Tứ tri và tha thứ

Nhìn thấy ông Tư trong bếp đang thong thả đi tới đi lui chờ đợi giây phút nước sôi để pha trà, dì Tư mở miệng khai hỏa ngay lập tức,

— Thiệt tình mà nói là không dễ làm người Công Giáo!

Nghe vợ nói, ông Tư dừng lại những bước chân yên lặng chờ đợi. Thấy chồng không nói chi, dì Tư lộ vẻ khó chịu,

— Ông có nghe tui nói chi không, mà sao cứ đứng lặng yên như trời trồng thế kia?

Ông Tư dáng điệu nhẫn nại,

— Thì tôi đang lắng nghe đây. Bà đang nói là không dễ làm người Công Giáo, có đúng không?

Dì Tư gật đầu cái rụp,

— Đúng rồi, thì thiệt tình là như vậy. Không dễ làm người Công Giáo, bởi vì Chúa đòi hỏi nhiều quá. Tui làm không có xuể.

Nhìn chòng chọc vào cặp mắt của chồng, dì Tư dừng lại không nói thêm chi. Bước tới, nhấc ra khỏi bếp ấm nước đang rền vang tiếng hú như còi tàu xe lửa, ông Tư khoan thai đổ nước nóng vào bình trà. Nhẹ nhàng quay lại, ông hỏi vợ vẫn với âm điệu chậm rãi,

— Ai làm chi khiến bà nổi giận đùng đùng như Trương Phi trong tuồng cải lương hồ quảng vậy?

Dì Tư cộ mắt nhìn chồng,

— Ai? Ai làm chi? Ông gõ cửa nhà thím Tám bà hàng xóm của ông mà hỏi.

Ông Tư hít một hơi dài vào ngực hương thơm của trà tỏa cao trong căn nhà bếp, rồi cất giọng,

— Trà thơm quá. Trà Bảo Lộc quả là danh bất hư truyền.

Quay sang dì Tư, ông Tư nghiêng bình trà xuống hai ly trà làm bằng sành màu nâu sậm. Thật chậm rãi, ông đổ nước trà nóng ra hai ly trà. Cầm một ly trà lên, ông Tư mời vợ,

— Chuyện gì thì chuyện, mời bà uống một ly trà với tôi trước đã rồi vợ chồng mình nói chuyện tiếp.

Dì Tư cộ mắt,

— Ông nói chiện đây là chiện gì?

Ông Tư chậm rãi,

— Chuyện gì? Thì chuyện mà bà vừa mới nói đó. Chuyện không dễ mà làm người Công Giáo.

Như bị khơi lại mối thương tâm đang làm độc sưng mọng đỏ, dì Tư đẩy tới,

— Đó! Thì ông cứ nghĩ coi, Hội Legio tổ chức bán chả giò…

Ông Tư giơ tay đưa ra ly trà,

— Khoan hẵng bà. Đây, đây, ly trà của bà đây. Uống một miếng đi rồi hẵng nói.

Đón ly trà trên tay chồng, dì Tư chậm rãi ngồi xuống chiếc ghế gỗ trong nhà bếp. Đưa chung trà nóng đang bốc khói nghi ngút lên miệng, rồi hớp một ngụm nhỏ, dì Tư cất tiếng khen,

— Trà thơm quá. Ông kiếm ở đâu ra thứ trà thơm này dzậy?

Ông Tư cười,

— Ở đâu ra? Bà cứ đưa tiền cho tôi. Tôi xuống dưới phố Việt Nam thì trà nào mà chẳng có. Tôi độ là ở dưới phố Việt, Trảm Mã Trà cũng có nếu mình có tiền.

Ông Tư đưa lên miệng chung trà, cũng hớp một miếng rồi đặt chung trà cạn đáy xuống mặt bàn,

— Nhưng trà mà mình đang uống là trà của người Việt. Tôi thì chưa bao được nếm Trảm Mã Trà hay là Bạch Mao Hầu Trà của người Tàu. Nhưng tôi thấy trà Việt Nam thơm ngon chẳng kém chi ai.

