4. Việc tu đức của cha phó.
Đây là những kinh nghiệm của tôi và dùng phương pháp ba câu vè của linh mục Vincent Lebbe để chia sẻ với các cha phó. Ba câu vè thực hành tu đức của cha Vincent Lebbe là : Đánh tôi, Đánh ngã tôi và Đánh chết tôi.
Làm linh mục, tu sĩ thì chắc chắn phải có tinh thần tu đức, tu đức là những nhân đức để sửa đổi mình cho ngày càng hoàn thiện theo ý muốn của Thiên Chúa hơn, hay nói cách khác, tu đức là phương pháp sống hiệp thông với Thiên Chúa theo tinh thần Phúc Âm, điều này thì tất cả các linh mục và những người dâng mình làm tôi tớ Thiên Chúa đều biết và đều hiểu, bởi vì đã học và không ít nhiều có thực hành trong cuộc sống thường ngày của mình.
a. Đánh tôi.
Tiết chế tình cảm hỉ nộ sân si của mình, nhất là chế ngự cá tính nóng nảy háo thắng của mình để khỏi trở thành cái mốc đàm tiếu của giáo dân, và gây sự buồn bực cho cha sở.
Có một vài linh mục trẻ khi còn học trong chủng viện, tất cả các thầy đều náo nức mau cho đến ngày làm linh mục, và khi chịu chức Phó Tế thì sự nôn nóng này lại càng bộc lộ mạnh mẽ hơn trong cung cách trò chuyện và thái độ làm việc với giáo dân khi đi thực tập làm mục vụ, tất cả những nôn nóng này cứ dồn ứ lại trong tâm hồn của các thầy để rồi khi được chịu chức linh mục thì các linh mục trẻ này như con chim sổ lồng tung cánh bay cao bay thấp, ngang dọc vẫy vùng vì đã “thoát” ra khỏi khuôn khổ kỷ luật của chủng viện, “thoát” ra khỏi sự kiểm soát của các bề trên và giáo sư chủng viện, cái dáng vẻ hiền lành dễ thương của một đại chủng sinh một sớm một chiều bay mất, thay vào đó là cung cách bệ vệ khi đi đứng, kẻ cả khi ăn nói và giáo dân bắt đầu sợ sệt không dám đến gần vì ngài quá hách.
Do đó, khi được sai đi làm cha phó thì cũng có nghĩa là từ đây mình được tự do hoàn toàn, nên cá tính bị dồn nén lâu nay trong chủng viện được dịp ngốc đầu lên, tính nóng nảy được bộc lộ ra qua công tác mục vụ hoặc thường không đồng ý với cha sở một vài vấn đề, thế là cha sở và cha phó to tiếng với nhau và tình huynh đệ bị sứt mẻ nếu không kềm chế và hàn gắn thì sự chia rẻ ngày càng trầm trọng hơn.
Đánh tôi là đánh cái tôi của mình, cái tôi nóng giận, cái tôi sân si, cái tôi ích kỷ, cái tôi dục vọng, khi cái tôi nóng nảy ngóc đầu lên muốn “ăn thua” đủ với cha sở thì đánh nó ngay, lấy sự hiền lành và cầu nguyện để đánh nó. Đánh tôi là bước đầu để đi tiếp đàng nhân đức, cho nên có thể nói là các cha phó đã đi qua chặng đường này rồi, vì không một linh mục nào mà không biết kềm chế tính tình của mình, không một linh mục nào mà khi còn ở trong chủng viện hay tập viện mà không luyện tập việc đánh tôi này.
Việc đánh tôi này cũng là giúp cho các cha phó tìm ra những khuyết điểm của mình thường gặp trong cuộc sống để sửa đổi, để hạn chế cá tính và những khuyết điểm đã bám rể sâu vào trong thịt máu của mình.
b. Đánh ngã tôi .
