299. GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
Những chiếc lá trúc nhỏ nhắn đang tắm mình dưới ánh nắng chiều bỗng khẻ rung trong cơn gió lạnh từ đâu thổi về. Cơn gió lạnh cuối tháng mười này gợi lên trong tôi những cảm xúc lâng lâng của thời niên thiếu, khiến tôi nhớ đến thằng Sơn, chị Lan trong Gió Lạnh Đầu Mùa của Thạch Lam.
Cũng vào những ngày cuối tháng mười năm ấy, chỉ qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho gia đình Sơn tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt. Thấy Sơn cứ trùm chăn kín mít vì sợ rét, mẹ Sơn bảo chị Lan vào buồng lấy thúng áo ra cho bà lựa một chiếc áo ấm cho Sơn mặc.
Chị Lan vào buồng, rồi khệ nệ ôm ra cái thúng quần áo đặt lên đầu phản. Mẹ Sơn lục đống quần áo tìm áo ấm cho Sơn. Bỗng bà giơ lên một cái áo bông cánh đã cũ nhưng còn lành lặn và nói:
- Đây là áo của bé Duyên.
Duyên là em gái của Sơn, chết từ năm lên bốn tuổi. Mẹ Sơn nhắc đến làm Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá. Người vú già nuôi Duyên từ lúc mới sinh, với lấy cái áo lật đi lật lại ngắm nghía, tay mân mê mấy đường chỉ:
- Giá bây giờ em nó còn cũng chả mặc được.
Mẹ Sơn yên lặng không nói gì. Nhưng khi Sơn lại để mẹ mặc áo ấm cho, Sơn thấy mẹ rơm rớm nước mắt.
Mặc áo ấm song, Sơn quay đi quay lại ba bốn lần để mẹ ngắm. Sau cùng, mẹ vuốt các tà áo cho phẳng phiu, rồi đẩy Sơn ra và bảo:
- Thôi, con đi chơi.
Sơn xúng xính rủ chị ra chợ chơi. Khi hai chị em ra đến cuối chợ thì đã thấy lũ trẻ đang quây quần chơi nghịch. Chúng nó thấy chị em Sơn đến đều lộ vẻ vui mừng, nhưng chúng vẫn đứng xa, không dám vồ vập. Chúng như biết cái phận nghèo hèn của chúng vậy, tuy Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa vui vẻ với chúng, chứ không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em họ của Sơn.
Thằng Cúc, thằng Xuân, con Tý, con Túc sán gần giương đôi mắt ngắm bộ quần áo mới của Sơn. Sơn nhận thấy chúng ăn mặc không khác ngày thường, vẫn những bộ quần áo nâu bạc đã rách vá nhiều chỗ. Nhưng hôm nay, môi chúng nó tím lại, và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi. Mỗi cơn gió đến, chúng lại run lên, hàm răng đập vào nhau.
Thằng Xuân đến mó vào chiếc áo của Sơn, nó chưa thấy cái áo như thế bao giờ. Một đứa tắc lưỡi, nói:
- Cái áo này mặc thì nóng lắm. Chắc đắt tiền lắm, chúng mày nhỉ.
Đứa khác nói:
- Ngày trước bố tao cũng có một cái áo như thế, về sau bán cho ông lý mất.
Con Túc ngây ngô giương mắt lên hỏi Sơn:
- Cái này cậu mua tận Hà Nội phải không?
Sơn ưỡn ngực đáp:
- Ở Hà Nội, chứ ở đây làm gì có. Mẹ tôi còn hẹn mua cho tôi một cái áo len nhiều tiền hơn nữa kia. Chị Lan bỗng giơ tay vẫy một con bé, từ nãy vẫn đứng dựa vào cột quán, gọi:
- Sao không lại đây, Hiên? Lại đây chơi với tôi.
Hiên là đứa con gái bên hàng xóm, bạn với Lan và Duyên. Sơn thấy chị gọi nó không lại, bước đến gần, trông thấy con bé co ro đứng bên cột quán, chỉ mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay. Chị Lan cũng đến hỏi:
- Sao áo của mày rách thế Hiên, áo lành đâu không mặc?
