Suy niệm Chúa Nhật 4: Sức mạnh giải phóng!
(Mc 1,21-28)Cục diện của thế giới ngày nay hầu như mang một bộ mặt hoàn toàn mới mẻ, tất cả các quốc gia đều đã dành lại được chủ quyền của mình, vì đối với não trạng con người ngày nay sự tự do là quyền lợi tất yếu của cuộc sống. Mọi hình thức hay mọi thể chế độc tài chuyên chế không còn đất đứng và phải giải thể, để phải trả lại cho người công dân các quyền tự do của họ. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải ghi nhận rằng sự tự do trong lãnh vực chíng tri như thế không luôn luôn loại bỏ được những hình thức lệ thuộc hay nô lệ trong các lãnh vực khác. Trái lại, nếu người ta không biết xử dụng sự tự do của mình một cách đúng đắn, thì rất có thể là chính sự tự do đó sẽ dẫn tới những hình thức lệ thuộc khác còn nguy hại hơn.
Thật vậy, có nhiều người đã tự đánh mất sự tự do nội tâm của mình và đang phải sống trong cảnh nô lệ cho đủ mọi thứ chủ nhân ông khắc nghiệt, như : Người thì bị điều khiển bởi sự ham hố tiền tài hay danh vọng quá độ, người lại tự trói buộc mình vào những thói quen và tập quán xấu, kẻ khác nữa lại tự đày đọa mình trong sự bất ổn nội tâm, chứ không muốn tháo gỡ chúng ngay tận gốc. Những giao lưu quan hệ sai lạc với những người khác cũng có thể đánh mất sự tự do, thí dụ : Sự tôn thờ mù quáng các loại thần tượng – các minh tinh màn ảnh thượng thặng, các cầu thủ hay các tay quần vợt nỗi danh, các nhà thơ, các ca sĩ tài hoa, v.v…- đến nỗi luôn bị các thần tượng đó ám ảnh và chi phối hoặc sự lệ thuộc vào các loại quyền lực và danh vọng, vào những quan hệ tình dục ngang trái.
Mỗi người trong chúng ta đều nhận thấy được rằng những điều phản tự do hay là những tình trạng nô lệ nội tâm vừa kể trên hoàn toàn không hề phù hợp với con người có nhân cách và càng không phù hợp người mang danh hiêu « con cái Thiên Chúa ». Tuy nhiên, việc tự giải phóng mình ra khỏi những tình trạng nô lệ, ra khỏi những tệ đoan xã hội sấu xa đó không phải là chuyện dễ dàng. Chẳng hạn, chỉ nguyên việc tự vật lộn với chính mình để loại bỏ được tính nghiện thuốc lá nguy hại cũng đã quá vất vã khó khăn biết chừng nào rồi. Vì một khi con người vô tình hay hữu ý bị rơi vào các tệ đoan đó thì ý chí của họ thường bị phân hóa và bị tê liệt. Họ mất hết chủ quyền trên chính mình, và họ chỉ tư duy, nói năng và hành động dưới sự sai khiến của những đam mê của họ. Vì thế người ta đã có lý khi nói một người nào đó « bị ma … nhập », để ám chỉ người đó quá lệ thuộc vào một đam mê, vào một tệ đoan tật xấu nào đó, vào một tham vọng hay vào một ý thức hệ cách cuồng tín. Ai đã « bị ma … nhập » như thế thì mất hết tự do và thường mất luôn cả sức mạnh của ý chí để có thể tự giái thoát mình.
Vì thế, chúng ta không khỏi ngạc nhiên khi nghe các bài Tin Mừng tường thuật việc Ðức Giêsu đã chiến thắng được các ác thần một cách dễ dàng. Ðức Giêsu chiến thắng được ác thần vì Người được ban cho toàn quyền trên chúng. Vậy Ðức Giêsu có thể giải thoát chúng ta ra khỏi ác thần không ? Một điều quá hiển nhiên là không một ai có thể tự giải phóng được chính mình khi người đó đã mất hết sự tự do nội tâm. Một khi bệnh tình của một người đến hồi trầm trọng, thì ngoài việc gặp được thầy hay thuốc tốt ra, người bệnh nhân không thể tự chữa cho mình khỏi bệnh được. Sự tự do trọn vẹn không ai tự tạo cho mình được, nhưng là một ơn của Chúa ban.
Chắc hẳn rằng qua các giao tiếp trong cuộc sống thỉnh thoảng chúng ta đã bắt gặp và ghi nhận được nơi nhiều người chiếu tỏa ra một sự tự do nội tâm sâu thẳm. Những người có được sự tự do nội tâm như thế sẽ có thể giúp cho người khác tìm lại được sự tự do bị đánh mất, có thể cộng tác với người khác để thiết lập lại sự tin tưởng và biết tôn trọng những ý kiến khác biệt. Khi tiếp cận và giao lưu với những người tràn ngập sự tự do nội tâm như thế, chúng ta sẽ cảm thấy tâm hồn mình thanh thản như được giải thoát khỏi những vương vấn. Nhiều khi chúng ta đã phải đầy cảm phục chứng kiến có nhiều người, khi phải đứng trước những phê bình chỉ trích hay cả đến những tấn công và thoá mạ, vẫn giữ được thái độ bình tĩnh khoan dung, chứ không hề tỏ ra dễ dàng tức giận hay phản công lại. Ðó phải là dấu chỉ của một sự tự do nội tâm thật sự. Nhờ có được sự tự do nội tâm như thế, họ đã thay đổi được bầu không khí căng thẳng ngột ngạt và vì thế đã giúp cho mọi người lại hiểu rõ được nhau hơn.