“Cái tôi” của con người ta như “con lật đật”, lấy tay đè nó xuống đến khi cất tay ra là nó lại đứng lên, cái tôi cũng vậy, khi chúng ta kiềm chế nó thì nó nằm im, nhưng đến khi chúng ta lơ là không để ý thì nó lại ngóc đầu lên lại, do đó cần phải đánh ngã nó, đây là bước thứ hai của tinh thần tu đức, trong bước thư hai cái mà chúng ta -các cha phó- cần đánh ngã là :
-Nói nhiều : Có một vài cha phó nói rất nhiều, nói huyên thuyên, gặp ai cũng nói chuyện được, hể thấy giáo dân đến là bắt chuyện nói, nói chuyện nhà thờ nhà xứ, hết chuyện nhà xứ thì nói chuyện đoàn thể, hết chuyện đoàn thể thì nói chuyện cha sở, chuyện ông này bà nọ.v.v...và như thế trở thành một thói quen không mấy tốt cho cha phó, bởi vì một linh mục mà thích nói nhiều thì tự nhiên không được người khác tin tưởng, một linh mục nói nhiều thì trong lòng không có gì cả bởi vì có gì thì nói ra hết rồi.
Thói quen nói nhiều không phải là hoàn toàn xấu nhưng là một khuyết điểm nên sửa đổi, nhất là một linh mục, nói nhiều là bày tỏ một tâm hồn kiêu ngạo vì đang phê bình, đang nói chuyện của người này ngừơi khác; nói nhiều là bày tỏ một tâm hồn bất an vì đang tìm đồng minh; nói nhiều là bày tỏ một tâm hồn không tự tin, vì khi nói nhiều là để che bớt những khuyết điểm của mình.
Cha sở là người có kinh nghiệm mục vụ và cách xử thế trong giáo xứ của ngài, ngài biết lúc nào thì nên nói và lúc nào thì không nên, cho nên chắc chắn là ngài không thích cha phó của mình nói nhiều chuyện với giáo dân, và có khi cha phó đừng ngạc nhiên khi thấy cha sở không chia sẻ cho mình biết những điều mà ngài làm trong giáo xứ, bởi vì cái tính hay nói và nói nhiều của mình đã làm cho cha sở thấy không ổn khi đem một vài chuyện có tính quan trọng, hoặc kế hoạch của nhà xứ nói với cha phó, đây là điều bất đắc dĩ của cha sở vì ngài biết tính tình của cha phó, và có khi ngài hy sinh chấp nhận cha phó nghĩ không tốt về mình, cái mà cha sở muốn nơi cha phó là hãy dành nhiều thời gian cho việc đọc sách đọc báo, soạn bài giảng và suy tư nhiều hơn khi rảnh rỗi vì đó là điều có lợi cho cha phó hơn.
-Than vãn : Không phải cha sở nào cũng dễ dàng thông cảm cha phó, không phải cha sở nào cũng tin tưởng vào cha phó, cho nên trong việc hợp tác để làm mục vụ tại giáo xứ thì có khi cha sở và cha phó bất đồng ý kiến với nhau, đây là chuyện đương nhiên phải có và cha phó phải chấp nhận cái thực tế này để kinh nghiệm phong phú thêm.
Vì bất đồng ý kiến hoặc vì cha sở không đồng ý một công việc nào đó mà cha phó đang làm, thay vì đối thoại và hỏi nguyên do nơi cha sở, thì cha phó lại đem chuyện này đi than vãn với giáo dân, có cha phó hể gặp giáo dân là than vãn chuyện cha sở ngăn cản không cho mình làm chuyện này chuyện nọ, than vãn riết thì giáo dân có ấn tượng không hay giữa cha sở và cha phó, rồi từ miệng giáo dân này truyền đến giáo dân kia làm cho sự việc rất nhỏ ấy thành chuyện lớn trong giáo dân.
