c. Cha sở phải tỏa sáng để giáo dân nhìn thấy rõ cha phó.

Cha sở, đương nhiên là người sắp đặt và quyết định mọi việc trong giáo xứ, từ các hội đoàn cho đến những việc như chia phiên làm lễ, đi xức dầu bệnh nhân, đi thăm người bệnh, làm tuyên úy hội Legio Marie.v.v...và có khi sắp xếp lại những công việc hành chánh của giáo xứ, tất cả đều là trách nhiệm của cha sở, do đó mà khi kế hoạch được đưa ra, phần nào của cha phó thì để cho ngài tự làm lấy và nên chia quyền hành cho ngài để ngài có uy tín trước mặt giáo dân, cũng như để phát huy khả năng lãnh đạo của ngài. Các cha sở đừng sợ cha phó của mình không có tài lãnh đạo, nhưng chỉ sợ mình có can đảm để phân chia quyền hành cho cha phó không mà thôi, bởi vì có những cha sở ôm đồm rất nhiều việc mà cha phó thì ngồi chơi xơi nước không có việc gì làm ngoài việc dâng thánh lễ hay làm những chuyện lặt vặt như một thầy giúp xứ.

Cha sở phải tỏa sáng tức là ngài phải là người lãnh đạo có tài, và với uy tín này, ngài đưa cha phó của mình một vài trách nhiệm lớn trong giáo xứ, chẳng hạn như trao toàn quyền cho ngài phụ trách các lớp giáo lý, trao toàn quyền cho ngài phụ trách việc đối nội, tức là có nhiệm vụ giải quyết những việc trong giáo xứ, dù ai có đến với cha sở để bàn về việc giáo lý thì -cha sở- xin mời họ đến cha phó để làm việc, có như thế giáo dân mới thấy rõ được cha phó của mình hơn, và cha sở cũng thấy rõ khả năng làm việc của cha phó hơn.

Cha sở đừng sợ và đừng ghen tị cha phó giỏi hơn mình -dù cha phó có giỏi mấy chăng nữa thì ngài vẫn là cha phó- nhưng cần phải khiêm tốn và nhận ra rằng, các linh mục trẻ bây giờ có những khả năng chuyên môn đặc biệt như cách giảng thu hút, cách lôi kéo các bạn trẻ, cũng như các cha trẻ ngày nay giỏi về vi tính cũng như các môn học khác mà các cha sở thời các ngài chưa có hoặc có nhưng rất hạn chế. Tất cả những cái hay ấy của cha phó thì cha sở nên vui mừng và cảm tạ Thiên Chúa đã ban cho mình một cha phó, một cộng sự viên giỏi để bù đắp những thiếu sót của mình.

Có một vài cha sở vì cha phó giỏi giang hơn mình, năng nổ hoạt bát hơn mình mà “đì” các ngài, cho các ngài ngồi chơi xơi nước, hoặc đem chuyện cha phó của mình đi nói với những giáo dân thân tín với mình, mà giáo dân thì không phải là thánh sống, nên những lời nói mà cha sở nói về cha phó với họ sẽ bay khắp cùng ngõ hẽm của giáo dân, làm cho cha phó mất vui và xuống tinh thần làm việc, đây cũng là một việc làm thiếu tình yêu huynh đệ nơi cha sở, và bày tỏ cho mọi người biết cha sở có một tâm hồn ích kỷ, câu nệ và đặt danh vọng cá nhân trên sự phát triển của giáo xứ mà mình coi sóc. Tinh thần tu đức và sự hàm dưỡng tính tình của cha sở sẽ được dịp phát triển hơn khi có cha phó cùng làm việc với mình, đó chính là sự cọ xát và giao lưu giữa hai tính cách nơi hai con người cùng nhau làm việc truyền giáo trong giáo xứ, qua sự cọ xát này, tài năng lãnh đạo của cha sở sẽ nổi bật tỏa sáng và giáo dân của ngài sẽ thấy rõ ràng địa vị cha phó của mình hơn trong công tác mục vụ giáo xứ.

d. Cha sở phân chia công việc cho cha phó.

Giáo luật điều 545 tiết 1 nói rằng, “cha phó như một cộng sự viên của cha sở, chia sẻ mọi nổi lo âu với cha sở, đồng tâm nhất trí và dưới quyền của cha sở để thi hành nhiệm vụ mục vụ.