Dừng lại chuyện trà, ông Tư cất tiếng hỏi vợ,

— Lúc nãy bà đang nói chuyện Hội Legio bán chả giò…

Dì Tư như chợt nhớ lại câu chuyện cũ,

— Đúng rồi, tự nhiên ông nói chiện trà làm tui quên mất câu chiện đang muốn nói. Ta nói là Mùa Chay năm nay Hội Legio quyết định làm chả giò bán sau thánh lễ Chúa Nhật để lấy tiền góp cho những nhà thờ miền quê Việt Nam đang đổ nát. Thấy chuyện tốt lành như vậy, phần thì cũng rảnh rỗi, nhà chỉ có hai vợ chồng, cho nên tui tình nguyện đứng ra cuốn gói, rồi chiên nấu ba cái chả giò ở nhà bà Hội Trưởng. Ông thấy gần đây cứ chiều tối thứ Bảy là tui vắng mặt không có mặt ở nhà là như dzậy đó. Lục đục loay hoay phụ với bà Hội Trưởng đi chợ mua thịt, đồ gia vị, rồi hai chị em lại ngồi cuốn cuốn chiên chiên mấy trăm cái chả giò không cũng đủ hết nửa ngày thứ Bảy. Rồi sau mấy thánh lễ Chúa Nhật, tui tình nguyện đứng sau quầy với bà Hội Trưởng để bán chả giò. Ai mua thì mình lẹ tay gói cho người ta, rồi mình thu tiền. Ông thấy buôn bán mà, mình cũng phải chịu khó tươi vui cười nói, có như dzậy người ta mới vui vẻ móc tiền ra mua cho mình.

Dì Tư ngưng lại một chút, tuồng như để thở, rồi lại nói tiếp,

— Những điều tui vừa mới nói là tâm thành của mình đối với Chúa, đối với Hội Legio, và đối với những nhà thờ đổ nát ở miền quê của Việt Nam.

Dì Tư dừng lại, đưa lên miệng chung trà còn tới một nửa, uống một hơi, rồi tiếp tục câu chuyện, mặt dì lại trở nên đỏ tiá như đang nhai trầu thuốc,

— Thế đó! Vậy mà hôm qua, bà Hội Trưởng hỏi tui là tui có mần chi đụng chạm tới thím Tám, hàng xóm cách nhà mình mấy căn hay không? Tui mới hỏi tại sao bà Hội Trưởng lại nói như vậy? Bả ấy nói là thím Tám đi nói với người ta là tui già rồi mà còn không nên nết, cứ làm như còn trẻ trung lắm đó mà đứng bẹo hình bẹo dạng với người trong xứ và đám trẻ trong khi đứng bán chả giò. Mà coi chừng đó, tiền bạc vào tay của tui thì vô mười, nhưng chung cuộc đếm lại chỉ còn một hai. Thím ấy còn nói là bả ở gần nhà mình mà, cho nên thím ấy rành sáu câu vọng cổ về tui, ai mà không biết tui việc nhà thì nhác, mà việc chú bác thì siêng.

Dì Tư hỉ hỉ mũi, tuồng như xúc động,

— Nghe bà Hội Trưởng nói như vậy, tui nổi giận cành hông. Chỉ muốn đứng dậy đi ngay tới nhà của thím Tám để mà diện đối diện hỏi cho ra lẽ. Mình thì tình ngay ý lành như hoa nhài hoa bưởi mọc ở đầu ngõ mà người ta dám dựng lên cả một tuồng một tích không đầu không đuôi về tui như dzậy đó.

Thấy vợ dáng vẻ sụt sùi, ông Tư cầm tờ giấy napkin đưa cho vợ. Dì Tư cầm lấy miếng giấy napkin từ tay chồng, nhưng rồi lại nhét sâu vào túi áo bà ba màu tím. Dì đứng lên, ngồi xuống, một tay quơ quơ tìm kiếm bình trà. Ông Tư lên tiếng, giọng ngọt ngào,

— Bà ngồi yên đó đi. Để tôi làm cho.

Nghiêng bình trà đổ xuống chung trà của vợ, ông Tư nói,

— Bà nói đúng, thiệt tình là không dễ làm người Công Giáo. Một mặt thì Chúa nói phải tha không phải chỉ bảy lần mà là tới bảy mươi lần bảy. Một mặt khác, người ta nói đụng chạm tới danh dự của mình tới cỡ như vậy thì làm sao mà tha, làm sao mà bỏ qua cho được.

Dì Tư gật gật đầu trước lời an ủi của chồng,

— Vậy là ông hiểu rồi đó. Khi nghe thủng chiện từ bà Hội Trưởng, lòng dạ tui bứt rứt như kiến bò trong bụng rắn cuốn bắp chân. Nhưng nhớ là tội mình cũng cao thấu trời xanh, mà bao nhiêu lần rồi Chúa vẫn tha cho cái rụp, thì tự nhiên lòng tui lại chùng xuống, lại lòng dặn lòng là thôi bỏ qua, hãy tha thứ. Nhưng nhớ lại những lời người ta nói về mình, lòng tui lại xốn xang, đứng ngồi không yên, tuồng như đi ra đụng kiến lửa, đi vào chạm bọ hung.

