CHÚA NHẬT XXXI THƯỜNG NIÊN (A)

Hãy làm những “cánh rừng đang mọc”

Dẫn nhập đầu lễ :

Kính thưa ông bà và anh chị em,

Sứ điệp Lời Chúa hôm nay như một lời mời gọi đầy quyết liệt, nhắm thẳng đến trước tiên là những “người mang sứ mệnh loan truyền chân lý”, những vị mục tử trong Hội Thánh; và sau là tất cả mọi người tín hữu, những người được chính Tin Mừng Chúa Giêsu “đưa vào sự thật”. Sứ điệp nầy được lồng trong những lời trách cứ của Gia-vê Thiên Chúa dành cho các vị lãnh đạo và dân Ít-ra-en thời sứ ngôn Ma-la-ki (BĐ 1) và nhất là được diễn dịch rõ nét trong những lời đanh thép mạnh mẽ của Chúa Giêsu ném về phía những ký lục và biệt phái, những kẻ từng vỗ ngực tự xưng là “Rabbi”, là “Thầy dạy chân lý”, là qui phạm đạo đức…nhưng lại là những kẻ giả hình, kiêu ngạo, mị dân…(TM).

Để xứng đáng cử hành thánh lễ và sống đích thực chân lý của Tin Mừng được công bố và gọi mời hôm nay, chúng ta cùng thú nhận tội lỗi

Giảng Lời Chúa :

1. Hãy làm những “cánh rừng đang mọc” (Vai trò ngôn sứ) :

Ấn Độ là dân tộc đã có nền văn minh rất xa xưa. Họ có hai câu hỏi đáp như sau:

Hỏi cái gì dễ nhất trên đời?

Thưa cái dễ nhất trên đời, là dạy bảo người khác.

Hỏi cái gì khó nhất trên đời?

Thưa cái khó nhất trên đời là thi hành điều mình dạy bảo.

“Nói một đàng làm một nẻo”, hay “nói hay, nói giỏi mà không chịu thực hành”, phải chăng đó là “thói thường” mà bất cứ nơi đâu và thời nào nhân loại cũng đều rơi vào như một quán tính. Cách riêng, trong môi trường tín ngưỡng, ở giữa lòng dân tộc Ít-ra-en, một dân được Gia-vê Thiên Chúa ân cần giáo dục việc thực hành chân lý từ thuở khai sinh cho đến suốt chiều dài lịch sử mấy ngàn năm, thế mà cái “thói hư tật xấu” nầy vẫn đâu hoàn đấy, cho dù phải trãi qua bao bài học cay đắng của thời “xuất hành”, những giai đoạn mất nước, lưu đầy, chiến tranh, loạn lạc, thiên tai…

Chúng ta dễ dàng tìm gặp ý nghĩa nầy trong Bài đọc 1 hôm nay với trích đoạn sứ ngôn Malakia. Vị Sứ ngôn nầy sống ở Giêrusalem vào khoảng năm -500 và -450 (trước Công Nguyên), nhìn thấy cảnh sa sút của dân chúng, sau những ngày phấn khởi và sốt sắng khi toàn dân vừa mới được Thiên Chúa cho thoát khỏi cảnh lưu đày (-538). Ngôn sứ đã qui trách cho các Thầy Cả về sự suy thoái đạo đức và niềm tin nầy của dân Chúa : “Chúa phán : vì các ngươi đã không tuân giữ đường lối của Ta và vị nể trong khi thi hành lề luật,… nên dân chúng đã phản bội giao ước của các Tổ phụ”. Nhà Tiên tri nhắc lại rằng dân chúng phải luôn luôn được dạy dỗ và thánh hóa.