Than vãn là cái tôi vốn có của con người, nhất là khi quyền lợi của mình bị tước đoạt hay bị xâm phạm, vợ đem chuyện chồng con gia đình đi than vãn với người khác thì nhất định là không phải đạo, gây ảnh hưởng không tốt trong gia đình, cũng vậy, cha phó vì bất mãn cha sở ngăn cản công việc mình làm vì lý do -cha sở thấy- không có lợi cho cha phó, hoặc bất đồng ý kiến với ngài mà đem chuyện cha sở đi than vãn với giáo dân, không những không tốt đẹp mà còn là phương hại đến uy tín cha sở nói riêng và cả cha phó nữa.
Đánh ngã tôi đối với người muốn nên thánh thì có rất nhiều cái tôi cần phải đánh cho ngã không để nó ngóc đầu lên, và đối với cha phó, là người mới bắt đầu làm việc của một linh mục mới chịu chức, thì nói nhiều và than vãn là hai yếu tố gây mất hòa giữa cha phó và cha sở, cho nên nói ít suy tư nhiều và thay vì than vãn thì phó thác trong tay quan phòng và tình yêu của Thiên Chúa là Đấng sai phái mình đến giáo xứ để học hỏi, làm việc và tôi luyện các nhân đức của mình ngày càng sinh hoa kết trái nhiều hơn.
c. Đánh chết tôi
Đánh ngã tôi thì chỉ mới bị thương chứ chưa chết, cho nên khi khỏe lại thì cái tôi lại ngóc đầu lên, mà lại càng hung bạo hơn trước khi chưa đánh ngã nó, như Chúa Giêsu đã nói trong Phúc Âm : “Khi thần ô uế xuất khỏi một người, thì nó rảo qua những nơi khô cháy, tìm chốn nghỉ ngơi mà tìm không ra. Bấy giờ nó nói :”Ta sẽ trở về nhà ta, nơi ta đã bỏ ra đi”. Khi đến nơi, nó thấy nhà để trống, lại được quét tước, trang hoàng hẳn hoi. Nó liền đi kéo thêm bảy thần khác dữ tợn hơn nó, và chúng vào ở đó. Rốt cuộc tình trạng của người ấy lại còn tệ hơn trước...” (Mt 12, 43-45)cũng vậy, có khi chúng ta đã kiềm chế cái tôi được vài lần thì cứ ngỡ là mình đã thắng nên không đề phòng, thế là khi cơ hội đến thì cái tôi vùng lên rất mãnh liệt khiến chúng ta khó mà kiềm chế được, do đó, lời cảnh cáo nơi câu kết luận của Chúa Giêsu mới dể sợ hơn : “Thế hệ gian ác này rồi cũng như vậy” (Mt 12, 45b).
Đánh chết tôi chính là đòn quyết định để cái tôi vĩnh viễn không còn ngóc đầu nữa, điều này không phải dễ dàng, vì không ai dám đánh chết cái tôi của mình cả, ngay cả những bậc tu hành đức độ hằng ngày đều đánh ngã cái tôi của mình, nhưng cái tôi cũng vẫn cứ vùng lên khi có cơ hội thuận tiện, cho nên đánh chết tôi là bước thứ ba và là bước cao nhất của tinh thần tu đức để nên thánh.
Trong một giáo xứ mà cha phó “hủy mình ra không” tức là sống khiêm tốn với mọi người cách chân thực, thì ngài là niềm vui cho giáo xứ và cho cha sở, ngài khiêm tốn như hạt lúa nằm trong lòng đất nhưng vẫn âm thầm phát triển nhân cách và tài năng của mình trong các công việc, đó là vì ngài đang khiêu chiến với cái tôi kiêu ngạo và sân si của mình, ngài phải đánh chết nó bằng cách vâng lời cha sở trong các công việc mà không kêu ca, không than vãn, vì ngài biết rằng đây là cơ hội tốt nhất để mình học tập cho công cuộc truyền giáo sau này của mình...
