1. “Tôi nghĩ Cuba đang chứng kiến ngày tàn”: Tổng thống Trump ám chỉ sự thay đổi sắp xảy ra tại quốc đảo này.
Tổng thống Trump nói rằng Cuba đang trên bờ vực sụp đổ và Mỹ có thể sẽ “tiếp quản” quốc đảo này.
Khi nói chuyện với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump đã đưa ra một lời cảnh báo có vẻ khó hiểu đối với giới lãnh đạo cộng sản Cuba trong bối cảnh quốc gia này đang phải đối mặt với tình trạng mất điện trên toàn đảo giữa cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng.
Tổng thống nói ông tin rằng mình sẽ có “vinh dự tiếp quản Cuba”, và nói thêm rằng ông “có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với” đất nước này, vốn đang cạn kiệt nhiên liệu sau khi Mỹ buộc Venezuela chấm dứt viện trợ quan trọng cho hòn đảo Caribe này.
“Tôi nghĩ Cuba sắp kết thúc rồi,” ông nói. “Suốt đời tôi luôn nghe nói về Hoa Kỳ và Cuba. Bao giờ Hoa Kỳ mới thực hiện điều đó? Tôi tin rằng mình sẽ có vinh dự – có vinh dự được tiếp quản Cuba.”
Khi được yêu cầu giải thích rõ hơn về ý nghĩa của việc “ tiếp quản” Cuba, quốc gia đã nằm dưới sự kiểm soát của chế độ cộng sản hiện tại từ năm 1959, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ can thiệp “dưới một hình thức nào đó”.
“Dù tôi giải phóng nó hay chiếm lấy nó — tôi nghĩ tôi có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với nó, bạn muốn biết sự thật không? Họ đang là một quốc gia rất suy yếu hiện nay,” ông nói.
Những bình luận này đánh dấu một sự thay đổi giọng điệu đáng lo ngại hơn từ tổng thống, người đã nói hôm thứ Sáu rằng một “cuộc tiếp quản thân thiện” Cuba là có thể xảy ra.
Tháng Giêng vừa qua, Mỹ đã gia tăng áp lực lên Cuba khi phát động chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, gây ra cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nhất trên hòn đảo này kể từ khi Liên Xô sụp đổ.
Trước khi Maduro bị lật đổ, Cuba phụ thuộc rất nhiều vào Venezuela về nhập khẩu nhiên liệu. Tổng thống Trump đã nói với Dasha Burns của POLITICO hồi đầu tháng 3 rằng Mỹ đang “đàm phán với Cuba” và ông tin rằng việc can thiệp vào Venezuela sẽ gây thêm căng thẳng cho Cuba.
“Đó là do sự can thiệp của tôi, sự can thiệp đang diễn ra,” Tổng thống Trump nói. “Rõ ràng, nếu không thì họ đã không gặp phải vấn đề này. Chúng tôi đã cắt đứt toàn bộ nguồn cung dầu, toàn bộ tiền bạc, … mọi thứ đến từ Venezuela, vốn là nguồn cung duy nhất.”
Các nhà hoạt động người Mỹ gốc Cuba đã khuyến khích Tổng thống Trump gây áp lực lên chính phủ cộng sản với hy vọng tạo ra sự thay đổi lãnh đạo.
[Politico: ‘I think Cuba sees the end’: Trump hints at imminent change in the island nation]
2. Truyền thông nhà nước Iran xác nhận lãnh đạo an ninh Larijani đã thiệt mạng.
Truyền thông nhà nước Iran xác nhận rằng nhà lãnh đạo cơ quan an ninh quốc gia Iran, Ali Larijani, đã bị giết. Thông báo chính thức đã được đưa ra vào 10 giờ khuya giờ địa phương hay 2 giờ sáng giờ Việt Nam ngày Thứ Tư, 18 Tháng Ba.