Lời kêu gọi đó vẫn còn mang tính thời sự cho thời đại chúng ta hôm nay, cho dù đó là một thời đại mà người ta “tin các chứng nhân hơn các thầy dạy”. Trong cái “siêu thị tổng hợp’ của thế giới hôm nay, phải chăng càng lúc càng thấy vắng bóng “những phát ngôn nhân” của chân lý, của tình thương, của niềm tin và những giá trị vĩnh cửu. Trong khi đó, người ta gặp nhan nhản không biết bao nhiêu là những sách báo khiêu dâm, những tác phẩm đồi trụy, những “ngôn sứ” của bạo lực, khủng bố, tham lam và bao nhiêu sự dữ khác. Đành rằng, có những sự dữ, sự ác phát sinh tự nhiên như “cỏ lùng trong ruộng”; nhưng cũng có những thứ “cỏ lùng” độc hại lại do cả một hệ thống, một guồng máy, một chính thể cưu mang cho hình thành và dốc toàn lực để dưỡng nuôi và phát triển ! (sic).

Tuy nhiên, dù cho có “ồn ào” như những cuốn tiểu thuyết “bestseller” “Da Vinci Code” (Mật mã Da Vinci), hay “Cơn cám dỗ cuối cùng”, thì đó cũng chỉ là thứ “ôn ào của những cây đang đổ”, không thể sánh ví với cái lực lượng hùng mạnh đang vươn lên của “một cánh rừng đang mọc” (Ngạn ngữ Trung Hoa : “Một cây đổ thì ồn ào hơn một cánh rừng đang mọc”.). Đó là những cánh rừng mang dáng đứng và âm giọng của Mẹ Thánh Têrêxa Calcutta, của Đức Cố Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II, của những chàng trai và những cô thiếu nữ đang phục vụ âm thầm trong những đoàn thiện nguyện “Thầy thuộc không biên giới”, của những nữ tu khiêm hạ hiền lành phục vụ trong những trại phung cùi, nhưng trung tâm điều trị Sida, những chiến sĩ đang kiên cường đấu tranh cho quyền con người, cho hòa bình, tự do, dân chủ dù phải chịu cay đắng xót xa vì muôn cách đối xử bạo tàn của những thế lực đen tối…

Vâng, là kitô hữu, là môn đệ Chúa Kitô, chúng ta phải can đảm trở thành ngôn sứ; hay đúng hơn, phải là những ngôn sứ đích thực, phải làm “những cánh rừng đang mọc” để đem màu xanh hy vọng của nền văn minh tình thương mà xây dựng thế giới nầy.

2. Hãy trở thành ngôn sứ cho chính mình :

Trong khi đó, Tin Mừng hôm nay lại đưa chúng ta đến một thái độ dứt khoát và quyết liệt trong việc sống Lời Chúa, đem chân lý cứu độ vào hiện thực cuộc sống.

Nếu Thánh Matthêô trình bày bối cảnh khai mạc cuộc đời công khai của Chúa bằng bài giảng trên núi (5-7) thì Ngài đã có dụng ý khi trình bày kết thúc cuộc đời công khai của Chúa trong khung cảnh trước tuần chịu nạn bằng một cáo trạng gắt gao thẳng nhặt nhắm vào trung tâm đầu nảo của Đạo Do Thái, nhắm vào những kẻ tự nhận là “cầm cân nẫy mực” cho đức tin và truyền thống đạo đức của Cha Ông, của các Tổ Phụ. Nào có phải là ai xa lạ. Họ chính là nhóm ký lục, tư tế và Biệt Phái. Họ là những kẻ đã bắt bẻ Chúa Giêsu chữa bệnh trong ngày Sabat, họ là những kẻ đã trục xuất khỏi hội đường “người mù từ lúc mới sinh được sáng mắt cách lạ lùng sau khi tiếp cận với Chúa Giêsu” và tất cả những ai tin vào Chúa. Họ là những kẻ đã rình bắt quả tang “người phụ nữ ngoại tình” để đem tới xin Chúa kết án; họ là những kẻ đã trao tiền cho tông đồ phản bội Giuđa để y bán rẻ Thầy; họ là những kẻ đã xúc xiểm dân đen đòi tha Baraba và đóng đinh Giêsu vào thập giá…Vâng họ chính là những kẻ đã từ chối Chúa Giêsu và sau cùng đã hè nhau kết án Ngài; họ là những kẻ chỉ biết giữ nét chữ của lề luật nhưng coi nhẹ tinh thần của lề luật. Họ “nói nhưng họ không làm”, họ “đặt lên vai người khác những gánh nặng nhưng không bao giờ kề vai vác thử”, họ là những kẻ “nới rộng thẻ kinh, may dài tua áo, muốn được gọi bằng Thầy”…Trước thái độ giả hình kiêu ngạo đó, Chúa Giêsu không chịu được. Và hôm nay, làm sao Ngài chịu được khi “Thân Mình mầu nhiệm của Ngài” lại đạp lên vết xe đổ đó ! Chính vì thế, lời răn dạy khi xưa không chỉ dừng lại cho những người xưa mà cho cả chúng ta hôm nay. Trước khi trở thành kẻ phát ngôn Lời của Thiên Chúa cho mọi người thì chúng ta hãy trở thành “ngôn sứ cho chính mình”.

