ÐỂ YÊU CHÚA VÀ THA NHÂN, PHẢI BIẾT YÊU MÌNH
Chúa Nhật 30 Thường Niên, Năm A
Ed 22:21-27; 1Tx1:5-10; Mt 22:34-40
Giới răn yêu thương của Chúa là một giới răn mà ta thường nghe và đọc đi đọc lại nhiều lần trong Thánh kinh, trong sách tu đức và trong các bài giảng giải. Ðồng thời ta cũng nghe nói đến những câu chuyện về tình yêu trong tiểu thuyết, những loại phim ảnh về tình yêu và những mối tình lãng mạn của những cặp trai gái mới lớn lên. Do đó mà quan niệm về tình yêu trong Thánh kinh nơi loài người đã bị nhiễm độc bởi những quan niệm về tình yêu trong sách vở, báo chí và phim ảnh. Vì thế nhiều khi chữ yêu vọng lên như một lời nói trống rỗng bởi vì người ta nói về mà không thực hành.
Tuy nhiên tình yêu trong Thánh kinh không phải là trống rỗng. Ðức Kitô đến diễn tả tình yêu bằng cách chết cho người yêu là nhân loại tội lỗi. Và tình yêu theo nghĩa Phúc âm đã trở thành một biến cố tử nạn trên thập giá. Trong Phúc âm hôm nay Chúa trích sách Ðệ nhị Luật (Ðnl 6:5) để trả lời người thông luật trong nhóm Pharisêu: Ngươi phải yêu mến Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi (Mt 22:37). Vậy thế nào là yêu mến Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn? Ðây là kiểu nói của người Do thái nói lên tính cách toàn diện và trọn vẹn của tình yêu và có nghĩa là yêu bằng toàn diện con người. Vì thế cho nên trong Phúc âm thánh sử Marcô có thêm hết sức (Mc 12:30) vào từ yêu, thì tình yêu mà Chúa đòi nơi loài người phải dành cho Chúa cũng vẫn như vậy, không hơn không kém.
Còn giới răn thứ hai được trích từ sách Lêvi (Lv 19:18) cũng giống giới răn trước là: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình (Mt 22:39). Mười Giới luật Thiên Chúa truyền cho Môsê trên núi Sinai (Xh 20) là những đòi hỏi tối thiểu đối với những người tin yêu và kính sợ Chúa. Những Giới luật này được các nhà lãnh đạo Do thái phân chia ra thành 613 khoản khác nhau gồm 248 khoản truyền dạy và 365 khoản cấm đoán. Bây giờ Ðức Kitô tóm tắt lại chỉ trong Hai Giới răn quan trọng nhất là mến Chúa và yêu người. Câu trả lời của Chúa chỉ cho thấy Chúa trung thành với truyền thống và gia sản Do thái giáo. Ðã yêu mến Chúa thì cũng phải yêu mến người thân cận, nhìn nhận người thân cận như chính mình. Yêu mến Chúa và yêu mến thân cận là hai điều răn quan trọng nhất, gắn liền với nhau, không thể tách biệt như lời Chúa phán: Tất cả luật Môsê và các sách ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào hai điều răn ấy (Mt 22:40). Thánh Gioan, người môn đệ Chúa yêu nhắc nhở cho ta: Nếu ai nói họ yêu mến Chúa mà ghét tha nhân là người nói dối (1Ga 4:20-21).
Lý do ta phải yêu mến tha nhân vì tha nhân được tạo thành theo hình ảnh Chúa và được máu Con Thiên Chúa đổ ra để cứu chuộc. Yêu mến tha nhân có thể đi kèm với cảm giác, nhưng không phải là cảm giác. Yêu phải là việc đoan hứa và quyết định. Ta có thể không có cảm tình với người nọ người kia vì tính tình, tập quán, cách nhìn đời cũng như cách nói năng hành động của họ khác biệt với ta. Ðó là cảm giác, cảm tình của ta. Tuy nhiên ta phải làm quyết định không ngược đãi và áp bức người tha nhân, nhưng phải giúp đỡ tiền của cho người nghèo đói và áo che thân cho người rách rưới như lời Chúa dạy trong sách Xuất hành hôm nay (Xh 22:20-25).
