Mừng Lễ Thánh Gia, suy tư về gia đình Kitô giáo ngày nay!

Ðại lễ Giáng Sinh mang một tính cách nhân bản rất đậm nét : Ðó là Ngôi Hai Thiên Chúa xuống thế làm người, sinh hạ trong một gia đình nhân loại, có mẹ có cha, hoàn toàn như bất cứ gia đình nhân loại nào. Qua sự kiện đó Thiên Chúa muốn thánh hóa gia đình và công khai khẳng định lại các gia trị thánh thiêng của gia đình mà chính Người đã thiết lập nên khi Người nối kết tổ phụ loài người là Adong và Evà thành gia đình đầu tiên.

Vì thế, người ta có thể nói được rằng, Lễ Giáng Sinh thực sự là một Lễ gia đình. Vâng, người Tây phương nói chung có truyền thông vẫn coi Lễ Giáng Sinh là một Ðại Lễ của gia đình. Vì thế, các thành phần của gia đình, dù suốt năm vì sinh kế hay vì việc học hành hoặc vì bất cứ vì lý do gì phải sống xa gia đình cũng cố gắng hết sức về đoàn tụ với gia đình trong ngày Lễ Giáng Sinh để trước hết cùng nhau mừng Lễ Chúa Giáng Sinh, tiếp đến để trao cho nhau những món quà thân thương nói lên mối tình gia đình ruột thịt và những lưu luyến gắn bó giữa họ với nhau, và nhất là để cùng nhau chia sẻ mọi nỗi buồn vui trong suốt năm, v.v…

Nhưng nếu sợi dây gia đình của người Tây phương vốn lỏng lẻo mà họ còn quí mến và gắn bó với gia đình của họ như thế, thì người Việt Nam chúng ta với một truyền thống luôn kính trọng và đề cao gia đình, luôn lấy gia đình làm gốc, làm điểm tựa cho cuộc sống, đến nỗi thà hy sinh quyền lợi bản thân chứ không thà để cho danh dự của gia đình bị sứt mẻ, ngày Ðại Lễ Giáng Sinh hôm nay càng nhắc nhở chúng ta phải hướng về gia đình của chúng ta với bao tình cảm thân thương đầm ấm biết chừng nào!

Vâng, đã là con người, dù Âu hay Á, dù Tây hay Việt, dù muốn hay không, mỗi người chúng ta đều cảm nhận được rằng gia đình thật vô cùng quan trọng và cần thiết đối với cuộc sống của mỗi một người. Vì chỉ gia đình mới là tổ ấm thực sự cho con người. Chỉ trong gia đình con người mới thực sự được đón nhận bằng tình yêu thương chân thành. Chỉ với người trong gia đình người ta mới có thể nói tất cả những gì mình muốn. Chỉ với người trong gia đình người ta mới hoàn toàn được thoải mái bày tỏ mọi cảm xúc, mọi nỗi lòng của mình, người ta mới hoàn toàn được tự nhiên cười khóc,v.v… Nói tóm lại, gia đình mới thực sự là nơi người ta tìm gặp được tình yêu chân thành, sự thông cảm, sự tha thứ, sự tin tưởng, và sự bênh vực che chở chắc chắn. Gia đình là chốn nương tựa vững chắc nhất.

Nhưng khi nghe thế, chắc chắn có người sẽ thầm nghĩ rằng: Ðó chỉ là lý thuyết, chứ trong thực tế đời thường làm gì được lý tưởng như thế ! Vâng, có lẽ những người đó có lý khi nghĩ như vậy. Những lúc « cơm không lành, canh không ngọt », những va chạm, những cãi cọ tranh dành, những hiểu lầm, những xung đột bất bình, v.v… đến nỗi có những đêm thâu :

« Vừng trăng ai sẻ làm đôi,
nửa nằm phòng ngũ
nửa ngồi vòng khách »

là những khoảnh khắc rủi ro mà trong cuộc sống gia đình không nhà nào mà không thiếu. Ðiều đó rất dễ hiểu và không ai có thể phủ nhận được, vì bá nhân bá tánh, mỗi người mỗi khác, không ai giống ai, mỗi người có tư duy, có ý kiến và sở thích riêng. Vì sống ở trên đời, dù con người có thương yêu nhau có hòa hợp với nhau đến đâu đi nữa, họ vẫn không thể xóa đi được những sự dị biệt giữa họ.