Trước đó, Israel cho biết một cuộc không kích gần Tehran đêm qua đã giết chết Ali Larijani, một quan chức cao cấp của Iran, người được xem là nhân vật chủ chốt trong giới lãnh đạo Tehran sau các cuộc tấn công trước đó nhằm vào các chỉ huy cao cấp của Iran. Các quan chức Israel cũng cho biết cuộc tấn công đã giết chết Gholamreza Soleimani, chỉ huy lực lượng dân quân Basij của Iran. Iran vẫn chưa công khai xác nhận các thương vong này.
Ông Larijani, nhà lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran, trên thực tế đã điều hành chính quyền đất nước sau cái chết của Ayatollah Ali Khamenei vào cuối tháng Hai. Là một nhân vật chính trị kỳ cựu với mối quan hệ lâu dài với giới tinh hoa cầm quyền của Iran, ông Larijani đóng vai trò vừa là người thực thi đường lối cứng rắn vừa là nhà đàm phán trong các vấn đề hạt nhân và ngoại giao.
Soleimani, chỉ huy của Basij, một lực lượng bán quân sự gồm khoảng 1 triệu thành viên tham gia vào an ninh nội bộ, trước đó đã bị chính quyền Mỹ và Âu Châu trừng phạt.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người có lẽ là nhân vật chủ chốt hiện nay sau khi Larijani qua đời nói trên đài truyền hình rằng tình hình ở eo biển Hormuz “sẽ không trở lại như trước chiến tranh”. Ông không giải thích thêm.
Việc ngừng hoạt động hiệu quả của giao thông trên tuyến đường vận chuyển huyết mạch này đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế toàn cầu, khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt.
Ông Donald Trump đã không thành công trong việc gây áp lực lên các đồng minh NATO và các quốc gia khác để giúp Mỹ bảo vệ tuyến đường thủy quan trọng này. Nhìn chung sự nhiệt tình vẫn còn thấp từ các quốc gia khác không muốn tham gia vào cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, bất kể nhân vật được coi là nguy hiểm nhất Iran, Ali Larijani, đã thiệt mạng.
Iran tiếp tục các cuộc tấn công trả đũa vào cơ sở hạ tầng năng lượng vùng Vịnh hôm thứ Ba, đẩy giá dầu Brent lên gần 104 đô la một thùng, tăng gần 40% kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột. Một tàu chở dầu gần Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã bị trúng đạn, đánh dấu vụ tấn công đầu tiên vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz trong vòng 5 ngày; ít nhất 17 tàu đã bị tấn công kể từ khi bắt đầu xung đột. Iran tuyên bố rằng họ có ý định chặn các chuyến hàng dầu mà họ cho là có lợi cho Mỹ và các đồng minh của Mỹ đi qua eo biển này, một điểm nghẽn quan trọng đối với khoảng 1/5 lượng dầu vận chuyển toàn cầu.
[Al Jazeera English: Iranian state media confirms security chief Larijani killed]
3. Tổng thống Donald Trump đề xuất Venezuela trở thành tiểu bang thứ 51 của Hoa Kỳ.
Tổng thống Trump đã đưa ra ý tưởng về việc Venezuela trở thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ, nói rằng “những điều tốt đẹp đang xảy ra” ở đó.
Tổng thống Trump đưa ra nhận xét này trong khi ăn mừng chiến thắng của Venezuela trước Ý tại giải đấu World Baseball Classic, gọi tắt là WBC.
“ Tuyệt vời! Venezuela đã đánh bại Ý tối nay với tỷ số 4-2 trong trận bán kết WBC (Bóng chày!). Họ đang thể hiện rất xuất sắc. Những điều tốt đẹp đang đến với Venezuela dạo gần đây! Tôi tự hỏi điều kỳ diệu này là gì? Trở thành tiểu bang, #51, ai biết đấy?”, ông nói.