Con bé bịu xịu nói:
- Hết áo rồi, chỉ còn cái này.
- Sao không bảo mẹ mày may cho?
- Sơn bấy giờ mới chợt nhớ ra là mẹ Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa. Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã thương đến em Duyên ngày trước vẫn cùng Hiên đùa nghịch ở vườn nhà. Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí, Sơn lại gần chị thì thầm:
- Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ của bé Duyên, chị ạ.
- Ừ, phải đấy. Để chị về lấy.
Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy áo. Sơn đứng lặng yên đợi chờ, trong lòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui.
Nhưng cái vui của Sơn không được bao lâu. Vào bữa cơm trưa, người vú già nhìn rõ vào mặt Sơn và hỏi:
- Có phải cậu đem cho con Hiên cái áo bông cũ phải không?
Sơn ngạc nhiên đáp:
- Phải. Nhưng sao vú biết?
- Con Sinh nó nói với tôi đấy. (Sinh là đứa em họ của Sơn, vẫn hay nói hỗn với vú già, nên vú ấy ghét).
Nó lại còn bảo hễ mợ về nó sẽ sang mách mợ cho cậu phải đòn.
Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy van:
- Thế bây giờ làm thế nào, hở vú? Mẹ biết thì chết.
- Ai bảo cậu dại dột đem áo cho nó? Bây giờ cậu sang bảo cái Hiên trả lại thì không việc gì. Sơn vội vàng đi ra chợ tìm Hiên, nhưn tìm đâu cũng không thấy. Đến nhà Hiên, cả mẹ nó cũng không có nhà. Hai chị em Sơn lo sợ, đi ra cánh đồng tìm cũng không gặp. Gần đến buổi chiều, Sơn và chị vẫn chưa đòi được áo. Lan trách em:
- Sao em lại nghĩ đem cho nó cái áo ấy, có phải bây giờ mẹ mắng chết không?
- Ai bảo chị về lấy? Nếu chị không về lấy thì em biết đâu.
Chị lan đấu dịu:
- Thôi, bây giờ phải về nhà vậy chứ biết làm thế nào.
- Nhưng mà em sợ lắm.
Chị Lan thở dài, nắm chặt lấy tay em, an ủi:
- Đằng nào cũng phải về cơ mà. May ra có lẽ mẹ không mắng.
Hai chị em lo lắng dắt nhau lẻn về nhà. Đến cửa, Sơn nghe thấy tiếng mẹ nói ở trong với một người đàn bà khác nữa, nghe quen quen. Lan dắt tay Sơn khép nép bước vào; hai chị em ngạc nhiên đứng sững ra khi thấy mẹ con Hiên đang ngồi ở cái ghế con trên đất trước mặt mẹ, tay cầm cái áo bông cũ.
Thấy hai con về, mẹ Sơn ngửng lên nhìn rồi nghiêm nghị bảo:
- Kìa, hai cô cậu đã về kia. Thế áo bông của tôi đâu mà tự tiện đem cho đấy?
Sơn sợ hãi, cúi đầu lặng im, nép vào sau lưng chị. Bác Hiên vừa cười vừa nói:
- Tôi về thấy cháu nó mặc cái áo bông tôi hỏi ngay. Nó bảo của cậu Sơn cho nó. Tôi biết cậu ở đây đùa, nên tôi phải vội vàng đem lại đây trả mợ. Thôi, bây giờ, xin phép mợ tôi về.
Mẹ Sơn hỏi:
- Con Hiên nó không có áo à?
- Bẩm nhà cháu độ này khổ lắm, chẳng để dành ra được đồng nào may áo cho con cả. Thành thử vẫn cái áo từ năm ngoái nó mặc mãi.
Mẹ Sơn với lấy cái âu đồng, lấy tiền đưa cho bác Hiên:
- Đây, tôi cho mượn năm hào cầm về mà may áo cho con.