(còn tiếp)
http://www.vietcatholic.net/nhantai
taibytw@hotmail.com
jmtaiby@yahoo.com
Đây là những kinh nghiệm của tôi và dùng phương pháp ba câu vè của linh mục Vincent Lebbe để chia sẻ với các cha phó. Ba câu vè thực hành tu đức của cha Vincent Lebbe là : Đánh tôi, Đánh ngã tôi và Đánh chết tôi.
Làm linh mục, tu sĩ thì chắc chắn phải có tinh thần tu đức, tu đức là những nhân đức để sửa đổi mình cho ngày càng hoàn thiện theo ý muốn của Thiên Chúa hơn, hay nói cách khác, tu đức là phương pháp sống hiệp thông với Thiên Chúa theo tinh thần Phúc Âm, điều này thì tất cả các linh mục và những người dâng mình làm tôi tớ Thiên Chúa đều biết và đều hiểu, bởi vì đã học và không ít nhiều có thực hành trong cuộc sống thường ngày của mình.
a. Đánh tôi.
Tiết chế tình cảm hỉ nộ sân si của mình, nhất là chế ngự cá tính nóng nảy háo thắng của mình để khỏi trở thành cái mốc đàm tiếu của giáo dân, và gây sự buồn bực cho cha sở.
Có một vài linh mục trẻ khi còn học trong chủng viện, tất cả các thầy đều náo nức mau cho đến ngày làm linh mục, và khi chịu chức Phó Tế thì sự nôn nóng này lại càng bộc lộ mạnh mẽ hơn trong cung cách trò chuyện và thái độ làm việc với giáo dân khi đi thực tập làm mục vụ, tất cả những nôn nóng này cứ dồn ứ lại trong tâm hồn của các thầy để rồi khi được chịu chức linh mục thì các linh mục trẻ này như con chim sổ lồng tung cánh bay cao bay thấp, ngang dọc vẫy vùng vì đã “thoát” ra khỏi khuôn khổ kỷ luật của chủng viện, “thoát” ra khỏi sự kiểm soát của các bề trên và giáo sư chủng viện, cái dáng vẻ hiền lành dễ thương của một đại chủng sinh một sớm một chiều bay mất, thay vào đó là cung cách bệ vệ khi đi đứng, kẻ cả khi ăn nói và giáo dân bắt đầu sợ sệt không dám đến gần vì ngài quá hách.
Do đó, khi được sai đi làm cha phó thì cũng có nghĩa là từ đây mình được tự do hoàn toàn, nên cá tính bị dồn nén lâu nay trong chủng viện được dịp ngốc đầu lên, tính nóng nảy được bộc lộ ra qua công tác mục vụ hoặc thường không đồng ý với cha sở một vài vấn đề, thế là cha sở và cha phó to tiếng với nhau và tình huynh đệ bị sứt mẻ nếu không kềm chế và hàn gắn thì sự chia rẻ ngày càng trầm trọng hơn.
Đánh tôi là đánh cái tôi của mình, cái tôi nóng giận, cái tôi sân si, cái tôi ích kỷ, cái tôi dục vọng, khi cái tôi nóng nảy ngóc đầu lên muốn “ăn thua” đủ với cha sở thì đánh nó ngay, lấy sự hiền lành và cầu nguyện để đánh nó. Đánh tôi là bước đầu để đi tiếp đàng nhân đức, cho nên có thể nói là các cha phó đã đi qua chặng đường này rồi, vì không một linh mục nào mà không biết kềm chế tính tình của mình, không một linh mục nào mà khi còn ở trong chủng viện hay tập viện mà không luyện tập việc đánh tôi này.
Việc đánh tôi này cũng là giúp cho các cha phó tìm ra những khuyết điểm của mình thường gặp trong cuộc sống để sửa đổi, để hạn chế cá tính và những khuyết điểm đã bám rể sâu vào trong thịt máu của mình.
b. Đánh ngã tôi .