Phát biểu của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh Mỹ vẫn đang can thiệp vào Venezuela sau vụ bắt giữ cựu Tổng thống Nicolás Maduro hồi tháng Giêng và sự phối hợp của Washington với Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez, làm dấy lên những câu hỏi mới về sự giám sát của Mỹ, chính sách dầu mỏ và chủ quyền khu vực.
Đề xuất này cũng phản ánh mối quan tâm rộng lớn hơn của Tổng thống Trump trong việc mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ – trước đây ông từng nói muốn Canada trở thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ và đã nhiều lần thúc đẩy việc sáp nhập Greenland, làm căng thẳng quan hệ với Đan Mạch và dẫn đến khả năng tổ chức bầu cử sớm ở Copenhagen.
Tổng thống Trump đã đưa ra ý tưởng của mình sau khi Venezuela đánh bại Ý với tỷ số 4-2 để lần đầu tiên lọt vào chung kết WBC.
Họ sẽ đối đầu với Mỹ trong trận chung kết, tại Miami, một thành phố có cộng đồng người Venezuela di cư lớn nhất, điều này càng làm nổi bật tầm quan trọng mang tính biểu tượng của trận đấu vào thứ Ba.
Quan hệ giữa Mỹ và Venezuela hiện đang được chú ý sau chiến dịch quân sự của Tổng thống Trump hồi tháng Giêng.
Venezuela hiện đang dưới sự cai trị của Rodríguez, người từng giữ chức phó tổng thống dưới thời Maduro. Lãnh đạo phe đối lập María Corina Machado, hiện đang ở nước ngoài, mới đây đã được Tổng thống Trump yêu cầu chưa nên trở về quê hương, theo tờ New York Times.
Tuần trước, tờ Tờ New York Times, dẫn lời một quan chức Mỹ và một người khác được thông báo về cuộc gặp, cho biết Tổng thống Trump và Machado đã gặp nhau ăn sáng tại Tòa Bạch Ốc vào ngày 6 tháng 3, nơi họ đã nói chuyện trong hai giờ.
Trước đây, Tổng thống Trump từng nói ông cho rằng Machado là một “người phụ nữ rất tốt” nhưng “sẽ rất khó để bà ấy trở thành lãnh đạo” và “không có sự ủng hộ hay tôn trọng trong nước”.
Vào tháng Giêng, khi được hỏi trong một cuộc phỏng vấn với tờ Tờ New York Times liệu Mỹ sẽ giám sát Venezuela trong ba tháng, sáu tháng, một năm hay lâu hơn, Tổng thống Trump nói: “Tôi nghĩ là lâu hơn nhiều.”
“Chúng tôi sẽ xây dựng lại nó theo cách rất có lợi nhuận,” ông nói thêm.
[Newsweek: Trump posted his idea after Venezuela beat Italy 4-2 to reach the WBC final for the first time ever.]
4. Thủ tướng Starmer nói thế giới ‘không thể lơ là’ vấn đề Ukraine trong bối cảnh chiến tranh với Iran đang diễn ra ác liệt.
Thủ tướng Vương Quốc Anh Keir Starmer cảnh báo thế giới không nên quên cuộc chiến ở Ukraine trong bối cảnh xung đột Mỹ-Israel với Iran đang diễn ra.
Thủ tướng Anh đã tiếp đón Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tại Luân Đôn hôm thứ Ba và nói với Tổng thống Ukraine: “Quyết tâm của chúng tôi là không thể lay chuyển.”
Tổng thống Zelenskiy đã phát biểu trước các nhà lập pháp Anh tại quốc hội Anh, nơi ông kêu gọi gây thêm áp lực lên Nga - và cố gắng quảng bá Ukraine như một nhà cung cấp hàng đầu thế giới về máy bay điều khiển từ xa và công nghệ để bảo đảm an ninh cho các nước phương Tây.
