, chúng ta có thể tóm vào ba việc: Đọc, suy niệm, cầu nguyện. Đọc: Nên đọc đi đọc lại bản văn (tốt hơn nên chọn đoạn Kinh Thánh của Phụng vụ ngày đó). Trong giai đoạn này hãy dành thì giờ để khám phá những phần khác nhau của bản văn, những từ ‘chìa khóa’, những nhân vật, những hành động là những điều xác định cho bản văn. Tiếp theo nên đặt đoạn văn vào trong văn mạch của cuốn sách, cũng như trong toàn bộ Kinh Thánh hay trong hoàn cảnh và thời gian nó được viết ra (Ví dụ khi đọc “Ngày hôm nay, các bạn hãy nghe tiếng Chúa”, để hiểu ngày hôm nay là lúc nào).

Người ta thường hay bỏ qua giai đoạn này vì coi như là đã đọc bản văn nhiều lần. Tuy nhiên, cần phải đọc các bản văn như đọc lần đầu, vì nhờ những phân tích đơn giản này, ta có thể tìm ra những khía cạnh mới chưa được khám phá hay còn tiềm tàng trong đó. Nói chung, công việc của giai đoạn này là tìm xem bản văn nói gì.

Suy niệm: Giai đoạn hai là suy nghĩ về sứ điệp của bản văn, về giá trị của nó cũng như những đặc điểm trong hành vi của Thiên Chúa qua đó Chúa muốn tỏ mình cho ta. Mục đích của giai đoạn này là xem bản văn nói gì với ta, gởi gắm ta những sứ điệp nào và giá trị của chúng ra sao? Cầu nguyện hay Chiêm ngắm: Đây là giây phút có tính cá nhân và bản thân nhất trong tiến trình của việc “Đọc, lắng nghe và suy niệm Lời Chúa” hay “Lectio divina”. Chính trong giai đoạn này ta đi vào đối thoại với Đấng đang nói với ta qua bản văn Sách Thánh ta đọc. Đức Hồng Y Martini nhận định rằng: Chính nhờ lối Đọc Thánh Kinh này, mà mỗi người chúng ta sẽ được dẫn đến với Lời Chúa, Lời có thể thống nhất cuộc sống của chúng ta, đồng thời cũng làm cho tâm hồn ta được sưởi ấm, như trường hợp của hai môn đệ trên đường đi Emmaus: “Nào tâm hồn chúng ta lại không bừng lên trong chúng ta, khi Người nói với chúng ta dọc đường, giải thích Thánh Kinh cho chúng ta sao?” (Lc 24, 32). Chính trong sự năng động của con tim bừng cháy biết tập trung vào Lời Chúa này sẽ mang đến sự canh tân trong Giáo Hội hơn là những thảo luận và nghiên cứu khác.

Mong ước rằng lời khuyên của Công Đồng, được nhắc lại trong thư Mục vụ của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam và là điều chúng ta quyết tâm thực hành trong chương trình mục vụ năm nay của giáo phận, được mọi người áp dụng, không những trong cuộc sống cá nhân, nhưng cả trong những việc đạo đức tập thể của các cộng đoàn tu trì và các giáo xứ nữa. Đức Thánh Cha Bênêđitô XVI trong huấn từ chúng ta vừa nhắc ở trên đã tiên đoán về kết quả của việc thực hành này như sau: “Việc thực hành này, nếu được khai triển cách hữu hiệu, sẽ mang đến cho Hội Thánh một mùa xuân thiêng liêng mới – Tôi xác tín như vậy – Vì thế, mục vụ Kinh Thánh phải nhấn mạnh tới lối đọc Kinh Thánh này, đồng thời phải cố gắng củng cố nó bằng những phương pháp mới, khai triển cách cẩn thận cho hợp với thời đại chúng ta”.

Chúc anh chị em sống Tuần Thánh sốt sắng, tích cực tham dự những nghi thức của Hội Thánh để chiêm ngắm Chúa Kitô từ lúc vào thành Giêrusalem cách trọng thể trong ngày Lễ Lá, cho tới khi Người ăn lễ Vượt qua với các Tông đồ, rửa chân cho các ông, sau đó thiết lập bí tích Thánh Thể rồi mướt máu tại vườn Cây Dầu; để kết hợp với Người trong lúc Người bị bắt, bị tra tấn, đòn vọt, chịu đóng đinh trên thập giá, chết và táng xác, xuống ngục Tổ Tông và sống lại vinh quang. Chúng ta hãy sốt sắng giữ chay trong ngày Thứa Sáu tuần Thánh, hãm mình và hy sinh trong việc bổn phận hằng ngày để chia sẻ cuộc khổ nạn của Chúa hầu được thông phần với sự phục sinh vinh quang của Người. Xin Đức Mẹ Sầu bi đang đứng dưới chân Thánh Giá giúp chúng ta biết năng đọc Sách Thánh để lắng nghe lời Chúa, suy niệm trong lòng đem ra thực hành trong cuộc sống. Thân ái chào toàn thể anh chị em

+ Phêrô Trần Đình Tứ Giám mục Phú Cường