“Cái tôi” của con người ta như “con lật đật”, lấy tay đè nó xuống đến khi cất tay ra là nó lại đứng lên, cái tôi cũng vậy, khi chúng ta kiềm chế nó thì nó nằm im, nhưng đến khi chúng ta lơ là không để ý thì nó lại ngóc đầu lên lại, do đó cần phải đánh ngã nó, đây là bước thứ hai của tinh thần tu đức, trong bước thư hai cái mà chúng ta -các cha phó- cần đánh ngã là :
-Nói nhiều : Có một vài cha phó nói rất nhiều, nói huyên thuyên, gặp ai cũng nói chuyện được, hể thấy giáo dân đến là bắt chuyện nói, nói chuyện nhà thờ nhà xứ, hết chuyện nhà xứ thì nói chuyện đoàn thể, hết chuyện đoàn thể thì nói chuyện cha sở, chuyện ông này bà nọ.v.v...và như thế trở thành một thói quen không mấy tốt cho cha phó, bởi vì một linh mục mà thích nói nhiều thì tự nhiên không được người khác tin tưởng, một linh mục nói nhiều thì trong lòng không có gì cả bởi vì có gì thì nói ra hết rồi.
Thói quen nói nhiều không phải là hoàn toàn xấu nhưng là một khuyết điểm nên sửa đổi, nhất là một linh mục, nói nhiều là bày tỏ một tâm hồn kiêu ngạo vì đang phê bình, đang nói chuyện của người này ngừơi khác; nói nhiều là bày tỏ một tâm hồn bất an vì đang tìm đồng minh; nói nhiều là bày tỏ một tâm hồn không tự tin, vì khi nói nhiều là để che bớt những khuyết điểm của mình.
Cha sở là người có kinh nghiệm mục vụ và cách xử thế trong giáo xứ của ngài, ngài biết lúc nào thì nên nói và lúc nào thì không nên, cho nên chắc chắn là ngài không thích cha phó của mình nói nhiều chuyện với giáo dân, và có khi cha phó đừng ngạc nhiên khi thấy cha sở không chia sẻ cho mình biết những điều mà ngài làm trong giáo xứ, bởi vì cái tính hay nói và nói nhiều của mình đã làm cho cha sở thấy không ổn khi đem một vài chuyện có tính quan trọng, hoặc kế hoạch của nhà xứ nói với cha phó, đây là điều bất đắc dĩ của cha sở vì ngài biết tính tình của cha phó, và có khi ngài hy sinh chấp nhận cha phó nghĩ không tốt về mình, cái mà cha sở muốn nơi cha phó là hãy dành nhiều thời gian cho việc đọc sách đọc báo, soạn bài giảng và suy tư nhiều hơn khi rảnh rỗi vì đó là điều có lợi cho cha phó hơn.
-Than vãn : Không phải cha sở nào cũng dễ dàng thông cảm cha phó, không phải cha sở nào cũng tin tưởng vào cha phó, cho nên trong việc hợp tác để làm mục vụ tại giáo xứ thì có khi cha sở và cha phó bất đồng ý kiến với nhau, đây là chuyện đương nhiên phải có và cha phó phải chấp nhận cái thực tế này để kinh nghiệm phong phú thêm.
Vì bất đồng ý kiến hoặc vì cha sở không đồng ý một công việc nào đó mà cha phó đang làm, thay vì đối thoại và hỏi nguyên do nơi cha sở, thì cha phó lại đem chuyện này đi than vãn với giáo dân, có cha phó hể gặp giáo dân là than vãn chuyện cha sở ngăn cản không cho mình làm chuyện này chuyện nọ, than vãn riết thì giáo dân có ấn tượng không hay giữa cha sở và cha phó, rồi từ miệng giáo dân này truyền đến giáo dân kia làm cho sự việc rất nhỏ ấy thành chuyện lớn trong giáo dân.