Khi bác Hiên bước ra khỏi cửa, mẹ Sơn vẫy hai con lại gần, rồi âu yếm ôm vào lòng mà bảo:
- Hai con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem cho người ta không sợ mẹ mắng ư?
*****
Ngày học sinh chúng ta trở về cùng Chúa, Người cũng sẽ vẫy tay gọi chúng lại gần, âu yếm ôm vào lòng mà bảo:
- Con tôi quý quá, dám đem đồ hộp, mì gói, áo ấm cho người nghèo khổ trong mùa gió lạnh. Con hãy vào Thiên Đàng hưởng hạnh phúc bên Cha, vì khi Cha đói các con đã cho Cha ăn, khi Cha lạnh các con đã cho Cha mặc (Mát-thêu 25: 35).
Lễ Tạ Ơn sắp tới. Đây là mùa mà chúng ta dạy học sinh biết ơn Thiên Chúa đã cho gia đình các em đặt chân đến Mỹ an toàn, không những sống sót qua mùa đông giá lạnh như mấy người Pilgrims xưa kia, mà còn được đầy đủ cơm no áo ấm, nhà cửa đàng hoàng... Nhưng không phải vì thế mà quên mất những người nghèo khổ khác, thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu mái ấm gia đình trong mùa Tạ Ơn. Và một cách để tạ ơn Chúa rất hay, ngoài lời kinh tiếng hát, là chia sẻ của ăn với người đói khát, áo ấm với người giá lạnh, tình thân với kẻ vô gia cư.
Bạn có gì mà bạn đã không nhận lãnh? (1Cô-rin-tô 4: 7).
Anh em đã được cho không, thì cũng phải cho không như vậy (Mát-thêu 10: 8).
Xin nhắn mỗi trường giáo lý-việt ngữ nhớ giúp cho các em có được cái nhìn đức tin khi hăng hái, tích cực tham gia chương trình quyên góp canned food cho người nghèo trong mùa Thanksgiving này.
- Cầu nguyện
- Quyết tâm
- Dấn thân
Những chiếc lá trúc nhỏ nhắn đang tắm mình dưới ánh nắng chiều bỗng khẻ rung trong cơn gió lạnh từ đâu thổi về. Cơn gió lạnh cuối tháng mười này gợi lên trong tôi những cảm xúc lâng lâng của thời niên thiếu, khiến tôi nhớ đến thằng Sơn, chị Lan trong Gió Lạnh Đầu Mùa của Thạch Lam.
Cũng vào những ngày cuối tháng mười năm ấy, chỉ qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho gia đình Sơn tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt. Thấy Sơn cứ trùm chăn kín mít vì sợ rét, mẹ Sơn bảo chị Lan vào buồng lấy thúng áo ra cho bà lựa một chiếc áo ấm cho Sơn mặc.
Chị Lan vào buồng, rồi khệ nệ ôm ra cái thúng quần áo đặt lên đầu phản. Mẹ Sơn lục đống quần áo tìm áo ấm cho Sơn. Bỗng bà giơ lên một cái áo bông cánh đã cũ nhưng còn lành lặn và nói:
- Đây là áo của bé Duyên.
Duyên là em gái của Sơn, chết từ năm lên bốn tuổi. Mẹ Sơn nhắc đến làm Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá. Người vú già nuôi Duyên từ lúc mới sinh, với lấy cái áo lật đi lật lại ngắm nghía, tay mân mê mấy đường chỉ:
- Giá bây giờ em nó còn cũng chả mặc được.
Mẹ Sơn yên lặng không nói gì. Nhưng khi Sơn lại để mẹ mặc áo ấm cho, Sơn thấy mẹ rơm rớm nước mắt.
Mặc áo ấm song, Sơn quay đi quay lại ba bốn lần để mẹ ngắm. Sau cùng, mẹ vuốt các tà áo cho phẳng phiu, rồi đẩy Sơn ra và bảo:
- Thôi, con đi chơi.