Giáo luật điều 545 tiết 2 nói rằng, “một cha phó có thể được đặt để lo toàn thể các tác vụ mục vụ trong giáo xứ hay một phần nhất định của giáo xứ...”

Giáo luật dạy rõ ràng như thế, và có những cha sở rất vui lòng chia việc cho cha phó của mình và vui vẻ để cha phó chia sẻ trách nhiệm với mình.

Nhưng trong thực tế có một vài nơi cha phó không có việc làm, có nơi cha phó làm việc như ông thầy giúp xứ, có nơi cha phó giống như người xa lạ với giáo dân vì tất cả mọi việc cha sở làm một mình, giáo dân có đến nhà xứ lo chuyện thiêng liêng thì cũng chỉ đến với cha sở mà thôi, bởi vì cha sở không phân chia công việc cụ thể cho cha phó làm.

Chia việc cho cha phó làm thì cha sở sẽ được nhiều cái lợi, mà cái lợi trước mắt là gánh nặng giáo xứ trên vai cha sở nhẹ bớt khi có người kê vai gánh giùm, cái lợi thứ hai là cha sở có nhiều thời giờ hơn để lo cho đời sống tâm linh của mình như đọc kinh nhật tụng đúng giờ hơn, nguyện ngắm nhiều hơn và có thời giờ đọc sách đọc báo hơn, tóm lại là cha sở sẽ cảm thấy rất nhẹ nhàng khi chia việc cho cha phó của mình làm.

Hồi tôi còn làm thầy giúp xứ ở một giáo xứ tại Sài-gòn, tôi thấy cha sở (và là cha bố) của tôi rất rành mạch trong vấn đề chia việc cho cha phụ tá của ngài (không có cha phó), ngài nói với cha phụ tá : “Cha có toàn quyền giải quyết mọi vấn đề mục vụ trong giáo xứ, tức là vấn đề đối nội, còn vấn đề đối ngoại cha để tôi lo”. Thế là cha phụ tá đem hết sức mình ra làm việc, đem hết tài năng của mình ra làm việc mục vụ mà không lo âu, không sợ cha sở hạch sách -vì cái hay nhất nơi cha sở của tôi là ngài đã giao việc cho ai thì ngài không kè kè một bên, không chỉ thị và cũng không xen vào nếu cha phụ tá hay người cộng sự gặp trở ngại trầm trọng- đây là một điểm son mà tôi thấy được và hứa sau này làm linh mục thì cũng sẽ làm như cha bố của mình vậy : chia việc cho cha phó cách tin tưởng.

Có những cha sở không muốn chia việc cho cha phó vì sợ ngài có ảnh hưởng trên giáo dân hơn mình, có cha sở thì chia những việc nho nhỏ cho cha phó như ngồi tòa, đưa Mình Thánh Chúa cho bệnh nhân và thế là cha phó hết sức rỗi rảnh và rất uổng phí thời giờ. Phân chia công việc cho cha phó làm tức là cha sở tạo điều kiện cho cha phó học tập kinh nghiệm mục vụ, chính trong công việc được phân chia làm, cha phó sẽ học được rất nhiều kinh nghiệm để trở nên cha sở tốt lành của giáo hội và của một xứ đạo sau này.

Theo kinh nghiệm thì nên giao cho cha phó toàn quyền về các lớp giáo lý trong giáo xứ, ban lễ sinh và một vài hội đoàn trẻ, để tùy ý ngài chọn người cộng tác, đương nhiên cha phó cũng khôn ngoan bàn hỏi với cha sở trước khi chọn người cộng tác với mình. Cha sở với sự khôn ngoan và kinh nghiệm sẵn có của mình, sẽ cố vấn và thêm ý kiến cho cha phó khi ngài muốn mình giúp đỡ.

Cha sở nên củng cố vị thế của cha phó trong giáo xứ để ngài có uy tín hơn với các thành phần giáo dân trong xứ đạo, đừng chia việc cho cha phó rồi nói với giáo dân rằng tất cả mọi vấn đề đều phải đến với cha sở, nếu như thế thì đừng chia việc thì hơn. Cha sở, thông qua ban đại diện giáo xứ, công bố phần việc và trách nhiệm của cha phó cho họ biết, và việc gì của cha phó thì đến với ngài để ngài giải quyết, nếu ngài không giải quyết được thì lúc đó mới đến cha sở, rõ ràng minh bạch như thế không những cha phó mà ngay cả giáo dân cũng rất thích và nhiệt thành cộng tác với các ngài để xây dựng và phát triển giáo xứ của mình.