Chuyến đi diễn ra trong bối cảnh các đồng minh của Ukraine lo ngại sự chú ý của Tổng thống Donald Trump có nguy cơ bị chuyển hướng khỏi cuộc chiến lâu dài của Ukraine chống lại Nga khi ông tăng cường sự can thiệp của Mỹ vào Trung Đông.
Phát biểu trước quốc hội, Tổng thống Zelenskiy đã tìm cách liên kết rõ ràng hai cuộc xung đột, mô tả chế độ Nga và Iran là “anh em nuôi dưỡng thù hận”.
“Những kẻ gây hấn không kết thúc chiến tranh chỉ vì chúng đột nhiên muốn thế,” ông nói. “Chúng sẽ dừng lại khi không thể tiếp tục được nữa. Chúng ta phải hành động ngay bây giờ để thế hệ tương lai có thể nói rằng những nhà lãnh đạo này đã hành động đúng lúc cần thiết.”
Trong khi đề cao sức mạnh quân sự của Ukraine, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo: “Nếu cái ác thắng, sự phát triển của chiến tranh sẽ vượt qua mọi khoảng cách trên trái đất. Không đại dương nào có thể giúp được. Không sa mạc nào. Không ngọn núi nào.”
Trước đó vào thứ Ba, Starmer nói với Tổng thống Zelenskiy: “Điều thực sự quan trọng là chúng ta phải hiểu rõ rằng trọng tâm vẫn phải là Ukraine.
“Rõ ràng là đang có xung đột ở Iran, ở Trung Đông, nhưng chúng ta không thể lơ là những gì đang diễn ra ở Ukraine và nhu cầu hỗ trợ của chúng ta.”
Ông Starmer nói rằng Putin không được hưởng lợi từ cuộc xung đột ở Iran, dù đó là “giá dầu tăng hay việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt”.
Hôm thứ Ba, Anh và Ukraine đã đồng ý về một quan hệ đối tác quốc phòng nhằm tăng cường khả năng chống lại máy bay điều khiển từ xa của cả hai nước. Anh cũng sẽ tài trợ cho một “Trung tâm Xuất sắc” về Trí tuệ Nhân tạo đặt tại Bộ Quốc phòng ở Kyiv.
[Politico: Starmer says world ‘can’t lose focus’ on Ukraine as Iran war rages]
5. Israel nhận trách nhiệm về vụ tiêu diệt một chỉ huy lực lượng Basij.
Hôm thứ Ba, quân đội Israel cũng tuyên bố trên mạng xã hội rằng họ đã tiêu diệt Gholamreza Soleimani, chỉ huy của Basij, lực lượng bán quân sự an ninh nội bộ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.
“Dựa trên thông tin tình báo chính xác từ Cục Tình báo Quân sự, Không quân đã tiến hành một cuộc tấn công có chủ đích vào trung tâm Tehran ngày hôm qua, tiêu diệt Gholam Reza Soleimani, chỉ huy đơn vị Basij trong sáu năm qua”, thông báo cho biết.
Iran cũng chưa xác nhận thông tin này.
Mohamad Elmasry, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, cho biết Mỹ và Israel đang chơi trò “đập chuột chũi” ở Iran.
“Luôn luôn có một nhà lãnh đạo khác… vì vậy tôi không nghĩ điều này sẽ dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Iran,” ông nói.
“Tuy nhiên, điều này có ý nghĩa rất lớn về mặt biểu tượng [và] tâm lý.”
Bộ Tài chính Hoa Kỳ ghi nhận năm sinh của Soleimani là năm 1965. Ông đã bị Hoa Kỳ, Liên minh Âu Châu và các quốc gia khác trừng phạt vì vai trò bị cáo buộc trong việc đàn áp những người bất đồng chính kiến thông qua Basij, một lực lượng bán quân sự tình nguyện thuộc IRGC, được thành lập sau cuộc cách mạng năm 1979 và có nhiệm vụ bảo đảm an ninh nội bộ trên toàn quốc.
