241. NGŨ!
-Thầy xem em giữ đúng bản sắc dân tộc Việt mình chưa! Tết nhất phải có mâm quả trên bàn thờ chứ!
Hùng vừa cười vừa chỉ cho thầy mình xem mâm quả (trái cây) Hùng vừa chuẩn bị xong cho bàn thờ.
- Mãng cầu này, dừa này, đu đủ này, và xoài nữa. Đọc theo giọng Nam Kỳ mình là Cầu dừa đủ xài, chỉ cần cầu vừa xài đủ. Thầy thấy em giữ đúng cái triết lý Trung Dung của ông bà mình chưa!
- Giỏi! Nhưng, cầu dừa đủ xài, mới có bốn quả thôi, chưa đúng bản sắc dân tộc đâu. Muốn cho đúng Việt Nam ta, thì phải NGŨ QUẢ (*) em ạ.
- Ngũ quả! Phải có năm thứ trái cây lận hả thầy. Vậy thì để em chạy đi mua thêm.
Nói xong, Hùng phóng ra chợ. Một lát sau, chàng sung sướng đem mâm NGŨ QUẢ với đầy đủ năm thứ trái cây đến cho thầy mình xem, toét miệng cười:
- Thưa thầy, đây là mâm ngũ quả: Cầu chôm xài dừa đủ. Thật đúng tinh thần chà đồ nhôm!
Ông thầy chỉ biết há hốc miệng.
*****
Hôm nay, xin mượn chữ NGŨ để giới thiệu một vài ngũ trong văn hóa Việt và Kinh Thánh.
Ngoài ngũ quả ra, chúng ta còn có hoa ngũ sắc. Bên quê nhà, hoa ngũ sắc mọc ngoài đồng nội, ở Cali người ta trồng ngũ sắc như loại hoa cảnh.
Bên cạnh ngũ quả, ngũ sắc, mình còn có ngũ hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ).
Hội hè đình đám, dân Việt mình thường treo cờ ngũ sắc. Ngay cả Đại Hội La Vang 1998, 1999, cờ các giáo phận cũng phỏng theo cờ ngũ sắc, khiến Đại Hội thêm đậm nét Việt Nam.
Một bộ sách quý (kinh) chúng ta học từ Trung Hoa là bộ Ngũ Kinh (Dịch Kinh, Thư Kinh, Thi Kinh, Lễ Ký, Xuân Thu). Và người công giáo chúng ta cũng gọi bộ Torah của Kinh Thánh Do Thái là Ngũ Kinh. Bộ sách quý nhất của Do Thái là TORAH. Tiếng Do Thái, Torah có nghĩa là luật, là lời răn dạy. Bộ TORAH gồm có 5 cuốn: Sáng Thế, Xuất Hành, Lê-vi, Dân Số, Đệ Nhị Luật. Và khi người Việt chúng ta dịch bộ TORAH thì không gọi là Bộ LUẬT, nhưng lại gọi là NGŨ KINH.
Sách Đệ Nhị Luật, sách thứ năm trong bộ Ngũ Kinh Torah, được xây dựng trên 5 bài giảng của Mô-sê:
- Diễn từ thứ nhất, Đnl 1: 1 - 4: 43
- Diễn từ thứ hai, Đnl 4: 44 - 26:19
- Diễn từ thứ ba, Đnl 28: 69 - 30:20
- Diễn từ thứ tư, Đnl 31: 1 - 32:52
- Diễn từ thứ năm, Đnl 33: 1-29
Và khi thánh sử Mát-thêu, một người Do Thái, chép sách Tin Mừng cho dộc giả Do Thái, Ngài cũng sắp đặt sách này thành 5 bài giảng của Chúa Giê-su:
- Bài giảng trên núi, Mt 4:17 - 7:29
- Bài giảng về sứ mệnh truyền giáo, Mt 9:36 - 11:1
- Bài giảng bằng dụ ngôn, Mt 13:1-53
- Bài giảng về Giáo Hội, Mt 18:1-35
- Bài giảng về thời cánh chung, Mt 24:1 - 25:46
Để nói rằng Đức Giê-su chính là vị Mô-sê mới:
- Đấng dẫn Dân ra khỏi ách nô lệ tội lỗi,
- Đấng dẫn Dân qua nước Rửa,
- Đấng ban phát hiến chương Nước Trời trên núi,
- Đấng trung gian của Giao Ước,
- Đấng qui tụ và lãnh đạo Dân Chúa.
Lạy Chúa Ki-tô, toàn Dân Chúa ngợi khen Ngài.
- Cầu nguyện
- Quyết tâm
- Dấn thân
(*) Ngũ quả phải theo đúng ngũ sắc: Trắng, hồng, vàng, đen, xanh
do đó người ta thường dùng các loại trái cây sau đây:
phật thủ: trắng
hồng: hồng
cam, bưởi: vàng
dâu gia: đen
dưa: xanh
Phong tục Việt Nam mình có ngũ quả, lục cúng.
Lục cúng: hương, hoa, quả, trà, rượu, thức ăn.
