2. Cha phó vâng lời
“Vâng lời trọng hơn của lễ”, câu này các cha thường dùng cho giáo dân, các bề trên dùng cho bề dưới, nhưng ít khi các linh mục dùng câu này với nhau, bởi vì ai cũng có “chức thánh”, bởi vì cũng có những lúc cha phó nghĩ như thề này : “làm phó ở đây không được thì đi chổ khác, có gì mà phải sợ”, đi chổ khác thì dễ thôi, nhưng nó bày tỏ cho mọi người biết, cho bề trên biết cha phó là người ngang bướng không mốn nghe lời cha sở, và cũng phơi bày cho giáo dân thấy cha phó của mình không có tinh thần tu đạo, chỉ làm theo ý riêng của mình đang khi còn làm cha phó !
Vâng lời cha sở không phải là hạ chức thánh và giá trị nhân cách của mình xuống thấp, trái lại, nó nâng cha phó lên đến bậc cao của đường trọn lành, như thánh Phaolô tông đồ nói về sự vâng phục của Chúa Giêsu trong thư gởi cho giáo đoàn Philipphê :
“Đức Giêsu Kitô
vốn dĩ là Thiên Chúa
mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì
địa vị ngang hàng với Thiên Chúa,
nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang
mặc lấy thân nô lệ
trở nên giống phàm nhân
sống như người trần thế.
Người lại còn hạ mình,
vâng lởi cho đến nỗi bằng lòng chịu chết,
chết trên cây thập tự.
Chính vì thế, nên Thiên Chúa đã siêu tôn Người
và tặng ban danh hiệu
trổi vượt trên muôn ngàn danh hiệu...”(Ph 2, 4-9)
Có những cha phó thích làm theo ý mình hơn là theo ý cha sở, bởi vì các ngài muốn chứng tỏ cho giáo dân biết mình cũng có trình độ như cha sở và có khi hơn cả cha sở nữa, cho nên không nghe theo lời chỉ dẫn của cha sở là người có kinh nghiệm trong vấn đề mục vụ, và hiểu rõ giáo dân trong giáo xứ hơn cha phó của mình, do đó đức vâng lời chính là sự bỏ đi cái tôi háo thắng của mình, bắt ép cái tôi háo thắng ấy như kềm chế con ngựa bất kham phải thuần phục ý muốn của mình, tức là vâng lời cha sở vậy.
Sự vâng lời trưởng thành chính là thực hiện ý của bề trên cách mau lẹ và vui vẻ, cha phó cũng không ngoài lệ này.
1. Vâng lời giám mục địa phận
Có những cha trẻ, khi còn là một đại chủng sinh thì vâng lời bề trên hết mức, có thể nói là vâng lời cách triệt để như...một người máy, hể bề trên bấm remote control là đi là đứng, rất mực dễ thương, giáo dân thấy thầy đi giúp xứ ăn nói nhỏ nhẹ, có khi lại còn biết vâng lời giáo dân nữa nên càng mến càng có cảm tình hơn, ai nhìn thấy thầy cũng đều khen ngợi thầy quả xứng đáng là linh mục thánh thiện sau này... Nhưng con người ta ai mà biết được, chính những thầy đó mới hôm qua còn khúm núm dạ dạ vâng vâng với đức giám mục của mình, nhưng khi nhận được bài sai thì buồn bả nhăn nhó, lại còn đòi điều kiện với giám mục phải như thế này như thế nọ mới đi làm cha phó, có khi nhờ các cha quen biết có uy tín xin xỏ để được về chổ ở tốt hơn, lý do đơn giản là các thầy đã làm linh mục, đã lãnh chức thánh “linh mục đời đời theo phẩm hàm Melkicheđê”, cho nên không còn sợ ai nữa, không còn muốn vâng lời ai nữa, mặc dù -các thầy- trong ngày chịu chức linh mục, đức giám mục đã công khai hỏi thầy trước mặt cộng đoàn dân Thiên Chúa đang hiện diện : “Con có hứa tôn kính và vâng phục cha cùng các đấng kế vị cha không ?”, và thầy sẽ công khai lớn tiếng trả lời : “Thưa, con xin hứa”. Lời hứa tôn kính và vâng lời này sẽ đi hết cuộc đời của tân linh mục, chứ không phải hứa tôn kính và vâng lời đức giám mục lúc cử hành nghi thức truyền chức linh mục mà thôi.