Giáo dân đa phần đều muốn đến với cha sở để xin giải quyết một vài nố như hôn nhân, lễ tang, hội họp.v.v...vì họ biết cha sở là người có toàn quyền trong giáo xứ, đó là việc làm đúng của họ, nhưng cũng có những lúc họ làm cho cha phó phải lúng túng vì cái gì họ cũng đến với cha sở, dù việc đó cha sở đã giao cho ngài làm, do đó, cha sở cần phải tế nhị giữa cha phó và giáo dân, làm sao cho cha phó của mình không lúng túng, mà giáo dân cũng biết vai trò của cha phó cũng rất quan trọng trong giáo xứ của họ, và với cung cách làm việc như thế, giáo dân sẽ ngày càng trưởng thành hơn và cha sở cũng thoải mái dễ chịu hơn...

e. Cha sở biết thông cảm cha phó.

Thông cảm, chỉ hai chữ thôi nhưng nói lên được hết cả tấm lòng bao dung của con người, có thông cảm mới dễ tha thứ, có thông cảm mới dễ cộng tác với nhau, có thông cảm mới hiểu được nhau...

Cha sở là người luôn biết thông cảm cho cha phó khi ngài đi quá xa trong công việc được giao phó, hoặc làm một việc gì đó mà có lẽ cha sở thấy là không mấy hợp tình hợp lý, cho nên khi nhìn thấy những khuyết điểm của cha phó thì đồng thời cha sở cũng sẽ nhớ lại hồi mình còn trẻ làm cha phó cũng như thế mà thôi...Bởi vì cha phó còn trẻ, sức làm việc còn “xung”, năng nổ hết mình và có khi hăng hái quá đà, thế là khuyết điểm vướng vào, giáo dân nói to nói nhỏ và cuối cùng thì đến tai cha sở...

Thông cảm không có nghĩa là nhắm mắt làm ngơ để cho cha phó cứ đà đi quá trớn mà không ngăn lại, nhưng thông cảm chính là hiền từ, bao dung, yêu thương chỉ ra cái sai cái quá đà cho cha phó biết trong tinh thần yêu thương huynh đệ chân thành. Thông cảm cũng có nghĩa là không vội vàng giận dữ chỉ trích và kết tội rồi hăm dọa trả cha phó lại cho giám mục, bởi vì như thế chỉ phơi bày ra cái ích kỷ và cái tôi sân si của mình mà thôi, chứ không giải quyết được việc gì cả.

Con người ta ai cũng có khuyết điểm, ai cũng có những tất xấu của mình khó mà một sớm một chiều sửa sai được, nhưng cần phải có thời gian và có sự thông cảm của người khác. Cũng vậy, cha phó không phải là một vị thánh sống, ngài là một con người yếu đuối tội lỗi và nhiều khuyết điểm như mọi người, nhưng được Thiên Chúa chọn làm linh mục như Ngài đã chọn cha sở vậy, cho nên như thánh Giacôbê tông đồ đã dạy : “Trong anh em, ai là người khôn ngoan hiểu biết ? Người ấy hãy dùng lối sống tốt đẹp mà chứng tỏ rằng : những hành động của họ phát xuất từ lòng hiền hậu và đức khôn ngoan”. (Gc 3, 13)Ai là người khôn ngoan và hiền hậu nếu không phải là cha sở, ai là người khôn ngoan biết dùng lối sống tốt đẹp của mình để dạy dỗ, đó không phải là cha sở sao, ai là người hiền hậu biết thông cảm cho người lầm lỗi, nhất là những người cộng tác và làm việc với mình, đó không phải là cha sở sao ?

Thông cảm, đó chính là chiếc cầu được nối từ tâm hồn của cha sở qua tâm hồn của cha phó, để giáo dân vững vàng tin tưởng và hãnh diện đi trên cây cầu ấy mà đến cùng Thiên Chúa, vì cây cầu ấy được xây bằng chất liệu của sự cảm thông và yêu thương.

(còn tiếp)

http://www.vietcatholic.net/nhantai

taibytw@hotmail.com

jmtaiby@yahoo.com