Lực lượng này có các chi nhánh địa phương trên khắp các thành phố và thường xuyên được triển khai ở tuyến đầu của các cuộc biểu tình để trấn áp, bao gồm cả các cuộc biểu tình chống chính phủ nổ ra trên khắp Iran vào tháng Giêng, trong đó hàng ngàn người được tường trình đã thiệt mạng, và kéo dài từ các cuộc biểu tình quy mô lớn năm 2009 chống lại điều mà phe đối lập gọi là cuộc bầu cử tổng thống bị đánh cắp.
Lực lượng Basij và các lực lượng an ninh nội bộ khác thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công của quân đội Mỹ và Israel trong suốt cuộc chiến.
[Al Jazeera English: Israel claims killing of Basij commander]
6. Tổng thống Zelenskiy cho biết 200 chuyên gia máy bay điều khiển từ xa người Ukraine đang hỗ trợ tại Trung Đông.
Trong bài phát biểu trước các thành viên Quốc hội Anh, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết 201 chuyên gia chống máy bay điều khiển từ xa người Ukraine đang ở Trung Đông để giúp chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran, và có thêm 34 người nữa “sẵn sàng được triển khai”.
Đây là các chuyên gia quân sự, những người biết cách hỗ trợ, cách phòng thủ chống lại máy bay điều khiển từ xa.
Các đội ngũ của chúng tôi hiện đã có mặt tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar, Ả Rập Xê Út và đang trên đường đến Kuwait. Chúng tôi đang hợp tác với một số quốc gia khác. Các thỏa thuận đã được ký kết.
Tổng thống Ukraine cho biết ông đã cử các chuyên gia quân sự này “theo yêu cầu của các đối tác, trong đó có Hoa Kỳ”.
[Politico: Zelenskyy says 200 Ukrainian drone experts are assisting in the Middle East]
7. ‘Vấn đề rất phức tạp’: Thách thức lớn đối với Hải quân Mỹ trong việc mở cửa eo biển Hormuz
Iran đang đáp trả trong cuộc chiến bằng cách tấn công các tàu thuyền ở eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy thương mại quan trọng nhất thế giới.
Với lời thề không để “một lít dầu nào” lọt qua biên giới đến Mỹ hoặc các đồng minh của nước này, Iran đã tấn công ít nhất 20 tàu chở dầu, làm tê liệt tuyến đường vận chuyển trong 12 ngày và tình hình vẫn chưa được cải thiện. Hình ảnh các tàu chở dầu bốc cháy đã khiến giá dầu tăng vọt.
Tổng thống Trump đã hạ thấp tầm quan trọng của những tổn thất trên thị trường; hứa hẹn rằng Mỹ có thể sớm mở lại eo biển, có lẽ bằng cách cử tàu hộ tống hải quân hoặc phá hủy vũ khí của Iran.
Hôm thứ Ba, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thậm chí còn tuyên bố sai sự thật rằng một tàu hải quân Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua eo biển.
Nhưng hôm thứ Năm, ông buộc phải thừa nhận rằng Mỹ “đơn giản là chưa sẵn sàng” để bảo vệ các tàu thuyền.
Ông nói với CNBC rằng chương trình hộ tống của Mỹ có thể “diễn ra tương đối sớm nhưng không thể diễn ra ngay bây giờ”.
Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới ngày càng cảm nhận rõ sự khó khăn do nguồn cung dầu khí bị tắc nghẽn, hành động của Mỹ là cần thiết và phải được thực hiện sớm nếu Mỹ có thể thực hiện bất kỳ biện pháp nào.
Hải quân Mỹ có thể làm gì?
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, cho biết Mỹ đang xem xét “một loạt các lựa chọn” để bảo đảm dòng chảy dầu mỏ nhưng không cung cấp nhiều chi tiết.
Ông ấy đang nói chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người cùng với Tổng thống Trump, đã đề xuất rằng Hải quân Mỹ có thể hộ tống các tàu thuyền đi qua eo biển.