Đức vâng lời này, nếu không có ơn của Thiên Chúa giúp đỡ thì không một linh mục nào tuân giữ trọn vẹn, nếu không có một sự khiêm tốn thì không một linh mục nào có thể vui vẻ vâng lời giám mục của mình cách mau mắn.
2. Vâng lời cha sở
Các linh mục giáo phận chỉ hứa tôn kính và vâng lời đức giám mục của mình mà thôi, đó là điều chính đáng và phải đạo, nhưng càng phải đạo hơn khi vâng lời cha sở của mình, bởi vì giám đốc thì phải nghe lời tổng giám đốc, phó giám đốc thì phải nghe lời và dưới quyền giám đốc đó là chuyện “phải đạo” của thế gian, cho nên chuyện cha phó vâng lời cha sở cũng là chuyện đương nhiên, nhưng siêu nhiên hơn là cha phó nhìn thấy Chúa Giêsu nơi cha sở của mình khi vâng lời ngài mà làm việc mục vụ.
Cha sở là người chịu trách nhiệm trước mặt Thiên Chúa và đức giám mục của mình về giáo xứ mà ngài coi sóc, cũng như về cha phó đang ở và làm việc với ngài, cho nên trách nhiệm của ngài rất lớn, vì trách nhiệm lớn này mà có một vài cha sở không muốn cha phó chen chân vào sợ hư việc của các ngài, đó là sự vâng lời của cha phó vậy.
Giáo xứ có những cái phức tạp của nó mà cha phó cần phải tế nhị khi làm công tác mục vụ, sự tế nhị này đòi hỏi cha phó phải thỉnh ý của cha sở và cố gắng nghe lời ngài nhắc nhở với tâm hồn thành thật và khiêm tốn, đừng cho đó là vấn đề nhỏ rồi làm theo ý của mình mà hư chuyện, bởi vì sự thông cảm của cha sở thì có hạn mà sự việc xảy ra thì quá lớn, đến khi sự việc xảy ra thì quả là đáng tiếc, cho nên, đức vâng lời của cha phó khi làm mục vụ với cha sở thì rất cần thiết.
Cha sở, bởi chức vụ mà giáo hội trao cho thì cũng để cho giáo dân kinh trọng và vâng lời ngài, cha phó với tư cách là được sai đến để giúp cha sở và thuộc quyền của ngài thì lại có trách nhiệm và bổn phận hơn nữa, cho nên việc vâng lời cha sở -như đã nói- là không làm mất đi sự thánh thiêng và giá trị của thiên chức linh mục nơi cha phó, trái lại nó làm cho cha phó trở nên người có bản lĩnh hơn trong đường tu đức, giáo dân cũng sẽ rất hân hoan và khen ngợi khi biết được rằng, cha phó của mình biết vâng lời cha sở.
3. Cha phó làm việc.
Cha phó được bài sai đi làm phó xứ không phải đến đó để ngồi chơi xơi nước, nhưng là đến để làm việc mục vụ phụ giúp với cha sở trong việc truyền giáo tại giáo xứ.
Có một vài cha phó khi đến xứ thì năng nổ làm việc rất tích cực, được sự hài lòng của cha sở và sự khen ngợi của giáo dân trong giáo xứ, bởi vì các cha trẻ này luôn mang trong mình một sự tích cực vươn lên, một tấm lòng nhiệt thành vì việc tông đồ, và nhất là vì tình yêu của Thiên Chúa thúc bách các ngài làm việc, dù các ngài -đôi lúc- cũng gặp những thử thách khó khăn khách quan từ phía cha sở, nhưng các ngài vẫn cứ làm việc cách hăng say vì các linh hồn.
Cha Vincent Lebbe (1) đã dạy các con cái ngài rằng : “Anh em hãy tìm công việc mà làm, đừng để công việc tìm anh em” (2) thật đúng như vậy, tìm công việc mà làm của một cha phó là, ngoài những việc mà cha sở giao cho, thì chính các cha phó phải tự mình sáng tạo chủ động đi tìm công việc mà làm, để thăng tiến mình và không để cho mình rỗi rảnh thời gian phát sinh ra nhiều sự không tốt cho tâm hồn, bởi vì “ở dưng là cội rễ mọi sự dữ”.