Những người có được sự tự do nội tâm và sự tự chủ cao độ như thế, chắc chắn phải là những người đã có những tương quan mật thiết và bền vững với Ðức Giêsu trong cuộc sống. Chính sự quan hệ tốt, mật thiết và bền vững với Ðức Giêsu đã giúp cho họ thoát khỏi mọi sự lệ thuộc, khỏi sự chạy theo tìm kiếm sự khen thưởng của người đời va đồng thời giúp họ thoát khỏi lệ thuộc vào chính mình, tức lòng ích kỷ và những đòi hỏi quá độ. Vâng, Ðức Giêsu đến nơi đâu, các thứ « ma quỉ » sẽ biến khỏi nơi đó ! Người sẽ làm vua nơi đó và các thần dân của Người sẽ hoàn toàn được hưởng sự tự do trọn vẹn, chứ không còn phải làm nô lệ cho bất cứ ai nữa.
Nhưng để nhận biết được Ðức Giêsu là Ðấng Giải Thoát của đời mình, mỗi người trước hết phải thành thật nhìn thẳng vào chính mình để nhận ra tình trạng mất tự do nội tâm của mình. Vâng, nhiều người đã không muốn nhìn nhận đời sống lệ thuộc hay tình trạng nô lệ của mình. Lại không ít người còn yêu chuộng cả những « xiềng xích » đang trói buộc đời họ, vì thế họ luôn tìm mọi lý lẽ để biện hộ cho tình trạng nô lệ của mình. Ðể có thể nhìn thấy được và công nhận là mình đang cần đến ơn cứu độ, đang cần được Thiên Chúa cứu thoát, con người cần phải có can đảm và sự chân thành ! Nhưng một khi con người biết tín thác vào Ðức Giêsu, bấy giờ con người sẽ thật sự cảm nghiệm được sự giải thoát mà Thiên Chúa ban cho họ.
Chắc chăn rằng chính mỗi người trong chúng ta cũng đã hơn một lần trải qua những diễn biến của sự thay đổi nội tâm đó. Mỗi khi tâm hồn chúng ta giao động và bị đè nặng bởi những lo toan và những bức xúc của cuộc sống, chúng ta hãy đem phơi bày tất cả ra trong những giờ kinh nguyện thầm kín tư riêng hay trong các thánh lễ Missa. Ðó cũng là cách giải quyết các vấn đề của Ðức Giêsu : Sau mỗi ngày làm việc, Người liền tìm một nơi thanh vắng để cầu nguyện (x.Mt 14,23; Mc 6,46) hay trước mỗi quyết định quan trọng, Người cũng đều thỉnh ý Chúa Cha qua kinh nguyện (Mt 26,36tt; Lc 6,12tt). Nếu chúng ta biết giải quyết các vấn đề của cuộc sống như thế, chúng ta sẽ phần lớn tìm ra được lối thoát khả dĩ cho cuộc sống và nhất là chúng ta sẽ luôn giữ cho mình được sự bằng an nội tâm. Và nếu chúng ta luôn biết kiên trì cố gắng để cho Thánh Thần của Ðức Giêsu được tự do hành động trong chúng ta, thì cả đến những xiềng xích từng ràng buộc chặt chẽ lâu năm và những lệ thuộc đã từng ăn rễ sâu trong cuộc sống của chúng ta cũng đều có thể bị tháo gỡ và bị loại bỏ.
Ngoài ra còn một con đường cũng có nhiều khả năng dẫn tới sự giải thoát băng qua sự quan hệ đúng đắn với đồng loại. Vâng, chúng ta cần luôn tiếp cận và bàn hỏi với những người có một đời sống nội tâm sâu xa và chín chắn; chúng ta hãy cởi mở và chân thành bày tỏ những uẩn khúc và tất cả những gì đang đè nặng tâm hồn mình, chắc chắn chúng ta sẽ không khỏi ngạc nhiên khi thấy lòng mình trở nên nhẹ nhõm và ra về với một tâm hồn bằng an. Vì chính Ðức Giêsu, Ðấng Giải Phóng chân thực, đã hiện diện giữa chúng ta, đúng như lời Người đã hứa : « Ở đâu có hai hay ba người họp lại vì danh Thầy, thì Thầy ở giữa họ » (Mt 18,20).
Sự tự do chân chính hay được sống đời tự do thực sự : Ðó là một hồng ân của Thiên Chúa, là một món quà quí báu của Cha Trên Trời. Nhưng để được lãnh nhận hồng ân quí báu đó, đòi hỏi phải có sự cộng tác chân thành và sự cố gắng bền vững của mỗi người chúng ta.
Ước gì mỗi người có được sự can đảm và sức mạnh của Chúa Thánh Thần để thực sự trở nên người tự do và biết xử dụng sự tự do đó một cách đúng đắn