Sơn xúng xính rủ chị ra chợ chơi. Khi hai chị em ra đến cuối chợ thì đã thấy lũ trẻ đang quây quần chơi nghịch. Chúng nó thấy chị em Sơn đến đều lộ vẻ vui mừng, nhưng chúng vẫn đứng xa, không dám vồ vập. Chúng như biết cái phận nghèo hèn của chúng vậy, tuy Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa vui vẻ với chúng, chứ không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em họ của Sơn.
Thằng Cúc, thằng Xuân, con Tý, con Túc sán gần giương đôi mắt ngắm bộ quần áo mới của Sơn. Sơn nhận thấy chúng ăn mặc không khác ngày thường, vẫn những bộ quần áo nâu bạc đã rách vá nhiều chỗ. Nhưng hôm nay, môi chúng nó tím lại, và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi. Mỗi cơn gió đến, chúng lại run lên, hàm răng đập vào nhau.
Thằng Xuân đến mó vào chiếc áo của Sơn, nó chưa thấy cái áo như thế bao giờ. Một đứa tắc lưỡi, nói:
- Cái áo này mặc thì nóng lắm. Chắc đắt tiền lắm, chúng mày nhỉ.
Đứa khác nói:
- Ngày trước bố tao cũng có một cái áo như thế, về sau bán cho ông lý mất.
Con Túc ngây ngô giương mắt lên hỏi Sơn:
- Cái này cậu mua tận Hà Nội phải không?
Sơn ưỡn ngực đáp:
- Ở Hà Nội, chứ ở đây làm gì có. Mẹ tôi còn hẹn mua cho tôi một cái áo len nhiều tiền hơn nữa kia. Chị Lan bỗng giơ tay vẫy một con bé, từ nãy vẫn đứng dựa vào cột quán, gọi:
- Sao không lại đây, Hiên? Lại đây chơi với tôi.
Hiên là đứa con gái bên hàng xóm, bạn với Lan và Duyên. Sơn thấy chị gọi nó không lại, bước đến gần, trông thấy con bé co ro đứng bên cột quán, chỉ mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay. Chị Lan cũng đến hỏi:
- Sao áo của mày rách thế Hiên, áo lành đâu không mặc?
Con bé bịu xịu nói:
- Hết áo rồi, chỉ còn cái này.
- Sao không bảo mẹ mày may cho?
- Sơn bấy giờ mới chợt nhớ ra là mẹ Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa. Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã thương đến em Duyên ngày trước vẫn cùng Hiên đùa nghịch ở vườn nhà. Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí, Sơn lại gần chị thì thầm:
- Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ của bé Duyên, chị ạ.
- Ừ, phải đấy. Để chị về lấy.
Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị Lan hăm hở chạy về nhà lấy áo. Sơn đứng lặng yên đợi chờ, trong lòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui.
Nhưng cái vui của Sơn không được bao lâu. Vào bữa cơm trưa, người vú già nhìn rõ vào mặt Sơn và hỏi:
- Có phải cậu đem cho con Hiên cái áo bông cũ phải không?
Sơn ngạc nhiên đáp:
- Phải. Nhưng sao vú biết?
- Con Sinh nó nói với tôi đấy. (Sinh là đứa em họ của Sơn, vẫn hay nói hỗn với vú già, nên vú ấy ghét).
Nó lại còn bảo hễ mợ về nó sẽ sang mách mợ cho cậu phải đòn.
Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy van:
- Thế bây giờ làm thế nào, hở vú? Mẹ biết thì chết.
- Ai bảo cậu dại dột đem áo cho nó? Bây giờ cậu sang bảo cái Hiên trả lại thì không việc gì. Sơn vội vàng đi ra chợ tìm Hiên, nhưn tìm đâu cũng không thấy. Đến nhà Hiên, cả mẹ nó cũng không có nhà. Hai chị em Sơn lo sợ, đi ra cánh đồng tìm cũng không gặp. Gần đến buổi chiều, Sơn và chị vẫn chưa đòi được áo. Lan trách em:
- Sao em lại nghĩ đem cho nó cái áo ấy, có phải bây giờ mẹ mắng chết không?