Quả thật ngày hôm nay “bang hội Pharisiêu không còn”, giới tư tế và ký lục cũng khác xưa, nhưng nảo trạng pharisiêu chưa chết, vẫn còn tồn tại ẩn khuất hay công khai đâu đó giữa lòng Giáo Hội, giữa cuộc sống của cộng đoàn. Giáo Hội hôm qua cũng như hôm nay luôn phải nhìn nhận rằng những sự khoe khoang lòe loẹt trần tục đã đi vào trong hàng ngũ, những chức tước, thẻ kinh, tua áo cũng làm hoen ố đi hình ảnh một Giáo Hội chân thật, một Giáo Hội nghèo của người nghèo. Luồng gió mới của Công đồng Vatican II đã thổi bay đi nhiều điều phù phiếm đó. Người ta kể rằng ngay trong cuộc họp Công Đồng, có hai Giám mục của xứ nghèo đã đeo ở tay những chiếc nhẫn vàng to tướng ! Cũng may trong chính thời điểm ấy, Đức Phaolô VI đã nêu gương và biếu tặng mỗi nghị phụ một chiếc nhẫn đơn sơ, và tiếp đó, một số các nghị phụ đã quyết định thay thế cây Thánh giá vàng bằng một cây Thánh giá gỗ.

Khiêm nhượng đó chính là đức tính, là tinh thần của những ai mang "căn cước Tông đồ". “Ai trong các ngươi có quyền thế hơn sẽ là người phục vụ các ngươi. Hễ ai tự nhắc mình lên, sẽ bị hạ xuống và ai tự hạ mình xuống sẽ được nâng lên”. Đó cũng là điều Chúa căn dặn tất cả chúng ta, cách riêng những ai “ngồi trên tòa Môi sê” hướng dẫn kẻ khác. Đó cũng chính là tinh thần trách nhiệm chu toàn sứ vụ ngôn sứ mà Chúa đã giao phó, không phải chỉ dành riêng cho các vị lãnh đạo, các Mục Tử, mà cho hết thảy chúng ta, những người, nhờ nhiệm tích Rửa tội, được tham gia vào sứ vụ “ngôn sứ, tư tế và vương đế” của Chúa Giêsu. Đó cũng chính là điều mà trích đoạn thư của Thánh Phaolô gởi giáo đoàn Thêsalônia trong BĐ 2 hôm nay muốn nhắn gởi chúng ta.