-Thầy xem em giữ đúng bản sắc dân tộc Việt mình chưa! Tết nhất phải có mâm quả trên bàn thờ chứ!
Hùng vừa cười vừa chỉ cho thầy mình xem mâm quả (trái cây) Hùng vừa chuẩn bị xong cho bàn thờ.
- Mãng cầu này, dừa này, đu đủ này, và xoài nữa. Đọc theo giọng Nam Kỳ mình là Cầu dừa đủ xài, chỉ cần cầu vừa xài đủ. Thầy thấy em giữ đúng cái triết lý Trung Dung của ông bà mình chưa!
- Giỏi! Nhưng, cầu dừa đủ xài, mới có bốn quả thôi, chưa đúng bản sắc dân tộc đâu. Muốn cho đúng Việt Nam ta, thì phải NGŨ QUẢ (*) em ạ.
- Ngũ quả! Phải có năm thứ trái cây lận hả thầy. Vậy thì để em chạy đi mua thêm.
Nói xong, Hùng phóng ra chợ. Một lát sau, chàng sung sướng đem mâm NGŨ QUẢ với đầy đủ năm thứ trái cây đến cho thầy mình xem, toét miệng cười:
- Thưa thầy, đây là mâm ngũ quả: Cầu chôm xài dừa đủ. Thật đúng tinh thần chà đồ nhôm!
Ông thầy chỉ biết há hốc miệng.
*****
Hôm nay, xin mượn chữ NGŨ để giới thiệu một vài ngũ trong văn hóa Việt và Kinh Thánh.
Ngoài ngũ quả ra, chúng ta còn có hoa ngũ sắc. Bên quê nhà, hoa ngũ sắc mọc ngoài đồng nội, ở Cali người ta trồng ngũ sắc như loại hoa cảnh.
Bên cạnh ngũ quả, ngũ sắc, mình còn có ngũ hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ).
Hội hè đình đám, dân Việt mình thường treo cờ ngũ sắc. Ngay cả Đại Hội La Vang 1998, 1999, cờ các giáo phận cũng phỏng theo cờ ngũ sắc, khiến Đại Hội thêm đậm nét Việt Nam.
Một bộ sách quý (kinh) chúng ta học từ Trung Hoa là bộ Ngũ Kinh (Dịch Kinh, Thư Kinh, Thi Kinh, Lễ Ký, Xuân Thu). Và người công giáo chúng ta cũng gọi bộ Torah của Kinh Thánh Do Thái là Ngũ Kinh. Bộ sách quý nhất của Do Thái là TORAH. Tiếng Do Thái, Torah có nghĩa là luật, là lời răn dạy. Bộ TORAH gồm có 5 cuốn: Sáng Thế, Xuất Hành, Lê-vi, Dân Số, Đệ Nhị Luật. Và khi người Việt chúng ta dịch bộ TORAH thì không gọi là Bộ LUẬT, nhưng lại gọi là NGŨ KINH.
Sách Đệ Nhị Luật, sách thứ năm trong bộ Ngũ Kinh Torah, được xây dựng trên 5 bài giảng của Mô-sê:
- Diễn từ thứ nhất, Đnl 1: 1 - 4: 43
- Diễn từ thứ hai, Đnl 4: 44 - 26:19
- Diễn từ thứ ba, Đnl 28: 69 - 30:20
- Diễn từ thứ tư, Đnl 31: 1 - 32:52
- Diễn từ thứ năm, Đnl 33: 1-29
Và khi thánh sử Mát-thêu, một người Do Thái, chép sách Tin Mừng cho dộc giả Do Thái, Ngài cũng sắp đặt sách này thành 5 bài giảng của Chúa Giê-su:
- Bài giảng trên núi, Mt 4:17 - 7:29
- Bài giảng về sứ mệnh truyền giáo, Mt 9:36 - 11:1
- Bài giảng bằng dụ ngôn, Mt 13:1-53
- Bài giảng về Giáo Hội, Mt 18:1-35
- Bài giảng về thời cánh chung, Mt 24:1 - 25:46
Để nói rằng Đức Giê-su chính là vị Mô-sê mới:
- Đấng dẫn Dân ra khỏi ách nô lệ tội lỗi,
- Đấng dẫn Dân qua nước Rửa,
- Đấng ban phát hiến chương Nước Trời trên núi,
- Đấng trung gian của Giao Ước,
- Đấng qui tụ và lãnh đạo Dân Chúa.
Lạy Chúa Ki-tô, toàn Dân Chúa ngợi khen Ngài.
- Cầu nguyện
- Quyết tâm
- Dấn thân
(*) Ngũ quả phải theo đúng ngũ sắc: Trắng, hồng, vàng, đen, xanh
do đó người ta thường dùng các loại trái cây sau đây:
phật thủ: trắng
hồng: hồng
cam, bưởi: vàng
dâu gia: đen
dưa: xanh
Phong tục Việt Nam mình có ngũ quả, lục cúng.
Lục cúng: hương, hoa, quả, trà, rượu, thức ăn.