Nhưng sự quan trọng cơ bản ở đây không phải là việc các gia đình và các thành viên của họ có phải đối mặt với các khó khăn, các hiểu lầm và va chạm trong cuộc sống hay không, nhưng là việc các gia đình và các thành viên của gia đình có biết cố gắng vượt thắng những ý kiến khác biệt, những khó khăn, những hiểu lầm và những va chạm giữa họ hay không !

Thiên Chúa đã thấu hiểu tất cả những bất toàn đó trong cuộc sống con người. Vì thế Người đã cho Con Một yêu dấu của Người là Ðức Kitô xuống thế làm người để nhập cuộc, để sống hòa mình với con người, để chia sẻ sự nghèo nàn và sự khốn cùng với con người. Ðức Giêsu Kitô đã tự nghuyện không những trở nên người như mọi người, ngoại trừ tội lỗi, nhưng Người còn trở nên một trong những kẻ bé mọn, nghèo nàn và bị kỳ thị nhất trong xã hội loài người. Ðức Giêsu từ khi sinh ra cho đến lúc chết là một người vô sản đúng nghĩa, thuộc tầng lớp vô sản, những người bị sa thải và phải sống ngoài lề xã hội. Người đã phải đích thân trải qua mọi đau thương của cuộc sống, đã phải tay lấm chân bùn để kiếm ăn, hằng ngày đã phải đổi mồ hôi nước mắt để lấy bát cơm cho bản thân và gia đình. Tuy nhiên, Ðức Giêsu đã sống một cuộc sống an bình và hạnh phúc nhất, vì Người không hề bi quan yếm thế, ngồi trách trời gần trách trời xa, không nguyền rủa số phận hẩm hưu đen bạc, nhưng Người luôn lạc quan tin tưởng phó thác vào Thiên Chúa và luôn can đảm phấn đấu để vượt lên những nghiệt ngã của định mệnh.Vâng, Ðức Kitô đã biết chấp nhận cuộc đời, biết chấp nhận sự an bài đầy tình thương của Thiên Chúa và luôn biết can đảm đặt Thánh ý Thiên Chúa lên trên ý riêng mình, dù cho người phải hy sinh cả mạng sống mình và phải chết một cách đau thương nhục nhã !

Qua đó Người muốn làm gương và chỉ cho chúng ta biết cách phải làm thế nào để vượt lên những bươn chai vất vã và những khó khăn của cuộc đời, phải biết hòa giải với nhau thế nào sau những va chạm, phải biết tha thứ cho nhau thế nào sau những hiểu lầm và xung đột.

Thật ra, có lẽ tất cả chúng ta cũng đều biết rõ và đánh giá cao điều đó. Nhưng chúng ta lại thường thiếu can đảm để làm điều đó. Chúng ta thường thiếu can đảm để dẹp bỏ tự ái và giơ tay trước làm hòa với người khác. Chúng ta đã thiếu can đảm để nói lên một lời xin lỗi. Chúng ta đã thiếu can đảm để nhìn thẳng vào mặt người anh chị em mình để nói lên một lời thông cảm và tha thứ. Vâng, rất nhiều lúc trong cuộc sống, chúng ta đã phải đứng trước những hoàn cảnh như thế và phải quyết định : Tha thứ hay nuôi tức giận, hòa giải hay đoạn tuyệt, và thường chúng ta đã phải đầu hàng trước sức mạnh vỡ bờ của sự tự ái của mình và đã chiều theo những quyết định chủ quan lệch lạc của nó với hậu quả cuối cùng là chúng ta đã rơi vào cái vòng luẫn quẩn không có lối thoát của đủ thứ sai lầm và ôm vào mình sự đổ vỡ thất bại. Vậy, cái nguyên nhân chính đã đưa tới hậu quả thất bại không phải là những thách đố khó khăn của cuộc sống, nhưng là cái tôi quyền lực của chúng ta, là do chúng ta không thắng được sự tự ái của mình.