Hải quân Mỹ đã từng làm điều này trước đây. Trong giai đoạn “Chiến tranh tàu chở dầu” của cuộc chiến tranh Iran-Iraq vào những năm 1980, các tàu của Mỹ đã hộ tống các tàu chở dầu của Kuwait đi qua Vịnh Ba Tư để bảo vệ chúng khỏi các cuộc tấn công của Iran.
Chiến dịch đó, được gọi là Chiến dịch Earnest Will, kéo dài hơn một năm, từ năm 1987 đến năm 1988.
Các tàu chiến của Mỹ có thể một lần nữa đóng vai trò như một đội bảo vệ trên biển. Theo các chuyên gia hàng hải của Lloyd's List, một chiến dịch hộ tống “cơ bản” sẽ cần từ 8 đến 10 tàu khu trục để bảo vệ từ 5 đến 10 tàu thương mại.
Ưu tiên hàng đầu sẽ là đưa các tàu hiện đang mắc kẹt trong khu vực ra khỏi eo biển, trước khi xem xét đến các tàu đang trên đường đến đó.
Theo Đề đốc Hải quân Mỹ về hưu Robert Murrett, hiện là giáo sư thực hành về quản lý công và quan hệ quốc tế tại Đại học Syracuse, việc tập hợp đội hộ tống có thể diễn ra “trong vài ngày, chứ không phải vài tuần”. Nhưng “mọi chuyện rất phức tạp”, ông nói với Newsweek.
Đề đốc Murrett cho biết chiến tranh ngày nay đã khác trước. “Nếu quân đội Ukraine trong tay không có một chiến hạm nào vẫn có thể phong tỏa hoàn toàn Hắc Hải trong 4 năm qua, thì không có lý do nào để tin rằng quân đội Iran không thể nào làm được một việc tương tự như thế. Chiến tranh ngày nay đã khác trước. Ưu thế tuyệt đối vượt trội của Hoa Kỳ không giải quyết được vấn đề.”
Theo hãng tin Reuters, cho đến nay Hải quân Mỹ đã buộc phải từ chối các yêu cầu bảo vệ quân sự từ các công ty vận tải biển, với lý do rủi ro từ các cuộc tấn công của Iran hiện vẫn còn quá cao.
Mối đe dọa từ mìn
Tình hình càng trở nên nguy hiểm hơn khi có những báo cáo cho rằng Iran có thể đã bắt đầu rải thủy lôi ở eo biển.
Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã bác bỏ những báo cáo này, nói rằng không có dấu hiệu nào cho thấy Iran đang làm điều đó. Nhưng ông cũng nói với Tehran rằng họ sẽ phải đối mặt với những hậu quả “ở mức độ chưa từng thấy” nếu đặt chất nổ ở eo biển Hormuz.
Các bãi thủy lôi của Iran sẽ là một trở ngại đáng kể, và hải quân Mỹ đã từng chứng kiến những hậu quả tàn khốc của chúng trước đây.
Năm 1988, trong một chiến dịch bảo vệ các tàu của Kuwait, một tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường của Mỹ đã va phải thủy lôi của Iran ở Vịnh Ba Tư.
Vụ nổ đã tạo ra một lỗ thủng lớn trên thân tàu và làm bị thương 10 thủy thủ. Con tàu suýt chìm. Và để đáp trả, Mỹ đã có hành động quyết liệt - là tấn công các giàn khoan dầu của Iran và một nửa lực lượng hải quân đang hoạt động của Iran vào thời điểm đó.
Nhưng Mỹ vừa cho ngừng hoạt động các tàu rà phá thủy lôi lớp Avenger đã phục vụ hàng chục năm ở Trung Đông, làm dấy lên câu hỏi về việc Hải quân Mỹ sẽ bảo đảm các tàu chở dầu không tiếp xúc với chất nổ trôi nổi trên mặt nước như thế nào.