Ông Tư gật gật đầu,

— Thì chắc chắn là như vậy rồi. Mình thì không vọc nước giỡn trăng, cứ cắm đầu lo làm việc bác ái việc thiện mà bị người ta đóng đanh như vậy thì làm sao mà không buồn? Mình thì làm người quân tử đi ngang vườn dưa, không cúi xuống sửa giầy, đứng dưới cây mận không đưa tay sửa mũ, thế mà người ta vẫn cứ đổ vạ cáo gian thì làm sao mà tha cho đặng? Nhưng bà thấy đó, Đức Giêsu cũng đường đường là người quân tử, đi đứng lưng thẳng như cây thước, không đi đường mòn không về ngõ tắt, thế mà người ta vẫn hùa nhau vào mang Ngài lên cây thập tự. Thầy mà còn bị như thế thì làm sao mà bà là phận đệ tử mà đòi khá hơn Thầy cho được.

Nghe chồng nói tới đoạn này, dì Tư ngẩng đầu lên nhìn chồng, lắc lắc đầu tuồng như thương cảm,

— Ông nói thiệt là hay, nghe lọt cái lỗ tai! Ta nói hôm mà coi phim Cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu, tui khóc hết nước mắt. Ngồi coi phim trong rạp với mấy người bạn, mà tụi tui cứ thay phiên nhau hỉ mũi sụt sùi. Mà không phải chỉ riêng tụi tui đâu nhé. Bao nhiêu người khác trong rạp xinê cũng khóc như ri vậy.

Ông Tư tiếp tục,

— Bà còn nhớ cái tích tứ tri khước kim hay không?

Dì Tư gật đầu,

— Tuồng đó tui coi từ hồi còn nhỏ mà, làm sao mà quên cho được. Có phải là vào thời của nhà Tống có ông Tể Tướng tên là Dương Chấn tiến cử ông Lý Mật làm quan huyện. Rồi đâu có lần Dương Chấn có dịp đi ngang qua huyện của Lý Mật. Đợi đêm khuya thanh vắng, Lý Mật mang vàng tới tạ ơn tiến cử thuả xưa của Dương Chấn. Nhưng Dương Chấn từ chối không nhận. Lý Mật mới nói, “Đêm khuya thanh vắng có ai biết đâu mà ông e ngại”. Dương Chấn lắc đầu nói, “Tại sao lại nói không ai biết? Đêm khuya thanh vắng nhưng Trời biết, Đất biết, ông biết, và tôi biết”.

Ông Tư gật đầu cười cười,

— Bà cũng nhớ dai dữ. Bởi Trời biết, Đất biết, ông biết, tôi biết cho nên người ta mới gọi là tứ tri là vậy. Bà làm việc thiện việc lành, Chúa biết, bà biết, bà Hội Trưởng biết, và bây giờ tôi cũng biết vậy. Như vậy là tứ tri rồi.

Ông Tư gãi gãi đầu,

— Việc đời hai vợ chồng mình đã thăng trầm trải qua. Có những chuyện bà với tôi rầu héo ruột bởi người ta đối xử với mình không tốt mặc dù mình chẳng đụng chạm chi tới người ta. Nhưng nếu tôi tha được, thì tôi cũng cố gắng bỏ qua, cố gắng không để cho tâm hồn mình bị xao động, bởi tôi thấy đời sống trăm năm rồi cũng như ngọn gió thoảng qua bên song cửa. Thay vì để tâm hồn và thời giờ để giận để hờn để ăn miếng trả miếng, tôi để một mảng tâm hồn và một khoảng thời giờ phiền muộn đó pha trà cho bà và cho tôi uống. Như thế trần gian gọi là hạnh phúc, như vậy người đạo gọi là ngộ đạo.

Nhìn vào ly trà của vợ và của mình, ông Tư nói,

— Nhơn câu chuyện của bà, tôi còn học được một điều như thế này. Thấy người ta đặt điều nói sau lưng, mình rất phiền muộn và khó chịu. Nhưng còn mình, mình có nên bắt chước đi vào những vết xe đổ của người khác hay không? Tôi thấy người ta làm vàng hoặc làm thau ở ngay điểm này. Không phải thấy người ta làm như vậy, rồi mình cứ nhắm mắt bắt chước làm theo. Tha thứ trong tôn giáo của mình còn cao siêu và thâm thúy tới cỡ như vậy đó.

Lạy Chúa, xin dạy chúng con biết tha thứ như Chúa đã từng tha thứ cho chúng con.

www.nguyentrungtay.com