LÀM THẾ NÀO ĐẾ CÓ MỘT GIA ĐÌNH ÊM ẤM?
Có được một mái ấm gia đình hạnh phúc là một điều ai cũng ước mơ. Rất nhiều người thành công trên con đường công danh sự nghiệp, danh vọng tiền bạc dư đầy nhưng lại thất bại trong đời sống hôn nhân, đã khiến cho cuộc sống của họ trở thành bất hạnh. Quả thật, đó là một điều đáng tiếc vì nếu họ có được một gia đình êm ấm bên cạnh những giàu sang phú quí và danh vọng tràn đầy như họ đang có thì quả thật còn gì lý tưởng hơn. Nhưng không, họ đã không có được cái may mắn đó. Vậy đâu là lý do? Và làm thế nào để có được một gia đình êm ấm?
Có rất nhiều nguyên nhân và cũng có nhiều phương cách khác nhau. Nhưng ở đây tôi chỉ xin trình bãy một vài nguyên tắc thiết thực mà chúng ta cần nên biết để áp dụng nếu chúng ta muốn có được một gia đình lý tưởng như chúng ta ước mơ.
1. Sự Bình Đẳng Trong Tương Quan Vợ Chồng.
Chúng ta đang sống trong một đất nước tự do và dân chủ. Chúng ta cần phải thích nghi với sự tự do và dân chủ của xã hội chúng ta đang sống. Tất nhiên, điều đó không phải dễ, nhất là khi chúng ta càng đi gần đến sự bình đẳng thì những xung đột và căng thẳng càng trở nên rõ rệt. Chúng ta cảm thấy khó sống một cách bình đẳng với những đồng bạn chúng ta vì những đặc tính tương quan kẻ trên người dưới của xã hội phong kiến vẫn còn ăn sâu trong con người, trong tư tưởng, cũng như trong quan niệm của chúng ta.
Trong xã hội phong kiến, những gia chủ cũng như những vị lãnh đạo xã hội cố gắng áp đặt ý muốn của mình lên trên người khác. Trong xã hội dân chủ, điều đó không còn mang lại những kết quả lâu bền nữa. Người chồng không còn có thể áp đặt luật cho vợ. Cha mẹ cũng nhận thấy rằng mình không còn có một quyền hành lớn lao trên con cái như trong xã hội ngày xưa nữa. Nhưng thường thì đàn ông vẫn thích tư tưởng này là nam giới thì đồng nghĩa với sức mạnh và quyền hành, cũng như cha mẹ thường cũng thích nghĩ rằng mình có quyền điều khiển con cái theo ý muốn và lợi ích của mình.
Trên bình diện xã hội, những tranh đấu quyền hành như thế cũng tạo nên những xung khắc giữa chủ và thợ hay giữa giới tư bản và công nhân. Chúng ta biết rằng bất cứ ở đâu khi còn có một nhóm người nắm giữ quyền hành trên người khác, ở đó sẽ còn có đấu tranh. Dĩ nhiên, đối với những người đang được ăn trên ngồi trốc, họ không thích có sự bình đẳng bỡi lẽ chính sự bình đẳng sẽ làm mất đi rất nhiều quyền lợi của họ. Nhưng những người đang bị áp bức bao giờ cũng muốn sớm thoát ra khỏi tình trạng bi đát khốn nạn đó.
Trong xã hội phong kiến, thưởng và phạt là những phương cách để giữ được trật tự trong xã hội. Những cách thức đó rất thích hợp và có hiệu quả. Lời hứa và sự đe dọa làm cho cấp dưới sợ sệt lo tuân giữ lề luât được áp đặt trên người họ. “Hãy làm như ta bảo và sẽ được khen thưởng. Nếu ngươi bất tuân ngươi sẽ bị phạt.” Đó là luật trong xã hội phong kiến và đó cũng là truyền thống mà những người quyền thế vẫn còn muốn bám víu. Nhưng những điều đó không còn thích hợp trong xã hội dân chủ và tự do hôm nay.
Chúng ta có thể nói nguyên nhân căn bản gây ra xung khắc giữa người với người là sự bất bình đẳng giữa cá nhân với cá nhân hoặc giữa nhóm nầy với nhóm khác. Những xung khắc có thể tức thời được giải quyết nhưng cũng có thể vẫn còn kéo dài mãi bao lâu sự bất bình đẳng chưa được giải quyết một cách tốt đẹp. Chỉ có sự bình đẳng, nền tảng của dân chủ mới có thể mang lại cho con người sự hòa hợp và bình an cũng như mối tương quan bền vững và tốt đẹp. Điều đó quả thật rất đúng trên mọi lãnh vực: hôn nhân, gia đình, và xã hội.
Để sống bình đẳng với người bạn của mình, chúng ta không nên dùng áp lực và quyền bính nhưng chúng ta phải thay thế bằng một phương pháp mới: đó là sự cộng tác. Sự cộng tác trong một xã hội dân chủ phải đặt nền tảng trên sự quan tâm đến quyền lợi và lợi ích của người khác cũng như quyền lợi của chính cá nhân mình. Đây chính là công thức cần thiết cho sự bình đẳng, và sự kính trọng lẫn nhau chính là tiền đề của nó.
Sự trọng kính quyền lợi của nhau là điều kiện tất yếu cho sự hòa hợp hòa giải tốt đẹp đối với những xung đột đang có. Tóm lại, những cố gắng hoặc tạo cho mình những quyền hành trên người khác, hoặc chủ trương đầu hàng, hoặc nhượng bộ trước những áp lực, ngày xưa có thể là những phương thức giải quyết những xung đột, bây giờ không còn thích hợp để giải quyết vấn đề nữa. Những xung khắc đó chỉ có thể được giải quyết bằng sự thõa thuận tự nguyện với nhau. Nhưng để đạt được sự thõa thuận tự nguyện đó, nó đòi hỏi một sự thay đổi hoàn toàn trong thái đô cũng như trong tiến trình đi đến hòa giải của mỗi một người chúng ta.
Những cố gắng giải quyết vấn đề dựa trên phương cách hoặc không kính trọng người khác hoặc không kính trọng chính mình, tất cả đều là sai lầm. Cố gắng khống chế người khác ám chỉ sự không kính trọng quyền lợi và nhân phẩm của người đó, trong khi quá nhượng bộ cũng ám chỉ một sự thiếu kính trọng chính mình. Bằng sự kính trọng và cảm thông lẫn nhau, chúng ta sẵn sàng chấp nhận người khác có quyền tư tưởng theo lối riêng của họ cũng như chúng ta có lối nhìn riêng của chúng ta.
Có điều chắc chắn này là trong chế độ dân chủ thật sự không ai có thể chiếm được cùng đích của mình bằng đường lối bạo hành và áp lực. Nền tảng căn bản cho sự hòa hợp, cho sự cảm thông lẫn nhau cũng như để đạt được những giải quyết bền vững lâu dài không gì khác hơn là sự đồng thõa thuận giữa những người được xem là bình đẳng với nhau. Một số người nghĩ rằng điều đó khó có thể đạt được nhưng riêng tôi, tôi xin quả quyết rằng không những nó có thể đạt tới một sự thõa thuận mà còn có thể hoàn thành được những điều mà chúng ta thõa thuận với nhau nữa.
(còn tiếp...)