Thật vậy, qua trích đoạn thư nầy, Thánh Phaolô mô tả chân dung nhà lãnh đạo tinh thần trong đạo mới mà chính Ngài là điển hình, là gương mẫu. Ngài là Tông đồ của Chúa Kitô. Sứ mạng ấy là một đặc ân Chúa ban cho Ngài và cho toàn dân chúng, ân soi sáng, ân sức mạnh, ân Tình yêu. Ngài tự xử như người vú nuôi nâng niu con cái. Người Tông đồ trao phó Tin Mừng và cả mạng sống, làm việc ngày đêm để Lời Chúa hoạt động trong cộng đoàn. Đó chính là đường đi nẻo bước của những người dấn thân trong ơn gọi Tông đồ hôm nay.

Vâng, Giáo Hội muôn nơi và muôn thuở cần những Mục Tử, những tông đồ, những giáo dân như thế. Chính nhờ những “viên đá sống động”, những “cành nho”, những “hạt lúa mục nát giữa lòng đời”, những “viên men vùi sâu trong thúng bột”, những “ngọn đèn cháy sáng đặt trên cao”, những “bước chân vội vã loan Tin Mừng”, những “cô thôn nữ khôn ngoan với đèn dầu nghiêm túc’, những”đầy tớ trung tín và khôn ngoan” chu toàn mọi trách nhiệm được giao, những “người thợ làm vườn nho” sẵn sàng dấn thân hành động cho dù đến trễ, những “đứa con hoang đàng nhưng biết cương quyết chỗi dậy đi về nhà Cha”, những Phêrô 3 lần chối Chúa nhưng sẵn sàng làm lại cuộc đời với 3 câu trả lời “Thầy biết con yêu mến Thầy”, những Maria Bêtania sắn sàng đập bể bình dầu thơm cam tùng hảo hạng để xức chân cho Chúa…Vâng, chính những con người ấy, chính những “chứng nhân sống động” viết Lời Chúa bằng chính cuộc sống mình và giảng Lời Chúa bằng trái tim mình đã làm cho Ngôi Nhà Hội Thánh mãi mãi rực ngát hương thơm thánh thiện và đạo đức.

Chúng ta không quên, vào thế kỷ thứ 12, khi tệ đoan lan tràn khắp nơi, các phe phái quá khích nổi lên, nhiều người phê bình chỉ trích các nhà lãnh đạo Giáo Hội vì cuộc sống phản chứng của các ngài. Lúc đó Thánh Phanxicô Assisiô xuất hiện. Ngài không chỉ trích ai, nhưng ý thức rằng kẻ phải ăn năn sám hối trước tiên là chính ngài. Ngài không khoe khoang, không tham lam, không giả hình, nhưng cố gắng sống nghèo khó, bác ái, phục vụ, khoan dung. Lý tưởng của thánh Phanxicô chẳng mấy chốc đã được nhiều người chia sẻ. Giáo Hội được hồi sinh, nhiều tâm hồn được đổi mới, mùa xuân thiêng liêng được nở rộ nhiều thế kỷ liên tiếp.

Giáo Hội Việt Nam cách đây gần 4 thế kỷ, có chàng trai Anrê Phú Yên với 19 xuân xanh, trên con đường ra gò thành Chiêm để chịu chết vì đức tin đã vui tươi giảng dạy chân lý Đạo Trời cho bàn dân thiên hạ đang đô hội theo coi mà nội dung cốt lỏi chỉ là : “Lấy tình yêu đáp lại tình yêu, đem mạng sống báo đền mạng sống…”. Không phải là lời giảng suông của một kinh sư hay biệt phái, cũng không là bài giáo lý thần học uyên thâm của các nhà tiến sĩ thần học, nhưng, lời rao giảng ấy lại có có sức thuyết phục tuyệt vời. Vì sau lời rao giảng đó chính là cái chết với trọn vẹn tình yêu…

Vâng, hôm nay nào có khác gì. Đừng ngồi đó mà nguyền rũa bóng đêm nhưng hãy mau mắn thắp lên một ngọn đèn. Đừng làm “những cây đổ ồn ào” nhưng hãy làm “những cánh rừng đang mọc”.