- Ai bảo chị về lấy? Nếu chị không về lấy thì em biết đâu.
Chị lan đấu dịu:
- Thôi, bây giờ phải về nhà vậy chứ biết làm thế nào.
- Nhưng mà em sợ lắm.
Chị Lan thở dài, nắm chặt lấy tay em, an ủi:
- Đằng nào cũng phải về cơ mà. May ra có lẽ mẹ không mắng.
Hai chị em lo lắng dắt nhau lẻn về nhà. Đến cửa, Sơn nghe thấy tiếng mẹ nói ở trong với một người đàn bà khác nữa, nghe quen quen. Lan dắt tay Sơn khép nép bước vào; hai chị em ngạc nhiên đứng sững ra khi thấy mẹ con Hiên đang ngồi ở cái ghế con trên đất trước mặt mẹ, tay cầm cái áo bông cũ.
Thấy hai con về, mẹ Sơn ngửng lên nhìn rồi nghiêm nghị bảo:
- Kìa, hai cô cậu đã về kia. Thế áo bông của tôi đâu mà tự tiện đem cho đấy?
Sơn sợ hãi, cúi đầu lặng im, nép vào sau lưng chị. Bác Hiên vừa cười vừa nói:
- Tôi về thấy cháu nó mặc cái áo bông tôi hỏi ngay. Nó bảo của cậu Sơn cho nó. Tôi biết cậu ở đây đùa, nên tôi phải vội vàng đem lại đây trả mợ. Thôi, bây giờ, xin phép mợ tôi về.
Mẹ Sơn hỏi:
- Con Hiên nó không có áo à?
- Bẩm nhà cháu độ này khổ lắm, chẳng để dành ra được đồng nào may áo cho con cả. Thành thử vẫn cái áo từ năm ngoái nó mặc mãi.
Mẹ Sơn với lấy cái âu đồng, lấy tiền đưa cho bác Hiên:
- Đây, tôi cho mượn năm hào cầm về mà may áo cho con.
Khi bác Hiên bước ra khỏi cửa, mẹ Sơn vẫy hai con lại gần, rồi âu yếm ôm vào lòng mà bảo:
- Hai con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem cho người ta không sợ mẹ mắng ư?
*****
Ngày học sinh chúng ta trở về cùng Chúa, Người cũng sẽ vẫy tay gọi chúng lại gần, âu yếm ôm vào lòng mà bảo:
- Con tôi quý quá, dám đem đồ hộp, mì gói, áo ấm cho người nghèo khổ trong mùa gió lạnh. Con hãy vào Thiên Đàng hưởng hạnh phúc bên Cha, vì khi Cha đói các con đã cho Cha ăn, khi Cha lạnh các con đã cho Cha mặc (Mát-thêu 25: 35).
Lễ Tạ Ơn sắp tới. Đây là mùa mà chúng ta dạy học sinh biết ơn Thiên Chúa đã cho gia đình các em đặt chân đến Mỹ an toàn, không những sống sót qua mùa đông giá lạnh như mấy người Pilgrims xưa kia, mà còn được đầy đủ cơm no áo ấm, nhà cửa đàng hoàng... Nhưng không phải vì thế mà quên mất những người nghèo khổ khác, thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu mái ấm gia đình trong mùa Tạ Ơn. Và một cách để tạ ơn Chúa rất hay, ngoài lời kinh tiếng hát, là chia sẻ của ăn với người đói khát, áo ấm với người giá lạnh, tình thân với kẻ vô gia cư.
Bạn có gì mà bạn đã không nhận lãnh? (1Cô-rin-tô 4: 7).
Anh em đã được cho không, thì cũng phải cho không như vậy (Mát-thêu 10: 8).
Xin nhắn mỗi trường giáo lý-việt ngữ nhớ giúp cho các em có được cái nhìn đức tin khi hăng hái, tích cực tham gia chương trình quyên góp canned food cho người nghèo trong mùa Thanksgiving này.
- Cầu nguyện
- Quyết tâm
- Dấn thân