Than vãn là cái tôi vốn có của con người, nhất là khi quyền lợi của mình bị tước đoạt hay bị xâm phạm, vợ đem chuyện chồng con gia đình đi than vãn với người khác thì nhất định là không phải đạo, gây ảnh hưởng không tốt trong gia đình, cũng vậy, cha phó vì bất mãn cha sở ngăn cản công việc mình làm vì lý do -cha sở thấy- không có lợi cho cha phó, hoặc bất đồng ý kiến với ngài mà đem chuyện cha sở đi than vãn với giáo dân, không những không tốt đẹp mà còn là phương hại đến uy tín cha sở nói riêng và cả cha phó nữa.
Đánh ngã tôi đối với người muốn nên thánh thì có rất nhiều cái tôi cần phải đánh cho ngã không để nó ngóc đầu lên, và đối với cha phó, là người mới bắt đầu làm việc của một linh mục mới chịu chức, thì nói nhiều và than vãn là hai yếu tố gây mất hòa giữa cha phó và cha sở, cho nên nói ít suy tư nhiều và thay vì than vãn thì phó thác trong tay quan phòng và tình yêu của Thiên Chúa là Đấng sai phái mình đến giáo xứ để học hỏi, làm việc và tôi luyện các nhân đức của mình ngày càng sinh hoa kết trái nhiều hơn.
c. Đánh chết tôi
Đánh ngã tôi thì chỉ mới bị thương chứ chưa chết, cho nên khi khỏe lại thì cái tôi lại ngóc đầu lên, mà lại càng hung bạo hơn trước khi chưa đánh ngã nó, như Chúa Giêsu đã nói trong Phúc Âm : “Khi thần ô uế xuất khỏi một người, thì nó rảo qua những nơi khô cháy, tìm chốn nghỉ ngơi mà tìm không ra. Bấy giờ nó nói :”Ta sẽ trở về nhà ta, nơi ta đã bỏ ra đi”. Khi đến nơi, nó thấy nhà để trống, lại được quét tước, trang hoàng hẳn hoi. Nó liền đi kéo thêm bảy thần khác dữ tợn hơn nó, và chúng vào ở đó. Rốt cuộc tình trạng của người ấy lại còn tệ hơn trước...” (Mt 12, 43-45)cũng vậy, có khi chúng ta đã kiềm chế cái tôi được vài lần thì cứ ngỡ là mình đã thắng nên không đề phòng, thế là khi cơ hội đến thì cái tôi vùng lên rất mãnh liệt khiến chúng ta khó mà kiềm chế được, do đó, lời cảnh cáo nơi câu kết luận của Chúa Giêsu mới dể sợ hơn : “Thế hệ gian ác này rồi cũng như vậy” (Mt 12, 45b).
Đánh chết tôi chính là đòn quyết định để cái tôi vĩnh viễn không còn ngóc đầu nữa, điều này không phải dễ dàng, vì không ai dám đánh chết cái tôi của mình cả, ngay cả những bậc tu hành đức độ hằng ngày đều đánh ngã cái tôi của mình, nhưng cái tôi cũng vẫn cứ vùng lên khi có cơ hội thuận tiện, cho nên đánh chết tôi là bước thứ ba và là bước cao nhất của tinh thần tu đức để nên thánh.
Trong một giáo xứ mà cha phó “hủy mình ra không” tức là sống khiêm tốn với mọi người cách chân thực, thì ngài là niềm vui cho giáo xứ và cho cha sở, ngài khiêm tốn như hạt lúa nằm trong lòng đất nhưng vẫn âm thầm phát triển nhân cách và tài năng của mình trong các công việc, đó là vì ngài đang khiêu chiến với cái tôi kiêu ngạo và sân si của mình, ngài phải đánh chết nó bằng cách vâng lời cha sở trong các công việc mà không kêu ca, không than vãn, vì ngài biết rằng đây là cơ hội tốt nhất để mình học tập cho công cuộc truyền giáo sau này của mình...
(còn tiếp)
http://www.vietcatholic.net/nhantai
taibytw@hotmail.com
jmtaiby@yahoo.com