Các tàu chiến ven biển của lực lượng này, được sử dụng cho các hoạt động gần bờ, cũng có một số khả năng chống thủy lôi, nhưng không rõ liệu chúng có đủ hiệu quả hay không.
Máy bay trực thăng rà phá thủy lôi cũng là một lựa chọn, nhưng thường được sử dụng cùng với tàu chiến.
Thêm vào đó, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ máy bay điều khiển từ xa đã đưa các loại máy bay điều khiển từ xa chuyên dụng để dò tìm mìn trở nên phổ biến.
“ Về lý thuyết, Hải quân Mỹ có thể giải quyết việc này,” cựu quan chức Ngũ Giác Đài, Jim Townsend, cho biết. “Họ có thể ra đó và hoàn thành nhiệm vụ,” ông nói với Newsweek, nhưng điều đó đòi hỏi “rất nhiều năng lực, rất nhiều tiền và rất nhiều thời gian.”
Lịch trình bảo trì và vị trí triển khai hiện tại của các tài sản có thể gây trở ngại cho việc lập kế hoạch. Làm thế nào để đối phó với các tàu tấn công nhanh của Iran lại là một câu hỏi khác — chưa kể đến việc các đoàn tàu hộ tống thường là sự kết hợp của nhiều lực lượng quân sự khác nhau.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đề xuất một đội hộ tống “hoàn toàn mang tính phòng thủ” gồm nhiều quốc gia ở Âu Châu và ngoài Âu Châu, nhưng không cung cấp thêm nhiều thông tin khác.
Một phương án hành động có thể là giải quyết mối đe dọa thủy lôi trước khi nó được rải.
Hôm thứ Ba, ngay sau những lời đe dọa của Tổng thống Trump, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, đơn vị giám sát các lực lượng Mỹ triển khai ở Trung Đông, cho biết họ đã tiêu diệt 16 tàu rải thủy lôi của Iran gần eo biển Hormuz. Họ đã công bố đoạn video được tường trình cho thấy các tàu này bị nổ tung.
Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, cho biết Mỹ đã tấn công tổng cộng hơn 5.500 mục tiêu của Iran kể từ cuối tháng Hai, trong đó có hơn 60 tàu chiến.
“Nhiệm vụ của chúng tôi là chấm dứt khả năng phô trương sức mạnh và quấy rối tàu thuyền của chúng trong eo biển.”
Nhưng các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn. Hôm thứ Năm, ít nhất sáu tàu thương mại khác đã bị Iran tấn công ở eo biển, trong đó có tàu Safesea Vishnu thuộc sở hữu của Mỹ, bị tấn công bởi một xuồng cao tốc điều khiển từ xa. Một thủy thủ trên tàu đã thiệt mạng.
Cho đến nay, không một lít dầu nào vượt qua được eo biển Hormuz như lời thề của Iran.
[Newsweek: ‘It’s Complicated’: US Navy’s Huge Challenge To Open Up Strait of Hormuz]
8. Quân đội Israel cho biết họ đang điều tra vụ tấn công mà Li Băng nói là đã khiến một binh sĩ thiệt mạng.
Phát ngôn nhân tiếng Ả Rập của quân đội Israel, Ella Waweya, cho biết Israel đang tiến hành điều tra vụ tấn công quân sự của Israel ở miền nam Li Băng mà quân đội Li Băng cho rằng đã khiến một binh sĩ thiệt mạng và ít nhất bốn người khác bị thương.
Trong một tuyên bố, Waweya khẳng định quân đội Israel chỉ tấn công vào các thành viên Hezbollah, chứ không phải binh sĩ Li Băng, và sẽ điều tra vụ việc nói trên.
Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố đã bắn hỏa tiễn vào binh lính Israel ở miền nam Li Băng.
Hezbollah tuyên bố đã bắn một loạt hỏa tiễn vào một nhóm binh sĩ Israel tại thị trấn Khiam ở miền nam Li Băng.