Chúa dạy ta phải yêu người thân cận như chính mình. Yêu mình đây không hiểu theo nghĩa tự ái quá đáng. Yêu mình là bằng lòng với thân phận và số phận, chấp nhận mình, thoả mãn với những gì mình có: tài năng, sức khoẻ, của cải, nhan sắc. Yêu mình có nghĩa là biết đánh giá những gì Chúa ban. Yêu mình còn có nghĩa là biết tha thứ cho mình, sau khi mình đã làm lỗi và đã được tha thứ. Người ta thường chỉ nghĩ đến việc tha thứ cho người khác, nhưng ít ai nghĩ đến chuyện phải tha thứ cho mình. Sở dĩ người ta không nghĩ đến việc tha thứ cho mình, vì không mấy ai muốn nhận lỗi.
Khi người ta không yêu mình, người ta cũng khó có thể thực sự yêu ai. Khi người ta không thoả hiệp với chính mình, với tài năng, của cải mình có, với tầm thước, vóc dáng, diện mạo và điệu bộ của mình, thì người ta khó có thể dành thời giờ lưu ý đến tha nhân, vì người ta thường đóng khung trong cái cảm tình bất mãn và ghen tuông. Khi người ta không bằng lòng với số phận, người ta sẽ bận tâm, áy náy và lo ngại về mình, tìm cách biện hộ cho mình và phê bình chỉ trích người khác hầu che đậy những khuyết điểm của mình. Ðọc văn chương Việt Nam ta thấy có những nhân vật không bằng lòng với số phận. Người có nhan sắc như Thúy Kiều nhưng lại gặp mệnh bạc. Người có tài như Hồ Xuân Hương nhưng lại gặp số phận hẩm hiu, không kiếm được chồng. Người mơ ước được vào hoàng cung mà bị cho ở ngoài chầu rià, như chuyện Cung oán Ngâm khúc. Khi người ta phải mang những bệnh tật về thể xác và tinh thần lâu dài, người ta có thể phàn nàn, kêu trách và hận Chúa. Mà trách móc và oán hận Chúa thì không thể nói rằng người ta yêu mến Chúa bằng một tình yêu thanh thản. Người có tài làm thơ với lời thanh nhưng hàm chứa hai ý: tục hoặc thanh như Hồ Xuân Hương mà cứ phải làm kiếp vợ lẽ. Người ở trong hoàng cung nhưng không còn được vua đoái hoài đến như Cung oán Ngâm khúc.
Vậy thì bao lâu ta còn mang những bệnh tật, khổ đau trong thân xác và tâm hồn, ta cầu xin Chúa cho được biết chịu đựng, vác thánh giá của bệnh tật và đau khổ vì lòng yêu mến Chúa. Ta dâng lên cho Chúa bệnh tật đau khổ ta đang mang vác để được hoà lẫn với những hi sinh thánh giá của Chúa. Ta xin Chúa giúp để biết tìm ra ý nghĩa của hi sinh thánh giá. Châp nhận vì yêu, thánh giá mới biến đổi tâm hồn và đời sống. Ta cũng xin Chúa dạy cho biết cảm tạ Chúa là Cha đã ban phát cho ta mọi sự và là Ðấng quan phòng cho đời sống. Ðến với Chúa rồi, ta cầu xin cho được nhận ra sự hiện diện của Chúa nơi tha nhân, nhất là những người nghèo đói, khổ đau và xấu số.
Lời cầu nguyện xin Chúa dạy cho biết yêu ba chiều:
Lạy Chúa, chúng con xin tạ ơn Chúa đã đến
dạy bảo loài người về hai giới răn quan trọng nhất
phải yêu mến Chúa và đồng loại.
Xin dạy con biết sống trong tâm tình biết ơn
về những hồng ân Chúa ban: lớn hoặc nhỏ, ít hay nhiều.
Cũng xin dạy con nhận ra hình ảnh Chúa nơi tha nhân.
Và xin cho con biết chấp nhận bản thân và hoàn cảnh,
biết bằng lòng với số phận và thoả hiệp với đời sống,
để con có thể yêu Chúa và tha nhân với tâm hồn rộng mở. Amen.