Tìm công việc mà làm cũng có nghĩa là suy tư làm thế nào để cho đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể ngày càng có nhiều em tham gia, làm sao để hội Con Đức Mẹ có chương trình hành động cụ thể trong tháng Mân Côi này, làm sao để các em trong ban lễ sinh vui vẻ và hăng say đến giúp lễ ngày thường.v.v... tất cả những việc làm đó đều nói lên tính sáng tạo và chủ động nơi các cha phó, ngoài ra, tìm việc mà làm cũng có nghĩa là tìm tòi những tài liệu có liên quan đến công tác mục vụ mà đọc, những tài liệu này nằm sẵn đợi cha phó mở computer ra và click con chuột vào là thấy ngay, tha hồ mà nghiên cứu học hỏi và đọc các tài liệu bổ ích trong đó...
Có một vài cha phó vì cha sở không chia việc cho làm, hoặc chia quá ít không thấm vào đâu so với tài năng của ngài, nên các ngài ít xuất hiện ở nhà xứ, các ngài đi đâu không ai biết, kể cả cha sở...
Người ta thường đánh giá một con người có năng lực hay không là do cách làm việc của họ, cũng vậy, cha sở có cách đánh giá năng lực của cha phó theo cách riêng của ngài, để khi giám mục địa phận muốn cất nhắc cha phó của ngài lên làm cha sở ở một họ đạo khác, thì ngài sẽ thành thật thẳng thắn trình bày ý kiến mình về cha phó cho đức giám mục nghe để tùy ngài quyết định, bởi vì cha phó được sai đi để tập sự làm việc chứ không sai đi để thành gánh nặng cho cha sở và giáo xứ của ngài, cho nên cha phó hăng hái làm việc, biết sáng tạo kiếm việc để làm thì chính đó là điều mà đức giám mục cũng như các bề trên mong muốn nơi các cha phó.
----------------------------------------------
(1) Đấng sáng lập 4 hội dòng và tu hội : Tiểu Đệ Thánh Gioan Tẩy Giả (CSJB), hội dòng Tiểu Muội thánh Têrêxa (CST), hội trợ tá truyền giáo (SAM) và hội Phục Vụ quốc tế Vincent Lebbe (ICA).
(2) Xem “Cương lĩnh tinh thần tu đức của cha Vincent Lebbe”, bản dịch Việt ngữ của Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.
(còn tiếp)
http://www.vietcatholic.net/nhantai
taibytw@hotmail.com
jmtaibt@yahoo.com
“Vâng lời trọng hơn của lễ”, câu này các cha thường dùng cho giáo dân, các bề trên dùng cho bề dưới, nhưng ít khi các linh mục dùng câu này với nhau, bởi vì ai cũng có “chức thánh”, bởi vì cũng có những lúc cha phó nghĩ như thề này : “làm phó ở đây không được thì đi chổ khác, có gì mà phải sợ”, đi chổ khác thì dễ thôi, nhưng nó bày tỏ cho mọi người biết, cho bề trên biết cha phó là người ngang bướng không mốn nghe lời cha sở, và cũng phơi bày cho giáo dân thấy cha phó của mình không có tinh thần tu đạo, chỉ làm theo ý riêng của mình đang khi còn làm cha phó !
Vâng lời cha sở không phải là hạ chức thánh và giá trị nhân cách của mình xuống thấp, trái lại, nó nâng cha phó lên đến bậc cao của đường trọn lành, như thánh Phaolô tông đồ nói về sự vâng phục của Chúa Giêsu trong thư gởi cho giáo đoàn Philipphê :
“Đức Giêsu Kitô
vốn dĩ là Thiên Chúa
mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì
địa vị ngang hàng với Thiên Chúa,
nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang
mặc lấy thân nô lệ
trở nên giống phàm nhân
sống như người trần thế.
Người lại còn hạ mình,
vâng lởi cho đến nỗi bằng lòng chịu chết,
chết trên cây thập tự.
Chính vì thế, nên Thiên Chúa đã siêu tôn Người
và tặng ban danh hiệu
trổi vượt trên muôn ngàn danh hiệu...”(Ph 2, 4-9)
Có những cha phó thích làm theo ý mình hơn là theo ý cha sở, bởi vì các ngài muốn chứng tỏ cho giáo dân biết mình cũng có trình độ như cha sở và có khi hơn cả cha sở nữa, cho nên không nghe theo lời chỉ dẫn của cha sở là người có kinh nghiệm trong vấn đề mục vụ, và hiểu rõ giáo dân trong giáo xứ hơn cha phó của mình, do đó đức vâng lời chính là sự bỏ đi cái tôi háo thắng của mình, bắt ép cái tôi háo thắng ấy như kềm chế con ngựa bất kham phải thuần phục ý muốn của mình, tức là vâng lời cha sở vậy.