Trong một bài đăng trên X, người ta cho biết các binh sĩ Israel đang ở gần một tòa nhà hành chính trong thị trấn khi họ bị tấn công.
Trước đó cùng ngày, nhóm này tuyên bố đã tấn công vào một nhóm binh lính Israel bên trong một chiếc lều ở thị trấn biên giới Maroun al-Ras thuộc quận Bint Jbeil, miền nam Li Băng.
[Times Of Israel: Israeli army says it is probing strike that Lebanon says killed soldier]
9. Văn phòng nhân quyền Liên Hiệp Quốc cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Li Băng có thể cấu thành tội ác chiến tranh.
Văn phòng nhân quyền Liên Hiệp Quốc cho biết các cuộc tấn công của Israel vào các tòa nhà dân cư và cơ sở hạ tầng dân sự ở Li Băng có thể cấu thành tội ác chiến tranh.
Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh ít nhất 912 người, bao gồm 111 trẻ em, đã thiệt mạng và 2.221 người bị thương trong cuộc tấn công của Israel vào nước láng giềng phía bắc kể từ ngày 2 tháng 3, theo số liệu mới nhất từ Bộ Y tế công cộng Li Băng, với hơn một triệu người phải di dời – gần một phần năm dân số.
Tại cuộc họp báo hôm thứ Ba ở Geneva, phát ngôn nhân Thameen al-Kheetan cho biết:
Trong nhiều trường hợp, các cuộc không kích của Israel đã phá hủy toàn bộ các tòa nhà dân cư trong môi trường đô thị đông đúc, khiến nhiều thành viên trong cùng một gia đình, bao gồm phụ nữ và trẻ em, thường thiệt mạng cùng nhau.
Al-Kheetan cảnh báo rằng “những cuộc tấn công như vậy làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng theo luật nhân đạo quốc tế”.
Khói bốc lên từ hiện trường một cuộc không kích của Israel tại khu dân cư đông đúc Dahiyeh ở vùng ngoại ô phía nam Beirut.
Khói bốc lên từ hiện trường một cuộc không kích của Israel tại khu dân cư đông đúc Dahiyeh ở ngoại ô phía nam Beirut. Ảnh: Hassan Ammar/AP
Ông lưu ý rằng nhiều thường dân Li Băng phải di tản sống trong lều dọc bờ biển Beirut đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel, trong khi các cuộc tấn công khác kể từ đầu tháng 3 cũng đã khiến ít nhất 16 nhân viên y tế thiệt mạng.
Luật nhân đạo quốc tế đòi hỏi phải phân biệt giữa mục tiêu quân sự và dân thường cũng như các đối tượng dân sự, đồng thời nhấn mạnh việc phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa khả thi để bảo vệ dân thường. Cố ý tấn công dân thường hoặc các đối tượng dân sự cấu thành tội ác chiến tranh.
Ngoài ra, luật pháp quốc tế còn quy định các biện pháp bảo vệ cụ thể cho nhân viên y tế cũng như những người có nguy cơ cao, chẳng hạn như người cao tuổi, phụ nữ và người di cư.
Trong khi đó, Israel đã mở rộng các cảnh báo và lệnh di dời trên quy mô lớn khắp miền nam Li Băng, bổ sung khu vực giữa sông Litani và sông Zahrani vào vùng lãnh thổ rộng lớn của Li Băng vốn đã bị ảnh hưởng bởi các biện pháp này. Những lệnh này có thể cấu thành hành vi cưỡng bức di dời, bị cấm theo luật nhân đạo quốc tế.
Ông cũng lưu ý rằng các chiến binh Hezbollah tiếp tục phóng “những loạt hỏa tiễn bừa bãi vào Israel”, khiến ít nhất 13 người thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
[Politico: Israeli attacks on Lebanon may amount to war crimes, UN rights office says]