Chúa Nhật 30 Thường Niên, Năm A
Ed 22:21-27; 1Tx1:5-10; Mt 22:34-40
Giới răn yêu thương của Chúa là một giới răn mà ta thường nghe và đọc đi đọc lại nhiều lần trong Thánh kinh, trong sách tu đức và trong các bài giảng giải. Ðồng thời ta cũng nghe nói đến những câu chuyện về tình yêu trong tiểu thuyết, những loại phim ảnh về tình yêu và những mối tình lãng mạn của những cặp trai gái mới lớn lên. Do đó mà quan niệm về tình yêu trong Thánh kinh nơi loài người đã bị nhiễm độc bởi những quan niệm về tình yêu trong sách vở, báo chí và phim ảnh. Vì thế nhiều khi chữ yêu vọng lên như một lời nói trống rỗng bởi vì người ta nói về mà không thực hành.
Tuy nhiên tình yêu trong Thánh kinh không phải là trống rỗng. Ðức Kitô đến diễn tả tình yêu bằng cách chết cho người yêu là nhân loại tội lỗi. Và tình yêu theo nghĩa Phúc âm đã trở thành một biến cố tử nạn trên thập giá. Trong Phúc âm hôm nay Chúa trích sách Ðệ nhị Luật (Ðnl 6:5) để trả lời người thông luật trong nhóm Pharisêu: Ngươi phải yêu mến Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi (Mt 22:37). Vậy thế nào là yêu mến Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn? Ðây là kiểu nói của người Do thái nói lên tính cách toàn diện và trọn vẹn của tình yêu và có nghĩa là yêu bằng toàn diện con người. Vì thế cho nên trong Phúc âm thánh sử Marcô có thêm hết sức (Mc 12:30) vào từ yêu, thì tình yêu mà Chúa đòi nơi loài người phải dành cho Chúa cũng vẫn như vậy, không hơn không kém.
Còn giới răn thứ hai được trích từ sách Lêvi (Lv 19:18) cũng giống giới răn trước là: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình (Mt 22:39). Mười Giới luật Thiên Chúa truyền cho Môsê trên núi Sinai (Xh 20) là những đòi hỏi tối thiểu đối với những người tin yêu và kính sợ Chúa. Những Giới luật này được các nhà lãnh đạo Do thái phân chia ra thành 613 khoản khác nhau gồm 248 khoản truyền dạy và 365 khoản cấm đoán. Bây giờ Ðức Kitô tóm tắt lại chỉ trong Hai Giới răn quan trọng nhất là mến Chúa và yêu người. Câu trả lời của Chúa chỉ cho thấy Chúa trung thành với truyền thống và gia sản Do thái giáo. Ðã yêu mến Chúa thì cũng phải yêu mến người thân cận, nhìn nhận người thân cận như chính mình. Yêu mến Chúa và yêu mến thân cận là hai điều răn quan trọng nhất, gắn liền với nhau, không thể tách biệt như lời Chúa phán: Tất cả luật Môsê và các sách ngôn sứ đều tuỳ thuộc vào hai điều răn ấy (Mt 22:40). Thánh Gioan, người môn đệ Chúa yêu nhắc nhở cho ta: Nếu ai nói họ yêu mến Chúa mà ghét tha nhân là người nói dối (1Ga 4:20-21).
Lý do ta phải yêu mến tha nhân vì tha nhân được tạo thành theo hình ảnh Chúa và được máu Con Thiên Chúa đổ ra để cứu chuộc. Yêu mến tha nhân có thể đi kèm với cảm giác, nhưng không phải là cảm giác. Yêu phải là việc đoan hứa và quyết định. Ta có thể không có cảm tình với người nọ người kia vì tính tình, tập quán, cách nhìn đời cũng như cách nói năng hành động của họ khác biệt với ta. Ðó là cảm giác, cảm tình của ta. Tuy nhiên ta phải làm quyết định không ngược đãi và áp bức người tha nhân, nhưng phải giúp đỡ tiền của cho người nghèo đói và áo che thân cho người rách rưới như lời Chúa dạy trong sách Xuất hành hôm nay (Xh 22:20-25).