Sự vâng lời trưởng thành chính là thực hiện ý của bề trên cách mau lẹ và vui vẻ, cha phó cũng không ngoài lệ này.
1. Vâng lời giám mục địa phận
Có những cha trẻ, khi còn là một đại chủng sinh thì vâng lời bề trên hết mức, có thể nói là vâng lời cách triệt để như...một người máy, hể bề trên bấm remote control là đi là đứng, rất mực dễ thương, giáo dân thấy thầy đi giúp xứ ăn nói nhỏ nhẹ, có khi lại còn biết vâng lời giáo dân nữa nên càng mến càng có cảm tình hơn, ai nhìn thấy thầy cũng đều khen ngợi thầy quả xứng đáng là linh mục thánh thiện sau này... Nhưng con người ta ai mà biết được, chính những thầy đó mới hôm qua còn khúm núm dạ dạ vâng vâng với đức giám mục của mình, nhưng khi nhận được bài sai thì buồn bả nhăn nhó, lại còn đòi điều kiện với giám mục phải như thế này như thế nọ mới đi làm cha phó, có khi nhờ các cha quen biết có uy tín xin xỏ để được về chổ ở tốt hơn, lý do đơn giản là các thầy đã làm linh mục, đã lãnh chức thánh “linh mục đời đời theo phẩm hàm Melkicheđê”, cho nên không còn sợ ai nữa, không còn muốn vâng lời ai nữa, mặc dù -các thầy- trong ngày chịu chức linh mục, đức giám mục đã công khai hỏi thầy trước mặt cộng đoàn dân Thiên Chúa đang hiện diện : “Con có hứa tôn kính và vâng phục cha cùng các đấng kế vị cha không ?”, và thầy sẽ công khai lớn tiếng trả lời : “Thưa, con xin hứa”. Lời hứa tôn kính và vâng lời này sẽ đi hết cuộc đời của tân linh mục, chứ không phải hứa tôn kính và vâng lời đức giám mục lúc cử hành nghi thức truyền chức linh mục mà thôi.
Đức vâng lời này, nếu không có ơn của Thiên Chúa giúp đỡ thì không một linh mục nào tuân giữ trọn vẹn, nếu không có một sự khiêm tốn thì không một linh mục nào có thể vui vẻ vâng lời giám mục của mình cách mau mắn.
2. Vâng lời cha sở
Các linh mục giáo phận chỉ hứa tôn kính và vâng lời đức giám mục của mình mà thôi, đó là điều chính đáng và phải đạo, nhưng càng phải đạo hơn khi vâng lời cha sở của mình, bởi vì giám đốc thì phải nghe lời tổng giám đốc, phó giám đốc thì phải nghe lời và dưới quyền giám đốc đó là chuyện “phải đạo” của thế gian, cho nên chuyện cha phó vâng lời cha sở cũng là chuyện đương nhiên, nhưng siêu nhiên hơn là cha phó nhìn thấy Chúa Giêsu nơi cha sở của mình khi vâng lời ngài mà làm việc mục vụ.
Cha sở là người chịu trách nhiệm trước mặt Thiên Chúa và đức giám mục của mình về giáo xứ mà ngài coi sóc, cũng như về cha phó đang ở và làm việc với ngài, cho nên trách nhiệm của ngài rất lớn, vì trách nhiệm lớn này mà có một vài cha sở không muốn cha phó chen chân vào sợ hư việc của các ngài, đó là sự vâng lời của cha phó vậy.
Giáo xứ có những cái phức tạp của nó mà cha phó cần phải tế nhị khi làm công tác mục vụ, sự tế nhị này đòi hỏi cha phó phải thỉnh ý của cha sở và cố gắng nghe lời ngài nhắc nhở với tâm hồn thành thật và khiêm tốn, đừng cho đó là vấn đề nhỏ rồi làm theo ý của mình mà hư chuyện, bởi vì sự thông cảm của cha sở thì có hạn mà sự việc xảy ra thì quá lớn, đến khi sự việc xảy ra thì quả là đáng tiếc, cho nên, đức vâng lời của cha phó khi làm mục vụ với cha sở thì rất cần thiết.