Do đó chúng ta cần phải cần đến sự trợ giúp của ơn Chúa, vì Người đã phán : « Không có Thầy, các con không thể làm được gì thiện hảo » (Ga 15,3). Vì thế, cùng với cả gia đình chúng ta cần phải luôn giao hảo và tiếp cận với Chúa qua việc trung thành tuân giữ các giới răn của Người và qua các kinh nguyện hằng ngày. Ðồng thời chúng ta cũng phải kết thân và sống hài hòa với mọi người. Ðúng vậy, hạnh phúc và sự đầm ấm chân thật của gia đình chúng ta chỉ có thể tìm gặp được nhờ vào sự trợ giúp của ơn Chúa và sự cố gắng hy sinh của chúng ta. Một gia đình sống xa lìa Thiên Chúa và Giáo Hội Người sẽ từ từ đánh mất bản sắc và nền tảng của mình, sẽ rơi vào cái vòng luẩn quẩn bất hạnh, sẽ phải gánh chịu đủ mọi thứ đổ vỡ đang thi nhau ập xuống trên gia đình đó. Và nạn nhân đầu tiên của những gia đình bất hạnh như thế là những đứa con vô tội của họ, những mầm non yếu ớt, đang cần sự vun trồng che chở thì đã phải tự sức đương đầu với sức nóng thiêu đốt của cuộc đời và đã phải bị cháy héo đau thương.

Nhưng để một gia đình có thể đón nhận được ơn Chúa và sống trong hạnh phúc thực sự, gia đình đó phải đươc xây dựng trên nền tảng tình yêu và sự chúc phúc của Thiên Chúa. Trái lại khi con người chỉ xây dựng gia đình trên những nền tảng của những đòi hỏi tự nhiên, trái với giới răn của Chúa và ngoài vòng luân lý của Giáo Hội thì sớm hay muộn họ cũng sẽ gặt hái những đổ vỡ chua cay. Ðặc biệt, ngày nay một số lớn thanh niên thiếu nữ đến tuổi cập kê, đã tự động sống chung với nhau, bất chấp mọi luân thường đạo lý và coi thường cả giới răn của Thiên Chúa. Họ đã mất hết những cảm thức tôn giáo hay luân lý trong cuộc sống. Họ chủ trương tự do sống theo những thôi thúc và đòi hỏi tự nhiên : Cứ yêu nhau cho đến khi nào không còn cảm thấy yêu nhau nữa thì chia tay, ai đi đường người ấy, không vướng mắc, không bận bịu, không trách nhiệm gì cả. Họ chủ trương việc sống chung với nhau như thế là quyền tự do của họ, không ai được phép « xía » vô chuyện riêng tư của họ, dù Giáo Hội cũng không. Nhưng chúng ta biết rằng đó chỉ là những lời ngụy biện, tố cáo thái độ sống phóng đãng, vô luân lý của một số lớn con người ngày nay nói chung và của thanh thiếu niên nói riêng. Về phần các bậc làm cha làm mẹ khi đứng trước hoàn cảnh đó thì thường tỏ ra luống cuống hay đành chịu thất thủ, không biết phải xử trí ra sao nữa. Nhưng còn đáng buồn hơn nữa, có những bậc cha mẹ chẵng những không cản ngăn con cái mà còn đồng tình với chúng trong cuộc sống phóng túng như thế, vì lẽ chính họ cũng sống một cuộc sống tương tự.

Nay trong Mùa Giáng Sinh, những ngày kỷ niệm Con Thiên Chúa xuống thế làm người, sinh hạ trong một gia đình nhân loại, có mẹ có cha : Thánh Gia Na-da-ret, chúng ta sẽ rút tỉa được bài học cụ thể nào cho cuộc sống gia đình chúng ta ? Phải chăng qua đó Người muốn đề cao và khẳng định lại những giá trị nền tảng cao quí bất di dịch của gia đình : Tình yêu thương chân thành, sự cảm thông và tha thứ. Vâng, « những gì Thiên Chúa đã liên kết, con người không được phép phân ly » (Mt 19,6b).

Vậy chúng ta tất cả - vợ và chồng, cha mẹ và con cái – đang cùng nhau trên đường tìm kiếm và tiến tới hạnh phúc của cả gia đình, chúng ta hãy loại bỏ và tháo gỡ những vướng mắc, những khó khăn đang cản trở lộ trình của chúng ta, hầu chúng ta có thể bước theo dấu chân Ðức Kitô trên con đường chính Người đã đi qua.

Với niềm vui trọng đại Ngày Lễ Thánh Gia Na-da-ret, tôi xin chân thành cầu chúc tất cả mọi gia đình Kitô giáo ơn lành của Chúa Hài Ðồng Giêsu qua lời bầu cử của Mẹ Maria và Thánh Cả Giuse, và niềm vui gia đình đoàn tụ hạnh phúc trong yêu thương đầm ấm thuận hòa. Amen.