Chúa dạy ta phải yêu người thân cận như chính mình. Yêu mình đây không hiểu theo nghĩa tự ái quá đáng. Yêu mình là bằng lòng với thân phận và số phận, chấp nhận mình, thoả mãn với những gì mình có: tài năng, sức khoẻ, của cải, nhan sắc. Yêu mình có nghĩa là biết đánh giá những gì Chúa ban. Yêu mình còn có nghĩa là biết tha thứ cho mình, sau khi mình đã làm lỗi và đã được tha thứ. Người ta thường chỉ nghĩ đến việc tha thứ cho người khác, nhưng ít ai nghĩ đến chuyện phải tha thứ cho mình. Sở dĩ người ta không nghĩ đến việc tha thứ cho mình, vì không mấy ai muốn nhận lỗi.
Khi người ta không yêu mình, người ta cũng khó có thể thực sự yêu ai. Khi người ta không thoả hiệp với chính mình, với tài năng, của cải mình có, với tầm thước, vóc dáng, diện mạo và điệu bộ của mình, thì người ta khó có thể dành thời giờ lưu ý đến tha nhân, vì người ta thường đóng khung trong cái cảm tình bất mãn và ghen tuông. Khi người ta không bằng lòng với số phận, người ta sẽ bận tâm, áy náy và lo ngại về mình, tìm cách biện hộ cho mình và phê bình chỉ trích người khác hầu che đậy những khuyết điểm của mình. Ðọc văn chương Việt Nam ta thấy có những nhân vật không bằng lòng với số phận. Người có nhan sắc như Thúy Kiều nhưng lại gặp mệnh bạc. Người có tài như Hồ Xuân Hương nhưng lại gặp số phận hẩm hiu, không kiếm được chồng. Người mơ ước được vào hoàng cung mà bị cho ở ngoài chầu rià, như chuyện Cung oán Ngâm khúc. Khi người ta phải mang những bệnh tật về thể xác và tinh thần lâu dài, người ta có thể phàn nàn, kêu trách và hận Chúa. Mà trách móc và oán hận Chúa thì không thể nói rằng người ta yêu mến Chúa bằng một tình yêu thanh thản. Người có tài làm thơ với lời thanh nhưng hàm chứa hai ý: tục hoặc thanh như Hồ Xuân Hương mà cứ phải làm kiếp vợ lẽ. Người ở trong hoàng cung nhưng không còn được vua đoái hoài đến như Cung oán Ngâm khúc.
Vậy thì bao lâu ta còn mang những bệnh tật, khổ đau trong thân xác và tâm hồn, ta cầu xin Chúa cho được biết chịu đựng, vác thánh giá của bệnh tật và đau khổ vì lòng yêu mến Chúa. Ta dâng lên cho Chúa bệnh tật đau khổ ta đang mang vác để được hoà lẫn với những hi sinh thánh giá của Chúa. Ta xin Chúa giúp để biết tìm ra ý nghĩa của hi sinh thánh giá. Châp nhận vì yêu, thánh giá mới biến đổi tâm hồn và đời sống. Ta cũng xin Chúa dạy cho biết cảm tạ Chúa là Cha đã ban phát cho ta mọi sự và là Ðấng quan phòng cho đời sống. Ðến với Chúa rồi, ta cầu xin cho được nhận ra sự hiện diện của Chúa nơi tha nhân, nhất là những người nghèo đói, khổ đau và xấu số.
Lời cầu nguyện xin Chúa dạy cho biết yêu ba chiều:
Lạy Chúa, chúng con xin tạ ơn Chúa đã đến
dạy bảo loài người về hai giới răn quan trọng nhất
phải yêu mến Chúa và đồng loại.
Xin dạy con biết sống trong tâm tình biết ơn
về những hồng ân Chúa ban: lớn hoặc nhỏ, ít hay nhiều.
Cũng xin dạy con nhận ra hình ảnh Chúa nơi tha nhân.
Và xin cho con biết chấp nhận bản thân và hoàn cảnh,
biết bằng lòng với số phận và thoả hiệp với đời sống,
để con có thể yêu Chúa và tha nhân với tâm hồn rộng mở. Amen.