Cha sở, bởi chức vụ mà giáo hội trao cho thì cũng để cho giáo dân kinh trọng và vâng lời ngài, cha phó với tư cách là được sai đến để giúp cha sở và thuộc quyền của ngài thì lại có trách nhiệm và bổn phận hơn nữa, cho nên việc vâng lời cha sở -như đã nói- là không làm mất đi sự thánh thiêng và giá trị của thiên chức linh mục nơi cha phó, trái lại nó làm cho cha phó trở nên người có bản lĩnh hơn trong đường tu đức, giáo dân cũng sẽ rất hân hoan và khen ngợi khi biết được rằng, cha phó của mình biết vâng lời cha sở.
3. Cha phó làm việc.
Cha phó được bài sai đi làm phó xứ không phải đến đó để ngồi chơi xơi nước, nhưng là đến để làm việc mục vụ phụ giúp với cha sở trong việc truyền giáo tại giáo xứ.
Có một vài cha phó khi đến xứ thì năng nổ làm việc rất tích cực, được sự hài lòng của cha sở và sự khen ngợi của giáo dân trong giáo xứ, bởi vì các cha trẻ này luôn mang trong mình một sự tích cực vươn lên, một tấm lòng nhiệt thành vì việc tông đồ, và nhất là vì tình yêu của Thiên Chúa thúc bách các ngài làm việc, dù các ngài -đôi lúc- cũng gặp những thử thách khó khăn khách quan từ phía cha sở, nhưng các ngài vẫn cứ làm việc cách hăng say vì các linh hồn.
Cha Vincent Lebbe (1) đã dạy các con cái ngài rằng : “Anh em hãy tìm công việc mà làm, đừng để công việc tìm anh em” (2) thật đúng như vậy, tìm công việc mà làm của một cha phó là, ngoài những việc mà cha sở giao cho, thì chính các cha phó phải tự mình sáng tạo chủ động đi tìm công việc mà làm, để thăng tiến mình và không để cho mình rỗi rảnh thời gian phát sinh ra nhiều sự không tốt cho tâm hồn, bởi vì “ở dưng là cội rễ mọi sự dữ”.
Tìm công việc mà làm cũng có nghĩa là suy tư làm thế nào để cho đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể ngày càng có nhiều em tham gia, làm sao để hội Con Đức Mẹ có chương trình hành động cụ thể trong tháng Mân Côi này, làm sao để các em trong ban lễ sinh vui vẻ và hăng say đến giúp lễ ngày thường.v.v... tất cả những việc làm đó đều nói lên tính sáng tạo và chủ động nơi các cha phó, ngoài ra, tìm việc mà làm cũng có nghĩa là tìm tòi những tài liệu có liên quan đến công tác mục vụ mà đọc, những tài liệu này nằm sẵn đợi cha phó mở computer ra và click con chuột vào là thấy ngay, tha hồ mà nghiên cứu học hỏi và đọc các tài liệu bổ ích trong đó...
Có một vài cha phó vì cha sở không chia việc cho làm, hoặc chia quá ít không thấm vào đâu so với tài năng của ngài, nên các ngài ít xuất hiện ở nhà xứ, các ngài đi đâu không ai biết, kể cả cha sở...
Người ta thường đánh giá một con người có năng lực hay không là do cách làm việc của họ, cũng vậy, cha sở có cách đánh giá năng lực của cha phó theo cách riêng của ngài, để khi giám mục địa phận muốn cất nhắc cha phó của ngài lên làm cha sở ở một họ đạo khác, thì ngài sẽ thành thật thẳng thắn trình bày ý kiến mình về cha phó cho đức giám mục nghe để tùy ngài quyết định, bởi vì cha phó được sai đi để tập sự làm việc chứ không sai đi để thành gánh nặng cho cha sở và giáo xứ của ngài, cho nên cha phó hăng hái làm việc, biết sáng tạo kiếm việc để làm thì chính đó là điều mà đức giám mục cũng như các bề trên mong muốn nơi các cha phó.
----------------------------------------------
(1) Đấng sáng lập 4 hội dòng và tu hội : Tiểu Đệ Thánh Gioan Tẩy Giả (CSJB), hội dòng Tiểu Muội thánh Têrêxa (CST), hội trợ tá truyền giáo (SAM) và hội Phục Vụ quốc tế Vincent Lebbe (ICA).
(2) Xem “Cương lĩnh tinh thần tu đức của cha Vincent Lebbe”, bản dịch Việt ngữ của Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.
(còn tiếp)
http://www.vietcatholic.net/nhantai
taibytw@hotmail.com
jmtaibt@yahoo.com